1 - Tıbbi Mikrobiyoloji Dermatımiktoz Etkenleri Y ü zeyel mikoz etkenleri (Dermatomikoz etkenleri) Prof. Dr. A. Nedret KO Ç Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD, KAYSER İY ü zeyel mikoz etkenleri En büyük grubu ? dermatofitler olu ş turur.Dermatofit Kelime anlam ı olarak “deri bitkisi ” ? Hiyalin septal ı küflerdir. ? Canl ı hücreye giri ş i sa ğ layan keratinofilik ? proteazlar yaparak hifleri ile deri ve t ı rna ğı n stratum korneumuna penetre olurlar Dermatofitlerin neden oldu ğ u infeksiyona ya ? da kolanizasyona “dermatofitoz ” denir. Maya ve non-dermatofitik küflerin neden ? oldu ğ u keratinize dokular ı n infeksiyonlar ı na ise “dermatomikoz” denir Y ü zeyel mikoz etkenleri İ kinci s ı kl ı kta ? Candida türleri ve ? Mikoz: KandidozDaha nadir olarak : Etkenler Etkenler olu ş turdu ğ u hastal ı k ? Malessezia spp. Pitriasis versicolor ? Trichosporon cutaneum White ? piedra Phaeoannellomyces werneckii Tinea ? nigra Fusarium spp., Dematiaceous fungi Mikotik ? keratit, ( Alternaria spp., Bipolaris spp., Exserohilum spp.) ve di ğ er yüzel infeksiyon DERMATOF İ TLER (= Ring worm infeksiyon etkenleri) Bunlar küf formundad ı r ve 3 cins dir. ? Epidermophyton türleri (2 tür)--------- ? Deri ve t ı rnakta infeksiyon olu ş turur, saçta olu ş turmaz. Microsporum türleri (18 tür)------------ ? Saçl ı deri ve deride infeksiyon olu ş turur, t ı rnakta nadir olu ş turur Trichophyton türleri (22 tür )----------- ? Saç, deri ve t ı rnakta infeksiyon olu ş turur.Dermatofitler Deuteromycotina ( Fungi imperfecti) ? içinde Hyphomycetes s ı n ı f ı ndand ı rlar. E ş eyli üreyen Trichophyton türleri ? Arthroderma cins, e ş eyli üreyen Microsporum türleri ? Nannizzia cinsine Bu türler Ascomycotina ’ n ı n ? Gymnoascaceae ailesindedir. Dematofitlerin ve benzeri türlerin sistematik s ı nı fland ı rmalar ı Alem - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Mantar Dal - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Eumycotina Alt dal - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Deuteromycotina S n f - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Hyphomycetes Tak m - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Hyphomycetales Aile - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Moniliaceae Cinsler - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Epidermaphyton Microsporum Trichophyton Alt dal - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Ascomycotina S n f - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Ascohymenomycetes Tak m - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Onygenales Aile - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Arthrodermataceae Cins - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ArthrodermaDematofitlerin ve benzeri türlerin sistematik s ı nı fland ı rmalar ı Alem - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Mantar Dal - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Eumycot a Alt dal - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Ascomycot a S n f - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Eua scomycetes Tak m - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Onygenales Aile - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Arthrodermataceae Cins (telemorf/e şeyli form) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Arthroderma Cinsler (anamorf /e şeysiz) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Epidermaphyton Microsporum TrichophytonDermatofitler Konidileri parlak saydam olup ? alörokonidi (aleuroconidia) özelli ğ ini ta ş ı rlar.Dermatofitler bulundu ğ u ortama göre 3 kategoride s ı n ı fland ı r ı lm ı ş ? 