Enfeksiyon Erişkinde Bağışıklama Erişkinde Bağışıklama Eri ş kinde Ba ğ ş kla ma Dr. Recep Ö ZT Ü RK İ . Ü . Cerrahpa şa T p Fak ü ltesi Enfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dal r ozturk@ istanbul.edu.tr drrozturk@gmail.comÖ l ü m Nedenleri (DS Ö ) D üşü k gelirli ü lkeler • Alt solunum yolu enfeksiyonlar , İ shal, HIV/AIDS, S tma, Tbc, – Yenido ğ an enfeksiyonlar Orta gelirli ü lkeler • Alt solunum yolu enfeksiyonlar , İ shal, HIV/AIDS, Tbc, – Y ü ksek gelirli ü lkeler • Alt solunum yolu enfeksiyonlar – D ü nya geneli(> 1milyon ö l ü m) • Alt solunum yolu enfeksiyonlar , İ shal, HIV/AIDS, Tbc, S tma –DS Ö Raporu:1998 Ö l ü m: 54 milyon İ nfeksiyona ba ğ l ö l ü m: 13 milyon Pn ö moni: 3,5 milyon İ shal:2,2 milyon T ü berk ü loz: 1,5 milyon AIDS:2,3 milyon S tma:1,1 milyon K zam k:1 milyon Grip:300 binBa ğ ş klama B a ğ ş klama, infeksiyon hastal klar n n ? ö nlenmesi amac yla pasif ve/veya aktif olarak yap lan bir i şlemdir. Pasif ba ğ ş klama, k sa s ü reli bir ba ğ ş kl k ? sa ğ lar Antiserum, immunoglobulin veya ? hiperimmunglobulin kullan l r Aktif ba ğ ş klama : a ş lar ?Ba ğ ş klamada terminoloji A ş ? Attenue canl veya ö l ü mikroorganizma veya ? mikroorganizmalar n de ğ i şik antijenik k s mlar olup, uygulanan konakta immuniteyi ind ü kler ve ilgili hastal ğ ö nler. Toksoid ? Bakteri toksininin i şlem sonras (formaldehitle ? muamele) zehirsiz hale getirilmesi, ama antijenik ö zelli ğ i devam eder ve uygulama sonras antitoksin olu şumunu uyar r. Ba ğ ş klamada terminoloji İ mmun globulin (IG) ? İ nsanlardan elde edilen b ü y ü k hacimli, plazma ? havuzlar ndan so ğ uk etanol fraksiyonu ile elde edilen antikor i ç eren k s m; ba ğ ş kl k yetmezlikli ki ş ilerde optimal immunitenin devam veya pasif ba ğ ş klama i ç in verilir Antitoksin ? Ö zg ü l antijenle uyar sonras hayvanlar n ? serumundan elde edilen antikordur ve pasif ba ğ ş klama amac yla kullan l r. A ş lar Attenue a ş (vir ü lensi azalt lm ş canl mikroorganizma • şekli) İ naktif- ö l ü tam h ü cre a ş s • Mikroorganizma komponenti( polisakkarit kaps ü l) • Toksoid a ş lar (ekzotoksinler formaldehitle inaktive edilip • toksisitesi ortadan kald r l r, antijenitesi devam eder) Vir ü lans fakt ö r ü a ş lar (inaktive toksin ve mukoza epiteline • tutunmay sa ğ layan adezyon fakt ö rleri, ö r. h ü cresiz bo ğ maca a ş s ) Rekombinant DNA a ş lar • Sentetik oligopeptit a ş lar • DNA a ş lar •Eri şkinde a ş lama A ş ile korunulabilir hastal klar i ç in ç ocukluk ? d ö nemi a ş lamas genelde ba ş ar ld 5’den 11’e ç kan a ş ç e ş idi ? CDC 17 tane rutin a ş ı lama önermektedir; ülkeler kendi önceliklerini belirler ? Kampanyalarla, heyecanla a ş lanan ç ocuklar ? art k b ü y ü d ü ler. Kazan lan ba ğ ş kl k ö lene kadar koruyucumu? ? Eri ş kin olarak ne durumday z??? ?Eri şkin a