Genel erkpaleoz Füsun Alkaya Füsun Alkaya Fanerozoyik 1. Erken Paleozoyik(EONS) F A N E R O Z O Y İ K PALEOZOYİK MESOZOYİK SENOZOYİK 542 my 251 my 65.5 my 0 ZAMANLAR (ERAS)Üst Zaman (Eon) Zaman (Era) Devir (Period) (milyon yıl) FANEROZOYİK SENOZOYİK Neojen Paleojen MESOZOYİK Kretase Jura Triyas PALEOZOYİK Permiyen Karbonifer Devoniyen Siluriyen Ordovisiyen KambriyenPERMİYEN PERMİYEN KARBONİFER KARBONİFER DEVONİYEN DEVONİYEN SİLURİYEN SİLURİYEN ORDOVİSİYEN ORDOVİSİYEN KAMBRİYEN KAMBRİYEN Erken Paleozoyik Geç PaleozoyikZAMAN BİRİMLERİ ZAMAN DEVİR DEVRE ÇAĞ ZAMAN -STRATİGRAFİ BİRİMLERİ ÜSTSİSTEM SİSTEM SERİ KAT Stratigrafi Birimleri - HatırlatmaKAMBRİYEN DEVRİ 542 My 488.3 My Erken Orta Geç KAMBRİYEN SİSTEMİ Alt Orta Üst ZAMAN BİRİMLERİ ZAMAN DEVİR DEVRE ÇAĞ ZAMAN -STRATİGRAFİ BİRİMLERİ ÜSTSİSTEM SİSTEM SERİ KAT- Kambriyen Paleozoyik’in ilk devridir. - 1831 yılında İngiliz jeolog Adam Sedwick Galler’de (Wales) incelediği istifi bölgenin eski adı olan Cambria’ya izafeten, Kambriyen sistemi olarak adlamıştır KAMBRİYEN KAMBRİYEN ( 542 – 488.3 my)SİSTEM / DEVİR SERİ / DEVRE KAT / ÇAĞ Yerel adlama Kuzey Amerika K A M B R İ Y E N Üst / Geç Şidertiniyen Postdamiyen Kroksiyen Turiyen Orta Mayan Akadiyen Albertan Amgan Lenan Alt / Erken Aldeniyen Jorjiyen Vokoban (ezberlenmeyecek) KAMBRİYEN KAMBRİYEN Devri / Sistemi- Ordovisiyen Paleozoyik’in ikinci devridir - 1879 yılında İngiliz jeolog Charles Lapworth Galler’de incelediği istifi eski bir Gal kavmi olan O r dov i c e s’e izafeten Ordovisiyen Sistemi olarak adlamıştır ORDOVİSİYEN ORDOVİSİYEN (488.3 – 443.7 my)Tremadosiyen Arenigiyen Lanvirniyen Landeliyen Alt / Erken Karadosiyen Aşgiliyen Üst / Geç ORDOVİSİYEN KAT / ÇAĞ SERİ / DEVRE SİSTEM / DEVİR ORDOVİSİYEN ORDOVİSİYEN Devri / Sistemi- Siluriyen Paleozoyik’in üçüncü devridir. - 1835 yılında, Galler’de çalışan Murchison Galler’de incelediği istifi bu bölgede yaşamış olan S i l u r e s kavmine izafeten Siluriyen Sistemi olarak adlamıştır SİLURİYEN SİLURİYEN ( 443.7 - 416 my)Landoveriyen Venlokiyen Alt / Erken Ludloviyen Pridoliyen Üst / Geç SİLURİYEN KAT / ÇAĞ SERİ / DEVRE SİSTEM / DEVİR SİLURİYEN SİLURİYEN Devri / SistemiKAMBRİYEN ÖNCESİ PANNOTİYA Pannotiya parçalandı 1.Gondwanaland 2. Lavrensiya 3. Baltika 4. Sibirya 5. Çin 6. Kazakistanya KAMBRİYENKAMBRİYEN- ORDOVİSİYEN - tektonik 1. Lavrensiya’nın güneyinde, Iapetus okyanusu’nda: TAKONYA ada-yayının gelişmesi. Lavrensiya-Takonya çarpışması, TAKONİYEN OROJENEZİ 2.Gondwana’nın kuzey kenarında: AVALONYA-KADOMİYA alanının gelişmesi, REYİK OKYANUSU’ nun açılmasıKAMBRİYEN- ORDOVİSİYEN - tektonik 1. Lavrensiya’nın güneyinde, Iapetus okyanusu’nda: TAKONYA ada-yayının gelişmesi. Lavrensiya-Takonya çarpışması, TAKONİYEN OROJENEZİTAKONYA adayayı’nın coğrafik konumu Orta KambriyenA B A B Orta Kambriyen’de Lavrensiya’nın güneyinde (bu günkü kuzey Amerika’nın doğusu) bir ada yayı (veya yayları) gelişti. TAKONYA adayayı KD GBADAYAYI MODELİEnine kesit Blok diyagram TAKONYA adayayı KD GBOrta Kambriyen Orta Kambriyen Geç Kambriyen Geç Kambriyen K G Geç Kambriyen’de bu ada yayı (veya yayları) bir mikro kıtayla (veya mikro kıtalarla) çarpışarak Takonya karasını oluşturdu Erken Erken Ordovisiyen Ordovisiyen Geç Geç Ordovisiyen Ordovisiyen TAKONİYEN OROJENEZİ TAKONİYEN OROJENEZİ ( (LAVRENSİYA LAVRENSİYA- -TAKONYA