1-Antropofilik türler: Insanlar ı ve nadir ? olarak hayvanlar ı a infekte ederler. 2- Jeofilik türler: Daha çok toprakta bulunur. ? Hem insan hemde hayvanlar için infeksiyon kayna ğı d ı r. 3-Zoofilik türler: Hayvanlardan insana geçi ş i ? yayg ı n olmas ı na ra ğ men bu türler insandan insana geçi ş i nadirdir.Dermatofitoz Derinin tutlumu ile deride kepeklenme, vezikül ? olu ş mas ı ve bazen iltihaplanma; t ı rnaklar ı n tutulumu ile ş ekil bozuklu ğ u; K ı l ve saçlar ı n tutulumu ile bunlar ı n k ı r ı lmas ı ve ? dökülmesi olu ş up “tinea ” denilen tipik lezyonlar olu ş ur ? “Tinea ” g üve yeni ğ i anlam ı nda saçl ı deri lezyonlar ı n ı ? tan ı mlarken, art ı k tüm dermatofit infeksiyonlar ı için kullan ı lmaktad ı r. Deri lezyonlar ı yuvarlak ve çevrelerinin belirgin ? olmalar ı nedeniyle “ringworm ” kelimesi ile de tan ı mlan ı r Dermatofitlerin olu ş turdu ğ u klinik ş ekiller: Tinea pedis (atlet ? aya ğı ): Ayak taban ı ve ayak ? parmaklar ı n ı n ring wormuDermatofitlerin olu ş turdu ğ u klinik ş ekiller: Tinea corporis: ? Tüm vücudda tüysüz derinin ring wormuDermatofitlerin olu ş turdu ğ u klinik ş ekiller: Tinea capitis: Saçl ı ? derinin ring wormuDermatofitlerin olu ş turdu ğ u klinik ş ekiller: Tinea unguium: ? T ı rnaklar ı n ring wormu veya onikomikoz da denirDermatofitlerin olu ş turdu ğ u klinik ş ekiller: Tinea nanum: Intertriger bölgenin ring wormu ? Tinea cruris: Kas ığı n ring wormu ? Tinea barbae: Yüz ve boynun sakall ı k ı sm ı n ring ? wormu Tinea imbricate: T. consantricum neden oldu ğ u ? tüm vücud da ğı l ı m ı konsantrik halkalar olu ş mas ı Tinea favosa (Favus ): Trichophyton ? schoenleinii ’ nin neden oldu ğ u saçl ı derinin özel, kronik harap edici sonuçta o bölgede skatrisyen doku ve kellikle sonuçlanan bir hastal ı kt ı r. Id reaksiyonu: Dermatofitlerin antijenlerinin vücutta ? yapt ığı alerjik reakiyonlar El gibi vücudun de ğ i ş ik bölgelerinde ? k ı rmı z ı , veziküller görünümünde olur. Bu lezyonlardan mantar eleman ı ? görümez.EKZOTHRIKS TIP K üçü k sporlu ( 2-3 ? m) ? Microsporum canis ? Microsporum equium ? Microsporum ferrugineum ?EKZOTHRIKS TIP K üçü k sporlu ( 3-5 ? m ) ? Trichophyton mentagrophytes ? Trichophyton quinckeanum ?EKZOTHRIKS TIP B ü y ü k sporlu ( 5-10 ? m ) ? Microsporum gypseum ? Microsporum audouinii ? Trichophyton verrucosum ? Trichophyton equinum ?ENDOTHRIKS TIP Uzun zincirli spor ? ? Trichophyton vialeceum ? Trichophyton tonsuran ? Trichophyton soudanense ? Trichophyton gourvilii ? ? Dallanm ı ş zincirli spor ? Saçta infeksiyon ve hava kabarc ı klar ı Trichophyton schoenleinii ?Saçta infeksiyon olu ş turmayan Trichophyton gallinae ? Trichophyton consentricum ? E. floccosum ? Trichophyton