ş lama sorunlar nedeniyle: Ç in ve Eski Sovyetler Birli ğ i’nde a ş l lar ? aras nda difteri salg nlar , ABD’de t ü m tetanoz olgular n n %95’i, ? ö l ü mlerin ise tamam eri şkinlerde, Difteri ö l ü mlerinin 2/3’ ü , k zam k ? ö l ü mlerinin 1/3’ ü eri şkinlerde. Ç o ğ u difteri olgusu >50 ya ş pop ü lasyonda ? g ö r ü l ü yor. >70 ya şta ba ğ ş k oran <%30A ş lamada genel ö neriler A ş ya cevap oran ; a ş n n cinsine, ya şa ve ki şinin imm ü n • durumuna ba ğ l d r İ V İ G , kan/kan ü r ü nleri verilenlere canl vir ü s a ş lar (KKK • ve su ç i ç e ğ i) 3 ay sonra yap l r Su ç i ç e ğ i a ş s MMR ile ayn anda veya >30 g ü n sonra yap lmal – Di ğ er canl a ş lar (Ty21a, sar humma, LAIV, zoster, • rotavirus) ile ayn anda verilebilir KT bitiminden (remisyonda olan hasta) 3 ay sonra canl • vir ü s a ş s yap labilir Solid organ transplantasyonu yap lanlarda a ş lamaya 3. • aydan sonra (3-6 ay) ba şlan r K zam k ç k a ş s sonras 1 ay gebe kal nmamal d r ?A ş lamada genel ö neriler Kronik KS alanlara kesildikten 1 ay sonra a ş • yap lmal d r Fizyolojik dozlarda s ü rekli KS alanlarda canl • virus a ş s yap labilir Canl virus a ş lar ndan en az 1 ay sonra IVIG • yap lmal d r <14 g ü n KS alanlarda KS kesilince a ş hemen • yap labilirA ş lamada genel ö neriler A ş yap ld ktan sonra en az 2 hafta KS verilmemelidir. • Canl virus a ş lar ndan KKK, su ç i ç e ğ i ve sar humma a ş s • tek dozda 14 g ü n i ç inde >%80 koruyucu antikor olu şturur; 2. doz a ş ile bu oran %99 olmaktad r A ş lar n ayn anda ve/veya kombine verilmesinde sak nca • yoktur; yan t etkilemez Polisakkarid a ş lar bellek T-lenfositleri olu şturmaz; • s a dece h ü moral imm ü nite olu şturur Polisakkarid konjuge a ş lar bellek T-lenfositleri de • olu ştururA ş lamada genel ö neriler AB’lerle a ş lar ayn anda verilebilir • Canl oral Ty21a a ş s AB’lerle birlikte verilmez; – son AB dozundan 24 saat sonra verilir Canl a ş lar genellikle tek dozda bile etkilidir • İ naktive a ş lar genellikle canl a ş lar kadar • etkin de ğ ildirler; 3-5 doz gerektirirler İ naktive a ş larda ba ğ ş kl k yan t ç o ğ unlukla • humoral; antikor d ü zeyi zamanla d üş er S ü t veren annelere t ü m a ş lar yap labilir •A ş lamada genel ö neriler A ş yaparken eldiven giymek gereksiz • A ş yapmadan ö nce sabunlu su veya alkol bazl antiseptikle eller • temizlenmeli İ ğ ne k l f na asla tak lmamal d r • Hemorajik diyatezi (hemofilikler/ oral antikuagulan alanlar) olanlarda • a ş lama : 23 numara veya daha ince i ğ ne kullan lmal IM a ş verilebilir; a ş yap lan yere en az 2 dk kompresyon yap lmal d r Endi şe ediliyorsa SC uygulanabilir A ş lar 2-8 derecede saklanmal d r (sadece su ç i ç e ğ i ve zona a ş s ise • <-15 derece) A ş lar buzdolab n n kapa ğ na konulmamal , raf t a saklanmal d r •A ş lamada genel ö neriler Tiomersal 