3 - Fizyoloji Etkili İletişim, Yaşam ve Görgü ETKİLİ İLETİŞİM,YAŞAM VE GÖRGÜ ETKİLİ İLETİŞİM,YAŞAM VE GÖRGÜ Prof.Dr.Meral Aşçıoğlu Prof.Dr.Meral Aşçıoğlu İletişim: İletişim: Kişiler arasında birbiriyle Kişiler arasında birbiriyle bağlantılı olarak her türden ve her bağlantılı olarak her türden ve her düzeyde bilgi,duygu ve düşünce düzeyde bilgi,duygu ve düşünce alışverişidir. alışverişidir. Canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için iletişim kurmak zorundadırlar. Bireyin çevresindekilerle iletişiminin Bireyin çevresindekilerle iletişiminin- - ilişkilerinin niteliği; o bireyin yaşamının ilişkilerinin niteliği; o bireyin yaşamının kalitesini belirler kalitesini belirler. . İletişim becerilerinin kazanılması kişiler İletişim becerilerinin kazanılması kişiler arasında sorunsuz, çözümleyici ve etkili arasında sorunsuz, çözümleyici ve etkili bir iletişimin gerçekleşmesini sağlar. bir iletişimin gerçekleşmesini sağlar. Etkili iletişim; toplumun gelenekleri ve kültürü ile uyumlu bir biçimde saygı,sevgi ve hoşgörünün yerini, zamanını ve sınırlarını iyi ayarlamamızı gerektirir. İletişimin Temel Varsayımları İletişimin Temel Varsayımları İletişimdeki mesajlar dizisinin kendi İletişimdeki mesajlar dizisinin kendi başına bir anlamı ve önemi vardır başına bir anlamı ve önemi vardır Mesajlar sözlü ve sözsüz olarak iki tiptir Mesajlar sözlü ve sözsüz olarak iki tiptir İletişim kuran kişilerin;yaş,cinsiyet,sosyal İletişim kuran kişilerin;yaş,cinsiyet,sosyal konum,fizyolojik ve psikolojik özellikleri konum,fizyolojik ve psikolojik özellikleri açısından eşit yada farklı düzeylerde açısından eşit yada farklı düzeylerde olması iletişimin dinamiğini değiştirir olması iletişimin dinamiğini değiştirir 1-Farkına varma 2-Selamlaşma 3-Hitap etme 4-Tanışma 5-Dinleme 6-Konuşma ETKİLİ İLETİŞİM KAVRAMLARI VE DAVRANIŞLARI 7-Yazışma 8-Telefonla iletişim 9-Kişisel alan 10-Beden dili 11-Farklı ortamlarda davranış ve görgü 12-Protokol Farkına Varma Tipleri Farkına Varma Tipleri Dış dünyanın, olayların, canlıların, Dış dünyanın, olayların, canlıların, nesnelerin farkına varma, nesnelerin farkına varma, Kendi iç dünyamızın farkına varma, Kendi iç dünyamızın farkına varma, Diğer insanların iç dünyalarının farkına Diğer insanların iç dünyalarının farkına varma, varma, Evrendeki bütünlüğün farkına varma. Evrendeki bütünlüğün farkına varma. Buda’ya “Sen Tanrı mısın?” diye sorarlar. “Hayır” diye cevap verir. “Melek misin?” derler, “Hayır” der. “Peki o zaman sen kimsin ?” derler, Buda, “Ben her şeyin farkında olan birisiyim.” şeklinde karşılık verir. Nesneleriyle, bitkileriyle, Nesneleriyle, bitkileriyle, canlılarıyla, insanlarıyla ve ulaştığı canlılarıyla, insanlarıyla ve ulaştığı uygarlık düzeyi ile birlikte dünyayı uygarlık düzeyi ile birlikte dünyayı fark ediniz. Eğer siz dünyayı fark fark ediniz. Eğer siz dünyayı fark ederseniz, dünya da sizi fark eder. ederseniz, dünya da sizi fark eder. Fark ettiğiniz dünyayı seversiniz; Fark ettiğiniz dünyayı seversiniz; sizi fark eden dünyayı ise daha da sizi fark eden dünyayı ise daha da fazla seversiniz. fazla seversiniz. SELAMLAŞMA