5 - Kulak Burun Boğaz Dudak ve Oral Kavite Kanseri 1 DUDAK ve ORAL KAV İ TE ? KANSERLER İ Do ç . Dr. Sedat Ç A Ğ LI ?2 Oral kavite, ö nde dudaklar n vermillion ? hatt ndan arkada tonsilla palatinalar n ö n plikalar na kadar olan bir k sm i ç erir. Ü stte sert ve yumu şak dama ğ n birle şim ? hatt nda, altta ise circumvallate papillalar ile s n rl d r. 3 Dil 2/3 ö n k s m kanserleri Yanak kanserleri A ğ z taban kanserleri Jinjiva kanserleri Sert damak kanserleri Retromolar trigon kanserleri4 Epidemiyoloji Dudak kanserleri de dahil edildi ğ inde oral kavite ? kanserleri cilt kanserlerinden sonra ba ş boyun b ö lgesinde g ö zlenen ikinci s kl ktaki kanser ç e şidini olu ştururlar. Dudak kanserleri oral kavite kanserlerinin en s k ? g ö zlenen şeklidir(1.8/100.000) % 90 alt dudakta g ö zlenir Deri kanserlerinde oldu ğ u gibi ileri ya şlardaki sar ş n ? beyaz tenli renkli g ö zl ü erkeklerde daha s k g ö zlenir. 5 Etyopatogenez Dudak kanserlerinin etyopatogenezi ile ilgili olarak ? ç e şitli fakt ö rler su ç lanm şt r. Ancak en belirgin olan ultraviole radyasyondur. Sigara ve t ü t ü n ile oral kavite kanserleri aras nda ? ö nemli ili şkiler kurulmu ştur. Dudak kanserlerinde pipo i ç imi, dudak tiryakili ğ i ? su ç lan rken Di ğ er oral kavite b ö lgelerinde t ü t ü n ve t ü t ü ngillere ? benzer bitkilerin a ğ zda ç i ğ nenmesi ( Hindistan da bettel-nut, T ü rkiye de Mara ş otu gibi), reverse smoking olarak tan mlanan sigaran n yanan ucunun a ğ z i ç erisine al nmas gibi al şkanl klar n etkileri ileri s ü r ü lmektedir. 6 Human papilloma vir ü s ( HPV) ? Kronik alkolizm ? A ğ z hijyeninin bozuklu ğ u, ? Uygun olmayan di ş protezleri ? Ö zellikle tbc, sy gibi kronik infeksiyonlar, ? Beslenme bozukluklar ( Fe eksikli ğ i anemisi ? ile ili ş ki kurulmu ştur), imm ü n yetmezlik gibi fakt ö rler de ? su ç lanm şt r.7 KL İ N İ K Oral kavite kanserleri ö zellikle dudak kanserleri kolay tan nan ? kanserlerdir. Bu semptomlardan bir veya birka ç ile ba şvuran hastada ? Detayl bir hikaye al nmas n takiben ( ö zellikle ba ş boyun ? kanserleri a ç s ndan risk fakt ö rleri, ge ç irilmi ş tedaviler vs sorgulanmal ) Tam bir KBB muayenesi yap lmal d r(bimanuel muayene de ? eklenmelidir). Bu t ü r yakla ş m hem ikincil primer lezyonlar n saptanmas hem ? de oral kavite kanserlerinde s k g ö zlenen multifokal hastal ğ n belirlenebilmesi i ç in şartt r.8 İ yile ş meyen yara Kanama A ğr A ğ z kokusu Konu ş ma bozuklu ğu Yutmada g üç l ü k Trismus Kulak a ğr s91011121314151617 Ba ş boyun kanseri a ç s ndan risk fakt ö r ü ta ş yan bir ki şide akla ? malignansi getirilmeli G ö r ü len, palpe edilen lezyon primer lezyon olarak ele al nmal , en ? geni ş ç ap ö l çü lerek T de ğ eri verilmelidir. Oral kavite kanserlerinin ortak ö zelliklerinden biri de ortak T ? de ğ erleridir. Bu muayene s ras nda e şlik eden prekanser ö z lezyonlar varsa ? bunlar da not edilmelidir. Oral kavite de premalign lezyonlar olarak l ö koplakiler, ? eritroplakiler, ö zellikle nod ü ler form olmak ü zere liken planus ve keratoakantomlar say labilir. 18 İ kinci ad m olarak boyun muayenesine ge ç ilir. ? Boyundaki t ü m lenf nodu gruplar n muayene esast r. ? Ü st dudak ve komiss ü rdeki kanallar ayn taraf preaurik ü ler, ? infraparotid ve I. B ö lge lenf nodlar na drene olur. Alt dudak deriye ait ve mukozal lenfatik kapiller damarlar ile ? drene edilir. Bu b ö lgeden kalkan lenf kanallar submental ve submaksiller lenf nodlar nda sonlan r. Oral kavitenin di ğ er b ö lgelerinden olan lenfatik yay l m I-III. ? B ö lge lenf nodlar na olur. Dil kanserlerinde IV. B ö lgeye drenaj olabilmektedir. Yine dil ? kanserlerinde daha belirgin olmak ü zere skip metastazlar ( I. B ö lgeye u ğ ramadan II. Veya ba şka bir b ö lgeye) olabilece ğ i unutulmamal d r. Orta hatta ula şan lezyonlarda kontrlateral metastazda ö nemli ? boyutlardad r. 19 Dudak kanserlerinde boyuna metastaz t ü m ? t ü m ö rler i ç in ortalama % 14 dolay ndad r. Bu oran dil kanserleri i ç in % 30-40, ? Yanak kanserleri i ç in % 20-30 dolay ndad r. ? Oral kavitede ö nden arkaya do ğ ru gidildik ç e ? lenf nodu metastaz oran artar denilebilir. 20 Üçü nc ü ad m primer lezyondan yap lacak ? biyopsidir. Bu genellikle insizyonel biyopsi şeklinde ve ? punch biyopsi tarz nda yap l r. Biyopsi, daha sonra yap labilecek bir cerrahi ? giri şim dikkate al narak s n rlar geni ş letilmeyecek şekilde planlanmal , Ö rnekler nekrotik dokulardan al nmamal ve ? lenfatik blokaj ve infeksiyona yol a ç mamak i ç in biyopsiyi takiben diki ş at lmamal d r. 212223 T1 En geni ş ç ap 2 cm veya daha az t ü m ö r T2 iki cm den b ü y ü k , 4 cm den daha fazla olmayan t ü m ö r T3 En geni ş ç ap 4 cm den b ü y ü k t ü m ö r T4 Kom ş u yap lar ( kemik, derin adele,cilt ) invaze etmi ş t ü m ö r2425 EVRE I Cerrahi= Radyoterapi EVRE II Cerrahi~ Radyoterapi EVRE III Cerrahi +/- PORT Radyoterapi + Salvaj cerrahisi Kemoterapi ekli protokoller EVRE IV Cerrahi + PORT (Standart tedavi) Radyoterapi + Salvaj cerrahisi Kemoterapi ekli protokoller26272829303132333435 Fasiyal arter Mandibula marjinal s. Fasiyal ven Sternokleidomastoid k. * LAP * LAP *LAP *LAP36 PLAT İ SMA SMB *37 Mandibula marjinal s. Fasiyal arter Fasiyal ven Submandibular Bez Mandibula Sternokleidomastoid k.3839404142