1 - Tıbbi Farmakoloji Antitrombositik ve Antikoagülan İlaçlar Dr.Hasan Dr.Hasan Basri Basri Ulusoy Ulusoy Antitrombositik ve Antikoagülan İlaçlar Tanımlar Tanımlar • • Trombus: damar duvarına Trombus: damar duvarına yapışık haldeki pıhtı yapışık haldeki pıhtı • • Emboli: damar içindeki serbest Emboli: damar içindeki serbest haldeki pıhtı haldeki pıhtı Tanımlar Tanımlar • • Arteryal trombus trombositlerden Arteryal trombus trombositlerden zengindir, aterosklerozdan dolayı zengindir, aterosklerozdan dolayı oluşur oluşur – – Antitrombositik ilaçlar daha etkili Antitrombositik ilaçlar daha etkili • • Venöz trombus fibrinden zengindir, Venöz trombus fibrinden zengindir, kan stazından ya da koagulasyon kan stazından ya da koagulasyon yolağınındaki çeşitli bozukluklardan yolağınındaki çeşitli bozukluklardan dolayı oluşur dolayı oluşur – – Antikoagülan ilaçlar daha etkili Antikoagülan ilaçlar daha etkili Trombosit Agregasyon Trombosit Agregasyon İnhibitörleri İnhibitörleri • • Aspirin (Asetil salisilik asid, ASA) Aspirin (Asetil salisilik asid, ASA) • • Tiklopidin ve Klopidogrel Tiklopidin ve Klopidogrel • • Absiksimab, Eptifibatid, Tirofiban Absiksimab, Eptifibatid, Tirofiban • • Dipiridamol ve Silostazol Dipiridamol ve Silostazol • • Yan etki olarak kanama yapabilirler Yan etki olarak kanama yapabilirler Aspirin Aspirin • • Trombositlerin uyarılması Trombositlerin uyarılması araşidonik araşidonik asidin, membran asidin, membran fosfolipidlerinden fosfolipidlerinden serbestleşmesine neden olur serbestleşmesine neden olur • • Araşidonik asidden Araşidonik asidden siklooksijenaz 1 enzimi (COX 1) siklooksijenaz 1 enzimi (COX 1) ile tromboksan A ile tromboksan A2 2 oluşur oluşur Aspirin Aspirin • • Aspirin ve diğer Aspirin ve diğer antiinflamatuvar analjezikler antiinflamatuvar analjezikler (NSAİ İlaçlar) COX u inhibe (NSAİ İlaçlar) COX u inhibe ederek TXA2 nin oluşumunu ederek TXA2 nin oluşumunu azaltırlar azaltırlar Aspirin Aspirin • • Aspirinin etkisi hemen başlar Aspirinin etkisi hemen başlar • • COX enzimini geri dönüşümsüz COX enzimini geri dönüşümsüz olarak inhibe eder, olarak inhibe eder, • • Ancak yeni trombositler Ancak yeni trombositler sentezlendiğinde etki ortadan kalkar sentezlendiğinde etki ortadan kalkar • • Bu yüzden bir dozun etkisi yaklaşık Bu yüzden bir dozun etkisi yaklaşık 1 hafta sürer 1 hafta sürer Aspirin Aspirin • • Antitrombositik olarak 81mg ~ 325 Antitrombositik olarak 81mg ~ 325 mg günlük dozda kullanılır mg günlük dozda kullanılır • • Daha yüksek dozlar ile Daha yüksek dozlar ile antitrombositik etkinlik düşer, antitrombositik etkinlik düşer, yan etkiler artar yan etkiler artar Aspirin Aspirin • • Kanama zamanını uzattığı için Kanama zamanını uzattığı için istenmeyen kanamalar olabilir istenmeyen kanamalar olabilir – – GI kanama, hemorajik inme GI kanama, hemorajik inme • • Diğer pıhtılaşmayı azaltıcı ilaçlarla Diğer pıhtılaşmayı azaltıcı ilaçlarla (heparin ve klopidogrel gibi) sık (heparin ve klopidogrel gibi) sık olarak beraber kullanılır olarak beraber kullanılır Aspirin ~ diğer NSAİ ilaçlar Aspirin ~ diğer NSAİ ilaçlar • • Diğer antiinflamatuvar analjeziklerin Diğer antiinflamatuvar analjeziklerin antitrombositik etkisi kısa (saatler) antitrombositik etkisi kısa (saatler) sürer sürer • • Bu ilaçlar aspirinle beraber Bu ilaçlar aspirinle beraber kullanıldığında aspirinin kullanıldığında aspirinin antitrombositik etkisini azaltırlar antitrombositik etkisini azaltırlar Tiklopidin Tiklopidin- -Klopidogrel Klopidogrel • • Trombositlerdeki ADP Trombositlerdeki ADP reseptörlerini bloke ederek reseptörlerini bloke ederek agregasyonu önlerler agregasyonu önlerler Tiklopidin Tiklopidin • • Nötropeni ve agranulositoz, Nötropeni ve agranulositoz, Aplastik anemi, Aplastik anemi, Trombotik trombositopenik purpura (TTP) Trombotik trombositopenik purpura (TTP) gibi ciddi hematolojik yan etkileri vardır gibi ciddi hematolojik yan etkileri vardır • • Kanama riski yüksektir Kanama riski yüksektir • • Bu yüzden diğer ilaçların kullanılamadığı Bu yüzden diğer ilaçların kullanılamadığı hastalarda tercih edilir hastalarda tercih edilir Klopidogrel Klopidogrel • • Klopidogrelin hematolojik yan Klopidogrelin hematolojik yan etkileri (nötropeni gibi) etkileri etkileri (nötropeni gibi) etkileri daha azdır daha azdır • • Ama TTP görülebilir Ama TTP görülebilir • • Kanama yapabilir Kanama yapabilir Absiksimab, Eptifibatid, Absiksimab, Eptifibatid, Tirofiban Tirofiban • • Glikoprotein IIb/IIIa Glikoprotein IIb/IIIa antagonistidirler antagonistidirler • • Antagonizma sonucu fibrinojen Antagonizma sonucu fibrinojen trombositlere bağlanamaz trombositlere bağlanamaz Absiksimab, Eptifibatid, Absiksimab, Eptifibatid, Tirofiban Tirofiban • • Absiksimab bir monoklonal Absiksimab bir monoklonal antikordur antikordur • • Eptifibatid peptid yapıdadır, Eptifibatid peptid yapıdadır, metabolize olmadan metabolize olmadan böbreklerden itrah edilir böbreklerden itrah edilir • • İntravenöz yolla kullanılırlar İntravenöz yolla kullanılırlar • • Kanamaya yol açabilirler Kanamaya yol açabilirler Dipiridamal, Silostazol Dipiridamal, Silostazol • • Fosfodiesteraz 3 ü inhibe ederek Fosfodiesteraz 3 ü inhibe ederek trombositlerdeki CAMP miktarını trombositlerdeki CAMP miktarını artırırlar artırırlar • • Endotel ve eritrositlere adenozin Endotel ve eritrositlere adenozin girişini azaltarak plazma adenosin girişini azaltarak plazma adenosin düzeyini artırırlar düzeyini artırırlar • • Adenozin trombositlerdeki Adenozin trombositlerdeki reseptörlerine bağlanarak CAMP reseptörlerine bağlanarak CAMP miktarını artırır miktarını artırır Dipiridamal, Silostazol Dipiridamal, Silostazol • • Trombositlerdeki CAMP artışı Trombositlerdeki CAMP artışı agregasyonu inhibe eder agregasyonu inhibe eder – – CAMP CAMP VASP (Vasodilator Stimulated VASP (Vasodilator Stimulated Phosphoprotein Phosphoprotein) ) yi fosforiller yi fosforiller – – Bu madde trombosit aktivasyonunu Bu madde trombosit aktivasyonunu aza ltır aza ltır Dipiridamal, Silostazol Dipiridamal, Silostazol • • Periferik arter hastalığında da Periferik arter hastalığında da kullanılırlar kullanılırlar • • Başağrısı ve çarpıntı bu ilaçların sık Başağrısı ve çarpıntı bu ilaçların sık görülen yan etkileridir görülen yan etkileridir • • Dipiridamol kalp kapakçık protezi Dipiridamol kalp kapakçık protezi olan hastalarda proflaktik amaçla da olan hastalarda proflaktik amaçla da kullanılmaktadır kullanılmaktadır Antikoagülan İlaçlar Antikoagülan İlaçlar • • Fibrin