1930’dan buyana kullan lan bir organik civa • bile şi ğ idir Tiomersal a ş larda koruyucu olarak bulunur • 2001’den buyana bebek a ş lar nda tiomersal • bulunmamaktad r Tiomersals z veya eser tiomersall grip a ş lar mevcuttur • Tiomersal DT / Td ’de bulunmaktad r • Canl a ş lar asla tiomersal i ç ermezler • Ya ş a g ö re eri ş kin a ş lama takvimi 19-26 27-49 50-59 60-64 65 Grip 1 Td/Tdap 2 Varisella 3 HPV 4 Zona 5 KKK(MMR) 6 Pn ö mokok 7,8 Meningokok 9 Hepatit A 10 Hepatit B 11 Y ll k 1 doz Y ll k 1 doz 10 y lda bir hat rlatma dozu(1 uygulama Tdap olarak) 10 y lda bir Td İ ki doz 3 doz 1 doz 1 veya 2 doz 1 doz 1 veya 2 doz 1 doz 1 doz 2 doz 3doz Endikasyonlara g ö re eri ş kinde a ş lama Gebelik BY (HIV hari ç ) HIV DM, KH KAH, Alkolizm Aspleni / ElSp, KoY KKcH BY, SDBH HDH Sa ğ l k Pers. Grip 1 Td/Tdap 2 Varisella 3 HPV 4 Zona 5 KKK(MMR) 6 Pn ö mokok 7,8 Meningokok 9 Hepatit A 10 Hepatit B 11 Y ll k 1 doz 10 y lda 1 Td(1 doz Tdap) Td Kontrendike 2 doz 3 doz(26 ya şa kadar) Kontrendike 1 doz Kontrendike 1veya 2 doz 1 doz 1 doz 1veya 2 doz 1 doz 2 doz 3 dozSa ğ l kl eri şkinde a ş lama Daha ö nce a ş lanmam ş larda ? Td-0, 4-6. hafta, 6-12 ay sonra 3 doz, hat rlatma ? dozu 10 y lda bir MMR(KKK):Eri ş kinler bu hastal klara kar ş ? ba ğ ş k olmal d r. Seronegatifler a ş lan r Su ç i ç e ğ i “ varicella ” :13 ya ş ve ü zerindekiler ? ba ğ ş k de ğ ilse 2 doz a ş (0-1./2. ay)Sa ğ l kl eri ş kinde a ş lama Ad ö lesan ve gen ç eri ş kin-Td(0,1,6. ay), MMR, ? HBV, HAV(0,6-12 ay), su ç i ç e ğ i, ç ocuk a ş lar n n tamamlanmas 25-64 ya ş -Td, k zam k ç k (sadece kad nlar), ? polio,su ç i ç e ğ i 65 ya ş ve ü zeri-Td, influenza, pnomokok ?Tetanoz ba ğ ş kl k durumua ç s ndan ü lkemiz verileri Yirmi ya ş ve ü zerine ait ç al şmalarda; ? Ç ift ç i ve in şaat i şç ilerinin %69’u tetanoza kar ş korunmas z, ya ş ile oran ? art yor Papila ve ark., 1998 ? Ya ş artt k ç a difteri antikor d ü zeyleri azal yor ? 20 ya ş grubu ......... % 24.5, ? 21-24 ya ş grubu .... % 29.4 ? 25 ve ü st ü .............. > % 30.0 olguda koruyucu d ü zeyde (> 0.10 IU/ml) ? difteri antikoru bulunmamaktad r Ö zg ü ven ve ark.1999 ? Yirmi ya ş grubunun 1/5’i tetanoza kar ş korunmas z ? Haznedaro ğ lu ve ark., 1999 ?Tetanoza e ğ ilim olu şturan yaralar Klinik ö zellik Tetanoz e ğ ilimi olan yara Tetanoz e ğ ilimi olmayan yara Yara ya ş > 6 saat 6 saat Bi ç im Y ld z şeklinde, y rt lm ş/kopmu ş yaralar ç izgisel Derinlik > 1cm 1 cm Hasar mekanizmas Mermi yaras , ezilme, yan k, donma Cam, b ç ak gibi keskin y ü zey Bula şma durumu Toprak,toz, kir, t ü kr ü k vd Yok Ö l ü Doku Var YokRutin yara bak m nda tetanoz profilaksisi i ç in ö nlemler Temiz, k üçü k yaralar Tetanoz riski ta ş yan yaralar A ş lama Td TIG Td TIG Bilinmiyor veya üç dozdan az Evet Hay r Evet Evet Üç doz veya daha fazla Hay r Hay r (son dozdan sonra 10 sene ge ç mi ş se evet) Hay r Hay r (son dozdan sonra 5 sene ge ç mi ş se evet)Pn ö mokok hastal klar Pn ö mokok infeksiyonlar , a ş ile ö nlenebilir ? di ğ er hastal klar i ç inde en ç ok ö l ü me yol a ç an hastal klard r ABD’de her y l 500.000 pn ö moni, 50.000 ? bakteremi, 175.000 hastane yat ş ve 40 . 