1 - Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Büyümenin İzlemesi _Part2 3. Ayda ba ş çevresi 40,4 cm ? 6. Ayda ba ş çevresi 43,4 cm ? 9. Ayda ba ş çevresi 45 cm ? 12. Ayda ba ş çevresi 46-47 cm ? 3 ya ş ı nda ba ş çevresi 50 cm ? 15 ya ş ı nda ba ş çevresi 55 cm ?Ya ş Erkek K z Ortalama 1SD Ortalama 1 SD Do ğumda 34.74 1.33 34.02 1.22 1 ay 37.30 1.30 36.43 1.22 3 ay 40.62 1.23 39.71 1.20 6 ay 43.76 1.29 42.68 1.38 9 ay 45.75 1.28 44.69 1.30 12 ay 47.00 1.31 45.81 1.29 18 ay 48.31 1.36 47.27 1.36 2 ya ş 49.19 1.39 48.02 1.29 3 ya ş 50.63 1.38 49.25 1.36 4 ya ş 50.91 1.39 50.10 1.37 5 ya ş 51.41 1.37 50.55 1.32 6 ya ş 51.40 1.41 50.52 1.31 7 ya ş 52.24 1.52 51.46 1.35 8 ya ş 52.35 1.40 51.64 1.44 9 ya ş 52.58 1.44 51.87 1.33 10 ya ş 53.16 1.41 52.15 1.50 11 ya ş 53.25 1.53 52.64 1.39 12 ya ş 53.71 1.52 53.01 1.50 13 ya ş 54.14 1.57 53.70 1.37 14 ya ş 54.59 1.30 54.04 1.39 15 ya ş 54.95 1.51 54.39 1.34 16 ya ş 55.37 1.11 54.64 1.16 17 ya ş 55.77 1.32 54.78 1.35 18 ya ş 55.95 1.34 54.94 1.40 Çocuklarda ba ş çevresi ortalama ve SD de ğ erleri ( Nellhaus G, Pediatrics 1968;41:106-14Ortalama - 2SD: mikrosefali ? Ortalama + 2SD: makrosefali ? Kurto ğ lu S, Üzüm K, Meliko ğ lu A. Benign familial makrosefali. MN Klinik Bilimler Pediatride yöneli ş ler 1996;2:1094-195 - 4 - 3 - 2 - 1 0 1 2 3 4 - 5 - 4 - 3 - 2 - 1 - 0 , 4 0 , 6 1 , 6 2 , 6 3 , 6 4 , 6 S D p a r e n t e r a l a v e r a g e S D C h i l d S D S ç o c u k Parental ortalama SDSBüyümeyi Yakalama PM bebeklerde büyümeyi yakalama (catch up growth) ? farkl ı zamanlarda olabilmektedir Belirli zamana kadar gebelik haftas ı ? Büyümeyi yakalama ile birlikte art ı k bebe ğ in do ğ um ? tarihi kronolojik ya ş ı dikkate al ı narak yap ı l ı r Bu düzeltme Boy için36, a ğı rl ı k için 21, ? Ba ş çevresi için 18 aya kadar yap ı lmal ı d ı r. ?Boyun düz pozisyonda iken ? tiroid k ı k ı rdak üzerinden geçen hatta ölçülür Obezite tan ı m ı nda ? kullan ı lmaktad ı r. Boyun Çevresi Fazla tart ı -obezite e ş ik de ğ er E K Prepubertal 29 cm 28 cm Pubertal 32,5 cm 31 cm Hatipoglu N et al. Eur J Pediatr 2010 169;733-9Do ğ umda ba ş çevresinden 1,5-2cm daha küçüktür 6-12 ay aras ı nda ba ş çevresine yeti ş ir ve öne geçer. Gö ğ üs Çevresi Ölçüm: meme ba ş lar ı hizas ı ndan veya ksifoid alt ı ndan orta solunum döneminde yap ı l ı r.Yenido ğ anda 33 cm 3 ayl ı kta 40cm 6 ayl ı kta 44cm 12 ayl ı kta 47cm 2 ya ş ı nda 50cm 3 ya ş ı nda 52 cm 5 ya ş ı nda 52 cm 5 ya ş ı na kadar yatarak 5 ya ş ı ndan sonra ayakta ölçülür. Gö ğ üs ÇevresiGö ğ üs Çevresi 6ay-5 ya ş aras ı GÇ/BÇ<1 ise ? Toraks distrofileri, malnütrisyon veya ra ş itizm BÇ-GÇ fark ı > 2cm ise Hidrosefali ? Do ğ umda BÇ-GÇ fark ı > 4-5 cm ise İ UBG ? Term bebekte < 32cm SGA, >36 cm LGANormalde 3 ya ş ı na kadar ölçülür. Göbek çevresinden geçen hatta orta solunum ? devresinde ölçülür. İ lk 12 ayda gö ğ üs çevresine e ş ittir. ? Büyüme d ı ş ı nda intraabdominal kitle, asit, ? kronik barsak hastal ı klar ı takibinde kullan ı l ı r. Kar ı n ÇevresiBel Çevresi Ayakta ekspiryum sonunda, iliak krest ile arkus costarumun orta noktas ı ndan, göbe ğ in hafif üzerinde ölçülmektedir. Obezite ve metabolik sendrom tan ı s ı nda kullan ı lmaktad ı r (> 90. p). Bel/boy oran ı n ı n 0,5 ’ i geçmemesi gerekir Hatipoglu, N., Öztürk, A., Maz ı c ı o ğ lu, M., Kurto ğ lu, S., Seyhan, S. ve F. Loko ğ lu “Waist circumference percentiles for 7- to 17-year-old Turkish children and adolescents ”, European Journal of Pediatrics 2008: 167(4),383-9. > Yas 3rd 5th 15th 25th 50th 75th 850th 905th 95th 97th 7 45.312 46.203 48.672 50.271 53.551 57.293 59.527 61.142 63.705 65.489 8 46.097 47.021 49.594 51.27 54.735 58.733 61.143 62.898 65.703 67.67 9 47.227 48.186 50.868 52.625 56.286 60.556 63.157 65.063 68.133 70.304 10 48.721 49.712 52.498 54.332 58.175 62.7 65.48 67.53 70.853 73.22 11 50.22 51.239 54.106 55.997 59.968 64.661 67.554 69.691 73.167 75.65 12 51.677 52.716 55.636 57.562 61.603 66.378 69.32 71.493 75.025 77.549 13 53.273 54.317 57.25 59.183 63.235 68.016 70.959 73.132 76.662 79.182 14 54.736 55.772 58.68 60.596 64.613 69.355 72.274 74.43 77.936 80.441 15 55.594 56.62 59.502 61.4 65.38 70.078 72.972 75.11 78.587 81.073 16 55.919 56.941 59.812 61.702 65.666 70.345 73.227 75.357 78.822 81.299 17 55.935 56.958 59.827 61.717 65.681 70.358 73.24 75.37 78.834 81.31+ Yas 3rd 5th 15th 25th 50th 75th 850th 905th 95th 97th 7 44.792 45.736 45.736 50.067 53.588 57.633 60.063 61.826 64.636 66.6 8 45.905 46.85 46.85 51.208 54.775 58.903 61.399 63.219 66.134 68.182 9 47.304 48.257 48.257 52.666 56.297 60.531 63.107 64.994 68.032 70.179 10 48.967 49.933 49.933 54.42 58.136 62.492 65.158 67.118 70.288 72.54 11 50.531 51.517 51.517 56.099 59.899 64.362 67.098 69.111 72.373 74.692 12 51.981 52.988 52.988 57.67 61.55 66.105 68.896 70.95 74.275 76.64 13 53.439 54.465 54.465 59.237 63.195 67.846 70.699 72.799 76.203 78.625 14 54.694 55.731 55.731 60.56 64.578 69.317 72.232 74.384 77.881 80.377 15 55.414 56.455 56.455 61.309 65.358 70.146 73.1 75.285 78.842 81.388 16 55.727 56.769 56.769 61.633 65.694 70.503 73.474 75.674 79.258 81.827 17 55.819 56.862 56.862 61.728 65.793 70.609 73.585 75.788 79.382 81.957Her iki elin yanlara aç ı lmas ı ve orta parmak uçlar ı aras ı ndaki mesafenin ölçülmesidir Kulaç Uzunlu ğ uİ lk 7 ya ş ta boydan 3 cm k ı sad ı r 8-12 ya ş aras ı boya e ş ittir. Adölesan dönemde ise erkeklerde 4cm, k ı zlarda 1 