3 - Anatomi Beynin Beslenmesi ( sunum ) BEYN İ N BESLENMES İ Beyin iki arter (a. vertebralis ve a. carotis interna) taraf ndan beslenir. Bu arterler subarachnoid aral kta bulunur. Beyin iki arter (a. vertebralis ve a. carotis interna) taraf ndan beslenir. a. carotis interna a. vertebralisBu arterler beynin alt y ü z ü nde hipofiz sap etraf nda birbirleriyle birle ş erek circulus arteriosus cerebri ’ yi olu ş tururlar. a. carotis communis sinistra a. subclavia sinistra A. carotis communis, cartilago thyroidea ’ n n ü st kenar hizas na gelince iki dala ayr l r. a. carotis communis a. carotis externa a. carotis interna A. carotis externa boyun ve y ü zde da ğ l rkena. carotis interna a. carotis externa a. carotis communis v. jugularis interna A. carotis interna beynin beslenmesine kat l rA. CAROT I S I NTERNA A yn taraf beyin hemisferlerinin bir k sm n g ö z ve yard mc olu ş umlar n aln n ö n k sm n ve burun bo ş lu ğunun bir k sm n besler. Boyunda ba ş lang ç k sm nda bir ş i ş lik g ö sterir. Bu yap ya sinus caroticus denir. sinus caroticusa. carotis interna a. carotis externa a. vertebralis a. carotis interna a. carotis externa a. carotis interna a. vertebralis a. carotis externa a. carotis interna a. vertebralis a. carotis externa a. carotis interna a. vertebralis a. carotis externa a. carotis interna a. vertebralis a. carotis externa a. carotis interna a. vertebralis a. carotis externa a. carotis internaa.carotis interna Canalis caroticus ’ tan ge ç erek kafa bo ş lu ğuna giren a. carotis • interna sinus cavernosus ’ a girer ve horizontal olarak for. lacerum ’ a do ğru ilerler. A . carotis interna d ö rt k sma ayr larak incelenir. Pars cervicalis : Boyundaki par ç as olup dal vermez. Pars petrosa : Te mporal kemi ğin petroz par ç as nda bulunan canalis caroticus i ç erisindeki b ö l ü m ü d ü r. Pars cavernosa : Arterin sinus cavernosus i ç erisinde bulunan par ç as d r. D ura mater ’ i deler ve subarachnoid aral ğa girer. Pars cerebralis : Arter substantia perforata anterior ’ a geli nce u ç dallar olan a. cerebri anterior ile a. cerebri media ’ ya ayr l r. Pars cervicalis : Ba ş lang ç ta a. carotis • externa’n n d ş taraf nda bulunur. Yukar do ğ ru ç kt k ç a ö nce arkas na ve daha sonra da i ç taraf na ge ç er. Dal vermez. a.vertebralis a. carotis externa a. carotis interna Pars petrosa Kafan n taban na gelen a. carotis interna temporal kemi ğin petroz par ç as nda bulunan canalis caroticus ’ a girer. Ö nce yukar do ğru seyreden arter k sa bir seyirden sonra kanal n seyrine uygun olarak 90 o lik bir k vr m yaparak ö ne ve mediale do ğru y ö nelir. Kanaldan ç k nca foramen lacerum ’ un ü st y ü z ü nde yukar do ğru y ö n de ği ş tirerek fossa cranii media ’ ya gelir. a. caroticotympanica : O rta kulak bo ş lu ğuna gider. r. pterygoideus (Vidii) : K üçü k bir dald ra.carotis internaPars cavernosa Arterin sinus cavernosus i ç erisinde bulunan par ç as d r. Rr. sinus cavernosi : Ç ok say da k üçü k dald r. A. hypophysialis inferior : Hipofiz e gider . R. ganglionis trigeminalis : İ nce bir dald r. R . meningeus anterior : Fossa cranii anterior ’ daki beyin zarlar n besler. A. ophtalmica : O rbita ’ da bulunan yap lar , al n derisini, burun s rt n , sinus frontalis ve sinus ethmoidalisi besler.R. meningeus anterior A. hypophysialis inferior R. ganglionis trigeminalis R. meningeus anterior A. hypophysialis inferior R. ganglionis