simii ? Trichophyton rubrum ?Patogenez ve immunite Dermatofitler sistemik infeksiyon olu ş turmazlar. ? Hem konak defans sistemi Ör: serumdaki inhibitör ? faktörler, hemde mantarlar ı n keratin dokuya afinitesi olmas ı 37 ?C de ürüyememesi gibi fungal özelliklerin doku invazyonuna engel olmaktad ı r. S ı cakl ı k, iklim, kalabal ı k yerler infeksiyonun s ı kl ığı n ı ? art ı r ı r. Genetik ve sonradan kazan ı lm ı ş hücresel immunite ? yetersizli ğ i, ailesel endokrinepatiler ( ör: Cushing ’ s sendromu) olan ki ş iler kronik dermatomikoza yatk ı n olurlar.Patogenez ve immunite immunite geçicidir. ? Tekrar infeksiyonu kazanmak için direnç ? artar. Ikinci bir infeksiyon için daha büyük ? inokulum gerekir ve infeksiyon k ı sa sürer. Dermatofitlerin hücre duvar antijenler ? ‘ ’ Dermatofitin ’’ ler İ nsanlardaki hiperalerjiyi belirlemek için ? kullan ı lmaktad ı r. Tan ı da kullan ı lan bir test de ğ ildir. ?DERMATOF İ T İ NFEKS İ YONLARINDA TANI 1- Klinik tan ı ? 2- Laboratuvar tan ı ? Klinik örnekler: Saç, deri kaz ı nt ı s ı , t ı rnak ? 1- Direkt tan ı : ? a- Wood lambas ı ile ( 365 nm uv ı ş ığı alt ı nda ? inceleme) M. canis ve Trichophyton schoenleinii ye ş ilimsi floresan verir. b-Direkt mikroskopi: * %10-30 KOH ile ve /veya ? Laktofenol pamuk mavisi ile * Calcoflour white boyas ı ile floresan ? mikroskopisinde inceleme.Dermatofitlerin morfolojik yap ı lar ı 2- Kültürel tan ı : Izolasyon: Sabouraud dextrose agar ( antibiyotikli ? ve antibiyotiksiz ) ekim, 22 ?Cde 3-4 günde inceleyerek 3-4 hafta inkübe etmelidir. Tiplendirme (identifikasyon): a-Koloni morfolojisi ? b-Koloni mikroskopisi (Laktofenol pamuk mavisi ile ) ? X100-X400 ’ lük büyütme ile nceleme c- Tiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: ?Tiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: 1-In vitro saç ? perforasyon testi: T. mentagrophytes ? test pozitif---- T. rubrum test negatif M. canis test pozitif ---- ? M. equium test negatifTiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: 2-Üremesi için özel madde gereksinim ? olmas ı : Trichophyton verrucosum kazeinli ? besiyerinde tiamin ve inositol üremeyi art ı r ı r. Trichophyton schoenleinii ve T. ? Consantricum vitaminsiz ürer. 3- Üreyi hidroliz etme ? Trichophyton mentagrophytes test pozitif---- ? Trichophyton rubrum test negatifTiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: 4-Is ı tolerans ı ? T. mentagrophytes, T. verrucosum, ? T. soudanense 37 ?C de iyi ürer ancak T. terrestre, ? T. schoenleinii, M. ferrugineum iyi üreyemez.Tiplendirmede kullan ı lan fizyolojik testler: 5-Pirinç tanesi üzerinde üreyebilme ? M. audouinii üreyemez veya zay ı f ürer ? kahverengimsi bir renk olu ş turamaz. Özellikle M. Canis ’ ten ve di ğ er türlerden ay ı rmada faydal ı d ı r. 6- Indikatörlü süt glikoz besiyerinde ( BCP-Milk solid- ? glikoz besiyeri)alkali reaksyon gösterilmesi T. mentagrophytes test pozitif---- T. rubrum test ? negatif T. mentagrophytes test pozitif-----M. persicolor ?Epidemiyoloji Baz ı dermatofitler yaln ı z baz ı bölgelerde ? endemi halinde bulunur. Farkl ı dermatomikozlar ı n insidans ı ya ş a göre ? de ğ i ş ir. Atlet aya ğı eri ş kinirde çok say ı da olup