Selamlaşma bütün toplumların, dinlerin ve her çeşit görgü sisteminin içinde yer alan evrensel bir dildir ve selamlaşmanın toplumdaki anlamı; saygı, sevgi, alçak gönüllülük ve inceliktir. SELAMLAŞMADA ÖNCELİKLER (I) SELAMLAŞMADA ÖNCELİKLER (I) Yaşı küçük olan büyüğe, Yaşı küçük olan büyüğe, Sosyal konumu alt olan üste, Sosyal konumu alt olan üste, Taşıtta olan yürüyene, Taşıtta olan yürüyene, Yürüyen oturana, Yürüyen oturana, Merdivende inen çıkana, Merdivende inen çıkana, Erkek bayana, Erkek bayana, Tek kişi kalabalığa, Tek kişi kalabalığa, Ayrılan kalanlara Ayrılan kalanlara selam verir. selam verir. SELAMLAŞMADA ÖNCELİKLER (II) SELAMLAŞMADA ÖNCELİKLER (II) Ziyaretlerde önce ev sahibesi, sonra diğer Ziyaretlerde önce ev sahibesi, sonra diğer bayanlar, evin beyi ve diğer beyler selamlanır, bayanlar, evin beyi ve diğer beyler selamlanır, Cenaze alayı ayağa kalkarak selamlanır, Cenaze alayı ayağa kalkarak selamlanır, Şapka ile selam verirken, selamlanacak kişinin Şapka ile selam verirken, selamlanacak kişinin aksi yönündeki elle şapka çıkartılır, aksi yönündeki elle şapka çıkartılır, Protokol karşılamalarında üst düzey kişi Protokol karşılamalarında üst düzey kişi topluluktakileri selamlar ve ilk karşılaştıklarının topluluktakileri selamlar ve ilk karşılaştıklarının elini sıkar (kendi el uzatmadan uzatılan elleri elini sıkar (kendi el uzatmadan uzatılan elleri sıkar). sıkar). Selamı belirli kelimelerle sınırlamalıdır. Abartılı Selamı belirli kelimelerle sınırlamalıdır. Abartılı davranışlardan kaçınılmalıdır. davranışlardan kaçınılmalıdır. SELAM VERİLMEMESİ GEREKEN DURUMLAR SELAM VERİLMEMESİ GEREKEN DURUMLAR Erkekler; beden dili ile selamlaşma Erkekler; beden dili ile selamlaşma konusunda isteksiz tutum sergileyen bayana, konusunda isteksiz tutum sergileyen bayana, Tanıdığımız birini hoşuna gitmeyeceğini Tanıdığımız birini hoşuna gitmeyeceğini bildiğimiz bir durumda gördüğümüzde, bildiğimiz bir durumda gördüğümüzde, Kendini ciddi şekilde çalışmaya vermiş bir Kendini ciddi şekilde çalışmaya vermiş bir tanıdığımıza, tanıdığımıza, Mahkemede hakime Mahkemede hakime selam verilmez. selam verilmez. Selamlaşma ve karşılaşmalarda küçük büyüğe Selamlaşma ve karşılaşmalarda küçük büyüğe hatır sormaz, hatır sormaz, Ayrılırken küçüğün büyüğe “ Ayrılırken küçüğün büyüğe “Kendinize iyi Kendinize iyi bakın bakın” demesi “görgüsüzlük” olarak ” demesi “görgüsüzlük” olarak nitelendirilir. nitelendirilir. HİTAP ETME HİTAP ETME Hitap ve konuşma şekli; kişinin kültür yapısını, Hitap ve konuşma şekli; kişinin kültür yapısını, görgüsünü, karakterini yansıtır. Hitap ve görgüsünü, karakterini yansıtır. Hitap ve konuşma bir kültür, bilgi, zeka, görgü konuşma bir kültür, bilgi, zeka, görgü meselesidir. meselesidir. Hitapta kullandığımız kelime, karşımızdakine Hitapta kullandığımız kelime, karşımızdakine verdiğimiz değer, duyduğumuz saygı ve verdiğimiz değer, duyduğumuz saygı ve sevgiyi yansıtır. Karşımızdakine gereken değeri sevgiyi yansıtır. Karşımızdakine gereken değeri verdiğimiz oranda sayılır, seviliriz. Bu da verdiğimiz oranda sayılır, seviliriz. Bu da