Neotektonik Ege - Kıbrıs Yayı EGE – KIBRIS YAYIAfrika ve Anadolu levhalar aras ndaki yak nsama, K br s yay n n bat s nda Ege (Helen) yay taraf ndan temsil edilir.Afrika ve Anadolu levhalar aras ndaki yak nsama, K br s yay n n bat s nda Ege (Helen) yay taraf ndan temsil edilir.Afrika ve Anadolu levhalar aras ndaki yak nsama, K br s yay n n bat s nda Ege (Helen) yay taraf ndan temsil edilir.K br s Yay , Dogu Akdeniz’de g ü neyde Afrika levhas ile kuzeydeki Anadolu levhas aras ndaki yak nsamay temsil eden bir s n rd r.K br s Yay daha bat daki Do ğ u Akdeniz okyanusal litosferinin kuzeydo ğ uya do ğ ru dald ğ Ege (Helen) yay n n do ğ udaki devam d r.K br s Yay ’nda kuzeye dogru dalma-batma Erotosthanes deniz adas n n ç arp ş mas ndan etkilenmi ş tir.K br s adas do ğ usundan itibaren dalma-batma yoktur ve bu kesimde do ğ rultu at ml deformasyon egemendir.K br s do ğ usunda Anadolu ve Afrika levhalar aras ndaki yak nsama, DAFZ’nun GB uzant s ile temsil edilir. Bu s n r, DAFZ ile Ö DFZ’nun birle ş ti ğ i Kahramanmara ş üç l ü kav ş a ğ na uzan r.Ege yay sistemi Ege b ö lgesinin jeodinamik evriminde ö nemli bir rol oynar.Ege Yay ’n n bat kesimi Ionian hende ğ i taraf ndan temsil edilirken do ğ u kesimi daha ç ok bir transform fay ş eklinde davran r. Ege Yay ’n n do ğ u kesimindeki transform fay, Ege Yay ile K br s Yay aras ndaki s n r olu ş turur ve Pliny-Strabo Fay Sistemi olarak adlan r.Pliny-Strabo Fay Sistemi, kuzeydo ğ uya do ğ ru kara alan nda Fethiye-Burdur Fayzonu ’na ba ğ lan r.Ege-K br s Yay ’nda dalma-batman n ya ş Dalma-batman n ba şlang ç ya ş ü zerine g ö r üş ler : 1- dalma-batma en az 26 my ya ş l d r ? (Ge ç Oligosen) (Meulenkamp vd., 1988). 2- dalma-batma 13 my ö nce ba ş lam ş t r ? (Orta Miyosen sonu) (Le Pichon ve Angelier, 1979). 3- dalma-batma 5-10 my ö nce ba ş lam ş t r ? (Ge ç Miyosen) (Mc Kenzie, 1978; Mercier, 1981) Hendek sisteminin g ü ney-g ü neybat ya do ğ ru g öçü (subduction roll-back), ü zerleyen Ege levhas nda gerilmeli bir rejim olu ş turarak (yay gerisi havza) g ü n ü m ü zdeki Ege denizini olu ş turmu ş tur (Le Pichon ve Angelier, 1981).Ege – K ı br ı s Yay ı ve Bitlis kenedi Ege Yay , Do ğu Akdeniz b ö lgesinde, Afrika ile Anadolu levhalar n n birbirine yakla ş m ve bunun sonucunda Afrika levhas n n kuzeydeki Anadolu levhas alt na Ege ve K br s yaylar boyunca dalmas ile belirlenen hatt temsil eder. Ege Yay sistemi, Ege b ö lgesinin jeodinamik geli ş iminde ö nemli rol oynar. Ege yay boyunca dalma-batman n ba ş lang ç d ö nemi hakk nda de ği ş ik g ö r üş ler vard r. Bu farkl g ö r üş lere g ö re dalma-batma, 13 milyon y l ö nce Orta Miyosen ’ de, 5-10 milyon y l ö nce Ge ç Miyosen ’ de ba ş lam ş t r. Yay sisteminin dalma-batmaya ba ğl olarak g ü ney y ö n ü nde g öç etmesi, Ege levhas ü zerinde yay ard b ö lge niteli ğinde gerilme tektoni ğinin geli ş mesine ve Ege denizinin olu ş umuna neden olmu ş tur. K br s yay Ege yay n n do ğu kesimini olu ş turur. Bu alan, g ü neydeki Afrika levhas n n kuzeydeki Anadolu levhas alt na dalmas ile belirlenen Ege yay sisteminin en do ğu ucu olu ş turur. K br s ’ n do ğusuna do ğru, kuzeye do ğru dalma-batma, sol yanal at ml tektonik rejim haline d ö n üş ü r. Bu yanal at m tektoni ği de, kuzey do ğuya do ğru uzanarak, Mara ş dolaylar nda üç l ü kav ş a ğa ba ğlanmaktad r. Bu yanal at ml sistem, Ö l ü deniz ve Do ğu Anadolu fay sistemlerinin bir devam niteli ğindedir.Bitlis kenedi , Do ğu Anadolu ’ da, Arap ve Avrasya levhalar aras nda Orta Miyosen ’ de geli ş mi ş ç arp ş may temsil eden zona verilen add r. Bu zon boyunca olduk ç a y ü ksek bir da ğ ku ş a ğ geli ş mi ş ve da ğlar n ö zellikle g ü neyinde ö nce s ğ denizel oramlar geli ş mi ş bunlar daha sonra giderek dolmu ş tur. Bitlis kenedi, k tan n k ta ile ve de k tan n okyanusal kabuk ile ç arp ş t ğ karma ş k bir ç arp ş ma ku ş a ğ d r. Bu zon, Arap platformunun kuzeyindeki k vr m-itki ku ş a ğ ndan g ü neydo ğu T ü rkiye ’ ye ve İ ran ’ daki Zagros da ğlar na kadar uzan r.