1 - Tıbbi Farmakoloji Antianginal İlaçlar Antianginal Antianginal İlaçlar İlaçlar O O 2 2 İhtiyacı İhtiyacı / / O O 2 2 Sunumu Sunumu İntramyokardiyal lif gerilimi Oksijen İhtiyacı Kan Hacmi Venöz Tonus Periferik Rezistans Kalp hızı ve gücü DİYASTOLİK FAKTÖRLER SİSTOLİK FAKTÖRLER Antianginal İlaçlar Antianginal İlaçlar • • Beta Blokörler Beta Blokörler • • Nitratlar Nitratlar • • Kalsiyum Kanal Blokörleri Kalsiyum Kanal Blokörleri Beta Blokörler Beta Blokörler • • Vazodilatör değil Vazodilatör değil • • Angina ataklarının proflaksisinde Angina ataklarının proflaksisinde • • Akut atakta etkisiz Akut atakta etkisiz • • Vazospastik Angina da Vazospastik Angina da kontrendike kontrendike Beta Blokörler Beta Blokörler • • Kalp hızı ve kasılma gücünde Kalp hızı ve kasılma gücünde azalma azalma • • Kronik kullanımda periferik Kronik kullanımda periferik dirençte düşme dirençte düşme İntramyokardiyal lif gerilimi Oksijen İhtiyacı Kan Hacmi Venöz Tonus Periferik Rezistans Kalp hızı ve gücü DİYASTOLİK FAKTÖRLER SİSTOLİK FAKTÖRLER Beta Blokörlerin Etkileri Beta Blokörlerin Etkileri • • Beta reseptörlerinin blokajı Beta reseptörlerinin blokajı sonucu çeşitli etkiler sonucu çeşitli etkiler Beta Blokörlerin Etkileri Beta Blokörlerin Etkileri • • Negatif inotropik etki Negatif inotropik etki – – Myokardda Beta 1 reseptör blokajı Myokardda Beta 1 reseptör blokajı • • Negatif kronotropik etki Negatif kronotropik etki – – SA Nod da Beta 1 reseptör blokajı SA Nod da Beta 1 reseptör blokajı Klinik Etkiler Klinik Etkiler • • Antianginal etki Antianginal etki • • Antihipertansif etki Antihipertansif etki Beta Blokörlerin Etkileri Beta Blokörlerin Etkileri • • Negatif dromotropik etki Negatif dromotropik etki – – AV iletimde yavaşlama AV iletimde yavaşlama – – AV nodda Beta 1 reseptör blokajı AV nodda Beta 1 reseptör blokajı • • Ektopik odakların baskılanması Ektopik odakların baskılanması Klinik Etkiler Klinik Etkiler • • Antiaritmik etki Antiaritmik etki Beta Blokörlerin Etkileri Beta Blokörlerin Etkileri • • Vazodilatasyonda azalma Vazodilatasyonda azalma – – Damarlarda Beta 2 reseptör Damarlarda Beta 2 reseptör blokajı blokajı • • Periferik rezistansta akut artış Periferik rezistansta akut artış • • Kronik kullanımda periferik Kronik kullanımda periferik rezistans azalır rezistans azalır – – Renin salınımında azalma (Beta 1) Renin salınımında azalma (Beta 1) Klinik Önem Klinik Önem • • Periferik Vasküler Bozukluklar Periferik Vasküler Bozukluklar – – Beta blokerler sakıncalı Beta blokerler sakıncalı • • Vazospastik Durumlar Vazospastik Durumlar – – Beta 1 selektifler daha iyi tolere Beta 1 selektifler daha iyi tolere edilir edilir * * * * * * * Beta Blokörlerin Etkileri Beta Blokörlerin Etkileri • • Bronkokonstriksiyon Bronkokonstriksiyon (astmalılarda) (astmalılarda) – – Beta 2 reseptör blokajı Beta 2 reseptör blokajı – – Selektif Beta 1 blokörler Selektif Beta 1 blokörler tamamen güvenli değil tamamen güvenli değil – – İSE li beta blokörler ile daha az İSE li beta blokörler ile daha az Parsiyel Agonizma (İSE) Parsiyel Agonizma (İSE) • • İntrinsik Sempatomimetik Etki İntrinsik Sempatomimetik Etki * * * * * * Beta Blokörlerin Etkileri