cm ? daha uzundur. Kulaçla boy aras ı ndaki ili ş kiler boy k ı sal ığı n ı n veya ? uzunlu ğ unun proporsiyone ve disproporsiyone olup olmad ığı hakk ı nda bilgi verir. Boyu ölçülemeyen hastalarda (amputasyon, kontraktür, ? alç ı , yan ı k gibi) kullan ı labilir Mazicioglu MM et al. Ann Hum Biol 2009; 36: 308-319Kulaç ilk 7 ya ş ta boydan 3 cm k ı sad ı r. 8-12 ya ş ta boya e ş itlenir, pubertede erkekte 4, k ı zlarda ise 1 cm uzundur. Kulaç- boy ili ş kisi 6 cm ’ den ötede ise patolojiktir. Kulaç Uzunsa: ? Klinefelter Sendromu ? Önikoidizm ? Marfan Sendromu ? Homosistinüri ? Morqio Hastal ığı ? Kulaç K ı sa ise: ? Akondroplazia ? Holt-Oram Sendromu ? Fokomelia ? El Küçüklü ğ ü ? ( Prader-Willi, Laron )S ı rt üstü yatarken simfisis pubis-topuk aras ı mesafe: Boy- alt segment ç ı kar ı l ı larak üst segment hesaplan ı r. Üst/alt oran ı ; yenido ğ anda :1,7 ? 3 ya ş ı nda :1,3 ? 7 ya ş ı nda :1 ? pubertede oran < 1 ? Üst/Alt Oran ı Çocuk doksan derece olarak haz ı rlanm ı ş ölçüm tahtas ı na oturtulur. Ba ş ile oturdu ğ u nokta aras ı mesafe ölçülür. Oturma Yüksekli ğ iOturma yüksekli ğ i özellikle spinal büyümeyi takipte kullan ı l ı r. Otuma yüksekli ğ i; yenido ğ anda boyun %72 ’ si, ? 2 ya ş ı nda boyun %60 ’ ı , 3 ya ş ı nda boyun % 57 ’ si, 10 ya ş ı nda boyun % 52 ’ si kadard ı r.Genellikle sol koldan yap ı l ı r. ? Hastan ı n sol kolu dirsekten fleksiyona getirilir, ? Akromion ile olekranon aras ı mesafe ölçülür ? Bunun orta noktas ı i ş aretlenir. ? Orta Kol Çevresi Ölçüme geçmeden • önce kol ekstansiyona getirilmelidir. Orta noktadan ka ğı t • mezur ile ölçüm yap ı l ı r.Orta Kol Çevresi Yenido ğ anda 10,5 cm, ? 1 ya ş ı nda 16,5cm, ? 5 ya ş ı nda 17,5 cm ? 1-5 ya ş aras ı a ş ı r ı art ı ş göstermez ve ? malnütrisyon (< 12,5 cm) taramas ı için güvenilir kriter olmu ş tur. Term yenido ğ anda SGA için e ş ik de ğ er 9 cm ’ dir ? Hatipo ğ lu N ve ark. 51. Milli Pediatri Kongresi Bildirisi. Girne-2007Standart cetvellere göre ortalama de ğ erin %85 ve üzeri normal, ? %80-85 hafif malnütrisyon, ? % 75-80 orta derece malnütrisyon, ? < %75 a ğı r malnütriyonu gösterir. ? Orta Kol ÇevresiOrta kol çevresi ile ba ş çevresi oran ı da baz ı bilgileri verir. OKÇ/BÇ oran ı 0,31-0,35 normalli ğ i ? >0,35 obeziteyi, ? <0,31 malnütrisyonu gösterir. ? -0,28-0,31 hafif derecede malnütrisyon -0,25-0,28 orta derecede malnütrisyon -<0,25 a ğı r derecede malnütrisyonu gösterir.Deri K ı vr ı m Kal ı nl ığı : Deri alt ı ya ğ dokusunu, bu yolla çocuktaki kalorik rezervleri belirlemek için kullan ı l ı r. Ölçümler skinfold caliper ad ı verilen özel ? cihazlarla yap ı l ı r. İ ki deri tabakas ı aras ı ndaki ya ğ dokusu ölçülür.Sol kol orta noktas ı i ş aretlenir