Genel AutoCad - ölçülendirme teknikleri - mimarlık BÖLÜM 12 12. ÖLÇÜLEND İRME TEKNİKLER İ AutoCAD çizimlerinde nesneler olu şturulduktan sonra boyutlarını tanımlayabilmek için ölçülendirilmeleri gerekir. AutoCAD2000 ile ölçülendirme daha pratik ve görsel hale getirilmi ştir. Ölçülendirme ayarların açılan diyalog kutusundan, de ği şiklikleri görerek ayarlanabilir. Şekil 12.1. Ölçülendirme Özellikleri Şekil 12.2 Ölçülendirme Araç Çubu ğu 12.1. DIM ve DIM1 Ölçülendirme eri şim modları. Komut Satırından: Dim veya Dim1 DIM komutu girildikten sonra çizim özelli ğine göre bir ölçülendirme tekni ğinin tanımlanması gerekir. Command: Dim Dim: Angular Select arc, circle, line, or : Select second line: Select second line: 12.2. DIMALIGNED Açılı doğrusal objeleri boyutlandırmak için kullanılır. Dimension toolbar: Dimension menu: Aligned Komut Satırından: Dimaligned DIMALIGNED komutu ile nesne elemanları üzerindeki açılı yüzeylerin ölçüleri tanımlanır. Options (seçenekler): Extension Line Origin (başlangı ş çizgisini uzatma) Object Selection (nesne seç) Extension Line Origin seçene ği ile ölçülendirme açılı do ğrunun birinci ve ikinci noktalarını tanımlayarak yapılır. Select Object: Nesne seç Dimension Line Location: Ölçü çizgisi yerini tanımlayın Mtext: Çoklu yazı ekleme Text: Yazı ekleme Angle: Açı de ğeri ile ölçülendirme Command: Dimaligned Specify first extension line origin or : Select object to dimension: (do ğru üzerinde bir nokta tanımla P1) Specify dimension line location or [Mtext/Text/Angle]: Dimension text = 31.07 Şekil 12.4. Dimaligned Komutunun Kullanımı 12.3. DIMANGULAR Nesne elemanları arasındaki açı de ğerini tanımlama. Dimension toolbar: Dimension menu: Angular Komut Satırından: Dimangular DIMANGULAR komutu çizim üzerinde mevcut bulunan elemanların açısal de ğerlerini tayin eder. İki çizgi arasındaki açıyı tanımlama, bir yayın açısal de ğeri, bir çemberin merkezinden herhangi bir noktayı tanımlayarak bu komut kullanılabilir. DIMANGULAR komutu girildikten sonra açısal do ğrunun birinci noktası ve ikinci noktası tanımlanır, açısal de ğer kendili ğinden hesaplanır. Daha sonra ölçü çizgisinin yeri tanımlanır. İste ğe ba ğlı olarak Mtext ve Text seçenekleri ile ölçü yazısı yerine ba şka yazılar veya açısal de ğerler verilebilir. Options (seçenekler): Arc Selection (yay seçme) Circle Selection (çember seçme) Line Selection (çizgi seçme) Three-Point Specification (üç nokta tanımlama) A şa ğıdaki şekli çizerek komut kullanımını inceleyin. Command: Dimangular Select arc, circle, line, or : Select second line: Specify dimension arc line location or [Mtext/Text/Angle]: Dimension text = 135 Command: Dimangular Select arc, circle, line, or : Specify second angle endpoint: Specify dimension arc line location or [Mtext/Text/Angle]: Dimension text = 103 Command: Dimangular Select arc, circle, line, or : Specify dimension arc line location or [Mtext/Text/Angle]: Dimension text = 83 Şekil 12.5. Dimangular Komutunun Kullanımı 12.4. DIMCENTER Merkez i şareti veya eksen çizgisi olu şturur. DIMCENTER komutu çember veya yayların orta noktasını belirlemek için kullanılır. Objelerin merkezine konacak çizgi tipini ve büyüklü ğünü tanımlamak gerekir. Dimension Style Manager diyalog kutusundan merkeze konacak çizginin tipi ve büyüklü ğü tanımlanır. Size: Eksen çizmede kullanılacak sembolün büyüklük de ğeri verilir. Mark: Size seçene ğinde belirtilen büyüklük de ğeri ile merkez noktayı