trigeminalis R. meningeus anterior A. hypophysialis inferior Pars cavernosa’dan ç kan dallarsinus sphenoidalis hypophysis a. carotis int. a. ophtalmica sinus cavernosus n.opticus A. ophtalmica: Processus clinoideus anterior ’ un d ş yan nda a. carotis interna ’ dan ayr l r. Canalis opticus i ç erisinde orbitaya girer. Bu seyri esnas nda n. opticusun alt d ş taraf ndad r. Processus clinoideus anteriora. carotis int. a. cerebri ant. a. ophtalmicaa. carotis interna n. trigeminusPars cerebralis A. cerebri anterior : F issura longitudinalis cerebri i ç inde iki taraftaki arter birbirine paralel seyreder. A. communicans anterior : İ ki a. cerebri anterior ’ u birbirine ba ğlar. A. cerebri media : Sulcus lateralis cerebri i ç erisinde d ş a, geriye ve yukar ya do ğru seyreder. A. communicans posterior : A . carotis internadan ayr l r. A. cerebri posterior ile anastomos yapar. A. choroidea anterior : P lexus choroideus ’ u besler . a.cerebri anteriora. cerebri ant . A. cerebri anterior: Sulcus lateralis cerebrinin ucunda a. carotis interna ’ dan ayr l r. N. opticus ’ un ü zerinde i ç e ve ö ne do ğru ilerler. Beyin hemisferlerinin aras nda bulunan yar kta (fissura longitudinalis cerebri) her iki taraftaki arter birbirine paralel olarak seyreder. Burada kar ş taraftaki arter ile a. comminicans anterior arac l ğ ile anastomos yapar. Arter iki hemisfer aras nda ve corpus callosum ’ un ö n ü nde yukar ya do ğru, daha sonra corpus callosum ’ un ü zerinde arkaya do ğru seyreder. A.cerebri posterior ile anastomos yapar. a.cerebri posterior a.cerebri anteriorA. communicans anterior: Ortalama 4 • mm.uzunlu ğ unda bir damard r. Fissura longitudinalis cerebri ba şlang c nda iki a. cerebri anterior’u birbirine ba ğ lar. A. communicans anterior A. communicans anteriora. communicans ant. a.cerebri anterior a. cerebri media a. communicans post. A. communicans posterior: A. cerebri anterior ve media ’ n n ayr ld ğ yer yak n nda a. carotis internadan ayr l r. A. cerebri posterior ile anastomos yapar. Seyri esnas nda n. oculamatorius ’ un ü st ü nden ge ç er. A. cerebri posteriora. cerebri mediaa.cerebri media A. carotis internan n daha kal n olan dal d r. Sulcus lateralis cerebri i ç erisinde ö nce d ş a, sonra insula ü zerinde geriye ve yukar ya do ğru seyreder. Dallar hemispherin d ş y ü z ü nde ve insula ’ da da ğ l r.a.cerebri mediaa. cerbri ant. a. cerebri media a. cerebri post.. A. choroidea anterior a. cerbri ant. a. cerebri media A. communicans anterior A. communicans anterior a. cerbri posterior a.basilaris A. choroidea anterior: K üçü k bir dald r. A. communicans posterior yak n nda a. carotis internadan ç kar. Tr. opticus yak n nda arkaya do ğ ru uzanarak yan kar nc klar n cornu inferius’una girer ve burada plexus choroideus’ta sonlan r A. cerebri anterior’un cortical dallar beyin hemisferlerinin i ç y ü z ü nde • arkada sulcus parieteoccipitalis’e kadar olan sahay besler. Yine ayn olu ğ a kadar beyin d ş y ü z ü n ü n ü st k sm ndaki 2 cm.lik bir sahay da besler. Bu da ğ l ma g ö re a. cerebri anterior lobulus paracentralis’teki miksiyon ve defekasyon merkezi ile gyrus precentralis’teki bacak sahalar n besler. sulcus parieteoccipitalis lobulus paracentralis p recuneus G y r u s c i n g u l i gyrus precentralisA. cerebri anterior’un substantia perforata anteriordan giren dallar • nucleus lentiformis, nucleus caudatus ve capsula internay besler. Bu