oluşumunu önleyen ilaçlardır Fibrin oluşumunu önleyen ilaçlardır • • Güvenlilik aralıkları dardır kanama Güvenlilik aralıkları dardır kanama yapabilirler yapabilirler • • Heparin Heparin – – Düşük molekül ağırlıklı Düşük molekül ağırlıklı heparin heparin • • Doğrudan Doğrudan trombin trombin inhibitörleri inhibitörleri • • Varfarin Varfarin Heparin Heparin • • Mast Mast hücrelerinde bulunur, buradaki hücrelerinde bulunur, buradaki işlevi belli değildir işlevi belli değildir • • Çeşitli moleküler ağırlıktaki Çeşitli moleküler ağırlıktaki glikozaminoglikanların glikozaminoglikanların karışımıdır karışımıdır • • Sığır akciğeri veya domuz Sığır akciğeri veya domuz barsağından barsağından elde edilir elde edilir • • İntravenöz ya da subkütan yolla İntravenöz ya da subkütan yolla uygulanır, uygulanır, • • Etkisi çabuk başlar ve çabuk sona Etkisi çabuk başlar ve çabuk sona erer erer Heparin Heparin Heparin Heparin • • Antitrombin III e bağlanır ve onu Antitrombin III e bağlanır ve onu aktive eder. aktive eder. • • Antitrombin III ise trombin ve Antitrombin III ise trombin ve başta faktör Xa olmak üzere diğer başta faktör Xa olmak üzere diğer bazı pıhtılaşma faktörlerini inhibe bazı pıhtılaşma faktörlerini inhibe eder. eder. • • Etkinliği aktive edilmiş parsiyel Etkinliği aktive edilmiş parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT) ile tromboplastin zamanı (aPTT) ile ölçülür ölçülür Düşük Molekül Ağırlıklı Heparinler Düşük Molekül Ağırlıklı Heparinler (DMAH) (DMAH) • • Heparinin yaklaşık 3 te 1 Heparinin yaklaşık 3 te 1 büyüklüğündeki parçalarıdır büyüklüğündeki parçalarıdır • • Enoksaparin ilk kullanılan DMAH dir Enoksaparin ilk kullanılan DMAH dir • • Deltaparin diğer bir DMAH dir Deltaparin diğer bir DMAH dir • • Biyoyararlanımları ve etki süreleri Biyoyararlanımları ve etki süreleri daha uzundur, günde 1 daha uzundur, günde 1- -2 kez 2 kez verilebilirler verilebilirler Düşük Molekül Ağırlıklı Heparinler Düşük Molekül Ağırlıklı Heparinler (DMAH) (DMAH) • • DMAH lerde antitrombin 3 ü aktive DMAH lerde antitrombin 3 ü aktive eder eder • • Ama DMAH ile aktive edilmiş Ama DMAH ile aktive edilmiş antitrombin 3 ten trombin antitrombin 3 ten trombin etkilenmez etkilenmez Düşük Molekül Ağırlıklı Heparinler Düşük Molekül Ağırlıklı Heparinler (DMAH) (DMAH) • • aPTT ile takibi yapılamaz, aPTT ile takibi yapılamaz, • • DMAH tedavisi normal de takib DMAH tedavisi normal de takib edilmez, böbrek yetmezliği, obezite edilmez, böbrek yetmezliği, obezite ve gebelikte takip edilmeli ve gebelikte takip edilmeli • • Antifaktör 10 a düzeyi ile takib Antifaktör 10 a düzeyi ile takib edilebilir edilebilir • • Heparinin doz cevap profilini tahmin Heparinin doz cevap profilini tahmin etmek güçtür. DMAH lerin doz etmek güçtür. DMAH lerin doz cevap profili daha tahmin cevap profili daha tahmin edilebilirdir. edilebilirdir. • • Kanama riski yüksek hastalar için Kanama riski yüksek hastalar için heparin, DMAH lerden daha heparin, DMAH lerden daha uygundur, çünkü infüzyon uygundur, çünkü infüzyon durdurulunca etki de çabuk ortadan durdurulunca etki de çabuk ortadan kalkabilir. kalkabilir. Fondaparinuks Fondaparinuks • • Heparin ve DMAH lerin aktif kısmını Heparin ve DMAH lerin aktif kısmını içeren sentetik