Öğretim Tekniği ve Materyal Tasarımı Değerlendirme ( sunu ) Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. DEĞERLENDGRME Hazırlayan : Öğr. Gör. Emine CABIBaşkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. MATERYAL DEĞERLENDGRME MATERYAL DEĞERLENDGRME Süreci Değerlendirme Süreci Değerlendirme Ürün Değerlendirmesi Ürün Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Bire bir Değerlendirme Bire bir Değerlendirme Pilot Değerlendirme Pilot DeğerlendirmeBaşkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki davranışları kazanmanız beklenmektedir; • Süreci değerlendirme amaç ve aşamalarını açıklayabilir. • Geliştirmekte olduğu öğretim materyalinde süreç değerlendirebilir. • Ürünü değerlendirme amaç ve araçlarını açıklayabilir. • Geliştirilen öğretim materyalini uygulayarak değerlendirme verilerini toplar ve tasarımın aksayan yönlerini saptayabilir.Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Biz neleri değerlendiriyoruz? • Günlük yaşantımızda değerlendirme yapıyor muyuz? – üzdüğümüzü anladığımız arkadaşımıza karşı tutumumuzu, – öğretmenlerimize veya büyüklerimize karşı davranışlarımızı, – bir dersin sonunda veya dönem sonunda aldığımız notları,Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Biz neleri değerlendiriyoruz? • Kendimizi değerlendirdiğimiz gibi diğer insanları ya da olayları da değerlendiririz; – arkadaşımın yaptığını ben olsaydım yapmazdım düşüncesi ile arkadaşımızı, – çevremizdeki insanların davranışlarını, – sınav sistemini, – ülkenin siyasi, ekonomik, kültürel yapısını… Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Peki nasıl değerlendirme yaparız? • Davranışların ölçütlere uygunluk düzeyi; – “Arkadaşımızla çok iyi empati kurabilme” ölçütü, • “çok iyi”, • “kabül edilebilir” • “zayıf”Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Eğitim-Öğretim Sürecinde Değerlendirme Hangi Alanlarda Yapılır? • Öğretimde sistem yaklaşımı veya bir başka ifade ile öğretim tasarımı insanların öğrenmeleri ve gelişimlerine nasıl daha iyi yardımcı olunabileceği konusunda açık kılavuzluk sağlayan, • belirlenen hedef ve davranışları etkili ve kısa yoldan gerçekleştirmeyi amaçlayan bir sistemdir.Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Kısaca öğretim tasarımı; • analiz (öğrenme ihtiyacının belirlenmesi), • tasarım (öğrenme adımları, hedefler, kullanılacak yöntem ve teknikler), • geliştirme (materyal geliştirme), • uygulama • değerlendirmeden oluşan kapsamlı bir öğretim klavuzudur. Analiz Tasarım Geliştirme Uygulama Değerlendirme (Ürün Değerlendirmesi) Süreç Değerlendirmesi Eğitim-Öğretim Sürecinde Değerlendirme Hangi Alanlarda Yapılır?Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Buna göre eğitimde neleri değerlendiriyoruz? • Hedefleri • Öğretim analizini • Ölçme ve değerlendirme araçlarını • Öğretim Stratejilerini • Öğretim Materyallerini, • …………………………. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. MATERYAL DEĞERLENDGRME Değerlendirme genel anlamda bir ölçme sonucunu bir ölçütle karşılaştırarak bir değer yargısına varmak demektir. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. MATERYAL DEĞERLENDGRME MATERYAL DEĞERLENDGRME Süreci Değerlendirme Süreci Değerlendirme Ürün Değerlendirmesi Ürün Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Bire bir Değerlendirme Bire bir Değerlendirme Pilot Değerlendirme Pilot DeğerlendirmeBaşkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Süreci değerlendirme • 1967 yılında Michael Scriven tarafından ortaya atılmıştır. • Uygulanan tasarımın ne kadar verimli olduğunu belirlemek, • aksayan ve eksik kalan yönlerini belirlemek • ve bunların giderilmesi için gerekli önlemleri almak amacıyla yapılır. