Genel Akut Batin Sendromu AKUT BATIN SENDROMU Doç. Dr. Cemalettin CAMCI Genel Cerrahi AD ccamci@yahoo.comAkut kar n tablosu bir klinisyenin meslek hayat nda en s k kar la t ve tan nmad takdirde hastan n hayat na mâl olan bir tablodur.KLİNİK ÖZELLİKLER Anamnez A r lk ortaya ç kar, 6 saatten fazlad r devam eder Lokalizasyon A r A r n n ba lang c ve geli imi A r n n yay l m KLİNİK ÖZELLİKLERA r A r n n karakteri nflamasyon a r s (sürekli, azalmaz,kre endo) Kolik tarz a r (aral kl , k vrand r c ) intermittent a r da denir, a r lar aras normal dönem var skemik a r (Lerische send, Mezenterovask.ok) Perforasyon a r s (önce spazm sonra iddetli) iyi lokalize edilir. Birle ik a r KLİNİK ÖZELLİKLERBulant -Kusma Safras zsa pilor obstr. Fekaloidse intestinal tip obstruk. Kolonik seviyedeki kusma geç ortaya ç kar Kusmadan sonra rahatl yorsa duo. ülser aktiv. veya pankreatit akla gelmeli KLİNİK ÖZELLİKLERKab zl k Peritoneal reflekstir Obstrüksiyon belirtisi olabilir 24 saatlik periyottaki gaz gaita ç kar p ç karamad sorulmal KLİNİK ÖZELLİKLERDiare Gastroenteritlerde görülebilir Peritonit hallerinde aç k sar renkli peritonit ishali dedi imiz tablo olu abilir Bir ki iye diaresi var demeden önce mutlaka mevcut tuvalet al kanl sorulmal d r KLİNİK ÖZELLİKLERYa laç Kullan m A r nedeniyle analjezik al n p al nmad NSAID veya steroid türü ilaç kullan m içi bo organ perforasyonunda de erlidir Potasyum tabletleri de intestinal stenoz, nekroz ve perforasyona sebep olabilir KLİNİK ÖZELLİKLERAğr FizyopatolojisiA Ğ R I Özofagus üst ve orta duysal n.vagus Özofagus alt splanknik alan p.vert. nce barsaklar Kal n barsaklar sakral sinirler yoluyla l e t i l i rAna safra kanal sistik kanal maj.spln.sin 7.-9. Arka kök Safra kesesi KC kapsülü Pankreas Ba sa spln sinir çöliak gangl Pankreas kuyr sol spln sinir Böbrek proks ureter aortarenal vaskuler 10.Th-1.L pedikul ve çöliak ggl Mesane Mesane boynu Prostat 2.3.4. Sakral sinirler para- 12.Th Uterus Sup.Hipogastrik plx. Vertebr 1.L preaortik sinirler ggl M.sp.seg Servix 2.3.4. Sakral segmentler A Ğ R IVİSSERAL AĞRI Derin a r d r Lokalize edilemez Bulant terleme ve kan bas nc nda dü me ile s kl kla beraberdir Parasempatik Sempatik Kar n ön duvar somatik yolla THALAMUS a iletilir (o nedenle lokalize edilemez) Visseral peritonun irritasyonu ile olu urlarA r parietal peritondan kaynaklan r Çevrel sinirlerle Santral sinir sistemine ula t r l r ve sonlan m KORTEKS tedir. O nedenle iyi lokalize edilir. Parietal periton anatomisi önemlidir PARİETAL AĞRIFİZİK MUAYENE Sistemik muayene yap lmal Genel görünüm: Solukluk Terleme Huzursuzluk Somnolansnspeksiyon Oskültasyon Palpasyon Perküsyon FİZİK MUAYENEnspeksiyon Solunumla hareket Kay k kar n (kurba a karn ) Barsak peristaltizminin görülmesi FİZİK MUAYENEOskültasyon Hiperaktif barsak sesi varl Metalik barsak sesi varl Mezar sessizli i FİZİK MUAYENEF Z K MUAYENEDE AMAÇ PER TON RR TASYON BULGULARININ OLUP OLMAMASININ SAPTANMASIDIR FİZİK MUAYENEPalpasyon A r l bölgenin aksi taraf ndan palpasyona ba lan r Öncelikle yüzeyel palpasyon yap larak hassas bölge tesbit edilir Sonra derin palpasyona geçilir Direkt hassasiyet Rebound hassasiyet NFLAMASYON ARET D R FİZİK MUAYENEDefans Muskuler stemli Konu ularak ya da hastan n ilgisi ba ka tarafa çekilerek yenilebilir stemsiz Zona Zoster Kot k r Metal zehirlenmelerinde FİZİK MUAYENEHer iki cinste de inguinal bölgeler mutlaka kontrol edilmelidir Parsiyel obstruksiyona sebep olmas bak m ndan Richter f t kontrol edilmelidir Rektal muayene mutlaka yap lmal d r Rektovesikal bo luk mutlaka yorumlanmal d r (hassasiyet, dolgunluk, s v aç s ndan) FİZİK MUAYENEFİZİK MUAYENE Özellikle ya l hastalarda nab z mutlaka kontrol edilmelidir. Nab zdaki düzensizlik, atrial fibrilasyon sebebiyle olabilece inden buna ba l atriumda olu an p ht n n mezenterik vasküler yap y t kayarak barsaklarda infarkta sebep olabilmesi nedeniyle önemlidir. KARIN A RISI LE BA VURAN B R HASTADA MUAYENE BULGUSU OLARAK REBOUND VE DEFANSIN