bir ilaçtır içeren sentetik bir ilaçtır • • Subkütan olarak günde 1 kez Subkütan olarak günde 1 kez uygulanır uygulanır • • Etki mekanizması DMAH lere benzer Etki mekanizması DMAH lere benzer • • aPTT ile takibi yapılamaz aPTT ile takibi yapılamaz • • Heparinler derin ven trombozu ve Heparinler derin ven trombozu ve pulmoner embolinin akut tedavisinde pulmoner embolinin akut tedavisinde • • Myokard infarktüsü tedavisinde Myokard infarktüsü tedavisinde • • Postoperatif venöz trombozun Postoperatif venöz trombozun önlenmesinde (kalça ameliyatı sonucu önlenmesinde (kalça ameliyatı sonucu hareketsiz kalacak hastalarda hareketsiz kalacak hastalarda olduğu gibi) kullanılırlar olduğu gibi) kullanılırlar • • Plasentayı geçmediği için gebelerde Plasentayı geçmediği için gebelerde tercih edilirler tercih edilirler Farmakokinetik Farmakokinetik • • Heparin hemen etki istendiğinde Heparin hemen etki istendiğinde intravenöz olarak başta yükleme intravenöz olarak başta yükleme dozu ile uygulanır dozu ile uygulanır • • Heparin subkütan uygulandığında Heparin subkütan uygulandığında etki 1 etki 1- -2 saat sonra başlar 2 saat sonra başlar • • DMAH ler subkütan uygulanır DMAH ler subkütan uygulanır maksimum etki 4 saat sonra oluşur maksimum etki 4 saat sonra oluşur • • Büyük moleküllü oldukları için Büyük moleküllü oldukları için damarların içinde kalırlar damarların içinde kalırlar • • Sadece retiküloendotelyal sistem Sadece retiküloendotelyal sistem hücrelerine girebilirler hücrelerine girebilirler • • Burada parçalanıp inaktif ürünlere Burada parçalanıp inaktif ürünlere dönüşürler. Sirozlu hastalarda dönüşürler. Sirozlu hastalarda heparinin yarı ömrü uzar heparinin yarı ömrü uzar • • Bu ürünler ve aktif ilaçlar Bu ürünler ve aktif ilaçlar böbreklerden atılırlar, böbrek böbreklerden atılırlar, böbrek yetmezliğinde etkileri uzar yetmezliğinde etkileri uzar Yan Etkiler Yan Etkiler • • Kanama Kanama – – Antidot olarak protamin kullanılır, Antidot olarak protamin kullanılır, DMAH ler ile olan kanamalarda DMAH ler ile olan kanamalarda çok etkili değildir çok etkili değildir • • Hipersensitivite Hipersensitivite – – Hayvansal kaynaklı oldukları için Hayvansal kaynaklı oldukları için Yan Etkiler Yan Etkiler • • Heparin kronik kullanımda Heparin kronik kullanımda antitrombin III aktivitesinde antitrombin III aktivitesinde azalma yaptığı için tromboza azalma yaptığı için tromboza neden olabilir neden olabilir • • Ayrıca Ayrıca trombositopeniye trombositopeniye neden neden olduğu için tromboz oluşabilir olduğu için tromboz oluşabilir Trombositopeni Trombositopeni • • Tip1: ilk 5 günde oluşur, bir çok Tip1: ilk 5 günde oluşur, bir çok hastada görülür ciddi değildir hastada görülür ciddi değildir • • Tip2: İmmünolojik nedenlidir, daha Tip2: İmmünolojik nedenlidir, daha az sıklıkla görülür az sıklıkla görülür, , • • Ama ciddi bir durumdur, trombotik Ama ciddi bir durumdur, trombotik olaylar görülebilir olaylar görülebilir • • Tromboz Tromboz sırasında tüketilmesinden sırasında tüketilmesinden dolayı dolayı trombosit trombosit sayısı düşer sayısı düşer Trombositopeni Trombositopeni • • Heparin yerine lepirudin, argotraban Heparin yerine lepirudin, argotraban gibi yeni antikoagülanların gibi yeni antikoagülanların