Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Cinsel Gelişim Kusurları C İ NSEL GEL İ Ş İ M KUSURLARI Belirsiz D ı ş Genital Yap ı (Ambigus Genitale) Prof. Dr. Aytu ğ ATICI Mersin Üniversitesi T ı p Fakültesi Çocuk Sa ğ l ığı ve Hastal ı klar ı A.D.G İ R İ Ş Bebe ğ in cinsiyetinin d ı ş genital ? organlar ı n muayenesi ile belirlenememesi durumuna “ ambigus genitalya ” denir. Yenido ğ an ı n acil sorunlar ı ? aras ı ndad ı r. A ğı r metabolik bozukluklara ? (hiponatremi, hiperpotasemi, ş ok) yol açabilir.NORMAL C İ NSEL GEL İ Ş İ M D ı ş genitalyan ı n farkl ı la ş mas ı 6-8 haftalarda ? ba ş lar 16. haftada tamamlan ı r Farkl ı la ş maya Y kromozonu ve daha sonra ? androjen yön verir. Bu dönemde ortamda yeterince androjen ? varsa d ı ş genitalya erkek olarak geli ş ir. Andojen yok ise ürogenital sinüs üretra ve ? vaginaya dönü ş ür.NORMAL C İ NSEL GEL İ Ş İ M E ğ er gonad testis olarak farkl ı laş ı rsa ? koryonik gonadotropinler testisten testosteron salg ı lat ı r. Testosteron, dihidrotestosterona ? (DHT) döner ve oldukça potenttir. Androjen üretimi kesintiye u ğ rarsa ? erkek cinsiyeti yeterince geli ş mez ve psödohermafroditizm olu ş ur.NORMAL C İ NSEL GEL İ Ş İ M K ı zda a ş ı r ı androjen sentezi olursa: Fallus büyür, ? Labio-skrotal k ı vr ı mlar füzyona u ğ rar ? Üretra ve vaginan ı n tam ? ayr ı lamamas ı ortaya ç ı kar.PATOF İ ZYOLOJ İ Adrenal glandlarda kolesterolden ? ba ş layarak; Minerolokortikoid (Aldosteron) ? Glukokortikoid (Kortizol) ? Cinsiyet hormonlar ı (Testosteron) ? üretilmektedir. Yolaklarda meydana gelen enzim ? eksiklikleri defektin oldu ğ u basama ğ a göre testosteron üretiminde art ı ş a veya azalmaya neden olur.KOLESTEROL 20-22 Desmolase Pregnenolon 17alfahidroksilaz 17 alfahidroksipregnenolon 17-20 liyaz DehidroepiandrosteronPREGNENOLON 3 ? Hidroksistreoid Dehidrogenaz Progesteron 21 Hidroksilaz 11 deoksikortikosteron(DOC) 11Hidroksilaz Kortikosteron 18 Hidroksilaz 18 Oksidaz Aldosteron17 ALFAH İ DROKS İ PREGNENOLON 3 ? hidroksisteroid Dehidrogenaz 17 alfa hidroksiprogesteron 21 Hidroksilaz 11 Deoksikortizol 11 Hidroksilaz KortizolDEH İ DROEP İ ANDROSTERON(DHEA) 3 ? Hidroksisteroid Dehidrogenaz Androstenedion 17 Ketoredüktaz TestosteronKIZLARDA V İ R İ L İ ZASYON Kortizol yola ğı ndaki enzim eksiklikleri ? önemli rol oynar. Bunu a ş ı r ı ACTH sal ı n ı m ı ve ? dolay ı s ı yla androjen üretimi izler. En s ı k neden 21 hidroksilaz ? eksikli ğ idir. S ı kl ı kla tuz kayb ı ve hiperpotasemi de ? ortaya ç ı kar.KIZLARDA V İ R İ L İ ZASYON 11 hidroksilaz eksikli ğ i daha nadirdir. ? 11 DOC yap ı ld ığı nda tuz kayb ı ? görülmez. Androjen üreten tümör de ? dü ş ünülmelidir.ERKEKTE YETERS İ Z V İ R İ L İ ZASYON Yetersiz androjen üretimi veya ? Androjene cevaps ı zl ı k sonucu ortaya ? ç ı kabilir. Hipoglisemi de varsa hipofizer ? yetmezlik dü ş ünülmelidir. Gonadotropin, ACTH ve büyüme ? hormonu eksik olabilir. Androjene cevaps ı zl ı k, testiküler ? feminizasyon olarak da adland ı r ı l ı r.GERÇEK HERMAFROD İ T İ ZM Hem testis, hem over (veya ? ovotestis) mevcuttur. Ambigus genitale vard ı r. ? Karyotip genelde 46,XX ’ dir. Ancak ? mozaik olarak 46,XY; 45,X yap ı lar ı na da rastlanmaktad ı r.KROMOZOM ANOMAL İ LER İ Turner Sendromu (45,X) ? Klinefelter Sendromu (47,XXY) ? Miks Gonodal Disgenezi ? Normal veya az diferansiye olmu ş testis ? Diferansiye olmam ı ş bir gonad ? birliktedir. Genelde 45 X/46XY mozaisizmi vard ı r. ? Malignite riski yüksektir. ?KLİ N İ K BULGULAR Belirsiz genitalya, ? Labial testis, ? Mikropenis, ? Penoskrotal hipospadias olabilir. ?TANI Kromozom analizi, ? Na-K düzeyleri ölçümü, ? 17 OHP (KAH ’ de normalin 100-1000 ? kat ı olabilir). Testosteron (yükselmi ş tir), ? Dihidrotestosteron (5-alfaredüktaz ? eksikli ğ inde azal ı r), FSH-LH (dü ş ük ise hipofizer bozukluk ? akla gelir), USG ve kontrasl ı çal ı ş malar. ?TEDAV İ KIZ BEBEKTE V İ R İ L İ ZASYON VARSA: Glukokortikoid ? Kortizon asetat: 15-20mg/gün im, 2-3 ? gün Daha sonra 37.5mg/m2, üç günde bir im ? veya oral formlar ı verilebilir. Mineralokortikoid ? 9 alfa-fluorokortizol (Florinef) 0.05- ? 0.1mg/gün oral verilir.TEDAV İ ERKEK BEBEKTE YETERS İ Z V İ R İ L İ ZASYON VARSA: HCG: 500-1000 Ü/gün ? Depotestosteron: 25 mg im, 3-4 ? hafta aralarla