çocuklarda nadir görülürken saçl ı derinin ring wormu çocuklarda daha s ı kt ı r. Eri ş kinlerde saçl ı deri infeksiyonlar ı na direnç; ? puberte ça ğı nda ya ğ bezlerinin artan sekretar aktivitesi ve sebumdaki sature ya ğ asitlerinin antifungal aktivitesine ba ğ l ı d ı r. Epidemiyoloji Dermatofit infeksiyonlar ı tüm dünyada yayg ı n olarak ? görülmekle birlikte, farkl ı bölgelerde ve k ı talarda farkl ı dermatofit floralar ı görülür. Bu floralar zamanla de ğ i ş se de belli zamanlarda belli ? bölgelerde dermatofit floralar ı karakteristiktir T. rubrum, T. mentagrophytes ve E. floccosum ? tüm dünyada yayg ı n iken T.soudanense, T. gourvilli ve T. yaoundei ? primer olarak daha çok Afrika ’ da görülür. M. ferrugineum ise Asya, Afrika ve Balkanlar ’ da ? rastlanmaktad ı r Epidemiyoloji Türkiye ’ de de skalp infeksiyonlar ı n ı n etkenleri ? bölgelere göre de ğ i ş mektedir. T. violaceum, T. schoenleinii ve T. verrucosum ? Do ğ u ve Güneydo ğ u Anadolu bölgelerinde tinea kapitisin en s ı k nedenleri iken, Ege Bölgesi ’ nde en s ı k etkenler M. canis, T. ? violaceum ve T. verrucosum ’ dur. Tüm dünyada oldu ğ u gibi Türkiye ’ de de tinea kapitis ? d ı ş ı ndaki dermatofitozlarda en s ı k etken T. rubrum, ikinci s ı kl ı kta ise T. mentagrophytes ’ tirDermatomikozlar ı n kontrolunde: Çevre ile beraber tedavi, koruma ve e ğ itim ? 1- Bütün dermatomikoz hastalar ı n kayd ı , ? tedavilerinin yap ı lmas ı ile hasta evcil hayvan tespiti ve tedavisi 2- Infeksiyon kayna ğı n ı n tespiti ? 3- Hastan ı n bütün ailesinin incelenmesi ve tedavisi ? 4- Okul çocuklar ı , aile ve personellerin e ğ itimi ? 5- Özellikle berber, makas, jilet, tarak, takunya, ? terlik gibi bula ş t ı r ı c ı araçlar ı n sterizasyonunun sa ğ lanmas ı . Tedavi Griseofulvin ? Çe ş itli Penicillium türlerinden elde edilen ? fungistatik, baz ı ko ş ullarda fungisid olan ? sindirim kanal ı ndan kolayca emilir ve keratin ? bulunan k ı l deri t ı rnakta keratojen hücrelere yerle ş ir Ilac ı n yan etkileri: Ba ş dönmesi, ba ş a ğ r ı s ı , ? uykusuzluk, i ş tahs ı zl ı k, deride döküntü olabilir ve pofirili hastalara verilmez.Tedavi tolnaftat (0-2-naphthylin, N- ? dimethylthiocerbanilate) ’ in %5 eri ğ i yüzeye sürülebilir. %2 iyot da lezyonlar ı n tedavisinde ? Bu gün ketokonazol ba ş ta olmak üzere ? imidazol türevleri, itrakonazol gibi triazol türevleri ve terbinafin gibi alilaminler en s ı k kullan ı lan ilaçlard ı r.Epidermophyton floccosum Iki türü vard ı r. ? Epidermophyton floccosum ? Epidermophyton stockdalea ? ancak hastal ı k etkeni ? Epidermophyton floccosumEpidermophyton floccosum Patojenitesi: Saçs ı z deri ve t ı rnakta ? infeksiyona neden olur. Üreme h ı z ı :orta h ı zda olup, kolonisi 10 ? günde olgunla ş ı r. Koloni morfolojisi: Yüzeyi beyaz tüylü, ? sonra kadifemsi, ortada ı ş ı nsal tarzda girintili ç ı k ı nt ı l ı , limon sar ı s ı ndan -ye ş il zeytin rengine kadar de ğ i ş en plemorfizm gösteren koloniler vard ı r. Koloninin ters taraf ı nda portakal renginden ? kahverengimt ı rak bazen ince bir s ı n ı r vard ı r.Epidermophyton floccosum Mikroskopik morfolojisi: ? Mikrokonidileri yoktur. Yaln ı zca septal ı hifa üzerinde düz duvarl