kullanılması gerekir kullanılması gerekir • • DMAH lerle daha az görülür DMAH lerle daha az görülür Diğer Yan etkiler Diğer Yan etkiler • • Karaciğer fonksiyon testlerinde Karaciğer fonksiyon testlerinde bozulma bozulma • • Osteoporoz Osteoporoz • • İntramusküler uygulanırlarsa İntramusküler uygulanırlarsa hematom gelişir hematom gelişir Doğrudan Trombin İnhibitörleri Doğrudan Trombin İnhibitörleri • • Lepirudin Lepirudin • • Argatroban Argatroban • • Trombine bağlanıp onu inhibe Trombine bağlanıp onu inhibe eden ilaçlardır eden ilaçlardır Doğrudan Trombin İnhibitörleri Doğrudan Trombin İnhibitörleri • • Trombositopeni gelişen hastalarda Trombositopeni gelişen hastalarda heparin yerine kullanılırlar heparin yerine kullanılırlar • • Kanama yapabilirler, antidotları Kanama yapabilirler, antidotları yoktur yoktur • • Lepirudin anaflaktik reaksiyona Lepirudin anaflaktik reaksiyona neden olabilir neden olabilir Varfarin Varfarin • • Küçük moleküllü lipofilik bir ilaçtır Küçük moleküllü lipofilik bir ilaçtır • • Oral yolla kullanılır Oral yolla kullanılır • • K vitaminini antagonize ederek bazı K vitaminini antagonize ederek bazı pıhtılaşma faktörlerinin sentezini pıhtılaşma faktörlerinin sentezini bozar (Trombin (2), 7, 9, 10) bozar (Trombin (2), 7, 9, 10) (KC de bu faktörlerin (KC de bu faktörlerin posttranslasyonal modifikasyonunu posttranslasyonal modifikasyonunu bozar) bozar) Varfarin Varfarin Varfarin Varfarin • • Güvenlik aralığı dardır Güvenlik aralığı dardır • • Kanama riskinden dolayı hastalar Kanama riskinden dolayı hastalar Protrombin Zamanı (PT, INR) ile Protrombin Zamanı (PT, INR) ile takib edilir takib edilir – – INR (uluslar arası normalleştirilmiş INR (uluslar arası normalleştirilmiş oran) PT değerlerindeki labaratuvar oran) PT değerlerindeki labaratuvar farklılıklarının düzeltilmiş halidir farklılıklarının düzeltilmiş halidir Varfarin Varfarin • • Kolay emilir Kolay emilir • • Plazma proteinlerine çok fazla Plazma proteinlerine çok fazla bağlanır (%99) bağlanır (%99) – – İlaç etkileşimi oluşabilir İlaç etkileşimi oluşabilir • • Mikrozomal enzimler ile Mikrozomal enzimler ile metabolize edilir metabolize edilir – – Önemli bireysel farklılılar mevcuttur Önemli bireysel farklılılar mevcuttur Varfarin Varfarin • • Yarı ömrü 40 saattir ama önemli Yarı ömrü 40 saattir ama önemli bireysel farklılıklar vardır bireysel farklılıklar vardır • • Doz ayarlaması zordur Doz ayarlaması zordur • • Tedavinin başında ve doz değişikliği Tedavinin başında ve doz değişikliği yapıldığında daha sık olmak üzere yapıldığında daha sık olmak üzere hastaların PT (INR) ile takibi hastaların PT (INR) ile takibi gerekir gerekir Varfarin Varfarin • • Önceden sentezlenmiş pıhtılaşma Önceden sentezlenmiş pıhtılaşma faktörlerinden dolayı etki geç başlar faktörlerinden dolayı etki geç başlar • • Etkinin başlaması 8 Etkinin başlaması 8- -12 saati bulur, 12 saati bulur, maksimum etkinin oluşması 3 maksimum etkinin oluşması 3- -4 günü 4 günü bulabilir bulabilir • • Etkinin ortadan kalkması da geç olur Etkinin ortadan kalkması da geç olur • • K vitamini verilerek etkinin geri K vitamini verilerek etkinin geri döndürülmesi 6 döndürülmesi 6- -24 saati bulabilir 24 saati bulabilir Varfarin Varfarin • • Derin ven trombozu, pulmoner