3 - Halk Sağlığı Bulaşıcı Hastalıkların Bidirimi ve İhbarı O. GÜNAY 1 BULA Ş ICI HASTALIKLARIN B İ LD İ R İ M İ VE İ HBARI Dr. Osman GÜNAYO. GÜNAY 2 Dersin Amac Türkiye ’ de bula ş ı c ı hastal ı k sürveyans ı ve bildirim sistemi bildirim sistemi hakk ı nda bilgi vermek.O. GÜNAY 3 Ö ğ renim Hedefleri 2 saat teorik dersin sonunda ö ğ renciler; Bula ş c hastal k s ü rveyans ile ilgili temel ? kavramlar tan mlayabilecek Bula ş c hastal k s ü reveyans n n ö nemini ? kavrayacak. A, B, C, D grubu hastal klar n bildirim sistemini ? a ç klayabilecek A, B, C, D grubu hastal klar sayabileceklerdir ?O. GÜNAY 4 Yasal Dayanak Umumi H ı fz ı ss ı hha Kanunu Tarih: 1930, Say ı : 1593 Madde: 3, 57, 64O. GÜNAY 5 UHK, Sa ğ l ı k Bakanl ığı ’ na bula ş ı c ı hastal ı klarla mücadele görevi ve bula ş ı c ı hastal ı k bildirimlerini düzenleme yetkisi vermi ş tirO. GÜNAY 6 BULA Ş ICI HASTALIKLARIN İ HBARI VE B İ LD İ R İ M S İ STEM İ YÖNERGES İ SA Ğ LIK BAKANLI Ğ I – 2004 O. GÜNAY 7 TANIMLARO. GÜNAY 8 SÜRVEYANS Verilerin sistematik olarak toplanmas ı , ve elde edilen sonu çlar ı n ihtiyac ı olan birimlere geri bildirimi sa ğ lanacak ş ekilde de ğ erlendirilmesi.O. GÜNAY 9 Aktif Sürveyans Sürveyans sisteminde g örevli ki ş i ve birimlerin kendili ğ inden rapor etmesini beklemeksizin, yetkili birimlerce düzenli olarak verilerin toplanmas ı .O. GÜNAY 10 Pasif Sürveyans Bildirimlerin kendili ğ inden yap ı lmas ı n ı n beklendi ğ i sürveyans sistemi.O. GÜNAY 11 Bildirim Sa ğ l ı k otoritesinin resmi ileti ş im kanallar ı ile vakalar ve salg ı nlardan haberdar edilmesiO. GÜNAY 12 İ hbar Baz ı bildirimi zorunlu hastal ı klarda vaka veya salg ı nlar ı n en k ı sa zamanda yerel sa ğ l ı k otoritesine iletilmesi.O. GÜNAY 13 Sentinel Sürveyans Tüm toplumdan de ğ il, belli bölgeler, gruplar veya kurumlardan veri toplanmas ı . Tüm toplum yerine, sadece gebe kad ı nlarda sifiliz serolojisinin izlenmesi gibiO. GÜNAY 14 Sendromik Bildirim Spesifik bir hastal ı k tan ı s ı na göre de ğ il belli klinik tablolara göre bildirim yap ı lmas ı . Akut Hemorajik Ate ş gibiO. GÜNAY 15 “S ı f ı r Vaka” Bildirimi Hiç vaka bulunmad ığı nda “s ı f ı r vaka” olarak bildirim yap ı lmas ı .O. GÜNAY 16 B İ LD İ R İ M İ ZORUNLU HASTALIKLARO. GÜNAY 17 Yeni d üzenlemede; Bildirimi zorunlu bula ş ı c ı hastal ı klar d ört grupta toplanm ı ş t ı r.O. GÜNAY 18 “Grup A ” Hastal ı klar Bu gruptaki hastal ı klar ı n bildiriminin ülkedeki t üm sa ğ l ı k kurulu ş lar ı ndan yap ı lmas ı istenmektedir.O. GÜNAY 19 Özel Hekim Özel Sa ğ l ı k Kurumlar ı Devlet Hastaneler Üniversite Hastaneleri Di ğ er Kamu Hastaneleri İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Form 014 Form 014O. GÜNAY 20 Özel Hekim Özel Sa ğ l ı k Kurumlar ı Devlet Hastaneler Üniversite Hastaneleri Di ğ er Kamu Hastaneleri İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Form 014 Form 014 Form 014 Sa ğ l ı k Ocaklar