000 ö l ü m nedeni Klinik tablolar; ? İ nvazif hastal k (bakteriyemi, menenjit) ? ASY İ (lober pn ö moni, %10-25 bakteriyemi) ? Ü SY İ (sin ü zit, otitis media) ? Tedaviye ra ğ men eri şkinde bakteriyeminin ? mortalitesi %15-20, > 64 ya ş grubunda %40. Pn ö mokok= Ba ş belasPn ö mokok a ş s Hastal klar ö nleyici ? Ç o ğ ul antimikrobiyal diren ç liyi ö nleme avantaj da var ? Uygulanacak gruplar ? 65 ya ş ve ü zerindekiler ? Ast m dahil kronik kardiyovask ü ler ve akci ğ er hastal klar ? Dalak anatomik veya fonksiyon bozuklu ğ una sahip eri şkin, orak h ü cre ? anemisi, Hodgkin hastal ğ , multipl myelom Siroz, alkolizm ? B ö brek yetmezli ğ i ? BOS s z nt s (tekrarlayan S. pneumoniae menenjitleri) ?Pn ö mokok a ş s İ mmunosupresif durumlar ? Bu gibi y ü ksek riskli hallerde 5 y l sonra hat rlatma dozu ? uygulan r Splenoktomi veya immunosupresif tedaviden 2 hafta ? ö nce m ü mk ü nse pnomokok a ş s uygulan r Splenektomi ö ncesi yap lmam ş sa 2 hafta sonra ? uygulanmal 0,5 ml IM/SC İ M tek doz uygulan r. ? Hat rlatma dozu (2.doz) ? Y ü ksek riskli grupta 6 y ldan uzun s ü re ge ç mi şse ? Nefrotik sendrom, b ö brek yetmezli ğ i ve transplant al c lar ? gibi h zla pn ö mokok antikorlar n kaybettiren durumlardaİ nfluenza a ş s 65 ya ş ve ü zerindekiler • ABD’de 6 aydan b ü y ü k herkes – Kronik kardiyovask ü ler ve • akci ğ er hastal klar Kronik hastalar n ve y ü ksek • riskli ki şilerin bak mlar yla u ğ ra şan personel ve ev halk Bak m evlerinde kalan kronik • hastal kl yatalak ki şiler Uzun s ü re aspirin tedavisi • g ö rmek zorunda olan gen ç eri şkinler(Reye sendromu riski)İ nfluenza a ş s Risk olu şturan hastal klar ? Diabetes mellitus (DM) ve di ğ er metabolik hastal klar ? B ö brek yetmezli ğ i ? Anemi ? İ mmunsupresif ve ba ğ ş kl k yetmezli ğ i durumlar (HIV pozitifli ğ i, ? kortikosteroid tedavisi, immunsupresif ve antineoplastik tedavi g ö renler...) Grip mevsiminde bulunan gebe kad nlar ? 0.5 ml , deltoid kasa(IM) ; Her y l Ekim ba ş -Kas m ortas ?Hepatit B ? 350 milyon kronik ta ş y c ? 500.000-1.200.000 ö l ü m nedeni ? Hepatit C ? %3 (geli şmi ş ü lkelerde %1-2) enfeksiyon oran (210 ? milyon ki şi Hepatit C’li) Hepatit B ve C’li hastalar n %25 kadar 20-30 y l ? i ç inde siroz veya KC kanserinden ö lecektir Hepatit B , Hepatit CHBV - Epidemiology Prevalence of HBsAg Carrier State WHO >8% 2-8% <2% Epidemiology of Hepatitis BHepatit B a ş s Seks ü el olarak aktif ç ok e şli ki şiler, • homoseks ü eller ve ç ok e şli