Çocuk Nefroloji Çocuklarda Karın Ağrısı Çocuklarda Kar ı n A ğ rı sı Yrd. Do ç . Dr. Ali Deliba şS ı n ı fland ı rma Kar n A ğ r s : Visseral a ğ r (splanchnic) ? Parietal a ğ r (somatik) ? Yans yan a ğ r (refere) ? Kar n i ç indeki organlardan alg lanan a ğ r hissi ? 1- İ ç i bo ç bir organ duvar n n ya da solid organ kaps ü l ü n ü n gerilmesi ya da gerginle şmesine 2- İ nflamasyona 3- İ skemiye ba ğ l olu şur.Visseral A ğ r ı Genellikle k ü nt ya da kramp şeklindedir. ? Organlar innerve eden dermatomlar boyunca iyi ? lokalize edilemez. Karaci ğ er, pankreas, safra kesesi, mide ya da ince ? barsak proksimalinden kaynaklanan a ğ r epigastriumda hissedilir. Distal ince barsak, sa ğ kolon ve appendiksten ? kaynaklanan a ğ r periumblikal b ö lgede hissedilir. Sol kolon, idrar yollar ya da genital organlardan ? kaynaklanan a ğ r ise genellikle suprapubik b ö lgede hissedilir.Pariyetal ya da Somatik A ğ r ı Periton inflamasyonu oldu ğ unu g ö sterir. ? İ lgili organlar n etraf nda lokalize olur. ? Periton a ğ r s keskin ve s ü reklidir. Alttaki ? kaslar n istemli ya da istemsiz kas lmas ile ili şkilidir. Geri tepki a ğ r s olu şabilir ya da olu şmayabilir. ?Yans ı yan A ğ r ı Yerel irritasyon sonucu geli şir ve organ n ? innervasyonunu sa ğ layan hat boyunca yans ma olur. Hafif ba şlayan ve yeri tam olarak ? belirlenemeyen, ama giderek şiddetlenen ve yayg nla şan a ğ r , i ç i bo ş olan bir organ n y rt lm ş oldu ğ unu ve peritonit geli şti ğ ini d üşü nd ü r ü r. Kar ı n A ğ r ı l ı Çocu ğ un De ğ erlendirmesi Ç ocu ğ un ne kadar “ hasta ” g ö z ü kt ü ğ ü , ? Yak nmas n n ani ya da yak n zamanda ba şlamas (akut), ? Tekrarlamas (kronik) ö nemlidir. ? Anamnezde: Hastan n şikayetlerinin ba şlad ğ ya ş, a ğ r n n yeri, beslenmeyle ? ili şkisi, şiddeti, zaman , s kl ğ ve do ğ as Kilo kayb , ate ş, kusma, diyare, hematokezya ya da ü riner ? semptomlar gibi belirtilerin olmas veya olmamas Yak n zamanda bir travma ya da ba şka bir hastal k ge ç irip ? ge ç irmedi ğ inin belirlenmesi gereklidir.Kar ı n A ğ r ı l ı Çocu ğ un Fizik Muayenesi Genel g ö r ü n ü m ? Vital bulgular ? Kar n muayenesi ? İ nspeksiyon (distansiyon, solunuma kat l m) ? Palpasyon (kitle, organomegali, a ğ r , rijidite, Rovsing belirtisi) ? Perk ü syon (rebound tendernes) ? Osk ü ltasyon (barsak seseleri) ? Rektal ve pelvik muayene ? (Rektal hassasiyet, sfinkter tonusu, kitle, gaita, melena) (Eksternal genitalya: Vajinal ak nt , imperfore himen, vajinal atrezi, penil ve skrotal anormallikler)Kar ı n A ğ r ı l ı Çocu ğ un Fizik Muayenesi Diğ er Belirtiler Sar l k-solukluk: Hemoliz veya karaci ğ er hastal klar ? Pozitif iliopsoas testi (sa ğ kal ç aya pasif ekstansiyonla ? a ğ r hissetmesi) ve Obturator test (fleksiyondaki sa ğ kal ç an n rotasyonla a ğ r hissedilmesi) : Retro ç ekal appendisit, r ü pt ü re appendisit, iliopsoas apsesi Murphy belirtisi: (Derin aspirasyonda palpasyonla sa ğ ? subkostal b ö lgede a ğ r hissedilmesi): Akut kolesistit Cullen belirtisi (mavi umblikus) ve Grey Turner belirtisi ? (b ö ğ ü r-yan b ö lgelerde renk de ğ i şikli ğ i): İ ç kanama