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Süreci Değerlendirme Uzman Değerlendirmesi MATERYAL DEĞERLENDGRME MATERYAL DEĞERLENDGRME Süreci Değerlendirme Süreci Değerlendirme Ürün Değerlendirmesi Ürün Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Bire bir Değerlendirme Bire bir Değerlendirme Pilot Değerlendirme Pilot Değerlendirme • Öğretim tasarımcıları, • öğretmenler • konu ile ilgili bilgisi olan uzmanlardan geliştirilmekte olan ürün hakkında bilgi toplanır. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Süreci Değerlendirme Uzman Değerlendirmesi Konu alanı uzmanları İçeriği doğruluk, sıralanış ve güncelolup olmadığı açılarından değerlendirir. Öğretim tasarımcıları Taslakmateryali; ? Öğretim içeriğininmateryalde doğru yansıtılıp yansıtılmadığı, ? Öğretim içeriğininmateryalde doğru sıralanıp sıralanmadığı, ? Öğretimhedeflerinin materlin içeriğiile tutarlıolup olmadığı, ? Öğretim içeriğine göre öğretimmateryalinin doğru seçilip seçilmediği, ? Öğretim materyallerinin tasarımlarının tasarım ilkelerine uygun olup olmadığı açılarından değerlendirir. Öğretmenler Öğretim materyallerinin doğruluk, kullanım kolaylığı vb. konularda görüşlerinden faydalanılır.Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. MATERYAL DEĞERLENDGRME MATERYAL DEĞERLENDGRME Süreci Değerlendirme Süreci Değerlendirme Ürün Değerlendirmesi Ürün Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Bire bir Değerlendirme Bire bir Değerlendirme Pilot Değerlendirme Pilot Değerlendirme Süreci Değerlendirme Birebir Değerlendirme • hedef kitleyi temsil üç veya daha fazla öğrenci ile etkileşim kurularak yapılır. • Birebir değerlendirmede hedeflenen davranışların kazanılıp kazanılmadığına, materyalin aksayan yönlerini tesbit etmeye yönelik bilgi toplanmaya çalışılır. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Süreci Değerlendirme Birebir Değerlendirme • Bilgi toplama kaynakları; – Tanılayıcı testler – Öğrenci performansı – Öğrenci düşünceleriBaşkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. MATERYAL DEĞERLENDGRME MATERYAL DEĞERLENDGRME Süreci Değerlendirme Süreci Değerlendirme Ürün Değerlendirmesi Ürün Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Bire bir Değerlendirme Bire bir Değerlendirme Pilot Değerlendirme Pilot Değerlendirme Süreci Değerlendirme Pilot Değerlendirme • öğretimin etkililiği, • öğrenme problemlerinin tesbiti, • öğretim hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığı • öğrenci memnuniyetine yönelik bilgiler toplanır. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Süreci Değerlendirme Pilot Değerlendirme - Aşamaları • Hedef kitleyi temsil eden 8 ile 20 arasında öğrenci seçilir. • Materyalde öğretilecek bilgi ve becerilerle ilgili hazırlanan ön test uygulanır. • Amaçlanan öğrenme çevresinde kullanılacak yöntemler ve şartlara uygun olarak öğretim yapılır. • Öğretim aralarında öğrencilerle konuşarak onların öğretim hakkındaki görüşleri alınır. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Süreci Değerlendirme Pilot Değerlendirme -Aşamaları • Son test uygulanır. • Öğrencilere bir tutum anketi uygulanır. • Toplanan bütün veriler analiz edilir. • Öğretim materyalleri düzeltilir. • Eğer öğretim materyallerinde çok fazla değişiklik gerekiyorsa, gerekli düzeltmeleri yaptıktan sonra ayrı bir pilot değerlendirme yapılır. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. ? Geliştirdiğiniz bir materyal için (örneğin eğitim yazılımı) süreç değerlendirmesi yapmak üzere uzman, birebir ve pilot değerlendirmeyaparakbilgiler toplayınız. ? Bilgileri analiz ederek bulgularınızı sıralayınız. ? Buna göre materyalinizde değişiklik ve düzenleme yapınız. ? Süreç değerlendirmenin hazırlamakta olduğunuz materyali geliştirmede ne gibi katkıları olduğunu yazınız. Uygulama YapalımBaşkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. (sonuç değerlendirme) (düzey belirleyici değerlendirme) MATERYAL DEĞERLENDGRME MATERYAL DEĞERLENDGRME Süreci Değerlendirme Süreci Değerlendirme Ürün Değerlendirmesi Ürün Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Uzman Değerlendirmesi Bire bir Değerlendirme Bire bir Değerlendirme Pilot Değerlendirme Pilot Değerlendirme Ürün DeğerlendirmeBaşkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. • Tasarım modele uygun olarak geliştirilip uygulandıktan sonra önceden belirlenmiş hedeflere ulaşmadaki yeterliliği değerlendirilir. • Süreç değerlendirmede geliştirilen öğretim materyalinin uygulamaya geçmeden önce eksikliklerini belirleyerek düzenleme ve değişiklik yapılmaktadır. Ürün DeğerlendirmeBaşkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Ürün değerlendirmenin adımları • Değerlendirmenin amacı belirlenir. • Değerlendirmenin başarı ölçütleri seçilir. • Değerlendirme yaklaşımı kararlaştırılır. • Ne tür bilginin, ne zaman, kimlerden toplanacağı ve toplanan bilgilerin nasıl değerlendirileceği kararlaştırılır. • Değerlendirme ölçütleri belirlenir. Örneğin; öğrenme ürünleri, duygu ve düşünceler, maliyet vb.) • Bilgiler toplanır. • Bilgiler çözümlenerek sonuçlar raporlanır.Süreç değerlendirme Sonuç değerlendirme Ne değerlendirilecek? Öğretim materyali, öğretim tasarımı Öğretim hedeflerine ulaşma durumu Kim değerlendirilecek Konu alanı uzmanları, tasarımcılar, öğretmenler, medya uzmanları vb. Materyal ilgili bütün kişiler (öğretmenler, öğrenciler, yöneticiler vb.) Ne zaman değerlendirilecek? Tasarım geliştirme süreci içerisinde, Tasarımın uygulanması tamamlandıktan sonra Değerlendirmenin amacı nedir? Tasarımı ve öğretim uygulamasını izlemek, değişiklikleri ortaya çıkarmak, eksiklikleri belirlemek ve geliştirmek için. Tasarım ve öğretimin etkililiğine karar vermek, öğrenci memnuniyetini ortaya çıkarmak için. Veri türü nedir? Çoğunlukla nitel veri Çoğunlukla nicel veri Nasıl değerlendirilir? Ölçüt, uzman görüşü, görüşme, anket, gözlem ve ünite testleri ile değerlendirilir. Objektif araçlar, uzman görüşleri, gözlem ve incelemeler, test sonuçları ile değerlendirilir. Süreç ve Ürün Değerlendirmenin Temel Özellikleri KarşılaştırılmasıBaşkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Uygulama Yapalım ? Materyalinizi geliştirdiniz ve uygulama yaptınız. Ürün değerlendirmesi yapmak üzere bilgiler toplayınız. ? Bilgileri analiz ederek bulgularınızı sıralayınız. ? Bir sonraki uygulamada kullanmak üzere materyalinizde değişiklik ve düzenleme yapınız. ? Ürün değerlendirmenin hazırlamakta olduğunuz materyali geliştirmede ne gibi katkıları olduğunu yazınız. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Materyal Değerlendirme FormlarıGörsel Tasarım Glke ve Öğelerini Değerlendirme Formu Materyalin Adı/Başlığı : .………………………….……………………………………..………………... Hedef Kitle : ….…………………..... Hazırlayıcısı : ……………….…….......................... Maliyet : …….………………..... Konu Alanı : ….………………............................. Materyalin Özellikleri : …………………………………………………………………………..………… Ölçütler UYGUNLUK DÜZEYG Çok Gyi Kabul edile bilir Zayıf Açıklamalar Tasarım Ögelerinin Uygun Kullanımı 1. Materyalde çizgilerin yerinde ve uygun kullanılması 2. Materyalde kullanılan boyutların, gerçek boyut algısının kazanımına yardımcı olması 3. Materyalde kullanılan aynı nesnelerin farklı yerlerde kullanımında boyut açısından tutarlı olunması 4. Materyalde kullanılan dokunun görsel ögeyi algılamayı kolaylaştırabilmesi 5. Görsel ögelerde kullanılan renklerin gerçeğine uygun olması 6. Zemin ile şekil/metin arasında bütünleyen renklerin kullanılması 7. Materyalde kullanılan renk sayısının fazla olmaması (en fazla 4 renk) 8. Materyalde renklerin amacına uygun kullanılması9. Materyalde nesneleri alanlara düzgün yerleştirilmesi 10. Materyalde kullanılan şekillerin uygun seçilmesi Tasarım İlkelerinin Doğru Kullanımı 11. Materyalde bütünlük olması 12. Materyalde görsellerin ve metinlerin dengeli biçimde yerleştirilmesi 13. Dikkat çekilmesi istenen yerlerin vurgulanması 14. Görsellerin ve metinlerin hizalama ilkesine göre yerleştirilmesi 15. Metin ve nesnelerin yerleştirilmesinde yakınlık ilkesine uyulması 16. Materyalde ayrıntılı ve gereksiz bilgiye yer verilmemesi Yapısal Özellikler 17. İçeriğin hedeflere uygun olması 18. İçeriğin doğru ve güncel olması 19. Materyalin ilgi çekmesi, ilgiyi sürdürmesi Öneriler : Değerlendiren : Tarih:PowerPoint Sunusu Değerlendirme Formu Materyalin Adı/Başlığı : .………………………….……………………………………..…………........... Hedef Kitle : ….…………………..... Hazırlayıcısı : ……………….…….......................... Maliyet : …….………………..... Konu Alanı : ….……………….............................. Materyalin Özellikleri : …………………………………………………………………………..……….... Ölçütler UYGUNLUK DÜZEYG Çok Gyi Kabul edile bilir Zayıf Açıklamalar 1. Slaytta yer alan görsel öğenin metin ile uygunluğu 2. Slaytta dikkat çekicinin uygun yerde kullanılması 3. Metin, yazım ve dilbilgisi kurallarına uygun olması 4. Paragrafların anlatılmak istenen temayı özetlemesi 5. Akıcı ve anlaşılır dil kullanılması 6. Slaytlardaki satır sayılarının fazla olmaması 7. Slaytlarda, konu başlığı, slayt numarası olması 8. İçeriğin konu anlatımı, örnek, soru biçimine göre göre düzenlenmesi 9. Yararlanılan kaynakların son slayta yazılması 10. Yazı büyüklükleri yansıdan okunabilir ölçüde olması 11. Hedef kitleye uygun tasarım seçilmesi 12. Paragrafların (mümkün olduğunca) madde işaretleri ile başlamasıKavram Haritası Değerlendirme Formu Materyalin Adı/Başlığı : .………………………….……………………………………..…………......… Hedef Kitle : ….…………………..... Hazırlayıcısı : ……………….……......................... Maliyet : …….………………..... Konu Alanı : ….………………............................. Materyalin Özellikleri : …………………………………………………………………………..…..