heteroseks ü eller Kan ve kan ü r ü nleriyle temas edenler • Mental ö z ü rl ü bak m evlerinde kalanlar ve • ç al şanlar Hemodiyaliz hastalar • P ht la şma fakt ö r konsantreleri alanlar • HBsAg ta ş y c lar n n e şleri ve ev halk • Anti-HCV pozitif olanlar •Hepatit B a ş s Damar i ç i uyu şturucu kullananlar • B hepatitinin endemik oldu ğ u b ö lgelere ziyaret • edenler, B hepatiti s kl ğ n n y ü ksek oldu ğ u yerlerde • do ğ anlar Hemofili hastalar • Ç ocuk a ş lama program na al nm şt r • 0,1 ve 6. ayda üç doz •HAV - Epidemiology Global Prevalence of Hepatitis A HAV Prevalence High Intermediate Low Very Low Global Prevalence of Hepatitis A InfectionHepatit A a ş s Y ü ksek endemik alana gidi ş ? (IG) • Homoseksueller • Uyu şturucu ba ğ ml lar • Kronik karaci ğ er hastalar • P ht la şma fakt ö r bozuklu ğ u olanlar • G da sekt ö r ü nde ç al şanlar • Askeri personel •Hepatit A a ş s Bak m evi ç al şanlar • HAV’la bula şma riski y ü ksek olan laboratuvar • ç al şanlar (d ş k yla temas edenler) S ü rekli A hepatiti salg nlar n n g ö r ü ld ü ğ ü • b ö lgelerde ya ş ayan ve A hepatiti ge ç irmemi ş olanlar > 2 ya ş ü st ü ç ocuklar ve eri şkinlere uygulan r • Eri şkin:1 ml IM (deltoid kasa) (1440 ELU) 0/6-12 • ay (2 doz) şeklinde uygulan r. Su ç i ç e ğ i a ş s Canl , attenue (Oka su şu) ? Su ç i ç e ğ i ge ç irmemi ş ve a ş lanmam ş olanlar ? T ü m hassas sa ğ l k ç al şanlar ; ? Ba ğ ş kl k yetmezlikli hastan n hassas aile bireyleri ? Varicella ile bula ş ma a ç s ndan y ü ksek riski olanlar ? gen ç ç ocuklar n ö ğ retmenleri, askeri personel, lise-y ü ksek okul ö ğ rencileri ? Do ğ urganl k devresinde gebe olmayan kad nlar ? Uluslararas seyahat edenler ? Remisyondaki l ö semililer ? 13 ya ş ü zerindekilere 4-8 hafta arayla 2 doz uygulama(Deltoid ? b ö lgeye SC) ö nerilmektedir. İ nsan Papillomavirus A ş s (HPV) Serviks kanserinin %100 nedeni 40 HPV tipinden biridir ? Y ü ksek risk:16,18,31,45; d üşü k risk:6,11 ? Normal sitolojik bulgular olan bir milyonun ü zerinde yap lan ç al şmalar n sonu ç lar analiz ? edilmi ş. En ç ok HPV tip 16, 18, 31, 52, ve 58 bulunmu ş Bruni L et al. Cervical Human Papillomavirus Prevalence in 5 Continents: Meta - Analysis of 1 Million Women ? with Normal Cytological Findings,The Journal of Infectious Diseases 2010; 202:1789 – 99 Cinsel aktivite ya ş ndan ö nce k zlara uygulan r? ? ABD’de 26 ya ş alt ndaki t ü m kad nlara ö neriliyor ? 9-26 ya ş ? Ba ğ ş klama 3 doz a ş ile sa ğ lan r ? 