belirtisidir. Purpura-artrit: Henoch-Sch ö nlein purpuras ?Akut Kar ı n A ğ r ı s ı (0-2 ya ş ) Çocuklarda en s ı k görülen akut kar ı n a ğ r ı s ı nedeni akut gastroenteritdir. İ ki ya ş ndan k üçü k bebeklerde: İ ntestinal kolik, ? Gastroenterit, ? Konstipasyon ? Travma, ? İ ntusepsiyon (invajinasyon), ? İ nkarsere f t klar, ? İ drar yolu infeksiyonlar , ? Volvulus, ? Hirschsrung hastal ğ akla gelmelidir. ?Akut Kar ı n A ğ r ı s ı (2-5 ya ş ) 2-5 ya ş aras kar n a ğ r s nedenleri ? Gastroenterit ? Appendisit ? Konstipasyon ? İ drar yolu enfeksiyonlar ? İ ntusepsiyon ? Volvulus ? Travma ? Farenjit ? Orak h ü creli anemi ? Henoch-Sch ö nlein purpuras ? Alt lob pn ö monisi ?Akut Kar ı n A ğ r ı s ı (6-11 ya ş ) 6-11 ya ş aras kar n a ğ r s nedenleri ? Gastroenterit ? Appendisit ? Konstipasyon ? Fonksiyonel a ğ r ? İ drar yolu enfeksiyonlar ? Travma ? Farenjit ? Alt lob pn ö monisi ? Orak h ü creli anemi ? Henoch-Sch ö nlein purpuras ? Mezenterik lenfadenit ?Akut Kar ı n A ğ r ı s ı (12-18 ya ş ) 12-18 ya ş aras kar n a ğ r s nedenleri ? Appendisit ? Gastroenterit ? Konstipasyon ? Dismenore ? Mittelschmerz ? Pelvik inflamatuvar hastal k ? Ektopik gebelik ? Over/testis torsiyonu ?Etyoloji-1 Gastrointestinal Sebepler: Gastroenterit ? Appendisit ? Mezenterik lenfadenit ? Konstipasyon ? Kar n travmas ? İ ntestinal obstr ü ksiyon (ileus, volvulus, intusepsiyon) ? Peritonit ? G da Zehirlenmesi ? Peptik ü lser ? Meckel divetik ü liti ? İ nflamatuvar barsak hastal klar ? Laktoz intolerans ? Zollinger-Ellison sendromu ? İ ntestinal kanal duplikasyonu ? Parazitler ? Aerofaji ?Etyoloji-2 Karaci ğ er, Dalak ve Safra Yolu Hastal klar : Hepatit ? Kolesistit ? Kolelitiazis ? Dalak infarkt ü s ü ? Dalak r ü pt ü r ü ? Pankreatit ?Etyoloji-3 Genito ü riner Sebepler: İ drar yolu enfeksiyonu ? Ü rolitiazis ? Hiperkalsi ü ri ? Dismenore ? Mittelschmerz ? Pelvik inflamatuvar hastal k ? Abortus ? Over/testis torsiyonu ? Endometriozis ? Hematokolpos ?Etyoloji-4 Metabolik Hastal klar: Diyabetik ketoasidoz ? Hipoglisemi ? Akut intermitant porfriya ? Akut adrenal yetmezlik ? Hematolojik hastal klar: Orak h ü creli anemi ? ALL ? Henoch-Sch ö nlein purpuras ? Hemolitik- Ü remik sendrom ? Hemofili ?Etyoloji-5 İ la ç ve toksinler: Eritromisin ? Salisilatlar ? Civa zehirlenmesi ? Venomlar ? Kardiyak-Pulmoner sebepler: Perikardit ? Konjestif kalp yetmezli ğ i ? Pn ö moni ? Diyafragmatik pl ö rezi ?Etyoloji-6 Di ğ er sebepler: ? İ nfantil kolik ? Fonksiyonel a ğ r ? Farenjitis ? Anjion ö rotik ö dem ? Poliarteritis nodoza ? Romatoid artrit ? Ailevi Akdeniz Ate şi (FMF) ?İ nfantil Kolik 3-4 haftal k bebeklerin %10-20’sinde infantil kolik ? g ö r ü l ü r. Bebe ğ in a ğ r ile birlikte ç ğ l k atmas , dizlerini ? karn na do ğ ru ç ekmesi ve a ğ r l g ö r ü nmesi tipiktir. İ nfantil kolik nedenleri: ? Beslenmede teknik hatalar ? Fazla hava yutulmas , bunun ç kart lamamas ? Biberon deli ğ inin uygun olmamas ? A ç l k ? A ş r beslenme, s k beslenme ? Gastrointestinal allerji yapan besinler ? Anne-bebek aras nda iyi ili şki kurulamamas . ?Akut Kar n A ğ r l Hastan n De ğ erlendirilmesi