Derin ven trombozu, pulmoner emboli ve atriyal fibrillasyon gibi emboli ve atriyal fibrillasyon gibi kronik antikoagülasyon istenen kronik antikoagülasyon istenen durumlarda kullanılır. durumlarda kullanılır. • • Teratojenik olduğu için ve fetüste Teratojenik olduğu için ve fetüste kanama yapabileceğinden dolayı kanama yapabileceğinden dolayı gebelikte kullanılmamalıdır gebelikte kullanılmamalıdır Yan Etkiler Yan Etkiler • • Kanama sık görülür Kanama sık görülür • • Tedavide oral ya da intravenöz K Tedavide oral ya da intravenöz K vitamini verilebilir vitamini verilebilir • • K Vitamininin etkisi geç başlayacağı K Vitamininin etkisi geç başlayacağı için (faktörlerin sentezi zaman alır) için (faktörlerin sentezi zaman alır) hastalara pıhtılaşma faktörü içeren hastalara pıhtılaşma faktörü içeren plazma transfüzyonu yapılmalı ya da plazma transfüzyonu yapılmalı ya da pıhtılaşma faktörleri verilmelidir pıhtılaşma faktörleri verilmelidir Yan Etkiler Yan Etkiler • • Tedavinin başında hiperkoagülabilite Tedavinin başında hiperkoagülabilite ve bunun sonucunda deri nekrozu ve bunun sonucunda deri nekrozu görülebilir görülebilir • • Bu olay K vitaminine bağlı bir Bu olay K vitaminine bağlı bir antikoagülan madde olan Protein C antikoagülan madde olan Protein C nin sentezinin bozulmasına bağlıdır nin sentezinin bozulmasına bağlıdır Yan Etkiler Yan Etkiler • • Protein C nin yarı ömrü pıhtılaşma Protein C nin yarı ömrü pıhtılaşma faktörlerinden kısa olduğu için faktörlerinden kısa olduğu için onlardan çabuk tükenir ve onlardan çabuk tükenir ve koagülasyon artar koagülasyon artar • • Pıhtılaşma faktörleri tükenince de Pıhtılaşma faktörleri tükenince de koagülasyon azalır koagülasyon azalır • • Vitamin K eksikliği, Pıhtılaşma Vitamin K eksikliği, Pıhtılaşma faktörü sentezini bozan faktörü sentezini bozan karaciğer hastalıkları varfarinin karaciğer hastalıkları varfarinin etkisini artırır etkisini artırır • • Pek çok ilaç etkileşimi vardır. Pek çok ilaç etkileşimi vardır. Bunlar kanama riskini artırabilir Bunlar kanama riskini artırabilir ya da ilacın etkinliğini azaltabilir ya da ilacın etkinliğini azaltabilir İlaç Etkileşimleri İlaç Etkileşimleri • • Amiodaron, selektif serotonin Amiodaron, selektif serotonin re re- -uptake inhibitörleri (SSRI) uptake inhibitörleri (SSRI) mikrozomal enzim inhibisyonu ile mikrozomal enzim inhibisyonu ile etkiyi artırır etkiyi artırır • • Amiodaron atriyal fibrillasyon Amiodaron atriyal fibrillasyon tedavisinde varfarinle beraber tedavisinde varfarinle beraber kullanıldığı için bu etkileşime kullanıldığı için bu etkileşime dikkat edilmelidir dikkat edilmelidir İlaç Etkileşimleri İlaç Etkileşimleri • • Karbamazepin, fenitoin gibi Karbamazepin, fenitoin gibi mikrozomal enzimleri indükleyen mikrozomal enzimleri indükleyen ilaçlar varfarinin etkisini azaltır ilaçlar varfarinin etkisini azaltır • • Sülfonamidler gibi plazma Sülfonamidler gibi plazma proteinlerine fazla bağlanan ilaçlar proteinlerine fazla bağlanan ilaçlar varfarinin serbest konsantrasyonunu varfarinin serbest konsantrasyonunu artırır artırır • • Aspirin gibi antitrombositik ilaçlarla Aspirin gibi antitrombositik ilaçlarla da antikoagülan etki artar da antikoagülan etki artar Trombolitik Trombolitik