Genel Akut Apandisit - 2 Blumberg belirtisi, kar n palpasyonu s ras nda , kar n duvar na bast ran elin aniden kald r lmas ile periton uyar lmas na bağl duyulan ağr d r. Procesin olduğu yere uygulan rsa direkt rebound, karş tarafa uygulan rsa indirekt rebound denir. Rowsing testi: Eli inen kolon boyunca aşağ dan yukar gezdirerek sol kolon gazlar n sağa yollamak süretiyle çekumun gerdirip ağr uyand rmaktad r. Mc Burney noktas nda hassasiyet: (Göbek - SİAS aras nda d ş k s mda), Özellikle klinik yak nmalar birkaç gün veya daha fazla süre devam eden hastalarda kar n n sağ alt kadran nda oldukça sert, mobil veya hareketsiz kitle palpe (blastron) edilebilir Psoas testi: Retroçekal konumlu akut apandisit vakalar nda değerlidir. Sol taraf na yatm ş; kalça ekleminden fleksiyonda olan hastada sağ extremite aniden extansiyona getirilirse sağ alt kadranda şiddetli ağr duyulur. Obturator testi: Fleksiyon halindeki uyluğa içe rotasyon ile abduktor kas çal şt r r. Eğer iltihapl apendiks ise ağr uyand r r. Perküsyon Tüm bat n duvar nda hassasiyet olmakla beraber sağ alt kadranda en belirgindir. Cilt hiperestezisi 11 ve 12 interkostal sinirlerin dağ ld ğ alanda bulunur. Erken dönemde %80 vakada bulunan bu bulgu özellikle perforasyon geliştiğinde kaybolur Oskültasyon Barsak sesleri, normal veya azalm şt r. Başlang çta organizma olay sağ alt kadrana lokalize etmeye çal ş rken bu bölgeye ulaşan ince barsak urvelerinin hareketinden dolay sağ alt kadranda peristaltizm artmas gözlenebilir. Yayg n peritonit geliştiğinde barsak seslerinde azalma hatta kaybolma ile klendisi gösteren paralitik ileus tablosu ortaya ç kar Rektal tuşe: Douglas n özellikle sağda ağr l olmas özellikle akut apandisit lehine bir bulgudur.ç bu muayene ile ayn zamanda douglasta birken s v , over ,tuba ve uterusa ait patolojiler saptanabilir. Vücut s s genellikle 38 derece dolaylar ndad r. Ancak önemli olan koltuk alt - rektal s fark n n 1 dereceden daha yüksek olmas d r. Nab z normal s n rlardad r. Ancak perforasyon gelişirse ateş 40 dereceye , nab z 120 /dk kadar yükselir. Laboratuvar bulgular Akut apandisit teşhisinde laboratuvar bulgular çok yard mc olabilir. Ancak klinik semptom ve bulgular daima ön planda değerlendirilmelidir. Laboratuvar bulgular kliniği desteklerse önemlidir Laboratuvar bulgular Lökositoz: ilk 2-3 saatte başlar 10.000 civar ndad r. Ama her zaman olmaz. 15.000 ' i aşarsa iltihab n büyüdüğünü, perforasyon veya apseyi gösterir. Lökositoz formülünde %78 nötrofil hakimiyeti göze çarpar. İdrar muayenesi: apandisiti doğrulamaz ayr ca tan da önemlidir. (üriner taş, enfeksiyon...........) Baz pelvik ve retroçekal apandisitlerde 3-5 eritrosit akut apandisit lehinedir. Ancak hematüri varsa üriner sisteme ait olay düşünürlü. (30 dan yüksek eritrosit, 20 yüksek lökosit )Radyolojik tetkikler Akciğer Grafisi Tüm akut kar n sendromu olgular nda çekilmeli Bazal pnömoni Ameliyat haz rl ğ Akut apandisit için direkt tan değeri yok Ayakta Direkt Bat n Grafisi (ADBG) Sağ alt kadranda kalsifikasyon (fekalit) Çekumda hava-s v seviyesi ya da gaz stopaj Yayg n peritonit; ince barsak seviyeleri Çok nadir periton içi serbest hava ADBG; akut kar n sendromunun değerlendirilmesinde rutin olarak uygulan rUltrasonografi En güvenilir Transvajinal ultrasonografi; başka bir pelvik patoloji Bilgisayarl Tomografi Normalde gerekmez Apse varl ğ nda; apsenin drenaj öncesi görüntülenmesi veya strateji belirlenmesi için Ay r c tan içinÇocuklarda akut apandisit Tan ender görülmesi, anamnez al namamas , akut kar n ağr lar n n bu yaşta s k olmas nedeniyle zorluk