arter seyri boyunca verdi ğ i k üçü k dallar ile bulbus olfactorius, gyrus rectus, corpus callosum, gyrus cinguli, gyrus frontalis medialis, lobulus paracentralisi, precuneus’u besler. nucleus caudatus capsula interna nucleus lentiformisA.cerebri anterior taraf ndan beslenen beyin • b ö lgelerin infarkt ü s ü nde ö zellikle alt ekstremitenin distalinde belirgin olmak ü zere v ü cudun kar ş yar s nda motor fonksiyon zay fl ğ ve duyu kayb g ö r ü l ü r. A.cerebri media’n n kortikal dallar a. cerebri anterior’un • besledi ğ i ü st taraftaki dar ş erit ş eklindeki saha ile, a. cerebri posteriorun besledi ğ i polus occipitalis ve hemisferin infero-lateral b ö l ü mleri hari ç t ü m d ş y ü z ü besler. Buna g ö re a. cerebri media a. cerebri anteriorun besledi ğ i bacak sahas hari ç t ü m motor alanlar besler. Substantia perforata anteriordan giren dallar nucleus • lentiformis, nuc. caudatus ve capsula internay besler.A. c er ebr i ante rio r A. cerebri media A . cer eb r i pos terio r Hem isferin d ı ş yüzünün beslenm esi (a) A. cerebri anterior A. cerebri posterior A. cerebri media Hem isferin iç yüzünün beslenm esi (b) A. cerebri anterior A. communicans anterior A. carotis interna A. communicans posterior A. cerebri posterior N. oculom otorius N. trochlearis A. superior cerebelli Aa. pontis A. labyrinthi A. inferior anterior cerebelli A. inferior posterior cerebelli A. spinalis posterior A. spinalis anterior A. v e rte bra lis A. v e rt ebralis A . basila ris WILLIS HALKASI Circulus arteriosus cerebri (Willis halkas ı ) ve ana serebral arterlerin besledi ğ i alanlarA.cerebri media taraf ndan beslenen beyin b ö lgelerin • infarkt ü s ü nde ö zellikle ü st ekstremitenin distalinde ve y ü z b ö lgesinde daha belirgin olmak ü zere alt ekstremitenin proksimal k s mlar i ç in v ü cudun kar ş yar s nda motor fonksiyon zay fl ğ ve duyu kayb g ö r ü l ü r. Ayn zamanda harabiyete u ğ rayan hemisfere g ö re konu şma bozuklu ğ u da g ö r ü l ü r. A.cerebri posterior’un besledi ğ i beyin b ö lgesinin infarkt ü s ü nde oksipital lobun harabiyetine ba ğ l g ö rme bozuklu ğ u geli şir. E ğ er t kan kl k arterin proksimal k sm nda ise central dallar n besledi ğ i b ö lgelerde harabiyet olu şacakt r. Sonu ç ta talamus yeterli beslenemdi ğ i i ç in kontrelateral v ü cut yar m nda duyu kayb ve spontan a ğ r g ö r ü lecektir Beyin arterlerinin anjiografik incelenmesi Beyin arterlerinin anjiografik incelenmesi Beyin damarlar nda okl ü zyon (damar l ü meninin t kanmas ) veya hemoroji (damar i ç indeki kan n damar d ş na ç kmas , kanama) sonucu iskemi (doku kanlanmas n n bozulmas ) geli ş ebilir. Buna ba ğ l olarak ortaya ç kan duruma stroke (fel ç , inme) denir. Bu durum hipertansiyon ve anevrizma (damarlar n a ş r geni ş lemesi) sonucu hemoroji sonucu geli ş ebilece ğ i gibi kalp hastal klar nda, enfeksiyon, travma ve t ü m ö r gibi olaylar sonucu da olu ş abilir. (Beyin damar anevrizmas - baloncuk) (Beyin damar okl ü zyonu) Beyin damar t kanmas n n BT ile g ö sterilmesi Beyin Kanamas A.VERTEBRAL İ S A . subclavia ’ n n ilk ve en kal n dal olup birinci b ö l ü m ü nden ç kar. İ lk 6 boyun omurunun for . transversarium ’ undan ge ç erek yukar do ğru y ü kselir. Atlas n ü st kenar nda i ç e do ğru y ö n elir . Dura mater ile arachnoidea materi delerek foramen magnum ’ dan kafa bo ş lu ğuna girer. K ar ş taraf n a. vertebralisi ile birle ş erek a. basilaris ’ i olu ş turur. a. subclavia a. vertebralisA. vertebralis ge ç ti ği b ö lgelere g ö re 4 k sma ayr larak incelenir. Pars prevertebralis Pars transversaria Pars atlantica Pars intracranialisPars prevertebralis Pars atlantica Pars transversaria a.Carotis communisa. vertebralisa. subclavia a. vertebralisA. vertebralis ’ in boyun b ö lgesinde verdi ği dallar. 