İlaçlar İlaçlar • • Streptokinaz Streptokinaz • • Alteplaz Alteplaz • • Ürokinaz Ürokinaz • • Reteplaz Reteplaz • • Tenekteplaz Tenekteplaz • • Plazminojeni Plazminojeni plazmine plazmine çevirirler çevirirler • • Plazmin Plazmin fibrini parçalayarak pıhtıyı fibrini parçalayarak pıhtıyı çözer çözer Trombolitik Trombolitik İlaçlar İlaçlar • • Myokard Myokard infarktüsü infarktüsü • • İskemik İskemik inme inme • • Pulmoner Pulmoner emboli emboli de kullanılırlar de kullanılırlar Trombolitik Trombolitik İlaçlar İlaçlar • • Özellikle beyin kanaması olmak Özellikle beyin kanaması olmak üzere kanamaya yol açabilirler üzere kanamaya yol açabilirler • • Streptokinaz Streptokinaz bakteriyel kültürden bakteriyel kültürden elde edildiği için antikor oluşumuna elde edildiği için antikor oluşumuna neden olabilir neden olabilir – – Bu yüzden bir sonraki kullanımında Bu yüzden bir sonraki kullanımında etkisiz olabilir ve etkisiz olabilir ve – – Alerjik reaksiyonlar görülebilir Alerjik reaksiyonlar görülebilir Kanama Bozukluklarında Kanama Bozukluklarında Kullanılan İlaçlar Kullanılan İlaçlar • • K Vitamini K Vitamini • • Aminokaproik Aminokaproik asid asid ve ve traneksamik traneksamik asid asid • • Protamin Protamin • • Aprotinin Aprotinin • • Desmopressin Desmopressin K Vitamini K Vitamini • • K vitamini eksikliği K vitamini eksikliği yenidoğanda yenidoğanda ve yağ ve yağ emilimi bozukluğu olanlarda görülür emilimi bozukluğu olanlarda görülür • • Yenidoğana Yenidoğana uygulanmaktadır uygulanmaktadır • • Yüksek dozda, varfarine bağlı Yüksek dozda, varfarine bağlı kanamanın durdurulmasında kullanılır kanamanın durdurulmasında kullanılır • • Fitomenadion Fitomenadion ( (konakion konakion oral/i.v./I.M.) oral/i.v./I.M.) K K 1 1 vitamini vitamini preperatıdır preperatıdır. . Aminokaproik Aminokaproik asid asid Traneksamik Traneksamik asid asid • • Plazminojenin Plazminojenin plazmine plazmine dönüşümünü dönüşümünü inhibe inhibe ederler ederler • • Fibrinolitik Fibrinolitik durumlarda kullanılırlar durumlarda kullanılırlar • • Oral uygulanabilirler Oral uygulanabilirler • • Yan etki olarak Yan etki olarak tromboz tromboz oluşabilir oluşabilir Protamin Protamin • • Heparine Heparine bağlı kanamaların bağlı kanamaların tedavisinde kullanılır tedavisinde kullanılır • • Balık testisinden elde edildiği için Balık testisinden elde edildiği için hipersensitivite hipersensitivite reaksiyonları reaksiyonları görülebilir görülebilir • • Hızlı Hızlı injekte injekte edilirse hipotansiyon, edilirse hipotansiyon, bradikardi bradikardi ve ve dispne dispne oluşabilir oluşabilir Aprotinin Aprotinin • • Plazminin Plazminin etkisini etkisini inhibe inhibe eden bir eden bir serin serin proteaz proteaz inhibitörüdür inhibitörüdür • • Koroner Koroner by by- -pass pass ameliyatında kan ameliyatında kan kaybı fazla olabilecek hastalarda kaybı fazla olabilecek hastalarda kullanılır kullanılır • • Trombotik Trombotik olaylara ve böbrek olaylara ve böbrek hasarına neden olabilir hasarına neden olabilir Desmopressin Desmopressin • • Vazopressin Vazopressin V2 reseptör V2 reseptör agonistidir agonistidir • • Von Von Willebrand Willebrand faktörünü ve faktör faktörünü ve faktör 8 8 in konsantrasyonunu artırır in konsantrasyonunu artırır