çarpışması) TAKONYA çarpışması)KAMBRİYEN- ORDOVİSİYEN - tektonik 2.Gondwana’nın kuzey kenarında: AVALONYA-KADOMİYA alanının gelişmesi, REYİK OKYANUSU’ nun açılmasıKAMBRİYEN ÖNCESİ 600 milyon yıl önce Afrika ve Güney Amerika’nın kuzey sahili açıklarında gelişen dalma- batmaya ilişkin volkanik yay oluştu AVALONYA-KADOMİYA alanı PANNOTİYAKAMBRİYEN ÖNCESİ PANNOTİYA Avalonya-Kadomiya PannotiyaAVALONYA KAMBRİYENAVALONYA ERKEN ORDOVİSİYEN- Adını Newfoundland’in Avalon yarım adasından almıştır -Bileşenleri dalma-batma ile ilişkili mağmatik kompleksler ve bunlardan türeyerek marjinal havzalarda biriken sedimanterlerden oluşur. -Avalonya’da bu günkü İngiltere, Galler, Belçika (Avrupa’nın parçaları) , Doğu Newfoundland, Kuzey Nova Skotiya, Yeni Brunsvik, Doğu Masaşusets (Kuzey Amerika’nın parçaları) yer almaktaydı. AVALONYA-Avalonya, Geç Proterozoyik ve Kambriyen’de Gondwanaland’in kuzey kenarının bir bölümüydü Erken Ordovisiyen’de Gondwanaland’den koparak kuzeye doğru hızla kaymaya başladı. -Avalonya ile Gondwana arasında açılan okyanus Reyik Okyanusudur. -Avalonya, Ordovisiyen sonunda (Aşgiliyen) Baltika ile çarpıştı Bu çarpışma ile Erken Kaledoniyen (Şelviyen) deformasyonları meydana geldi. AVALONYAYAY ARDI RİFTLEŞME MODELİGONDWANA GONDWANA nın kuzeyi AVALONYA REYİK OKYANUSU Prototetis-IapetüsREYİK AVALONYAKAMBRİYEN- ORDOVİSİYEN - tektonik 2.Gondwana’nın kuzey kenarında: AVALONYA-KADOMİYA alanının gelişmesi, Kadomiya alanı (=Batı Kipçak yayı) intraokyanusal (okyanus içi) bir yaydır. KADOMİYAKadomiya Batı Kipçak yayı KADOMİYAA B KADOMİYAKADOMİYA Kadomiya alanı Geç Ordovisiyen-Erken Siluriyen’de Gondwana’ya eklendi. Geç Ordovisiyen Erken SiluriyenOrdovisiyen sonu Siluriyen başı Kadomiya alanı (sarı renkli)SİLURİYEN - tektonik 1. Lavrensiya ile Baltika+Avalonya müşterek kıtasının çarpışmaya başlaması KALEDONİYEN OROJENEZİ 2.Gondwana’nın kuzey kenarında: PALEOTETİS’ in açılmaya başlamasıyla HUN KITASI’ nın ayrılmasıSİLURİYEN - tektonik 1. Lavrensiya ile Baltika+Avalonya müşterek kıtasının çarpışmaya başlaması KALEDONİYEN OROJENEZİSİLURİYEN - tektonik - Erken Ordovisiyen’de Gondwanaland’den ayrılan Avalonya kıtası Ordovisiyen sonu-Siluriyen başında Baltika kıtasına eklendi. SİLURİYEN - tektonik -Iapetus okyanusu kapanmaya devam ettikçe Baltika+Avalonya müşterek kıtası ile Lavrensiya birbirlerine yaklaştılar. SİLURİYEN - tektonik Erken Siluriyen’de, Avalonya-Baltika kıtası Lavrensiya ile çarpışmaya başladı. Lavrensiya Baltika Avalonya ÇARPIŞMA ÇARPIŞMASİLURİYEN - tektonik Geç Siluriyen’de Baltika’nın İskandinavya-İngiltere bölümü ile Lavrensiya’nın Grönland-İskoçya bölümü çarpıştı. Bu çarpışmayla Kaledoniyen orojenezi meydana geldi.SİLURİYEN - tektonik Kaledoniyen orojenezi’nin en şiddetli dönemi Geç Siluriyen-Erken Devoniyen’dir SİLURİYEN - tektonik 2. Gondwana’nın kuzey kenarında: PALEOTETİS’ in açılmaya başlamasıyla HUN KITASI’ nın ayrılmasıPALEOTETİS’İN AÇILMASI PALEOTETİS’İN AÇILMASI Geç Ordovisiyen Geç Ordovisiyen- -Erken Siluriyen Erken Siluriyen’ de Kadomiya Gondwana’ya eklendi. Paleotetis Paleotetis okyanusu yay ardı riftleşme ile açılmaya başladı. Paleotetis’in açılmasıyla Hun kıtası Hun kıtası Gondwana’dan ayrıldı Ordovisiyen sonu Siluriyen başı Kadomiya alanı (sarı renkli)Zo: Zonguldak İs: İstanbul Ko: Konya To: ToridlerLavrensiya Baltika Avalonya Gondwana