1-Rr spinales (radiculare): Foramen intervertebrale ’ den ge ç erek canalis vertebralis ’ e girerler. 2-Rr musculares: Massa lateralis ç evresinde k vr l rken a. vertebralisten ayr l rlar. Bu b ö lgenin derin grup kaslar nda da ğ l rlar. A. vertebralisin intracranial b ö l ü m ü nden ayr lan dallar 1- Rami meningei 2-A. spinalis posterior 3-A. spinalis anterior 4- A. inferior posterior cerebelli 5- R. choroideus ventriculi quarti 6- R. tonsillae cerebelli: 7- Rr . medullares mediales et lateralesa. spinalis posterior a. spinalis anterior A. spinalis anterior: A. vertebralis’in sonlanma yeri yak n ndan do ğ ar. İ nce sa ğ l sollu iki dald r. İ ki taraf n arteri bulbus’un ö n taraf nda orta hatta do ğ ru yakla şarak a şa ğ do ğ ru uzan r ve foramen magnum seviyesinde birle şerek tek bir arter olarak medulla spinalis’in ö n y ü z ü nde a şa ğ do ğ ru uzan r. A şa ğ inerken foramen intervertebrale’lerden canalis vertebralise giren spinal dallar n kat lmas yla takviye edilir ve medulla spinalisin sonuna kadar devam eder. a. spinalis posterior a. spinalis anterior A. spinalis posterior: Bulbusun yan taraf nda a. vertebralisten ya da, a. inferior posterior cerebelli’den ayr l r. Radix posterior’un ö n taraf nda olmak ü zere a şa ğ inerken foramen intervertebrale’lerden canalis vertebralise giren spinal dallar n kat lmas yla takviye edilir ve medulla spinalisin sonuna kadar devam eder a. vertebralis a. basilaris a . inf . p ost . cerebelli A. inferior posterior cerebelli: A. vertebralisin en kal n dal d r. Medulla oblangata’n n arka taraf ndan ge ç erek 10. ve 11. cranial sinirlerin k ö kleri aras na girer. Pedinculus cerebellaris inferiorun ö n taraf ndan ge ç erek beyinci ğ in alt y ü z ü ne gelir a. spinalis ant . a . inf . p ost . cerebelliA. BAS İ LAR İ S Her iki a. vertebralis ’ in bulbusun ü st s n r nda birle ş mesiyle olu ş ur. Bu arter ponsun ö n y ü z ü ndeki sulcus basilaris i ç inde uzan r. Ponsun ü st s n r nda terminal dallar na (a. cerebri posterior) ayr l r. a. basilarisA. basilaris ’ in dallar 1-Aa. pontis 2-A. labyrinthi 3-A. inferior anterior cerebelli 4-A. superior cerebelli 5-A. cerebri posterior a a. pontis a . inf . a nt . cerebelli a . labyrinthi a . superior cerebelli a . cerebri post .a. superior cerebelli a a. pontis a . inf . a nt . cerebelli a . labyrinthia. superior cerebelli a. inferior anterior cerebelli a. cerebri posteriorA. cerebri posterior mesencephalon etraf nda • dolanarak occipital lobun alt y ü z ü ne gelir. m e s e n c e p h a l o nA. cerebri posteriorA. cerebri posterior verdi ğ i rami • corticalisleri, temporal lobun alt d ş ve i ç y ü zlerini, occipital lobun d ş ve i ç y ü zlerini besler. Rami centralis ad verilen dallar beyin dokusuna girerek • thalamus’un bir k sm n , nucleus lentiformis’i, mesencephalon’u, corpus pineale’yi ve corpus geniculatum mediale’yi besler.Rami choroidealar yan kar nc klar n cornu inferioruna girer ve buradaki plexus choroideusta da ğ l r.C İ RCULUS ARTER İ OSUS CEREBR İ (Willis Poligonu) Kafatas taban nda, fossa