kişilerle olan iletişimimizi kolaylaştırır. kişilerle olan iletişimimizi kolaylaştırır. Hitapta Dikkat Edilmesi Gereken Konular (I) Hitapta Dikkat Edilmesi Gereken Konular (I) Yakınlarımız dışında hiç kimseye özellikle de Yakınlarımız dışında hiç kimseye özellikle de sokakta alışveriş ortamlarında tanımadığımız sokakta alışveriş ortamlarında tanımadığımız kişilere “ kişilere “Sen Sen” diye hitap etmemeliyiz. ” diye hitap etmemeliyiz. Grup içi sohbetlerde gruptaki arkadaşlarımızdan Grup içi sohbetlerde gruptaki arkadaşlarımızdan bahsederken “bu, şu, ” gibi şahıs zamirlerini bahsederken “bu, şu, ” gibi şahıs zamirlerini veya “kız, lan” kelimelerini kullanmamalıyız. veya “kız, lan” kelimelerini kullanmamalıyız. Her insan ismiyle bütünleşmiştir. Bu, Her insan ismiyle bütünleşmiştir. Bu, şu, veya kız, lan herhangi biri olabilir. şu, veya kız, lan herhangi biri olabilir. İsim yerine bu kelimeleri kullanmak İsim yerine bu kelimeleri kullanmak farkında olmadan arkadaşımızın farkında olmadan arkadaşımızın kişiliğini göz ardı etmek olur. kişiliğini göz ardı etmek olur. Topluluğa yapılan hitapta, önce topluluktaki üst Topluluğa yapılan hitapta, önce topluluktaki üst düzey kişilere “Sayın Valim”, “Sayın Rektörüm” düzey kişilere “Sayın Valim”, “Sayın Rektörüm” şeklinde bir hitabı takiben “Değerli Misafirler, şeklinde bir hitabı takiben “Değerli Misafirler, sevgili öğrenciler” şeklinde hitap tamamlanabilir. sevgili öğrenciler” şeklinde hitap tamamlanabilir. Hem unvan, hem isim söylenmesi gerektiğinde Hem unvan, hem isim söylenmesi gerektiğinde Prof.Dr.Sayın …………. şeklinde ifade edilir. Prof.Dr.Sayın …………. şeklinde ifade edilir. Konuşma sırasında beden dili ve göz iletişimi ile Konuşma sırasında beden dili ve göz iletişimi ile hitapta grup içi konuşmalarda olabildiğince farklı hitapta grup içi konuşmalarda olabildiğince farklı kişilere bakarak konuşulur. kişilere bakarak konuşulur. Hitapta Dikkat Edilmesi Gereken Konular (II) Hitapta Dikkat Edilmesi Gereken Konular (II) Önceden Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Önceden Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Bakanlık vb. üst düzey görevde bulunanlara Bakanlık vb. üst düzey görevde bulunanlara elçilik, konsolosluk gibi diplomatik görevi elçilik, konsolosluk gibi diplomatik görevi olanlara ünvanları ile hitap edilir. olanlara ünvanları ile hitap edilir. Yazışmalarda zarf üzerinde evli bir çifte hitap Yazışmalarda zarf üzerinde evli bir çifte hitap etmek gerektiğinde önce erkeğin sonra hanımın etmek gerektiğinde önce erkeğin sonra hanımın ismi ifade edilir. ismi ifade edilir. Hitapta Dikkat Edilmesi Gereken Konular (III) Hitapta Dikkat Edilmesi Gereken Konular (III) TANIŞMA TANIŞMA – – İLKELERİ (I) İLKELERİ (I) Küçük büyüğe, genç yaşlıya Küçük büyüğe, genç yaşlıya Ast üste, Ast üste, Erkek bayana (izin alarak) Erkek bayana (izin alarak) Genç kızlar yaşlı erkek ve kadınlara Genç kızlar yaşlı erkek ve kadınlara Tek kişi veya sonradan gelen gruba Tek kişi veya sonradan gelen gruba tanıştırılır. tanıştırılır. Sosyal konumu eşit olanlarda akrabalar önce Sosyal konumu eşit olanlarda akrabalar