göstermektedir. Böylece tan da gecikme mortalite ve morbiditede artma görülür. Apendiksin taban çocuklarda geniş bir koli şeklinde olduğundan lümenin t kanmas güçtür. Süt çocukluğunun ilk ay içinde akut apandisit gelişirse megakolon araşt r lmal d r. Kusma, ateş, huzursuzluk, diyare, ilk semptom olabilir. Çocuk bacaklar n karn na çekerek yatar. Fizik muayenede distansiyon vard r. Bu tek fizik bulgu olabilir. Tan gecikmesi süt çocuğunun %100 , 2 yaş alt nda %75, 5 yaş ve üstünde %50 kadard r. Bu yüksek gecikme oran nedeniyle akut apandisit mortalitesi %10 civar ndad r. Yaşl larda akut apandisit Klasik akut apandisitin klinik tablosunda bulunan ağr , bulant , kusma, çoğunlukla vard r. Ancak genç hastalara nazaran daha az belirgindir. Distansiyon ön plandad r. Perforasyon varl ğ nda dahi vücut s s normal veya normalin alt ndad r. Semptom ve bulgular mekanik ileus tablosuna uyar. Geç teşhis nedeniyle %30 vakada perforasyonla karş laş l r Gebelerde akut apandisit Acil cerrahi girişim gerektiren jinekoloji d ş en s k patolojidir. İlk 6 ayda , son 3 aya nazaran daha s k iken mortalite son 3 ayda tan gecikmeleri ile artar. Semptom ve bulgular ayn iken son 3 ayda apendiksin yukar ve d şa doğru yer değiştirmiş olmas fizik muayene bulgular n n yerini değiştirir. Komplikasyonlar 1. Perforasyon:plastron (omentum, çevre dokular, bağlar, parietal periton) gelip appediksi s n rlar ve perforasyonu önler. Bu mekanizma, çocukta yetersizdir. 2. Jeneralize peritonit: Adinamik ileus ve yap şmaya bağl mekanik obsrüktif ileus. 3. Abse formasyonu: Plaston formasyonu, bazen akut apandisit perforasyonu ve ilerlemesini önler; fakat, burada abse teşekkül edebilir. Fakat ileride bu abse rüptüre olursa, klinik çok daha ağ r seyreder. 4. Pyeloflebit: Portal venlerin tromboflebitidir. Bunun sonucu karaciğerde milier abseler görülebilir. Ay r c Tan Akut kar n sendromunda hekimi ilgilendiren as l soru, tan n n ne olduğu değil, hastan n acil bir cerrahi girişime ihtiyaç duyup duymad ğ d r Asl nda akut kar n sendromunun ay r c tan s n içerir Kesin tan bu girişimde konur ve patolojiye yönelik cerrahi işlem uygulan rAy r c Tan Akut mezenterik – lenfadenit Akut gastroenterit – Meckel divertikülü – İnvajinasyon – Crohn hastal ğ – Peptik ülser – perforasyonu Kolonik divertikülit – Üriner sorunlar – Erkek hastada genital – patolojiler Jinekolojik patolojiler – Primer peritonit – T bbi hastal klar: Kardiyovasküler hastal klar: Miyokart infarkt üsü, akut perikardit, karaci erin konjesyonu, poliarteritis nodoza Göğüs hastal klar : Pnömoni, pulmoner infarkt üs, pnömotoraks, plörezi, akut mediyastinit Diğer t bbi hastal klar: Diabetik ketoasidoz, akut intermitten porfiria, orak h ücreli anemi, Henoch- Schönlein purpuras , akut kur un zehirlenmesi, ailevi Akdeniz ate i, addison krizi, herpes zoster, parazitik hastal klar say labilir. TEDAVİ Çok az hastal kta tedavi seçimi konusunda akut apandisitte olduğu kadar rahat olunur Çünkü tedavi apendektomi Apendektomi hemen uygulanmal Apendektomi klasik olarak aç k yöntemle yap labilir Laparoskopik apendektomi Ay r c tan amac yla laparoskopi yap l p da akut apendisit saptand ğ nda, ayn seansta laparoskopik apendektomiPerfore Olmam ş Akut Apandisit apendektomi Perfore Apandisit ve Lokalize Peritonit Apendektomi+antibiotik Perfore Apendisit Ve Yayg n (Jeneralize) Peritonit Apendektomi+antibiotik+Drenaj Plastrone Apendisit Gecikmiş ise yoğun antibiyotik ve destek tedavisi Apseler perkütan yolla BT veya US ile drene edilir Akut dönem atlat labilirse 6-8 hafta sonra elektif koşullarda apendektomi