2 - Ortopedi ve Travmatoloji Elin Fonksiyonel Anatomisi ELİN FONKSİYONEL ANATOMİSİ Prof.C.Yıldırım Türk ELİN FONKSİYONLARI (Cahit Külebi-Hikaye) Senin dudakların pembe Ellerin beyaz, Al tut ellerimi bebek Tut biraz! ELİN FONKSİYONLARI (Abdurrahim Karakoç-Tut Ellerimden) ? Sırat’tan incedir sevda köprüsü Beraber geçelim tut ellerimden. Niyet ak güvercin, vuslat gökyüzü Beraber uçalım tut ellerimden ? Gönüldeki birlik kalkandır dışa Aldırma ayaza, yele, yağışa Giden ilkbahara, gelecek kışa Beraber göçelim tut ellerimden. ? Birleşmek üzredir şafakla gurûp Korku beklenilmez kapıda durup İster zehir olsun, isterse şurup Beraber içelim tut ellerimden ? Çağır hayallerin en ötesini Yakından duyarsın aşkın sesini Sonsuz mutluluğun penceresini Beraber açalım tut ellerimden. Hatırla kaybolan hatıraları Elmastan ışıklı, altundan sarı Zaman tortusundan işte onları Beraber seçelim tut ellerimden. ? Şüphe “başlangıç”tır, karar “nihayet” Zamanı zamana etme şikayet Kaçmak kurtuluştur diyorsan şayet Beraber kaçalım tut ellerimden. ELİN FONKSİYONLARI ? El insanı yaşama bağlayan organdır ? Beyinin verdiği komutların uygulamaya koyan son organdır ? İşaret organı ? Duyu organı ? Anlatım organı ELİN DUYUSAL FONKSİYONU ELİN MOTOR FONKSİYONLARI ? Tutma Fonksiyonu :El; objelere ulaşır, onu tutar ve bu olayı devam etttirir ? Güçlü Yakalama Fonksiyonu : Gerektiğinde parmakların fleksiyonu ile onları düşürmemek için güçlü yakalar ? Pinch Fonksiyonu: Objeler başparmak ile işaret parmağı arasında tutulabilir -Tip pinch -Lateral Pinch ELİN MOTOR FONKSİYONU ? EKSTRİNSİK KASLAR ? İNTRİNSİK KASLAR ? Elin ve parmakların postür ve fonksiyonlarını sağlayan kaslar arasında kompleks bir balans vardır. Bu balans ekstrinsik ve intrinsik adalelerin uyum içinde çalışması ile sağlanır. EKSTRİNSİK KASLAR ?Origosu elin dışında olan ancak insertiosu el veya karpal kemikler olan kaslardır İNTRİNSİK KASLAR ?Hem origosu hemde insertiosu el olan kaslardır. Yani bu kaslar elde başlar ve elde sonlanırlar EKSTRİNSİK KASLAR ?Ekstrinsik Ekstansör Kaslar ?Ekstrinsik Fleksör Kaslar APL EPB ECRB ECRL EPL EDC(4) EIP EDQ ECU Ekstansör Retinakulum EKSTRİNSİK EKSTANSÖRLER ? I. Dorsal kompartman: -Abduktor pollicis longus ( APL ) -Ekstansör pollicis brevis ( EPB ) ? II. Dorsal kompartman: -Ekstansör carpi radialis brevis (ECRB) -Ekstansör carpi radialis longus(ECRL) ? III. Dorsal kompartman: -Ekstansör pollicis longus ( EPL ) EKSTRİNSİK EKSTANSÖRLER ? IV.Dorsal kompartman: -Ekstansor indicis proprius ( EIP ) -Ekstansör dijitorum communis ( EDC ) ? V. Dorsal ekstansor kompartman: -Ekstansor digiti quinti ( EDQ ) ? VI. Dorsal ekstensor kompartman: -Ekstansor karpi ulnaris ( ECU ) EKSTRİNSİK FLEKSÖRLER ? Fleksor dijitorum