2 - Göğüs Hastalıkları Akciğer Kanserleri AKCİĞER KANSERLERİ Prof. Dr. İnci GÜLMEZ Erciyes Üniversitesi Tıp fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD Dersin amacı ve işleyiş planı • Tanım • Sıklık • Epidemiyolojik risk faktörleri • SPN ve ayırıcı tanı • Akciğer kanserlerinde sınıflama ve klinik özellikleri • Semptomatoloji, fizik muayene ve paraneoplastik sendromlar • Tanı yöntemleri ve tedavi yaklaşımı TANIM • Hava yolları epitelinden, bez yapılarından yada alveollerden kaynaklarak bu hücrelerinin sınırlanamaz proliferasyonudur Akciğer kanseri • Amerikada kadınlarda ve erkeklerde kanserden ölümler arasında ilk sıradadır risk faktörleri A. Sigara: Active and passive smoking B. Genetic predipositon - Genetic Mutasyon:- protooncogen (ras and myc oncogen) -tumour supressor gen mutation (P53 and retinoblastoma gen mutation) D. Diet: Antioksidan Risk faktorleri E. Tuberculosis and ınflammatory scars F. Interstitial lung diseases G. Air Pollution H. Radioactive gases: İndoor, out door or nuclear I. Socioeconomic situation J. Fibrous mineral exposure: Asbest and erionite K. Occoputional exposure: Gold, Uranium, nicel, chromium, plastic industry, asbestos workers SPN • Üç santim yada daha küçük çevre dokudan kolaylıkla ayırt edilebilen lenf nodu yada pulmoner arter olmayan akciğerdeki lezyondur. Ayırıcı Tanı • Akciğerin primer maling tm: Bronkojenik tm, karsinoid, lenfoma, plazmositoma, • soliter metastazlar( kolon, meme, baş-boyun, osteosarkom) • Bening tümörler: Hamartom, adenom, lipom • İnfeksiyöz Granülomlar: tüberkülom, histoplazmom, koksidiomikom • Non Granülom infeksiyöz nedenler: ekinokokal kist, dirofloryazis • Non-infeksiyöz granülomlar: sarkoid, silikotik, wegener, romatoid • Diğer: BOOP,, A-V malformasyon, anevrizma, fantom tm, hematom SPNde kanser için risk faktörleri Am j respir crit care med, 15 feb 2012,363-372. SINIFLAMA • Küçük Hücre Dışı Akciğer Kanserleri 1.Squamoz hücreli karsinom 2.Adeno karsinom 3.Large cell undiferansiye karsinom 4.Diğer: Adenoid kistik karsinom, mukoepidermoid karsinom, karsinoid tm • Küçük hücreli akciğer kanseri Squamoz hücreli karsinom • Gelişmekte olan ülkelerde sık, gelişmiş ülkelerde daha az • Sigara ile direk ilişkili • Erkeklerde fazla • Genellikle santral yerleşir, bronkoskopide karnabahar tarzında görülür • Perifere yerleşenlerde yada tümör çapı ile orantılı olarak kaviteleşebilir • Keratin boyası ile pozitif boyanır • En sık komşuluk yoluyla ve hematojen yayılır • Sürrenal beze metaztaz yapması tipik Adeno karsinom • Gelişmiş ülkelerde ilk sırada • Sigara içmeyenlerde de görülebilmekte • Kadınlarda göreceli daha sık • Genellikle perifere yerleşiyor, plevrada çekilme yada skatris ile birlikte • Tüberküloz gibi skatrisler üzerinde de gelişebiliyor • Müsin sekrete etme özelliği, tanı ve paraneoplastik sendrom yönünden önemli • En sık lenfojen ve hematojen yolla yayılır Adenokarsinomlarda yeni sınıflama Preinvaziv lezyonlar • *Atipik adenomatöz hiperplazi • *İnsitu adeno ka (eski BAK) • müsinöz • nonmüsinöz • Minimal invazif Adeno ka • •5 mm>lepidik • •%10 >invazyon İnvaziv tümörler • Lepidik baskın (nonmüsinöz BAK) • Asiner • Papiller • Mikropapiller baskın • Solid baskın Varyantlar • Lepidik paternli müsinöz adenoka (Müsinöz BAK) • Müsinöz kistadenokarsinom • Kolloidal adenokarsinom • Fötal adenokarsinom(Düşük- yüksek derece) • Enterik adenokarsinom Travis WD et al. JTO 2011; 6(2):244-285. Bronkoalveolar hücreli karsinom • Adenokarsinomun alt grubu artık kullanılmıyor • Farklı radyolojik bulgularla görülüyor Pnomonik-alveolar infiltrasyon Soliter nodül, buzlucam opasite Multifokal başlangıçlı yaygın infiltrasyon • Olguların %25’ inde bronkore görülmesi tipik Large Cell Undiferansiye carcinoma • Her hangi bir gruba sokulamayan • Henüz milimetrik boyutlarda metastaz yapabilen • Sıklıkla santral yerleşen • Hematojen ve lenfojen yolla yayılabilen Küçük hücreliAkciğer kanseri • Sigara ile direk ilişkili • Sıklıkla Santralde yerleşen • Tanı konulduğunda genellikle inoperabl kabul edilen • Hematojen metastazı daha sık olan • Olguların %25’inde kemik iliği tutulumu, ayrıca beyin ve karaciğer metastazının görüldüğü Sınırlı ve yaygın hastalık olarak evrelendirildiği hastalık VCSS Paraneoplastik sendrom • Tümörün metaztaz yapmadığı halde salgıladığı mediatörler aracılığı ile sistemik bulguların ortaya çıkmasıdır Fizik Muayene Bulguları • Toraksa ait bulgular: Stiridor Solunum seslerinde azalma Lokalize ronküsler(fiks ronküs) Palpabl kitle Obstüriktif pnomoni bulg Perikart invazyonuna ait bulg Plevra invazyonuna ait bulg Malign torasik aciller • Pulmoner emboliler • Perikardiyal tamponat • Masif plevral effüzyon Fizik Muayene Bulguları • Ekstratorasik: Metastazlara ait bulgular Pancoast Sendromu • Pancoast tm ile birlikte horner sendromu ve brakial pleksus tutulumunun olmasıdır Tanısal yöntemler: • Klinik şüphe • İki yönlü akciğer grafisi • BTT • Balgam sitolojisi • Bronkoskopi Santral lezyonlarda %70-90 Periferik lezyonlarda %40-80 • Transtorasik iğne aspirasyonu %80-95 • Plevral biyopsi ve sıvı sitolojisi • Mediyastinoskopi / mediyastinostomi • Lenf nodu aspirasyonu/ biyopsisi • Torakoskopi/torakotomi • Özel durumlarda MR • Özel durumlarda PET PET-CT Tedavi • Küçük hücreli dışı akciğer kanserlerinde küratif tedavi cerrahidir • Mümkün olmadığında(özellikle platin bazlı) kemoradyo terapi • Küçük hücreli kanserlerde ise tanı sırasında ülkemiz koşullarında genellikle inoperabl olduğundan KRT önerilmektedir Yararlanabilecek kaynaklar • Fishman’s Pulmonary Disease and disorders ( Cep kitabı ve anakitap) • Muray- Nadel: Textbook of Respiratory Medicine • Bone Akciğer Hastalıkları Atlası; Ed James Crapo • Akciğer hastalıkları:İstanbul üniversitesi yayınları • Akciğer Kanseri: Konuk ed, Prof. Dr. Atilla Akkoçlu, Prof. Dr. Can Öztürk Toraks derneği kitabı • Pulmonary neoplasm. Curr opininion pulmonology325- 349,2010 • www.emedicine.com • www.uptodate.com Travis WD et al. JTO 2011; 6(2):244-285. • Am j respir crit care med, 15 feb 2012,363-372 Dersten çıkarılabilecek sonuçlar