ıO. GÜNAY 21 Özel Hekim Özel Sa ğ l ı k Kurumlar ı Devlet Hastaneler Üniversite Hastaneleri Di ğ er Kamu Hastaneleri İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Form 014 Form 014 Form 014 Form 017 A Sa ğ l ı k Ocaklar ıO. GÜNAY 22 Özel Hekim Özel Sa ğ l ı k Kurumlar ı Devlet Hastaneler Üniversite Hastaneleri Di ğ er Kamu Hastaneleri İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Form 014 Form 014 Form 014 Form 017 A Sa ğ l ı k Ocaklar ı SA Ğ LIK BAKANLI Ğ I Form 017 AO. GÜNAY 23 “Grup A” Hastal ı klar A 01 AIDS ? A 02 Akut Kanl ı İ shal ? A 03 Bo ğ maca ? A 04 Bruselloz ? A 05 Difteri ? A 06 Gonore ?O. GÜNAY 24 “Grup A ” Hastal ı klar A 07 HIV Enfeksiyonu ? A 08 Kabakulak ? A 09 K ı zam ı k ? A 10 K ı zam ı kç ı k ? A 11 Kolera ? A 12 Kuduz ve kuduz riskli temas ?O. GÜNAY 25 “Grup A ” Hastal ı klar A 13 Meningokoksik Menenjit ? A 14 Neonatal Tetanoz ? A 15 Poliomyelit ? A 16 S ı tma ? A 17 Sifiliz ? A 18 Ş arbon ?O. GÜNAY 26 A 19 Ş ark Ç ı ban ı ? A 20 Tetanoz ? A 21 Tifo ? A 22 Tüberküloz ? A 23 Akut Viral Hepatitler ? “Grup A ” Hastal ı klarO. GÜNAY 27 “Grup A” Hastal ı klardan Vaka İ hbar ı İ stenenler AIDS ? Bo ğ maca ? Difteri ? HIV Enfeksiyonu ? K ı zam ı k ? Kolera ?O. GÜNAY 28 “Grup A” Hastal ı klardan Vaka İ hbar ı İ stenenler Meningokokal Hastakl ı k ? Kuduz ve Kuduz Ş üpheli Temas ? Neonatal Tetanoz, Maternal Tetanoz ? Poliomyelit ? Sistemik Ş arbon ? Tifo ?O. GÜNAY 29 “Grup A” Hastal ı klardan Salg ı na Yol Açabilecek Vakalar ı n İ hbar ı İ stenenler Gonore ? Sifiliz ?O. GÜNAY 30 “Grup A” Hastal ı klardan Salg ı n İ hbar ı İ stenenler Akut Kanl ı İ shal ? Kabakulak ? K ı zam ı kc ı k ?O. GÜNAY 31 Özel Kontrol Program ı Olan Hastal ı klar K ı zam ı k ? Neonatal Tetanoz ? Poliomyelit ? S ı tma ? Ş ark Ç ı ban ı ? Tüberküloz ?O. GÜNAY 32 “Grup B” Hastal ı klar Bu gruptaki hastal ı klar ı n D ünya Sa ğ l ı k Örgütüne Bildirimi zorunludur. Bu hastal ı klar ı n ülke içinde en seri ş ekilde ihbar ı gerekir. O. GÜNAY 33 Özel Hekim Özel Sa ğ l ı k Kurumlar ı Devlet Hast Üniversite Hast Di ğ er Kamu Hast İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Sa ğ l ı k Ocaklar ı Telefonla ara Ay sonunda Form 017 B Telefonla ara Ay sonunda Form 017 B Telefonla ara Ay sonunda Form 017 BO. GÜNAY 34 Özel Hekim Özel Sa ğ l ı k Kurumlar ı Devlet Hast Üniversite Hast Di ğ er Kamu Hast İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Sa ğ l ı k Ocaklar ı SA Ğ LIK BAKANLI Ğ I Telefonla ara Ay sonunda Form 017 B Telefonla ara Ay sonunda Form 017 B Telefonla ara Ay sonunda Form 017 B Telefonla ara Ay sonunda Form 017 BO. GÜNAY 35 Özel Hekim Özel Sa ğ l ı k Kurumlar ı Devlet Hast Üniversite Hast Di ğ er Kamu Hast İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Sa ğ l ı k Ocaklar ı SA Ğ LIK BAKANLI Ğ I Telefonla ara Ay sonunda Form 017 B Telefonla ara Ay sonunda Form 017 B DSÖ Telefonla ara Ay sonunda Form 017 B Telefonla