……. Ölçütler UYGUNLUK DÜZEYG Çok Gyi Kabul edilebilir Zayıf Açıklamalar 1. Ana kavramın haritada dikkat çekici bir şekilde yerleştirilmesi 2. Ana kavram büyük harflerle dikkat çekici yazılması 3. Ana ve alt kavramlar arasında hiyerarşik bir düzenleme olması 4. Aynı hiyerarşik düzeydeki kavramlar arasında renk, büyüklük vb. açısından bütünlük olması 5. Kavramlar arasında anlamlı ilişkiler olması 6. Kavramlar arasında bağlar olması 7. Kavramlar arasındaki bağların yönlerinin belirtilmesi 8. Kavramlar arasındaki bağların yönlerinin merkezden uçlara doğru olması 9. Kavramlar arasında, iki kavramı bağlayan fiil veya bağlaçlar yer alması 10. İki kavramı bağlayan fiil veya bağları 3. kişinin anlayabilmesi 11. Çapraz bağlantıların uygun kullanılması 12. Örneklere yer verilmesi 13. Yeterince detay içermesi 14. Kavramların olabildiğince görsel öbjeler ile birlikte haritada yer almasıEğitim Yazılımı Değerlendirme Formu Materyalin Adı/Başlığı : .………………………….……………………………………..……………….. Hedef Kitle : ….…………………..... Hazırlayıcısı : ……………….……......................... Maliyet : …….………………..... Konu Alanı : ….………………............................. Materyalin Özellikleri : …………………………………………………………………………..………… Ölçütler UYGUNLUK DÜZEYG Çok Gyi Kabul edilebilir Zayıf Açıklamalar 1. Dilin, açık, öz ve anlaşılır olması 2. Renk, ses ve grafiklerin uygun olması 3. Dikkat çekici ve kısa bilgi veren başlık sayfasının yer alması 4. Yönerge sayfasının açıklayıcı olması 5. Eğitim yazılımına kullanıcı girişi ile erişilmesi 6. Yazılımın başında hedeflerin bulunması 7. Yazılımda öğrenci kontrolüne yer verilmesi 8. Anahat düzeni ile konu başlıklarının verilmesi 9. Yazılımda yer alan butonlar, hiperbağlar ve görsel objelerin tüm sayfalarda bütünlük sağlaması 10. Bilginin sunulmasında metnin yanısıra görsel öğelere de yer verilmesi 11. Bilginin sunulmasında metnin yanısıra işitsel öğelere de yer verilmesi 12. Yardım sayfasının açıklayıcı olması 13. Giriş, yönerge, yardım, hızlı erişim vb. sayfalarına her sayfadan ulaşılabilir olması 14. Kullanıcı isteğine göre detaylı bilgi verilmesi 15. Öğrenci ile etkileşimi geliştirecek ortamların bulunması 16. Geri bildirimin etkili olması 17. Değerlendirme araçlarının öğrenciyi öz- değerlendirmeye teşvik etmesi 18. Kullanıcı kontrolü ile çıkış sağlanması 19. Kullanıcı kaldığı yerden yazılıma başlayabilmesi 20. Yazılımın kullanım kolaylığının olması 21. Yazılımın yüklenmesi, her ortamda çalıştırılması gibi teknik özelliklerinin kullanıma uygun olması Öneriler : Değerlendiren : Tarih:Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. Kaynaklar: ? Boyle, T. (1997) Design for multimedia learning, Prentice-Hall. ? Demirel, Ö. ve Yağcı E. (2007). "Eğitim, Öğretim Teknolojisi ve İletişim". Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı, (Editör: Ö. Demirel & E. Altun) Ankara: Pegem A Yayıncılık, ? Fer, S., Öğretim Tasarımı. Ankara: Anı Yayıncılık, 2008 ? Seels, B., Glasgow, Z. (1990). Exercises in Instructional Design, OH: Merrill ? Seferoğlu, S. S. (2006). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı. Ankara: Pegem A Yayıncılık. ? Yalın, H. İ. (2005). Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. ? Yanpar, T. (2005). Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme. Ankara: Anı Yayıncılık. Başkent Üniversitesi Öğr. Tek. ve Mat. Tas. • “Öğrencilerinizi bir sınav yaptınız. Sınıfta yaptığınız gözlemlerden ve sözlü sorularınıza verilen yanıtlardan başarılı olarak gözlemlediğiniz öğrencilerinizin sınav sonuçlarına baktığınızda beklediğiniz başarının çok altında notlar aldığını gördünüz. “ • Bu problemin tespiti için “Sınav Değerlendirme Formu” oluşturunuz. Forum