2 - Göğüs Hastalıkları Akut Solunumu ve Yolu Enfeksiyonları Akut Solunum Yolu Enfeksiyonları Prof. Dr. İnci GÜLMEZ Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D, Kayseri Solunum Yollarının Enfeksiyonları Ders Planıve amacı • Üst solunum yolu enfeksiyonları: common cold, influenza, akut otitis media, farenjit, larenjit,A. epiglottit ,croup, • Alt solunum yolu enfeksiyonları: A.bronşit Common Cold • Kendi kendine düzelebilen • çocuklarda5-8/yıl • Yetişkinlerde2-4/yıl • En sık solunum virusları adı verilen beş grup virusla oluşur • Ortomikso viruslar • Paramikso viruslar(parainfluenza ve RSV) • Adeno virus • Picorna virus(rhino virus) • Corona virus • İklim değişikliklerinin olduğu sonbahar, kış ve ilkbahar aylarında sık • Corona virus özellikle kıştan çıkışta • Semptomlar birkaç gün ile bir hafta arasında değişir • Asemptomatik enfeksiyon atakları • Semptomlarda kimyasal mediatörler ve nörolojik refleksler önemli yer tutar (rhinovirus) • Bulaşma: Hapşuruk, öksürük, enfekte sekresyonlar ile direk temas (el-el) • Semptomlar: nazal konjesyon, hapşuruk, boğaz ağrısı, öksürük, burun tıkanıklığı ve burun akıntısı • Fizik muayene: spesifik bulgu yok Tanı • Semptomlar, • Rhinovirus için nazofarenks sürüntülerinden izolasyon, • Paraifluenza,RSV, corona ve adeno virus için seroloji Differential diagnosis • Allergic or seasonal rhinitis • Sinusitis • Influenza Tedavi • Semptomatik Burun akıntısı ve tıkanıklık için; Dekonjestanlar Antihistaminikler Öksürük için; dekstrometorfan, kodein yada nonsteroid antiinflamatuar Ateş ve boğaz yanmasında; antipiretik, analjezik komplikasyonlar • Akut otitis media • Sinuzit • Astım atağı • Bakteriyel pnomoni Korunma Deneysel çalışmalarda; rekombinat interferon alfa profilaksisi , Ancak intranasal interferonun lokal yan etkisi nedeniyle kullanımı kısıtlı En iyi profilaksi: sık el yıkama, disposible kağıt mendil Grip (Flu) • İnfluenza virusu ile oluşur, üç tipi vardır • Tip A ve Tip B en sık hastalık etkeni • Tip C henüz antijenik varyasyonu yok • Epidemiler kuzey yarım kürede aralık-nisan • Aerosoller ile bulaşıyor • İnkübasyon süresi 18 saat-3gün • İnfekte kişiden virüsün yayılımı semptomlar başlamadan önce başlayıp 5-10 güne kadar uzuyor. Küçük çocuklar günler- haftalar • HIV+ kişiler haftalar- aylar • İnfluenza virusu: Antijenik yapısı yüzey glukoproteinleri Hemaglutinin ve nöraminidaz • H 16 ya • N 9 subtipe ayrılıyor • H, nötralizan antikorlar için major antijen, vücut hücre reseptörlerine virusun bağlanmasından • N, hücre yüzeylerinden virionların salınımından sorumlu • Halen insanlar arasında H1N1 ve H3N2 subtipleri dolaşmakta Foucher2005 Who ,ınfluenza report suppl 23s-27s,2011 Bulgular inkubasyon periyodundan sonra( 18 saat-3 gün) Sistemik semptomlar – Yüksek ateş, kırgınlık – Aşırı halsizlik, – Başağrısı ve/veya miyalji(ekstremitelerde, sırtın uzun kaslarında,göz kaslarında) Solunum semptomları – Kuru öksürük, – burun akıntısı (konfüzyon ve aşırı halsiz olan yaşlı hastalarda görülmeyebilir) – Sistemik semptomlar azalırken ses kısıklığı, boğazda kuruma yada yanma 3-5 gün içinde ateş ve sistemik semptomlar azalır ve zaman içinde düzelir, bazen öksürük ve halsizlik devam edebilir • 3-5gün içinde geçmeyen öksürük ve yeni başlayan nefes darlığı hastalığın komplikasyonlu olduğunu gösterir Komplikasyonlar • Küçük çocuklarda veYaşılılarda daha sık • Primer influenza pnomonisi:bilateral infiltrasyon,ağır hipoksemi, ARDS, yüksek mortalite • Sekonder bakteriyel pnomoni:grip arkasından • ateşin tekrar yükselmesi ile birlikte pnomoni ( staf.aureus ,str. Pn.,H.inf) • Küçük hava yollarında enflamasyon: haftalar hatta aylarca devam eden postviral öksürük • Nörolojik komplikasyonlar:İnfluenza A ile