0,2 ve 6.ay; Deltoide İ M ? Gebelik d ö neminde a ş ö nerilmez ? İ lk doz verildikten sonra gebe kal n rsa di ğ er dozlar do ğ umdan sonra verilir ? Normal olmayan Papanicolaou testi, pozitif HPV DNA b ü t ü n HPV tipleriyle ge ç irilmi ş ? enfeksiyona i şaret etmez; a ş bunlara da yap labilir Bir veya daha fazla a ş tipi ile enfekte olanlarda a ş daha az yarar sa ğ lar ?ACOG Komite Ö nerisi - Eyl ü l 2006 9-26 ya şlar aras a ş lama yap labilir. İ lk doz i ç in 11-12 ya şlar ? uygun g ö r ü nmektedir. G ü n ü m ü zde a ş ö ncesi HPV DNA testleri ve serolojik testler ? ö nerilmemektedir. CIN olgular nda a ş n n yararlar s n rl d r. A ş lama yap ld ğ nda ? da izleme devam edilmelidir. A ş lama hastalarda ‘yalanc ’ bir korunma hissi olu şturabilir. ACOG Komite Ö nerisi - Eyl ü l 2006 A ş lama olu şmu ş olan servikal sitolojik de ğ i şiklikler ve genital • si ğ iller i ç in tedavi de ğ ildir. Ara şt r lmas gereken konular 1. 26 ya ş ü zeri kad nlarda • a ş lama, 2. erkeklerin a ş lanmas 3. Rapel uygulamas n n gerekli ğ ili ğ i ve zamanlamas d r. Hayvan s rmas sonras nda kuduz profilaksisi Hayvan Hayvan n durumu Koruma ö nlemleri Evcil kedi, k ö pek Sa ğ l kl ve en az 10 g ü nl ü k g ö zlem varsa Kuduz şü phesi var veya bilinmiyor Bir şey yap lmaz; kuduzla ilgili ilk belirti halinde koruma ö nlemleri (HRIG+HDCV) ba şlat l r ; a cilen koruma ö nlemleri (HRIG+HDCV) Tilki, kurt, kokarca, yarasa, rakun ve di ğ er et oburlar Kuduzlu gibi davran; hayvan yakalanm şsa derhal ö ld ü r ü l ü r ve kuduz y ö n ü nden hemen incelenir. Acilen koruma ö nlemleri (HRIG+HDCV); hayvan n kuduz oldu ğ u Immunflu- oresan testle do ğ rulan- mazsa ö nlemler durdurulur Fare, s ç an, yer sincab , k ö stebek, tav şan,hamster, kobay Pratikte kuduzu bula şt rmad klar kabul edilir   Bir şey yap lmazSeyahat Edenlerde A ş lama Rutin a ş lar-Td, MMR(seronegatifler), tetanoz(10 • y lda bir rapel) Belirli gruplara uygulanan a ş lar: pnomokok, grip • Gerekli a ş lar- Sar humma • Sahra Alt Afrika ve G ü ney Amerika’da g ö r ü l ü r. – Atenue canl a ş , 1doz SC, seyahattan 10 g ü n ö nce, – 10 y l korur,Seyahat Edenlerde A ş lama Ö nerilen a ş lar ? Tifo ? Canl oral Ty21a 48 saatte bir 4 doz- 5 y l sonra rapel ? Vi polisakkarit İ M-2 y lda bir rapel ? Meningokok ? A,C,Y,W-135):1 doz/0,5 ml SC ? Hepatit A ve B a ş s ? HAV i ç in Ig,0.02 ml/kg:2ay; 0.06 ml/kg 6 ay ? koruma sa ğ larSeyahat Edenlerde A ş lama Poliomyelit(>18 ya ş ve İ K konak inaktive a ş ) ? Kolera:0.5 ml IM/SC, 0.2 ml ID, 2 doz 1hafta/1 ? ay arayla (sar humma a ş s ile en az 3 hafta ara ) Japon ensefaliti a ş s ? 0,7 ve 30. g ü nlerde 0,1 ml SC, 2 y l sonra 1 hd ? Kuduz a ş s ? Veba ?Gebelik Canl a ş lar kontrendike ? Tetanoz-Do ğ um ö ncesi 2 doz Td verilir ? 2. ve 3. trimestr ? Polio ve sar humma riski y ü ksekse bu a ş lar ? uygulanabilir İ naktive a ş lar risksiz, ama annenin ate ş lenmesi fetus ? i ç in riskli oldu ğ undan elden geldi ğ ince bu a ş lardan ka ç n l r Gerekti ğ inde influenza (gebeli ğ in her d ö neminde) ve ? HBV, HAV ve pnomokok a ş lar uygulanabilir. Emziren anneye canl veya inaktif a ş lardan gerekenler ? uygulanabilirBak m evlerinde kalanlar - İ nfluenza, pnomokok, ? t ü berk ü lin testine g ö re BCG Zeka ö z ü rl ü kurulu ş lar -HBV, HAV a ş lar ? Hapishaneler- HBV, HAV , K zam k ç k (salg nlar ? bildiriliyor), BCG?