ı , uçlar ı küt, tenis raketine benzeyen makrokonidileri vard ı r. Bu makrokonidiler, 20-60 µm uzunlukta, 4-13 µm geni ş likte , kendini ta ş ı yan hifadan tek veya toplu halde ç ı kar. Ya ş art ı nca klamidospor daha fazla görülürEpidermophyton floccosum Karakteristik özeli ğ i: ? Pleomorfizm gösteren koloniler vard ı r. ? Mikrokonidilerin olmamas ı , ? tipik tenis raketine benzeyen ? makrokonidilerin olmas ı ürerken özel besine gereksinimi yoktur. ?MICROSPORUM AUDOUINII Patojienitesi: Saçl ı deri ve derinin infeksiyonuna ? neden olur. Tüm dünyada görülen tinea capitis salg ı nlar ı ve ayr ı ca tinea corporis ’ e neden olan bir dermatofittir.Antropofilik bir mantard ı r. Saçta küçük sporlu ecthotrix üreme gösterir. Üreme h ı z ı : orta derecede 7-10 gündür. ? Koloni morfolojisi: Balang ı çta yüzey düz, tüylü ? beyaz, zamanla grimsi veya kirli beyaz ı ş ı nsal oluklu koloniler olu ş ur.Koloninin arkas ı merkezi k ı rm ı z ı mt ı rak kahverengi olan ş eftali renkli pikment olu ş ur (en iyi bu pikment patates-dekstroz-agarda golu ş ur).MICROSPORUM AUDOUINII Mikroskopik morfolojisi: ? Septal ı hifa, terminal uçlar ı sivri klamidospor karakteristiktir. Makrokonidileri nadirdir ve düzensiz i ğ ş ekilde dikenli ve dikensiz olabilir. Mikrokonidiler de nadirdir ve hifa boyunca ve teker teker bulunur. Taraks ı hifa görülür.MICROSPORUM AUDOUINII Karakteristik özeli ğ i: Terminal uçlar ı sivri ? klamidospor ve taraks ı hifa, makrokonidileri nadir olmas ı , ? koloni görünümü, ş eftali renkli pikment, ? Pirinç besiyerinde iyi ürüyememesi ? (M. canis iyi ürer), infekte k ı llar Wood ı ş ığı alt ı nda florasan ? verir. küçük sporlu ecthotrix üreme gösterir.MICROSPORUM CANIS Patojenitesi: Saçl ı deri ve derinin infeksiyonuna ? neden olur. Tüm düyada yayg ı n olarak görülen tinea capitis ve tinea corporis ’ e neden olan bir dermatofittir. Onikomikoz da yapabilir. K ı llarda küçük sporlu ectothrix üreme gösterir. Infeksiyon köpek ve kediden geçmektedir. Zoofilik bir mantard ı r. Üreme h ı z ı : orta derecede 6-10 gündür. ? Koloni morfolojisi: Beyaz, deve tüyü renginde, ? tüylü, zamanla koloni alt ve kenar ı nda portakal-sar ı renkte pigment görülür. Pirinçli besiyerinde iyi ürer. MICROSPORUM CANIS Mikroskopik morfolojisi: Septal ı ? hifa, bir çok makrokonidi ve nadir mikrokonidi vard ı r. Makrokonidisi 10-25 x 35-110 µm ? büyüklükte , sivri uçlu, mekik ş eklinde, kal ı n duvarrl ı , alt ı dan fazla bölmeli Mikrokonidileri silindir, ba ş ı kal ı n ? çomak, oval ve armut ş eklinde hifa boyunca ve teker teker bulunur.MICROSPORUM CANIS Karakteristik özeli ğ i: Makrokonidilerin ? ş ekli, Koloni taban ı nda portakal-sar ı renkli ? pikment, Pirinç besiyerinde iyi ürümesi (M. audounii ? iyi ürüyemez), Koloni görünümü, ? İ nfekte k ı llar Wood ı ş ığı alt ı nda florasan ? verir. Saçta küçük sporlu ectothrix üreme gösterir. In-vitro saç ı perfore eder.MICROSPORUM GYPSEUM Patojenitesi: Saçl ı deri ve derinin infeksiyonuna ? neden olur. sporatif tinea capitis ve tinea corporis ’ e neden olan bir dermatofittir. Insanlardan daha çok hayvanlarda hastal ı k olu ş turur. K ı llar ı endothrix ve ectothrix olarak infekte eder.jeofilik bir mantard