interpedincularis i ç inde, infundibulum ve chiasma opticum etraf nda olu ş an bir damar halkas d r. a. communicans ant. a.cerebri anterior a. cerebri media a. communicans post. A. cerebri posterior a.basilaris Bu halka a. communicans anterior, a. comminicans posterior, a. cerebri posterior, a. cerebri anterior a. carotis interna ve a. basilaris aras nda olu ş ur. Willis Poligonua. basilaris a. communicans ant . a. comminicans post . a. cerebri posterior a. cerebri anterior a. carotis interna Bu poligon a. carotis interna ve a. basilaris taraf ndan getirilen kan n e ş it bas n ç la da ğ l m n sa ğ lar.Willis PoligonuA. c er eb r i an te ri or A. cerebri media A. c e r e b r i po s t e rior Hemisferin d ı ş yüzünün beslenmesi (a) A. cerebri anterior A. cerebri posterior A. cerebri media Hemisferin iç yüzünün beslenmesi (b) A. cerebri anterior A. communicans anterior A. carotis interna A. communicans posterior A. cerebri posterior N. oculomotorius N. trochlearis A. superior cerebelli Aa. pontis A. labyrinthi A. inferior anterior cerebelli A. inferior posterior cerebelli A. spinalis posterior A. spinalis anterior A . v ertebrali s A . v ertebralis A . basilar is WILLIS HALKASI Circulus arteriosus cerebri (Willis halkas ı ) ve ana serebral arterlerin besledi ğ i alanlarWillis Poligonu olu ş um varyasyonlarBeyinin ö nemli b ö lgelerini besleyen damarlar Corpus striatum ve capsula interna : A . cerebri media ve a. cerebri ant . besler . Thalamus : A . communicans post . , a. basilaris ve a. cerebri post . besler. Mesencephalon : A . cerebri post . , a. cerebelli sup . ve a. basilaris besler.Pons : A . basilaris, a. cerebelli sup . a. inf . a nt . cerebelli ve a. inferior posterior cerebelli besler. Bulbus : A . vertebralis, a. spinalis ant . , a. spinalis post . , a. inf . p ost . cerebelli ve a. basilaris ve rr medullares mediales et laterales besler. Beyinci k: A . sup . cerebelli, a. inf . a nt . cerebelli ve a. inferior posterior cerebelli besler.MEDULLA SP İ NAL İ S’ İ N • ARTERLER İ A. vertebralis’ten ve aortan n segmental dallar ndan gelen a. radicularis’lerden al r. a. spinalis posterior a. spinalis anteriora. spinalis posterior a. spinalis anterior A.Spinalis anterior a.vertebralis’lerin birle şmeden ö nce verdikleri dald r. İ ki a. spinalis anteriorun medulla spinalis ba şlang c nda birle şmesiyle olu şan tek arter (a. spinalis anterior) fissura mediana anterior boyunca a şa ğ do ğ ru uzan r. a. spinalis anteriora. spinalis posterior a. spinalis anterior A.spinalis posterior Bulbusun yan taraf nda a. vertebralisten yada, a. inferior posterior cerebelli’den ayr l r. İ ki tane olan a. spinalis posterior, sulcus posterolateralisleri izleyerek a şa ğ do ğ ru ilerler. a. inferior posterior cerebellia. spinalis posterior a. spinalis anterior a. spinalis posterior a. spinalis anteriorrr . spinales a . vertebralis a. cervicalis ascendens, a. cervicalis profunda, a. intercostalis, a. lumbalis ve a. sacralis lateralis rr.spinalis dallar n verirler. Rr.spinalis ’ ler for.intervertebraleden ge ç erek a . radicularis’leri (a.radicularis anterior ve posterior) verirler. a.cervicalis ascendens a. cervicalis profunda a.intercostalis lumbalis • a. sacralis lateralisa. spinalis anterior a. spinalis post. Rr.spinales; foramen intervertebraleden canalis vertebralise girerler ve iki dala ayr l rlar.Bu dallardan biri medulla spinalis ve zarlar