Beta Blokörlerin Etkileri • • Aköz humor üretiminde azalma Aköz humor üretiminde azalma • • Glokomda kullanılırlar Glokomda kullanılırlar Beta Blokörlerin Etkileri Beta Blokörlerin Etkileri • • Kronik kullanımda Kronik kullanımda • • VLDL yi artırırlar VLDL yi artırırlar • • HDL yi azaltırlar HDL yi azaltırlar – – Koroner arter hastalığı riskinde Koroner arter hastalığı riskinde artış oluşturabilirler artış oluşturabilirler - -İSE li Beta blokörler ile daha az İSE li Beta blokörler ile daha az Beta Blokörlerin Etkileri Beta Blokörlerin Etkileri • • Hipoglisemiye cevabı azaltırlar Hipoglisemiye cevabı azaltırlar – – Karaciğerden Karaciğerden glukoz glukoz salınımı salınımı azalır azalır • • Hipoglisemi semptomlarını Hipoglisemi semptomlarını ( (öğrenci karıştırıyor) azaltırlar öğrenci karıştırıyor) azaltırlar (maskelerler) (maskelerler) – – Tip I diyabette kullanılmamalı Tip I diyabette kullanılmamalı ( (İnsulin İnsulin kullananlarda olmalı) kullananlarda olmalı) Klinik Kullanım Klinik Kullanım • • Hafif ve orta kalp yetmezliği Hafif ve orta kalp yetmezliği – – Karvedilol Karvedilol (Alfa 1 reseptörleri de bloke (Alfa 1 reseptörleri de bloke eder) eder) – – Bisoprolol, Metoprolol Bisoprolol, Metoprolol – – Mekanizma bilinmiyor Mekanizma bilinmiyor Klinik Kullanım Klinik Kullanım • • Migren proflaksisi Migren proflaksisi – – Propranolol Propranolol – – Mekanizma bilinmiyor Mekanizma bilinmiyor Klinik Kullanım Klinik Kullanım • • Tirotoksikoz Tirotoksikoz (Propranolol) (Propranolol) – – Kalp hızında azalma Kalp hızında azalma – – Antiaritmik etki Antiaritmik etki Klinik Kullanım Klinik Kullanım • • Sirozlu hastalarda portal basıncı Sirozlu hastalarda portal basıncı azaltırlar azaltırlar – – Özefageal varis kanamalarını Özefageal varis kanamalarını azaltırlar azaltırlar – – Propranolol, nadolol Propranolol, nadolol Diğer Etkiler Diğer Etkiler • • Sedasyon, uyku bozukluğu, Sedasyon, uyku bozukluğu, depresyon depresyon – – Lipidlerde çözünürlüğü az olanlar Lipidlerde çözünürlüğü az olanlar ile daha az (Nadalol, Atenolol) ile daha az (Nadalol, Atenolol) Diğer Etkiler Diğer Etkiler • • Kalp Yetmezliğinde artış Kalp Yetmezliğinde artış – – Verapamil ile beraber alınmamalı Verapamil ile beraber alınmamalı – – Kalp yetmezliği, bradikardi, Kalp yetmezliği, bradikardi, hipotansiyon, iletim bozukluğu hipotansiyon, iletim bozukluğu • • Bradikardi Bradikardi • • İSE lilerde daha az İSE lilerde daha az Diğer Etkiler Diğer Etkiler • • Atriyoventriküler Blokaj Atriyoventriküler Blokaj Diğer Etkiler Diğer Etkiler • • Halsizlik Halsizlik • • Egzersiz Toleransında Bozukluk Egzersiz Toleransında Bozukluk • • Erektil disfonksiyon Erektil disfonksiyon Dikkat Dikkat • • Birden bire kesilmemeleri gerekir Birden bire kesilmemeleri gerekir – – Özellikle iskemik Kalp Hastalarında Özellikle iskemik Kalp Hastalarında Farmakokinetik Farmakokinetik • • Propranolol ve benzerleri Propranolol ve benzerleri – – Lipofilik Lipofilik – – İlk geçiş eliminasyonu İlk geçiş eliminasyonu – – SSS ne geçerler SSS ne geçerler • • Nadolol ve benzerleri Nadolol ve benzerleri – – Hidrofilik Hidrofilik – – Böbreklerden atılım Böbreklerden atılım • • Esmolol