ara Ay sonunda Form 017 BO. GÜNAY 36 “Grup B” Hastal ı klar B 01 Çiçek ? B 02 Sar ı Humma ? B 03 Epidemik Tifüs ? B 04 Veba ?O. GÜNAY 37 “Grup C ” Hastal ı klar Bu gruptaki hastal ı klar ı n ülkenin tamam ı ndan de ğ il, belli sa ğ l ı k kurulu ş lar ı ndan bildirimi (Sentinel sürveyans) istenir.O. GÜNAY 38 İ lgili Sa ğ l ı k Kurulu ş lar ı İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Form 014O. GÜNAY 39 İ lgili Sa ğ l ı k Kurulu ş lar ı İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Form 014 Form 017 C SA Ğ LIK BAKANLI Ğ I Sa ğ l ı k Oca ğı Form 014O. GÜNAY 40 “Grup C ” Hastal ı klar C 01 Akut Hemorajik Ate ş ? C 02 Creutzfeldt – Jacob Hastal ığı ? C 03 Ekinokokkoz ? C 04 Hemofilus İ nfluenza Tip b ? C 05 İ nfluenza ?O. GÜNAY 41 “Grup C ” Hastal ı klar C 06 Kala Azar ? C 07 Konjenital Rubella ? C 08 Lejyoner Hastal ığı ? C 09 Lepra ? C 10 Leptospiroz ?O. GÜNAY 42 C 11 Subakut Sklerozan Panensefalit ? C 12 Ş istosomiyaz (üriner) ? C 13 Trahom ? C 14 Toksoplazmoz ? C 15 Tularemi ? “Grup C ” Hastal ı klarO. GÜNAY 43 “Grup C ” Hastal ı klardan Vaka İ hbar ı İ stenenler Akut hemorajik ate ş ? İ nfluenza ? Lejyoner Hastal ığı ? Leptospiroz ? Tularemi ?O. GÜNAY 44 Özel Kontrol Program ı Olan Hastal ı klar Lejyoner Hastal ığı ? Subakut Sklerozan Panensefalit (SSPE) ? Trahom ?O. GÜNAY 45 “Grup D” Hastal ı klar Bu grupta; hastal ı klar de ğ il, hastal ı k etkenleri listelenmi ş tir. Bu etkenlerin belli laboratuvarlardan bildirimi istenir.O. GÜNAY 46 İ lgili Laboratuvarlar Kurum Bildirim Sorumlusu Enfeksiyon Etkenleri Bildirim Fi ş i (EEBF)O. GÜNAY 47 İ lgili Laboratuvarlar Kurum Bildirim Sorumlusu İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Enfeksiyon Etkenleri Bildirim Fi ş i (EEBF) Form 017 D + EEBFO. GÜNAY 48 İ lgili Laboratuvarlar Kurum Bildirim Sorumlusu İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü Form 017 D SA Ğ LIK BAKANLI Ğ I Enfeksiyon Etkenleri Bildirim Fi ş i (EEBF) Form 017 D + EEBF Sa ğ l ı k Oca ğı EEBFO. GÜNAY 49 “Grup D” Hastal ı klar D 01 Campylobacter jejuni ? D 02 Chlamidia trachomatis ? D 03 Cryptospor ı dium sp ? D 04 Entamoeba histolytica ? D 05 Enterohemorajik E. coli ?O. GÜNAY 50 D 06 Giardia intestinalis ? D 07 Salmonella sp ? D 08 Shigella sp ? D 09 Listeria monocytogenes ? “Grup D ” EtkenlerO. GÜNAY 51 “Grup D” Hastal ı klardan Salg ı na Neden Olabilecek Vakalar ı n İ hbar ı İ stenenler Chlamidia trachomatisO. GÜNAY 52 Grup D Etkenlerden salg ı n ihbar ı istenenler Cryptospor ı dium sp ? Entamoeba histolytica ? Enterohemorajik E. coli ? Listeria monocytogenes ? Salmonella sp ? Shigella sp ?O. GÜNAY 53 Yapt ı r ı mlar Bula ş ı c ı hastal ı klar ı n bildirimi ile ilgili kurallara uymayan ki ş i ve kurumlar İ l Sa ğ l ı k Müdürlü ğ ü taraf ı ndan uyar ı l ı r. Eksikli ğ in devam ı halinde, “Kamu Sa ğ l ığı n ı Tehlikeye D ü ş ürücü Davran ı ş lardan Dolay ı ” suç duyurusunda bulunulur.