VARLI I HASTANIN CERRAH B R MERKEZE GÖNDER LMES N GEREKL KILARBU EK LDE BA VURAN B R HASTAYA ANALJEZ K VER LMES KONTREND KED R VE TIBB HATADIR15 dakika ARAKan Testleri Tam Kan Say m Periferik Yayma Kan biyokimyas K KCFT BFT Amilaz (kan ve idrarda)Hiperamilazemi sebepleri Strangulasyon Over kist torsiyonu Peptik ülser perforasyonu Mezenterovasküler iskemiİdrar Analizleri drar sedimentinin incelenmesi Olay n renal kaynakl olup olmad hakk nda bilgi verir Deneyimli bir biyolog gereksinimi vard r Ancak idrar analizi enf lehine dahi gelse hekim muayenesine daha fazla güvenmelidir. drarda profobilinojen ve kanda fibrinojen yüksekli i FMF lehinedir Gebelik üphesi olanlara Gebelik Testi yap lmalRadyolojik İncelemeler PA AKC grafisi Özellikle ayakta çekilmelidir Bazal lob pnömonisi Plevral efuzyon çi bo organ perforasyonu Mutlaka diyafragmalar n alt görülecek ekilde çeklimelidirRadyolojik İncelemeler D REKT Grafiler ADBG Yatarak direkt bat n grafisi Sol dekubitus grafisiRadyolojik İncelemeler ULTRASONOGRAF Akut kolesistit Akut pankreatit KC ve bat n içi abseleri Pelvik kitle varl n n gösterilmesi Dezavantaj kullan c ya ba l d r. Apandisit dü ünülen hastada USG nin normal olmas tan y ekarte ettirmez.B LG SAYARLI TOMOGRAF Özellikle pankreatik ve retroperitoneal hastal klar n varl n ortaya koymada durumu stabil hastada de erlidir. Solid organ ya da kar n içinde yer kaplayan solid-kistik lezyonlar n gösterilmesinde etkilidir. Radyolojik İncelemelerANJ OGRAF Ekipmana ihtiyaç duyar ntestinal iskemi ve kanama dü ünülen hastada faydal olabilir Selektif arteriel embolizasyonda kullan labilir. Ancak acil artlarda de eri tart mal d r Radyolojik İncelemelerDİAGNOSTİK ABDOMİNAL PARASENTEZ Negatif olmas bir anlam ifade etmez Pozitifse anlam büyüktür. lemden önce hasta 5 dakika kadar sol yan na yat r l r. Sol tarafta negatifse sa dan yap l r.Parasentez yap l rken i nenin trasesine dikkat edilmelidir. Aksi halde inf. epigastrik damarlara girilerek yalanc pozitiflik elde edilebilirDİAGNOSTİK PERİTONEAL LAVAJ (DPL) Parasentez negatif olan hastalarda kar n bulgular n aç klamakta zorluk çekiliyorsa yap l r Kateterden bol miktarda p ht la mayan kan gelmesi halinde pozitifdir Hastan n durumuna göre operasyona karar verilirDİĞER İNCELEMELER Radyonuklid incelemeler Endoskopik ncelemeler LAPAROSKOP Künt kar n travmalar nda intraabdominal patolojilerin gösterilmesi ve onar lmas nda yüz güldürücü Retroperitoneal bölgede yarar s n rlYA LI VE ÇOCUKLARDA AKUT KARIN TANISI KOYMAK ZORDUR. ANERJ K HASTALARDA DA BEKLENEN PER TON RR TASYON BULGULARI GÖZLENMEYEB L R BU NEDENLE BU TÜR HASTALAR HASTANEYE KABUL ED L P TAK P ED LMEL D RKARIN AĞRISI İLE GELEN HASTADA ALGORİTM Kar n A r s Anamnez Fizik Muayene Tan (+) Tan ? PID FMF Operasyon Yardmc Yöntemler Uriner pat. Cerrahi Ted Medikal ted Tan ? Tan (+) Düzeldi Düzelmedi DAP Tan y gözden geçir DPL LAPAROSKOPYAPILAN TÜM TETK KLERE RA MEN TANI KONULAMAYAN HASTALAR MUTLAKA HEK M GÖZET M NDE HASTANEYE YATIRILARAK EN AZ 24 SAAT, TERC HEN A RISI GEÇENE KADAR GÖZLENMEL D RAKUT BATIN SENDROMUNA YOL AÇAN HASTALIKLAR ORGAN RÜPTÜRLER GENERAL ZE PER TON TLER LOKAL PER TON TLER KOL K TARZI A RILAR TIKANMALAR MED KAL SEBEPLERORGAN RÜPTÜRLERİ Dalak rüptürü Travmatik Spontan Aorta rüptürleri Anevrizma Travmatik D gebelik rüptürüGeneralize Peritonitler Peptik ülser perforasyonu Divertiküler hastal k Apendisit perforasyonu Barsak perforasyonlar Safra kesesi perforasyonuLokalize Peritonit Akut Divertikülit Akut Kolesistit Akut Salpenjit Akut ApandisitKolik Tarz Ağr Yapan sebepler Safra koli i Barsak Koli i Üreter koli i Uterus koli iObstrüksiyon Mekanik obstrüksiyonlar Tümör Strangülasyon nternal herniasyon Brid Crohn Hast Yabanc cisim Volvulus Divertikülit Paralitik obstrüksiyonlar Renal kolik Elektrolit dengesizlikleriMedikal Sebepler Miyokard nfarktüsü (MI) Diyafragmatik Plörit Gastroenterit Diabetik ketoasidoz (özellikle çocuklarda) Sickle cell krizi Akut Hepatitler Crohn hastal ve Ülseratif kolit