ı r. Üreme h ı z ı : H ı zl ı , 6gündür. ? Koloni morfolojisi: Yüzeyi düz ve yayg ı nd ı r. Tozlu ? ve granüllü , deri rengindedir. Koloni alt ı kahverengi ve k ı rm ı z ı mt ı rak kahve renkte olabilir. Üremesinde ek bir besine gerek yoktur.MICROSPORUM GYPSEUM Mikroskopik morfolojisi: Septal ı ? hifa, bir çok makrokonidi ve nadir mikrokonidi vard ı r. Makrokonidisi 8- 16 x 22-60um büyüklükte , yuvarlak uçlu, raket ş eklinde,ince duvarl ı , alt ı dan az bölmeli ,dikenli olmas ı karakteristiktir. Mikrokonidileri yuvarlak hifa boyunca ve teker teker bulunur.MICROSPORUM GYPSEUM Karakteristik özeli ğ i:Koloni ? görünümü,makrokonidiler yuvarlak uçlu, raket ş eklinde,ince duvarl ı , alt ı dan az bölmeli ,dikenli olmas ı karakteristiktir., infekte k ı llar Wood ı ş ığı alt ı nda florasan vermez fakat bazen parlak olmayan florasan verir. Saçta endothrix ve ectothrix üreme gösterir. TRICHOPHYTON MENTOGROPHYTES Patojenitesi: Vücudun bütün bölgelerini infekte ? edebilir. Atlet ayak “ athlete ’ s foot “ denilen hastal ığı n en s ı k nedenlerinden biridir.K ı lda küçük sporlu ectothrix yerle ş im gösterir. Üreme h ı z ı : orta derecede, 7-10 gündür. ? Koloni morfolojisi: tüylü, kadifemsi, tozlu ve ? taneli, beyaz, sar ı , pembeye kadar de ğ i ş en renklerde olabilir.Zamanla konsantrik oluklar olu ş ur. Koloni alt ı kahverengi ve k ı rm ı z ı mt ı rak kahve renkte olabilir. Pigment en iyi m ı s ı r unlu agarda görülür. Üremesinde ek bir besine gerek yoktur.TRICHOPHYTON MENTOGROPHYTES Mikroskopik morfolojisi: ? Septal ı hifa, bir çok mikrokonidi ve nadir makrokonidi vard ı r. Makrokonidisi 4-8 x 20-50um büyüklükte ,puro ş eklinde,ince duvarl ı ,hifaya dar ba ğ lant ı l ı , 2-8 bölmeli olabilir. Üzüm salk ı m ı ş eklinde dizilmi ş mikrokonidiler karakteristiktir. Mikrokonidileri ; pudrams ı kolonilerde konidifor üzerinde yuvarlakt ı r, tüylü kolonilerinkinden daha küçük ve daha az, göz ya ş ı damlas ı gibidir. Spiral hifa ve nodüler cisimci vard ı r. TRICHOPHYTON MENTOGROPHYTES Karakteristik özeli ğ i: Atlet ? ayak “ athlete ’ s foot “ denilen hastal ığı n en s ı k nedenlerinden biridir Koloni görünümü, puro eklinde Makrokonidiler, spiral hifa, nodüler cisimcik. Üzüm salk ı m ı ş eklinde dizilmi ş mikrokonidiler In-vitro saç ı perfore eder (T. rubrum perfore etmez). Saçta ectothrix üreme gösterir. Kuvvetli üreaz aktivitesi vard ı r.TRICHOPHYTON RUBRUM Patojenitesi: Tüm dünyada ? yayg ı n, antropofilik saçs ı z deri ve t ı rna ğı , nadir ? olarak sakal, saç, ve saçl ı deriyi infekte eder. K ı lda büyük sporlu ectothrix yerle ş im gösterir. Üreme h ı z ı : 7-14gündür. ? Koloni morfolojisi: Koloni ? yüzeyi beyaz renkte tüylü, pamu ğ umsu olup koloni alt ı ş arap k ı rm ı z ı ms ı , bazen sar ı - potakal rengi , nadir ye ş ilimsi kahverengi olabilir. Pigment en iyi m ı s ı r unlu agarda görülür. Üremesinde ek bir besine gerek yoktur.TRICHOPHYTON RUBRUM Mikroskopik morfolojisi: Septal ı ? hifa, bir çok mikrokonidi ve nadir makrokonidi vard ı r.Mikrokonidiler “g öz ya ş ı damlas ı ” bi çiminde hifa boyunca dizilmi ş ve makrokonidi üzerinde bulunmas ı karakteristiktir. Makrokonidisi 4-6 x 15-30um büyüklükte,kalem ş eklinde,ince