(MDR riski) a ş lar Evsizler- T ü m a ş lar g ö zden ge ç ir, Td, HBV ve ? pnomokok a ş s yap; t ü berk ü lin testine g ö re BCGLise-y ü ksekokul ö ğ rencileri -MMR, HBV, polio, ? influenza Sa ğ l k kurumlar ç al ş anlar -HBV, MMR ? ( ö zellikle pediatri, kad n-do ğ um ve acil servis ç al ş anlar k zam k ç ğ a kar ş ba ğ ş k olmal d r), influenza, varicella, BCG (MDR riskinde) Ba ğ ş kl k yetmezli ğ i olan hastalara bakanlar n ? ve ebeveynlerinin a ş lar tam olmal d r (polio....)Kre ş personeli-MMR, polio, influenza, HAV, HBV ? Laboratuvar personeli-HBV; kendi ö zelliklerini dikkate al: ? şarbon, ç i ç ek, kuduz, veba...... Veteriner, hayvanc l kla u ğ ra şanlar- Kuduz, şarbon, ? G öç menler- T ü m a ş lar incele, HBV, BCG ? Askerler-Adenovirus tip 4 ve 7, meningokok, Td, ? influenza, MMR Ya şam -bi ç imi: ? -Homoseks ü eller ve ç ok e şli heteroseks ü el erkekler- ? HBV, HAV - İ V uyu şturucu kullananlar:HBV, HAV, Td ?Ba ğ ş kl k yetmezli ğ i durumlar HIV infeksiyonu ve AIDS:Pnomokok, HBV, ? MMR +Ig veya IgIV(k zam k), VZIG Dalak bozukluklar -Pnomokok, grip, Hib, ? meningokok DM:Pnomokok, influenza ? B ö brek yetmezli ğ i ve hemodiyaliz:Pnomokok, ? grip, HBV Alkolizm, siroz:Pnomokok, grip, HBV ? Organ nakli, IS tedavi:Pnomokok, grip, Hib ?HIV infekte ki şilerde ba ğ ş klama ö nerileri A Ş I Asemptomatik Semptomatik DTP Evet Evet OPV Hay r Hay r IPV Evet Evet MMR* Evet Evet Hib Evet Evet HBV Evet Evet Pnomokok Evet Evet Grip Evet Evet Varicella Hay r Hay r *CD4 < 200 mm 3 ise kontrendikeBula şma Sonras Ba ğ ş klama Hepatit A: Bula şma sonras 2 hafta i ç inde Ig + a ş ? HBV:HBsAg pozitif ki şiden bula ş: HBIg+ a ş ? HCV hepatit bula ş nda standart Ig etkisiz; izlenme yap l r ? Şü pheli hayvan s r ğ :A ş (HDCV)+RIG ? Yaralanma:T veya Td +TIG veya SAT ? K zam k- Bula şma sonras 6 g ü n i ç inde Ig (0,25 ml/kg, ? maks-15 ml)+a ş K zam k ç k-Ig ile belirtiler silik ge ç er, viremi ve fetus ? infeksiyonu ve konjenital rubella ö nlenemezKazalar, temaslar Yan klar:Td, TIG ? Hayvan s r klar :Kuduz-HDCV+RIG, Td ? Y lan ve akrep sokmalar - Ö zg ü l antiserumlar ? Ya ş l lar-Pnomokok, influenza, Td ? Ş arbon- Ş arbon un yayg n oldu ğ u b ö lge ? hayvanlar n n deri, k ü rk, y ü n, k l, kemik unu vs ile temas eden ç al ş anlarKazalar, temaslar Q ate ş i-Koyunlarla temas olanlar ve C. burnetii ile ? laboratuvarda ç al ş anlar i ç in inaktif bir a ş vard r Tularemi-Canl attenue a ş ; tulareminin endemik ? oldu ğ u b ö lgelerde ilgili hayvan ve vekt ö rlerle temas riskindekilere uygulan r Veba- Laboratuvar personeli, Arizona, New Mexico ? b ö lgelerine gidip kalacaklara uygulan rTe ş ekk ü r ederim