tanımlar. Line:line seçene ği aktif yapılırsa, verilen size de ğeri ile çember veya yaya merkezi tanımlayan do ğrular çizer. Çember veya yaydan size de ğerinin ½ mesafesi kadar dı şarı çıkar. None: None seçene ği aktif yapılırsa, merkez veya eksen çizgisi tanımlanmaz. Dimension toolbar: Dimension menu: Center Mark Komut Satırından: Dimcenter Şekil 12.6. Dimcenter Komutunun Kullanımı 12.5. DIMCONTINUE Ardı şık/ sürekli ölçülendirme yapar. DIMCONTINUE komutu ile en son yapılmı ş ölçülendirilmi ş veya daha önceden yapılmı ş bir ölçülendirmeyi seçerek seçilen ölçülendirmeye paralel ardı şık/sürekli ölçülendirme yapmak için kullanılır. Dimension toolbar: Dimension menu: Continue Komut Satırından: Dimcontinue Options (seçenekler): No Prior Dimension (önceden çizilmi ş ölçülendirme yok) Linear or Angular Dimension ( do ğrusal veya açısal ölçülendirme) Ordinate Dimension ( sıralı ölçülendirme) Şekil 12.7. Dımcontınue Komutunun Kullanımı 12.6. DIMDIAMETER Çap de ğeri vererek ölçülendirme DIMDIAMETER komutu ile çember, daire, yay gibi çizim elemanlarının çap de ğeri tanımlanır. Dimension toolbar: Dimension menu: Diameter Komut Satırından: Dimdiameter Options (seçenekler): Dimension Line Location (ölçü çizgisi yeri) Mtext (çoklu yazı ekleme) Text (yazı ekleme) Angle (açı de ğeri verme) Şekil 12.8. Dimdiameter Komutunun Kullanımı Command: Dimdiameter Select arc or circle: (çember veya yay seç) Dimension text = 110 (ölçü de ğeri) Şekil 12.9. : Dimdiameter Komutunun Kullanımı Specify dimension line location or [Mtext/Text/Angle]: (ölçü çizgisini tanımla veya seçeneklerden birini seç, komutu tamamlayıp çıkmak için ENTER tu şuna bas.) 12.7. DIMRADIUS Yarıçap de ğeri vererek ölçülendirme DIMRADIUS komutu ile çember, yay gibi objelerin yarıçap de ğerinin tanımlamak için kullanılır. Dimension toolbar: Dimension menu: Radius Komut Satırından: Dimradius Şekil 12.10. Dimradius Komutunun Kullanımı Command: Dimradius Select arc or circle: (yay veya çemberi seçin) Dimension text = 51 (ölçü de ğeri) Specify dimension line location or [Mtext/Text/Angle]: (ölçü çizgisi yerini tanımlayın veya seçeneklerden birini girin komutu tamamlayıp çıkmak için ENTER tu şuna tıklayın 12.8. DIMLINEAR Do ğrusal ölçülendirme. DIMLINEAR komutu ile do ğrusal nesnelerin boyut ölçüleri tanımlanır. Ölçülendirilecek nesnelerin iki noktasını tanımlayarak veya nesneyi seçerek ölçülendirme yapılabilir. DIMLINEAR komutu ile Horizontal (yatay), Vertical (dikey) ölçülendirme yapılabilir. Dimension toolbar: Dimension menu: Linear Komut Satırından: Dimlinear Options: Extension Line Origins Object Selection Command: Dimlinear Specify first extension line origin or : (birinci noktayı tanımla veya objeyi seçmek için S seçene ğini girin) Specify second extension line origin: (ölçü çizgisinin ikinci noktasını tanımlayın) Specify dimension line location or [Mtext/Text/Angle/Horizontal/Vertical/ Rotated]: (ölçü çizgisinin yerini tanımlayın veya seçeneklerden birini girin) Dimension text = 46.14 (ölçü de ğeri) 12.10. DIMLINEAR (Vertical): Dikey Ölçülendirme. Mevcut UCS’ye göre objelerin Y ekseninde olan boyutunu ölçülendirmek için kullanılır. Dimension toolbar: Dimension menu: Linear Komut Satırından: Dimlinear Command: Dimlinear Specify first extension line origin or : Dimension text = 37.95 Specify a second extension line origin or [Undo/Select] : Dimension text = 88.19 Specify a second extension line origin or [Undo/Select]