duvarl ı ,yüzeyleri düzgün, 2-8 bölmeli olabilir hifaya do ğ rudan veya küme halinde ba ğ lanm ı ş t ı r.Makrokonidilerden artrospor olu ş ur. TRICHOPHYTON RUBRUM Karakteristik özeli ğ i: Koloni ? görünümü,kolonin alt ı ş arap k ı rm ı z ı s ı pigment yapmas ı , göz ya ş ı damlas ı mikrokonidiler,tiyamine gereksinim göstermemesi ile T. tonsurans ve T.violaceum ’ dan; histine gereksinim göstermemesi ile T. megnii; üreaz etkinli ğ inin olmamas ı ve in-vitro saç ı perfore etmemesi ile T. tonsurans ’ dan ayr ı l ı r.Saçta büyük sporlu ectothrix üreme gösterir. TRICHOPHYTON SCHOELEINII PatojenitesiSaçl ı deride fare ? kokusuna sahip “skutulum ” ad ı verilen kadeh ş eklinde kabuklanma ile karakterize”tinea favosa'' etkenidir. Nairen saçs ı z deri ve t ı rna ğı da tutar. Saçta endothrix yerle ş im ve hava kabarc ı klar ı olu ş turmas ı karakteristiktir.Antropofilik bir mantard ı r. Üreme h ı z ı :yava ş , 15 gündür. ? Koloni morfolojisi: Koloni yüzeyi ? beyaz balmumu gibi, az tüylü, beyinimsi ve derin oluklu, büyüme agar içine do ğ rudur. Koloni alt ı renksiz, bazen sar ı -potakal renginden beje kadar de ğ i ş en renkte olabilir. Üremesinde ek bir besine gerek yoktur.TRICHOPHYTON SCHOELEINII Mikroskopik morfolojisi: Septal ı hifa, çok ? düzensiz, dü ğ ümlü ve tokma ğı ms ı , geyik bonunu and ı r ı r ' favus ş amdanlar ı ' ad ı verilen ş i ş kin hifalar görülür.Mikrokonidi ve makrokonidi görülmez. Klamidaspor da vard ı r. Karakteristik özeli ğ i: Tinea favosa etkenidir. ? Koloni görünümü, favus ş amdan ı hifa, tiaminsiz besiyerinde ürememesi ile T. violaceum, T. verrucosum ve T. concentricum ’ undan ayr ı l ı r. Saçta endothrix yerle ş im ve hava kabarc ı klar ı olu ş turmas ı karakteristiktir.TRICHOPHYTON TONSURANS Patojenitesi: Tüm dünyada görülen antropofilik bir ? mantard ı r. Özellikle saçl ı deri, bazen saçs ı z deri ve t ı rna ğı infekte eder. K ı lda endothrix yerle ş im gösterir. Ba ş derisinin infeksiyonu black-dot (siyah benek ) ringworm olarak isimlendirilliyor. Üreme h ı z ı : Oldukça yava ş , 12 gündür. ? Koloni morfolojisi: Koloni yüzeyi çok de ğ i ş kendir. Beyaz, gri ? sar ı , gül rengi, kahverengi olabilir. Süetimsi görümündedir, consantrik oluklar olu ş ur. Koloninin alt ı genellikle kahverengi ve k ı rmı z ı (pigment vasat ı n içined difüze olabilir), bazen sar ı renkte olabilir. Pigment en iyi m ı s ı r unlu agarda görülür. Üremesinde tiyamine gereksinim gösterir.TRICHOPHYTON TONSURANS Mikroskopik morfolojisi: Septal ı hifa, bir çok ? mikrokonidi ve nadir makrokonidi vard ı r. Mikrokonidiler; büyüklü küçüklü konidiyoforlu, göz ya ş ı damlas ı biçiminde, yuvarlak, uzun, balonla ş m ı ş ''balloon'' formunda hifa boyunca dizilmi ş olabilir.Hifa ucunda ve aras ı nda klamidaspor da vard ı r. Makrokonidisi nadirdir, irregülerdir, kal ı n duvarl ı d ı r. Spiral hifa ve artrospor olabilir. Karakteristik özeli ğ i: Koloni görünümü,balloon ? mikrokonidiler, tiyamine gereksinim göstermesi karakteristi ğ idir.TRICHOPHYTON VIOLACEUM Patojenitesi: Insan kaynakl ı d ı r. Özellikle ? saçl ı deri, deri ve t ı rna ğı infekte eder. Antropofilik bir mantard ı r. Saçta endotothrix yerle ş im gösterir. Üreme h ı z ı : Oldukça yava ş , 14-21 gündür. ? Koloni morfolojisi: Koloni yüzeyi ? balmumu gibi,buru ş uk, ba ş lang ı çta soluk sar ı sonra morla ş ı r, eski kültürde akla ş abilir. Üremesinde bir ölçüde tiyamine gereksinim gösterir.TRICHOPHYTON VIOLACEUM Mikroskopik morfolojisi: Septal ı hifa, düzensiz ? garip ş ekiller gösterir, klamidaspor da görülür. Tiyamini besi yerinde az say ı da mikrokonidiler armut biçiminde hifa boyunca dizilmi ş , klamidospor dizileri, T. rubrum ’ kine benzer makrokonidileri saptanabilir. Karakteristik özeli ğ i: Morumsu renkte ç ı plak ? koloni görünümü, düzensiz garip ş ekiller gösteren hifa, klamidaspor olu ş umu, üremesinde tiyamine gereksinim göstermesi karakteristi ğ idir. Saçta endotothrix yerle ş im gösterMalassezia cinsi mantarlar İ nsanlar n ve s cak kanl hayvanlar n ? normal deri floras nda bulunabilir. S kl kla pitriyazis versikolor hastal ğ gibi ? dermatolojik hastal klara , Predisposan fakt ö rlerin oldu ğunda nadiren ? invaziv f rsat ç sistemik infeksiyonlara neden olabilir. Malassezia cinsi mantarlar T ropikal ve subtropikal iklimlerde deride ? daha fazla bulunur. Hastal k ve kolonizasyon, 20 ya ş nda ö nce ? ya ğ bezlerinin maksimum aktive oldu ğu zamanlar pik yapar. Fungus say s n n en fazla oldu ğu yerler sa ç l deri, ? y ü z, ? g ö ğü s ve s rt b ö lgesi ? gibi ya ğ bezlerinin en fazla oldu ğu yerlerdir. K l follik ü llerin ? oldu ğu d ş kulak yolunda da mantarlar bulunabilir.Malassezia cinsi mantarlar N ormal yeti ş kinde ta ş y c l k, ? sa ç ta %97 ve g ö ğü ste %92 olarak K olonizasyon ve infeksiyonlarda ya ş s n r tam ? belirlenmemi ş tir S a ğl kl yenido ğan da ya ş am n ilk 6 ay nda deri ? floras nda geli ş mekte H astanede yatan yenido ğan ve s ü t ç ocu ğunda ? k ü lt ü r pozitifli ğinin %37-84 aras nda oldu ğu bildirilmektedir Welbel SF,et al. Pediatr Infect Dis J 1994;13:104–108. Bell LM, Alpert G.;9:151-153.   Powell DA. J Paediatr 1987;111:217-220. Ashbee HR, et al Infect Control Hosp Epidemiol 2002;23:212-6.  Malassezia cinsi mantarlar Pitriyazis versikolor ? Seboreik dermatit, ? Follik ü lit ? Onikomikozise ? Sistemik ? infeksiyonlara neden olabilir. Malassezia cinsi mantarlar M. pachydermatis ? harici di ğer t ü rler insan n derisinin normal flora ü yesi M. pachydermatis Hayvanlarla ili ş kilidir. ? İ lk burun yolundan izole ? edilmi ş tir. K ö pek gibi evcil ? hayvanlar da bulunur ve otitis eksternaya neden olur İ nsanlar nadiren infekte ? eder. Yo ğunbak m ü nitelerinde ? bir salg n bidirilmektedirMalassezia cinsi mantarlar M. sympodialis en s kl kla insanlarda normal ? flora ü yesi veya hastal kla ili ş kilidir. M. globosa ve M. restricta , pitriyazis versikolor ? ve seboreik dermatit temel patojenleridir M. slooffiae v ü cudun normal flora ü yesidir ve ? domuzlarda patojeniktir M. furfur nadir normal flora veya hastal kla ? ili ş kilidir. Malassezia cinsi mantarlar ı n tan ı s ı nda Direkt bak ı : ? maya hiflerin beraber oldu ğ u mantar ? eleman ı ( makarna köfte) görünüm Yuvarlak oval 2-8 um çap ı nda monoplor ? tomurcuklanan hücre ve 2-2,5 um geni ş likte hifler Lezyona Wood lambas ı ile bak ı nca soluk sar ı ? ye ş ilimsi floresans Kültür: SDA +ya ğ ?