Gullien- Barre, ensefalit, transvers miyelit İnfluenza B ile Reye send • Hepatik fonksiyonlarda bozulma • Miyozit ve myogloglobülinüri • Toksik şok send Tanı • Nazal yıkama, boğaz sürüntüsü yada balgam örneklerinden PCR ile izole edilebilir • En yüksek pozitiflik ilk 10 gün içinde • İkinci haftadan itibaren spesifik serum antikorları Ayırıcı tanı • Non epidemik dönemlerde solunum semptomlarının influenza/ common cold ayırımı zor olabilir Tedavi • İnfluenza A: Amantadin- rimantadin: hem koruma hem tedavi yaşlılarda ve böbrek yetmezliğinde birikebilir, doz azaltılmalı • İnfluenza A ve B: Oseltemavir-zanamivir oseltamivir : semptomlar başladıktan sonraki 36 saat içinde verilmeli2x 75 mg tb Zanamivir . İnhalasyon yoluyla 30 saat içinde 2x10mg - Bronkospazma çok dikkat edilmeli!!! Destek tedavisi • İstirahat • Sıvı alımı • Antipiretik • Dekonjestan • Antitüsisif Korunma • Aşılama: Hedef Grup İnfluenzaya bağlı komplikasyonlar nedeniyle riskli 49 yaş üzeri 18-49 yaş arasında olup kronik bakım hastaları Kalp- akciğer hastaları, astım DM, KBY, hemoglobinopati yada immunsuppresyon nedeniyle aralıklı hastane tedavisi gereken 6ay-18 yaş arasında olanlar CDC 2009 suppl.vaccine guidelines Bulaştırıcılık yönünden yüksek riskli Bakım evlerinde çalışan Doktorlar, hemşireler ve diğer hastane personeli Evde 18 yaş altı çocuğu olanlar Kalabalık ortamda çalışanlar • Kontrendikasyon: Yumurta allerjisi • uygulama : IM Akut farenjit • Boğazda yanma • Exudatif: EBV, adeno V, A grb beta hemolitik streptokok, str. piyogenes • Non exudatif: viral özellikle rinovirus • Ayırıcı tanı, ateş, BK, servikal lenf nodu, boğaz sürüntüsü • Tedavi: Viral semptomatik Bakteriyel: eritromisin, oral penisilin, sefuroksim aksetil Akut Larenjit • Ses kısıklığı • Sıklıkla solunum yolu virusları ile • Daha az sıklıkta akut farenjit ile birlikte A grb beta hemolitik streptokok • Tedavi: Viral semptomatik Bakteriyel: eritromisin, oral penisilin, sefuroksim aksetil Acute epiglottitis • A rapidly progressive infection causing inflammation of the epiglottis (the flap that covers the trachea) and tissues around the epiglottis that may lead to abrupt blockage of the upper airway and death. • Etken genellikle bakteriyel kaynaklı • Çocuklarda en sık H. İnf tip b Tanı Tedavi • Mutlaka yoğun bakım koşullarında • MV yada trakeostomi • Beta- laktam antibiyotikler CROUP (Akut laringotrakeobronşit) • En sık 2-3 yaşlarında • En sık parainfluenza virus ile • ÜSYE’ yi takiben yardımcı solunum kaslarının katıldığı solunum sıkıntısı, stridor Tanı ve tedavi • Semptom ve bulgular • Solunum sekresyonlarında virus izolasyonu • Hızlı immunfloresan testler; birkaç saat içerisinde • Hipoksemi tedavisi (nemlendirilmiş 02, gerekirse infantlarda MV • Aerosol ribavirin? of converting a drug or solution into an aerosol, which is inhaled directly into the lungs (British Thoracic Society 2007)(Rationale 1). • Bronkodilatör, adrenalin • Steroid? ve antibiyotiklerin yeri yok Akut bronşit • Trakeobronşial ağacın akut enflamasyonu • %50 den fazlası viral kaynaklı • Mycoplazma pnomonia, C. Pnomonia • Sigara içenlerde H.influenza düşünülmeli Semptomlar ve Bulgular • Başlangıçta kuru öksürük • Retrosternal yanma • Wheezing • Balgam • Öksürükle kaybolan raller • Ronküsler Tanı • Semptom • Fizik bulgular • Akciğer grafisi: normal Tedavi • İstirahat • Bol sıvı • Antitüsisif • Bronkodilatör • Mukolitik • Antibiyotik! Balgam gram boyasına göre Yararlanabilecek kaynaklar • Fishman’s Pulmonary Disease and disorders ( Cep kitabı ve anakitap) • Muray- Nadel: Textbook of Respiratory Medicine • Bone Akciğer Hastalıkları Atlası; Ed James Crapo • www.emedicine.com • www.uptodate.comErişim: www.uptodate.com/online Dersten çıkarılabilecek sonuçlar