önce takdim edilir. takdim edilir. Tanıştırmalar ayakta yapılır. Tanıştırmalar ayakta yapılır. Tanıştırma uygun kişi tarafından yapılmalıdır. Tanıştırma uygun kişi tarafından yapılmalıdır. TANIŞMA TANIŞMA – – İLKELERİ (II) İLKELERİ (II) Toplantılarda bir kadına takdim edilen erkek Toplantılarda bir kadına takdim edilen erkek muhakkak o kadının eşine de takdim edilmelidir. muhakkak o kadının eşine de takdim edilmelidir. Bekarlar evlilere tanıştırılır. Bekarlar evlilere tanıştırılır. Tanıştırılan kişilerin ünvanı/sosyal statüleri ve Tanıştırılan kişilerin ünvanı/sosyal statüleri ve önemli bir özelliği varsa belirtilmelidir. önemli bir özelliği varsa belirtilmelidir. Yüksek mevkili bir erkeğe izni olmadan bir Yüksek mevkili bir erkeğe izni olmadan bir bayanı tanıştırmak görgüsüzlüktür. bayanı tanıştırmak görgüsüzlüktür. EL SIKIŞMA (I) EL SIKIŞMA (I) El sıkmada ilk hareket daima büyükten El sıkmada ilk hareket daima büyükten gelmelidir, gelmelidir, Eli sıkılanın yüzüne bakmak gerekir, Eli sıkılanın yüzüne bakmak gerekir, Kadın el uzatmadan erkek el Kadın el uzatmadan erkek el uzatmamalıdır, uzatmamalıdır, El sıkışma dirsek seviyesinde yapılmalı El sıkışma dirsek seviyesinde yapılmalı ve 2 ve 2- -3 saniye en fazla 5 saniye 3 saniye en fazla 5 saniye sürmelidir. sürmelidir. EL SIKIŞMA (II) EL SIKIŞMA (II) El sıkışırken avuç içi tam karşıdakinin avuç El sıkışırken avuç içi tam karşıdakinin avuç içine bakmalıdır, içine bakmalıdır, Avuç içinin hafif aşağıya doğru bakması Avuç içinin hafif aşağıya doğru bakması üstünlük düşüncesini ifade eder, üstünlük düşüncesini ifade eder, El sıkışmada ayağa kalkılır, El sıkışmada ayağa kalkılır, Kişinin yaşadığı toplumun kültürüne, kendi Kişinin yaşadığı toplumun kültürüne, kendi sosyal düzeyi, yaşı vb. kişisel özelliklerine bağlı sosyal düzeyi, yaşı vb. kişisel özelliklerine bağlı olarak vücudunun uzantısıymış gibi varsayılıp, olarak vücudunun uzantısıymış gibi varsayılıp, çevresinde oluşturulan boş alandır. çevresinde oluşturulan boş alandır. Kişisel samimi bölge (10,15 Kişisel samimi bölge (10,15- -45cm) 45cm) Kişisel yakın bölge (45 Kişisel yakın bölge (45- -75 cm) 75 cm) Kişisel uzak bölge (75 Kişisel uzak bölge (75- -120 cm) 120 cm) Sosyal bölge (120 cm ve fazlası) Sosyal bölge (120 cm ve fazlası) Ortak bölge ya da kurumsal alan Ortak bölge ya da kurumsal alan KİŞİSEL ALAN KİŞİSEL ALAN – – BÖLGE BÖLGE (Kişilerarası mesafe) (Kişilerarası mesafe) İletişimin en önemli araçlarından biri İletişimin en önemli araçlarından biri konuşmadır. Sözsüz iletişim öğelerinin (beden konuşmadır. Sözsüz iletişim öğelerinin (beden dili) ilk etkisinden hemen sonra konuşmayla dili) ilk etkisinden hemen sonra konuşmayla ilgili öğelerin etkisi algılanır. ilgili öğelerin etkisi algılanır. “İnsanda dilince değişir kader, “İnsanda dilince değişir kader, Ya yurda baş olur,ya başı gider.” Ya yurda baş olur,ya başı gider.” Kutadgu Bilig Kutadgu Bilig ETKİLİ KONUŞMA ETKİLİ KONUŞMA ETKİLİ KONUŞMANIN GEREKLİLİKLERİ (I) ETKİLİ KONUŞMANIN GEREKLİLİKLERİ (I) Uygun bir giriş, Uygun bir giriş, Uygun zaman, Uygun zaman, Uygun kelimeler, Uygun