Esmolol * * * Ticari İsimler Ticari İsimler • • Propranolol: Dideral tab Propranolol: Dideral tab • • Asebutolol: Prent tab Asebutolol: Prent tab • • Atenolol: Tensinor tab Atenolol: Tensinor tab • • Bisoprolol: Concor tab Bisoprolol: Concor tab • • Esmolol: Brevibloc flakon Esmolol: Brevibloc flakon • • Karvedilol: Dilatrend tab Karvedilol: Dilatrend tab Ticari İsimler Ticari İsimler • • Metoprolol: Beloc Tab, amp Metoprolol: Beloc Tab, amp • • Nebivolol: Vasoxen tab Nebivolol: Vasoxen tab • • Oksprenolol: Trasicor ret tab Oksprenolol: Trasicor ret tab • • Pindolol: Visken tab Pindolol: Visken tab • • Sotalol: Darob tab Sotalol: Darob tab Nitratlar Nitratlar • • Düz kasta NO açığa çıkarırlar Düz kasta NO açığa çıkarırlar • • Venlerde ve arteriyollerde Venlerde ve arteriyollerde dilatasyon dilatasyon İntramyokardiyal lif gerilimi Oksijen İhtiyacı Kan Hacmi Venöz Tonus Periferik Rezistans Kalp hızı ve gücü DİYASTOLİK FAKTÖRLER SİSTOLİK FAKTÖRLER Nitratlar Nitratlar • • Koroner arterlerde dilatasyon Koroner arterlerde dilatasyon – – Vazospazmı giderebilirler Vazospazmı giderebilirler • • İntravenöz nitrogliserin İntravenöz nitrogliserin trombosit agregasyonunu azaltır trombosit agregasyonunu azaltır • • Refleks taşikardi ve kasılma Refleks taşikardi ve kasılma gücü artışı gücü artışı Nitratlar Nitratlar • • Çeşitli farmasötik şekillleri Çeşitli farmasötik şekillleri vardır vardır – – Sublingual tab Sublingual tab – – Oral sprey Oral sprey – – Transdermal flaster Transdermal flaster – – Oral ve paranteral preperatlar Oral ve paranteral preperatlar Preperatlar Preperatlar • • Nitrogliserin Nitrogliserin – – Kısa etki sürelidir Kısa etki sürelidir – – Sublingual tab (10 Sublingual tab (10- -30 dk) 30 dk) – – Oral sprey Oral sprey (nitrolingual sprey) (nitrolingual sprey) – – Flaster Flaster (Nitroderm, Deponit) (Nitroderm, Deponit) – – Parenteral Parenteral (Perlinganit) (Perlinganit) Preperatlar Preperatlar • • İzosorbid dinitrat İzosorbid dinitrat – – Sublingual tab (20 Sublingual tab (20- -30 dak etki) 30 dak etki) (İsordil, cardioket dilaltı tab) (İsordil, cardioket dilaltı tab) – – Oral tab (4 Oral tab (4- -8 saat etki) 8 saat etki) (İsordil tab) (İsordil tab) – – Retard tab (daha uzun etki) Retard tab (daha uzun etki) (Cardioket ret tab) (Cardioket ret tab) Preperatlar Preperatlar • • İzosorbid mononitrat İzosorbid mononitrat – – İzosorbid dinitratın metabolitidir İzosorbid dinitratın metabolitidir – – Daha uzun etkilidir (6 Daha uzun etkilidir (6- -10 saat) 10 saat) – – Tablet Tablet (Monoket) (Monoket) – – Retard formu Retard formu (Monodur, Monoket) (Monodur, Monoket) Preperatlar Preperatlar • • Pentaeritritol Tetranitrat Pentaeritritol Tetranitrat – – Tablet Tablet (Danitrin forte) (Danitrin forte) Farmakokinetik Farmakokinetik • • Lipofilik maddelerdir Lipofilik maddelerdir • • ilk geçiş eliminasyonuna uğrarlar ilk geçiş eliminasyonuna uğrarlar Tolerans Gelişimi Tolerans Gelişimi • • Derecesi hastaya göre değişir Derecesi hastaya göre değişir • • Hasta bir süre nitratsız bırakılmalı Hasta bir süre nitratsız bırakılmalı – – İnfüzyon ve TTS 12 İnfüzyon ve TTS 12- -16 saati geçmemeli 16 saati geçmemeli – – Oral