n besler, di ğeri periosteumu ve omurlar besler. Medulla spinalis ’ i besleyen dal tekrar ikiye ay l r (a.radicularis anterior ve posterior). A. radicularis anteriorlar daha kal nd r ve a. spinalis anteriora a ç l r. A. radicularis posteriorlar a. spinalis posteriora a ç l rlar.spinalis a. anterior a. spinalis post. R.spinalis A. radicularis posterior A. radicularis anterior R.spinalisBEY İ N İ N VENLER İ Beyin venlerinin duvarlar nda kas tabakas yoktur veya son derece incedir. K apak ç k bulunmaz. Beyin dokusundan ç kan venler subarachnoid aral kta seyreder. Buradan arachnoidea meter ’ i ve dura mater ’ in i ç yapra ğ n delerek dura sinuslar na a ç l rlar.Vv. superiores cerebri sinus sagittalis sup. Her hemisferde 8-12 kadard r. Hemisferlerin ü st d ş ve i ç y ü zlerinden sulcuslar i ç inde gelen kan toplarlar. Sinus sagittalis superiora d ö k ü l ü rler. Bulunduklar b ö lgelere g ö re isimlendirilirler.V v . m e d i a s u p e r f i c i a l e s c e r e b r i Vv. media superficiales cerebri Sulcus lateralis cerebri i ç erisinde bulunur ve beyinin d ş y ü z ü ndeki dallar al r. Sinus cavernosus’a d ö k ü l ü r. V. media profunda cerebri: İ nsulay drene eder. V. cerebri anterior ve vv. s triatae ile birle ş erek v. basalis ’ i olu ş turur. V. basalis v. magna cerebri ’ ye , v. magna cerebri de sinus rectus ’ a a ç l r. v . media profunda cerebri v . basalis v. magna cerebri V. cerebri anterior V. interna cerebriVv. interna cerebri V. thalamostriata superior ile v. choroidea superius ’ un birle ş mesinden olu ş an sa ğl sollu iki vendir. V. interna cerebrilerde corpus callosum ’ un alt nda birle ş ir ve v. magna cerebri ’ yi (Galen veni) olu ş tururlar. Bu da sinus rectus ’ a a ç l r.v.interna cerebri v.basalis v.magna cerebri sinus rectus V. thalamostriata superior v. choroidea superiusv v. interna cerebri sinus rectus v. magna cerebriv. magna cerebri v . i n t e r n a c e r e b r i v . b a s a l i s v.cerebri anteriorMEDULLA SP İ NAL İ S ’ İ N VENLER İ Genel olarak da ğ l ş lar arterlere benzer. V. spinalis anterior tek, v. spinalis anterolateralis ç ifttir. V. spinalis posterior tek, v. spinalis posterolateralis ç ifttir. Bu venler ç e ş itli ba ğlant larla kan plexus venosus epiduralis ’ e ak t rlar.V. spinalis anterior V. spinalis posterior v. spinalis anterolateralis spinalis posterolateralisPlexus venosi epiduralesPlexus venosus vertebralis internus (plexus venosus vertebralis anterior ve posterior) dura mater ile periosteum aras nda yer al r. Bu venler foramina sacralia pelvica ve foramina intervertebralisten ge ç en dallar vas tas yla vertebral kanal d ş nda bulunan plexus venosi vertebrales externi (plexus venosus vertebralis externus anterior ve posterior) ile ili ş kilidir. Daha sonra bu venler v.intervertebralis’e a ç l rlar. Plexus venosi epiduralesPlexus venosus vertebralis internusV.intervertebralisv.intervertebralisV.intervertebralis’e a ç lan b ü t ü n venler v.vertebralis ile v.barchiocephalica’ya, v.intercostalis posterior’lar ile v.azygos’a, v.lumbalis arac l ğ ile v.cava inferior’a, v.sacralis lateralis arac l ğ ile v.iliaca interna’ya, vlumbalis ascendens ile v.azygos ve v.hemiazygos’a a ç l rlar. SORU: (Eyl ü l 90) Vena cerebri magna ’ n n a ç ld ğ yer neresidir? Sinus sagittalis superior A) Confluens sinuum B) Sinus sagitalis inferior C) Sinus rectus D) E) V. cerebri media Yan t D SORU: (Nisan 96) Vena oftalmica ’ n n d ö k ü ld ü ğü yer neresidir? V. facialis A) Sinus cavernosus B) V. jugularis interna C) V. jugularis externa D) Sinus rectus E) Yan t B SORU: (Nisan 96) Medulla spinalis ’ i beslemeyen arter hangisidir? A. vertebralis A) A. basillaris B) Aa. lumbales C) A. intercostalis D) A. cervicalis profunda E) Yan t BSORU: (Eyl ü l 97) Beyin taban nda a.cerebri posterior ile a.cerebellaris superior aras nda ge ç en sinir hangisidir? N. opticus A) N. vagus B) N. abducens C) N. facialis D) N. oculomotorius E) Yan t ES I NUS DURAE MATR I S DURA MATER S İ NUSLARI B eyin ve kafatas kemiklerinden gelen kan n ve BOS ’ un topland ğ ven ö z kanallard r. Dura mater encephali ’ nin iki yapra ğ aras nda bulunurlar. Endotel ile d öş eli olan dura mater bo ş luklar kapak ç k i ç ermez. Duvarlar nda kas dokusu yoktur. Sinus sagittalis superior : Falx cerebri ’ nin ü st kenar boyunca uzan r. C rista galli yak n ndan ba ş lar. Arkaya do ğru gittik ç e geni ş ler. S ulcus sinus sagittalis superior i ç erisinde uzanarak crista occipitalis interna yak n nda sa ğa do ğru k vr larak ayn taraftaki sinus transversus ile devam eder. Arkada en geni ş yeri 1cm. kadard r. Sinus sagittalis superior ’ un her iki yan nda say lar 2-3 adet olan lacuna lateralis ’ ler bulunur. S i n u s s a g i t t a l i s s u p e r i o r lacuna lateralisSinus sagittalis inferior : Falx cerebrinin alt kenar nda ve arka 2/3 ’ ü nde bulunur. Arkaya do ğru seyrederken ç e ş itli venleri toplayarak geni ş ler. Tentorium cerebelli ’ nin ö n kenar nda v. magna cerebri ile birle ş erek sinus rectus ’ u olu ş turur. Sinus rectus: Falx cerebri ile tentorium cerebelli ’ nin birle ş me yerinde bulunur. Ö nde v. magna cerebri ile sinus sagittalis inferior ’ un birle ş mesiyle olu ş ur. Arkada genellikle sol tarafa kayarak sinus transversus ’ a a ç l r. sinus sagittalis inf. s inus rectusSinus transversus Sa ğl sollu bir ç ifttir. Sulcus sinus transversus i ç erisinde bulunurlar. Protuberentia occipitalis interna ’ dan ba ş lar. Sa ğdaki sinus sagittalis superior ’ un, soldaki sinus rectus ’ un devam ş eklindedir. Tentorium cerebelli ’ nin sulcus sinus transversus ’ a tutundu ğu yerde bulunur. S inus petrosus superior, v. inferior cerebri ’ ler, v. inferior cerebelli ’ ler ve v. diploica ’ lar a ç l r. sinus transversus sinus sigmoideus sinus rectussinus transversus sinus sigmoideus Sinus petrosus superiorSinus sigmoideus Sinus transversus ’ un tentorium cerebelli d ş ndaki devam d r. A ş a ğ ve mediale do ğ ru uzanarak S ş eklinde bir seyir g ö sterir. Bu seyri esnas nda temporal, occipital ve parietal kemiklerdeki sulcus sinus sigmoideus i ç erisinde seyreder. Ö ne do ğru ilerleyerek foramen jugulareye ula ş r. Fossa jugularis ’ teki bulbus vena jugularis ile birle ş ir ve boyunda v. jugularis interna olarak devam eder. Sinus occipitalis Falx cerebelli ’ nin oksipital kemi ğe tut u ndu ğu yerde bulunur. Foramen magnum ’ un kenarlar ndaki venlerin birle ş mesiyle olu ş ur. Plexus venosus vertebralis internus ile anastomos yapar. Confluens sinium ’ da sonlan r. sinus occipitalis confluens siniumconfluens siniumConfluens sinium Sinus sagittalis superior ’ un protuberentia occipitalis interna ü zerinde geni ş lemesiyle olu ş ur. Genellikle sa ğ tarafa kaym ş olarak bulunur. Yan taraflarda sinus transversus ile, a ş a ğ da sinus occipitalis ile birle ş ir. Confluens siniumConfluens siniumSinus