superfisialis (Fleksor dijitorum sublimis) ( FDS ) ? Fleksor dijitorum profundus ( FDP ) İNTRİNSİK KASLARIN GÖREVLERİ ? Primer görevleri: - MP ekleme abduksiyon, adduksiyon ve fleksiyon yaptırır -PIP ve DIP eklemin ekstansiyonuna destek olurlar ? İntrinsik kaslar elin postürünü kontrolü -Hepsi Katılır TENAR KASLAR ?M. Opponens pollicis (OP) ?Abduktor pollicis brevis (APB) ?Fleksor Pollicis Brevis (FPB) ?Tamamı median sinirden innerve olurlar. HİPOTENAR KASLAR ?Opponens dijiti quinti minimi (ODQ) ?Abduktor dijiti quinti (ADQ ) ?Fleksor dijiti quinti ( FDQ ) ?Tamamı ulnar sinirden innerve olur LUMBRİKAL KASLAR ? 4 adettir ? Başlangıcı; ait oldukları 2,3,4,5. parmakların FDP tendonlarının avuç içindeki kısmı ? İnsertioları ilgili parmağın dorsal hood’ unun radial lateral bandıdır. ? Parmakların fleksor ve ekstansor dijital tonusunu ayarlar ve dijital propriosepsiyonda rol oynarlar. ? Radial tarafta olan ikisi median sinirden, ulnar tarafta olan ikisi ise ulnar sinirden innnerve olurlar. İNTEROSSÖZ KASLAR ? Dorsal İnterossöz Kaslar : -4 adettir -Parmaklara abduksiyon yaptırır ? Palmar Interossöz Kaslar : -3 adettir -Parmaklara adduksiyon yaptırır. ? MP ekleme fleksiyon yaptırırken, PIP ve DIP ekleme ekstansiyonda katkıda bulunurlar. ? İnterossöz kasların tamamı ulnar sinir tarafından innerve edilirler. Dorsal Hood Apparatus ( Ekstansor Mekanizma ) ? Ekstrinsik Ekstansör Kasların Uzantıları ? İntrinsik Kasların Uzantıları ? Sagittal Bantlar ? Lateral Bantlar ? Sling ( Askılar) Dorsal Hood Apparatus ( Ekstansor Mekanizma ) Dorsal Hood Apparatus ( Ekstansor Mekanizma ) ? Ekstansor mekanizmaya dahil olan ekstrinsik ekstansor kaslar MP ekleme ekstansiyon yaptırırken aynı mekanizmaya katılan intrinsik kaslar MP eklemi fleksiyona getirir. ? Hem intrinsik hem de ekstrinsik kaslar ise PIP ve DIP ekleme ekstansiyon yaptırır. ? MP eklem ekstansiyonu; ekstrinsik ekstansor tendonların çekmesi ve sagittal bandın sling ekisiyle proksimal falanksın kalkmasıyla gerçekleşir. MP eklem fleksiyonu ise intrinsik adalelerin proksimal falanksta tendinöz insertiosu ile ve intrinsik mekanizmanın oblik liflerinin sling etkisiyle gerçekleşir. Dorsal Hood Apparatus ( Ekstansor Mekanizma ) ? Ayrıca FDP ve FDS ‘ lerde sekonder olarak MP eklem fleksiyonuna katkıda bulunur. ? PIP eklem ekstansiyonu ekstrinsik dijital tendonların orta falansta insertiosu olan santral slipin hareketi ile gerçekleşir. İntrinsik tendonlarda lateral bandların medial slipleri yardımıyal PIP ekstansiyonuna yardımcı olur. ? DIP ekstansiyonu ise lateral bandlar ve terminal tendon insertiosu ile olur. Lateral bandlar, radial taraftan ulnar tarafa kadar terminal tendon insertiosunu örterek distal falanksa yapışırlar.