kelimeler, Düzgün cümleler, Düzgün cümleler, Sesin iyi kullanılması, Sesin iyi kullanılması, Eleştirileri kişileştirmemek, Eleştirileri kişileştirmemek, “Sen dili” yerine “Ben dili” kullanmak, “Sen dili” yerine “Ben dili” kullanmak, Empati yapabilmek, Empati yapabilmek, Israrcı olmamak, Israrcı olmamak, ETKİLİ KONUŞMANIN GEREKLİLİKLERİ (II) ETKİLİ KONUŞMANIN GEREKLİLİKLERİ (II) Söz kesmemek, nazik olmak, yapıcı olmak, Söz kesmemek, nazik olmak, yapıcı olmak, Göz iletişimi kurmak, Göz iletişimi kurmak, Önceden düşünüp hazırlanmak, konuya hakim Önceden düşünüp hazırlanmak, konuya hakim olmak, olmak, Konuşurken sinirlerimizi kontrol altında Konuşurken sinirlerimizi kontrol altında tutabilmek, tutabilmek, Kritik durumlarda susmasını bilmek Kritik durumlarda susmasını bilmek “Gerçek konuşma sanatı sadece doğru olanı doğru yerde “Gerçek konuşma sanatı sadece doğru olanı doğru yerde söylemek değil, aynı zamanda yanlış olanı dilin ucuna söylemek değil, aynı zamanda yanlış olanı dilin ucuna geldiğinde söylenmemiş bırakmaktır.” geldiğinde söylenmemiş bırakmaktır.” Dorothy Nevil Dorothy Nevil “ “Suskunluk hiçbir zaman ihanet etmeyen gerçek bir Suskunluk hiçbir zaman ihanet etmeyen gerçek bir dosttur dosttur.” .” Konfüçyüs Konfüçyüs “ “Sözcükleri ağzınızda iken yutmak, onları daha sonra Sözcükleri ağzınızda iken yutmak, onları daha sonra yemekten iyidir. yemekten iyidir.” ” Franklin D.Roosvelt Franklin D.Roosvelt BEDEN DİLİ BEDEN DİLİ Yapılan araştırmalara göre iletişimde Yapılan araştırmalara göre iletişimde kelimelerin etkisi % 7 kelimelerin etkisi % 7- -10, ses tonu ve 10, ses tonu ve konuşma şeklinin etkisi % 30 konuşma şeklinin etkisi % 30 – – 40, beden 40, beden dilinin etkisi % 55 dilinin etkisi % 55 – – 60’dır. 60’dır. BEDEN DİLİNİN ÖGELERİ BEDEN DİLİNİN ÖGELERİ Duruş ve dış görünüş Duruş ve dış görünüş Mekandaki konum Mekandaki konum Vücut şekli Vücut şekli Kişiler arası mesafe Kişiler arası mesafe Giyim Giyim Beden hareketleri Beden hareketleri Göz iletişimi Göz iletişimi Konuşma ile ilgili ögeler Konuşma ile ilgili ögeler “Kendinize gösterdiğiniz özen kendinize “Kendinize gösterdiğiniz özen kendinize verdiğiniz değerin ifadesidir.” verdiğiniz değerin ifadesidir.” “Çevrenizden göreceğiniz saygı ve sevgi “Çevrenizden göreceğiniz saygı ve sevgi kendinize gösterdiğiniz özen kadardır.” kendinize gösterdiğiniz özen kadardır.” ETKİLİ BEDEN DİLİNİN GEREKLİLİKLERİ ETKİLİ BEDEN DİLİNİN GEREKLİLİKLERİ Derli toplu, temiz, düzgün bir dış görünüşümüzün Derli toplu, temiz, düzgün bir dış görünüşümüzün olmasını sağlamalıyız. olmasını sağlamalıyız. “Güzel bir dış görünüş sessiz bir tavsiye “Güzel bir dış görünüş sessiz bir tavsiye mektubudur.” mektubudur.” Publius Syrus Publius Syrus “İnsanları insan yapan kıyafetleridir. Çıplak “İnsanları insan yapan kıyafetleridir. Çıplak insanların toplumda yeri yoktur” insanların toplumda yeri yoktur” Mark Twain Mark Twain DURUŞ DURUŞ- -MEKANDAKİ KONUM MEKANDAKİ KONUM Ayakta iken omuzlar ve baş dik, ayaklar yan Ayakta iken omuzlar ve baş dik, ayaklar yan yana olmalı, yana olmalı, Otururken sandalye ve koltuğu tam olarak Otururken