cavernosus Fossa crani media ’ da corpus sphenoidale ’ nin yan taraflar nda bulunur. Genellikle 2cm. uzunlu ğunda ve 1cm. geni ş li ğindedir. Sinus cavernosus i ç erisinden ö nemli olu ş umlar ge ç er. A. carotis interna ç evresindeki simpatik plexus ile birlikte sinus cavernosus i ç erisinden ge ç er. N. abducens a. carotis interna ’ n n d ş alt k sm nda seyreder. Bu sinirin ge ç ti ği kanala Dorello kanal denir. N . oculomotorius, n. trochlearis, n. ophtalmicus ve n. maxillaris ge ç er. ACI ACI n. oculamotorius n. trochlearis n. abducens n. ophtalmicus n. maxillaris sinus sphenoidalis hypophysisSinus cavernosus ’ a v. ophtalmica superior, v. ophtalmica inferior, sinus sphenoparietalis ve v. centralis retina a ç l r. Sinus cavernosus ; hipofiz sap n n ö n ü nden ve arkas ndan ge ç en sinus cavernosus anterior ve posterior arac l ğ ile birbirine ba ğlanm ş t r. B ö ylece diaphragma sellae ’ nin etraf nda ven ö z bir halka olu ş ur. Buraya hipofizin alt ndaki venler a ç l r.s inus cavernosus v. facialis Sinus cavernosus v. ophtalmica arac l ğ ile v. facialisle ba ğlant kurar. Y ü z derisindeki enfeksiyonlar bu ba ğlant yoluyla sinus cavernosus ’ a gelerek beyin zarlar nda menengite yol a ç abilir. v. ophtalmica sup v. ophtalmica infSinus petrosus superior: Pyramisin ü st kenar nda bulunan sulcus sinus petrosus superior ’ da bulunan k üçü k bir sinustur. Sinus cavernosus ’ u sinus transversus ’ a drene eder. Cavum tympani venleri ve baz beyincik venleri buraya a ç l r. Sinus petrosus inferior: Pyramis ’ in alt kenar boyunca uzan r. Sinus cavernosus ’ u v. jugularis interna ’ ya ba ğlar. İ ç kulaktan gelen v. labyrinti, pons, bulbus ve beyincikten gelen baz venler buraya a ç l r. sinus petrosus sup. sinus petrosus inf. s inus cavernosus v. jugularis interna sinus transversusSinus sphenoparietalis: Sifenoid kemi ğin k üçü k kanad n n arka kenar boyunca uzan r. Sinus cavernosus ’ a a ç l r. Plexus basilaris: Clivus ’ ta dura mater ’ in iki tabakas aras nda bulunur ve plexus venosus vertebralis internus ile ba ğlant kurar. Sinus petrosus inferior, sinus petrosus superior ve sinus cavernosuslar birbirine ba ğlar. sinus sphenoparietalis plexus basilarisVenae diploicae: Kafatas kemiklerinin lamina externa ve lamina interna tabakalar aras nda yer alan diploe kat nda bulunan ve kapak ç k ihtiva etmeyen venlerdir. Duvarlar incedir. Baz b ö lgelerde geni ş lemeler g ö sterir. Yeni do ğanlarda yoktur. İ ki ya ş nda diploenin geli ş mesiyle ba ş lar. Dura mater venleri, dura mater sinuslar ve pericranium venleri ile ba ğlant kurarlar. Bu venler v. diploica frontalis, v. diploica temporalis anterior, v. diploica temporalis posterior ve v. diploica occipitalis ’ tir . Venae emisseria Kafatas duvar ndaki deliklerden ge ç erek dura mater sinuslar ile kafatas d ş ndaki venler aras nda ba ğlant kuran venlerdir. Bulunduklar yerlere g ö re isimlendirilirler. V. emisseria parietalis v. emisseria mastoidea v. emisseria condylaris v. emisseria occipitalis v. emisseriav. emisseriaSORU: BOS (liquor cerebrospinalis) hangi yap lar aras ndad r? (Eyl ü l 87) Duramater ile periosteum A) Piamater ile arachnoid B) Arachnoid ile periosteum C) Duramater ile arachnoid D) E) Piamater ile periosteum Yan t B SORU: (Nisan 93) Medulla spinalis duramatere hangisiyle ba ğlan r? Conus medullaris A) B) Filum terminale C) Piamater D) Galea aponeurotica E) Lig. denticulatum Yan t E