tabletlerin 2 Oral tabletlerin 2- -3 kezden fazla verilmemesi 3 kezden fazla verilmemesi • • Beta blokörler ile ya da kalsiyum kanal Beta blokörler ile ya da kalsiyum kanal blokörleri ile kombinasyon önerilir blokörleri ile kombinasyon önerilir Toksisite Toksisite • • Taşikardi Taşikardi • • Ortostatik hipotansiyon Ortostatik hipotansiyon • • Sıcak basması (yüzde kızarma) Sıcak basması (yüzde kızarma) • • Başağrısı Başağrısı • • Sildenafil ile etkileşim Sildenafil ile etkileşim – – Hipotansiyon ve hipoperfüzyon Hipotansiyon ve hipoperfüzyon Kalsiyum Kanal Kalsiyum Kanal Blokörleri Blokörleri • • Arteriyolar dilatasyon Arteriyolar dilatasyon • • Kalp hızı ve kasılma gücünde Kalp hızı ve kasılma gücünde azalma azalma İntramyokardiyal lif gerilimi Oksijen İhtiyacı Kan Hacmi Venöz Tonus Periferik Rezistans Kalp hızı ve gücü DİYASTOLİK FAKTÖRLER SİSTOLİK FAKTÖRLER Kalsiyum Kanal Blokörleri Kalsiyum Kanal Blokörleri • • Koroner arterlerde dilatasyon Koroner arterlerde dilatasyon – – Vazospastik durumlarda etkili Vazospastik durumlarda etkili Diğer Antianginal İlaçlar Diğer Antianginal İlaçlar • • Trimetazidin Trimetazidin • • İvabradin İvabradin • • Nikorandil Nikorandil Trimetazidin Trimetazidin (Vastarel tab) (Vastarel tab) • • Mitokondrilere etki eder Mitokondrilere etki eder • • İskemik hücrelerde enerji İskemik hücrelerde enerji metabolizmasını ve oksidatif metabolizmasını ve oksidatif fosforilasyonu korur fosforilasyonu korur • • Vasküler kaynaklı vertigo ve Vasküler kaynaklı vertigo ve periferik vasküler bozuklukta da periferik vasküler bozuklukta da kullanılır kullanılır Trimetazidin Trimetazidin (Vastarel tab) (Vastarel tab) • • Miyokard depresyonu, bradikardi Miyokard depresyonu, bradikardi yapabilir yapabilir • • Gebeler, emzirenler ve çocuklarda Gebeler, emzirenler ve çocuklarda kullanılmamalıdır kullanılmamalıdır İvabradin İvabradin (Coralan tab) (Coralan tab) • • Sinüs düğümüne etki ederek kalp Sinüs düğümüne etki ederek kalp hızını azaltır hızını azaltır • • Sinüs düğümündeki bazı sodyum Sinüs düğümündeki bazı sodyum kanallarını bloke eder kanallarını bloke eder • • Beta blokerlerin kullanılamadığı Beta blokerlerin kullanılamadığı durumlarda tercih edilebilir durumlarda tercih edilebilir İvabradin İvabradin (Coralan tab) (Coralan tab) • • Bradikardi, kalp bloğu ve ventriküler Bradikardi, kalp bloğu ve ventriküler ekstrasistollere neden olabilir ekstrasistollere neden olabilir Nikorandil Nikorandil • • Nitrat gurubu içeren potasyum Nitrat gurubu içeren potasyum kanal aktivatörüdür kanal aktivatörüdür • • Hem arterleri hem de venülleri Hem arterleri hem de venülleri genişletir genişletir • • Türkiyede pazarlanmamıştır Türkiyede pazarlanmamıştır Antitombositik İlaçlar Antitombositik İlaçlar • • Çeşitli antitrombositik ilaçlar Çeşitli antitrombositik ilaçlar (aspirin, tirofiban gibi) stabil ve (aspirin, tirofiban gibi) stabil ve stabil olmayan anjina da MI stabil olmayan anjina da MI proflaksisi için kullanılmaktadır proflaksisi için kullanılmaktadır Heparinler Heparinler • • Heparin Heparin • • Düşük Molekül Ağırlıklı Heparin Düşük Molekül Ağırlıklı Heparin – – Stabil olmayan anjinada Stabil olmayan anjinada