ve buradaki cilt- ciltalt ı dokusu kas tabakas ı ndan kayd ı r ı larak iki parmak aras ı na al ı n ı r ve cihazla mm olarak ölçülür.Triseps deri k ı vr ı m kal ı nl ığı en çok ? kullan ı lan kriterdir. Ayr ı ca subskapuler, biseps ve ? suprailiak bölgeden ölçümler yap ı labilir. Toplum için standart cetveller haz ı rlanm ı ş t ı r. Ortalama de ğ ere göre de ğ erlendirilir.Ortalama de ğ erin; (triseps) %90-110 s ı n ı rlar ı aras ı normal ? %80-90 hafif, ? %60-80 orta, ? <%60 a ğı r malnütrisyonu gösterir. ? %110-120 overweight ? >%120 obeziteyi gösterir. ? 5 ya ş alt ı nda <5 mm malnütrisyonu gösterir.FTT (Failure to thrive) Serpilme Yetersizli ğ i Yetersiz büyümenin psikososyal geli ş imde gecikmeyle ? birlikte olabildi ğ i tabloya FTT denir. Büyüme e ğ rilerine göre a ğı rl ı k kaybeden veya a ğı rl ı k ? kazanamayan bebek ve çocuklard ı r. Hastaneye yat ı r ı lan bebekler aras ı nda ABD. ’ de %3, ? İ ngiltere ’ de %5 oran ı nda- Ya ş a göre ortanca a ğı rl ı ktan <%75 (Gomez kriteri) - Boya göre ortanca a ğı rl ı k <%80(Waterlow Kriteri) - *Boya göre a ğı rl ı k <5 persentil -**Ya ş a göre a ğı rl ı k <5 persentil - Triseps cilt k ı vr ı m kal ı nl ığı ?5mm - Ya ş a göre BMI <5 persentil, ya ş a göre boy <5 persentil *: izlenen çocukta **: izlenmeyen çocukta Fizik ölçümlerle 1. Genel Tan ı Kriterleri-A ğı rl ı k kazanamama (<5 persentil) *0-3 ay------------<20gr/gün *3-6 ay-------------<15 gr/gün *6-9 ay-------------<10gr/gün *9-12 ay------------<6 gr/gün *1-2ya ş ------------<1kg/y ı l *2-5 ya ş ------------<0,7kg/y ı l -Belirlenen a ğı rl ı k kayb ı ;do ğ umdan itibaren 6 ay içinde a ğı rl ı k e ğ risinden 2 major persentil a ş a ğı ya dü ş me(5,10,25,50,75,90,95) 2. Büyümenin İ zlemiyleErkek çocukta boy göre a ğ ı rl ı k e ğ risi Boy kg FA İ LURE TO THR İ VE (FTT)Erkek çocukta ya ş a göre boy, a ğ ı rl ı k e ğ risi Boy A ğ ı rl ı k Ya ş (y ı l) FA İ LURE TO THR İ VE (FTT)Etiyoloji 1. Non organik nedenler -Olumsuz çevre -Anne yoklu ğ u -Anne ilgisizli ğ i, istismar -Anne bilgisizli ğ i -Geleneksel beslenme -Bak ı c ı problemleri 2. Organik nedenler -Yetersiz kalori alma(yetersiz beslenme, yutma sorunlar ı ) -Metabolik hastal ı klar -Kalp, karaci ğ er hastal ı klar ı -GÖR -Tubulopatiler -Kr. İ shal -G ı da allerjisi -Emilim sorunlar ı (KF, Çölyak, parazitoz) -Kr. Akci ğ er Hastal ığı -Hipertiroidizm -Kr. Enfeksiyonlar(üriner, tbc) -Diensefalik sendrom -Fe, çinko eksikli ğ i -Hipertrofik tonsil, -HidrosefaliAy ı r ı c ı Tan ı -Familyal Boy K ı sal ığı -Yap ı sal Büyüme Gecikmesi - İ ntrauterin Büyüme Gerili ğ i Tedavi Primer probleme yönelik Kalori deste ğ i Yeterli beslenmeHomines dum docent discunt İ nsanlar ö ğ retirken ö ğ renirler… Seneca