sandalye ve koltuğu tam olarak doldurup arkamıza yaslanmalıyız. doldurup arkamıza yaslanmalıyız. Karşımızdakini rahatsız etmemeye dikkat Karşımızdakini rahatsız etmemeye dikkat ederek, mümkün olan en yakın mesafede ederek, mümkün olan en yakın mesafede durmalıyız, durmalıyız, İŞ YERİ İÇİN UYGUN OLMAYAN GİYSİLER İŞ YERİ İÇİN UYGUN OLMAYAN GİYSİLER Bayanlar için Bayanlar için Çorapsız ayakkabı, Çorapsız ayakkabı, Sandalet, Sandalet, Spor ayakkabısı, terlik tipi ayakkabı Spor ayakkabısı, terlik tipi ayakkabı Ceketsiz giyilen kolsuz veya girik kollu gömlek, Ceketsiz giyilen kolsuz veya girik kollu gömlek, Şort, Şort, Dar bluzlar, Dar bluzlar, Vücudu saran likralı kumaştan yapılmış giysiler, Vücudu saran likralı kumaştan yapılmış giysiler, Derin yırtmaçlı etek, mini etek, Derin yırtmaçlı etek, mini etek, Deri pantolon ya da etek, Deri pantolon ya da etek, Eşofman ve üstleri, Eşofman ve üstleri, Dövme ve abartılı takılar Dövme ve abartılı takılar İŞ YERİ İÇİN UYGUN OLMAYAN GİYSİLER İŞ YERİ İÇİN UYGUN OLMAYAN GİYSİLER Erkekler için Erkekler için Çorapsız ayakkabı, Çorapsız ayakkabı, Sandalet, Sandalet, Spor ayakkabısı, terlik tipi ayakkabı Spor ayakkabısı, terlik tipi ayakkabı Baskılı yazılı tişört, Baskılı yazılı tişört, Yakasız manşetsiz gömlek Yakasız manşetsiz gömlek Ceketle kravatsız gömlek, Ceketle kravatsız gömlek, Kemersiz pantolon, Kemersiz pantolon, Ceket içine polo, V, bisiklet yaka triko ya da Ceket içine polo, V, bisiklet yaka triko ya da pamuklu üst kıyafetler, pamuklu üst kıyafetler, Takı, Takı, Traşsız kirli sakal, Traşsız kirli sakal, Eşofman ve üstleri, Eşofman ve üstleri, Etkili Beden Hareketleri İçin Kaçınılması Etkili Beden Hareketleri İçin Kaçınılması Gereken Davranışlar (I): Gereken Davranışlar (I): Aşırı göz temasında bulunmak, Aşırı göz temasında bulunmak, Ayakta isek hızlı hızlı ya da çok fazla yürümek, Ayakta isek hızlı hızlı ya da çok fazla yürümek, Sürekli sabit durmak, Sürekli sabit durmak, Fazlaca rahat hareketlerde bulunmak, Fazlaca rahat hareketlerde bulunmak, Duvara veya masaya yaslanmak, Duvara veya masaya yaslanmak, Ayakları çaprazlamak, Ayakları çaprazlamak, Kolları önde veya arkada bağlamak. Kolları önde veya arkada bağlamak. Konuşurken başı geriye atmak, saçları geriye Konuşurken başı geriye atmak, saçları geriye atmak atmak Konuşurken gözleri kapamak, Konuşurken gözleri kapamak, Gözlüğü elde sallamak, Gözlüğü elde sallamak, Dudakları büzmek Dudakları büzmek Etkili Beden Hareketleri İçin Kaçınılması Etkili Beden Hareketleri İçin Kaçınılması Gereken Davranışlar (II): Gereken Davranışlar (II): Parmak uçlarını birbirine dayamak, Parmak uçlarını birbirine dayamak, Kolyeyi ağıza götürmek, Kolyeyi ağıza götürmek, Elleri ovuşturmak, Elleri ovuşturmak, Ellerinizi yüzünüzde dolaştırmak, Ellerinizi yüzünüzde dolaştırmak, Parmakları masada tıkırdatmak, Parmakları masada tıkırdatmak, Saat ya da yüzükle oynamak. Saat ya da yüzükle oynamak. TELEFONLA İLETİŞİM (I) TELEFONLA İLETİŞİM (I) İyi günler vb. bir selam sözcüğüyle başlanmalı. İyi günler vb. bir selam sözcüğüyle başlanmalı. Arayan biz isek aradığımız numaranın doğru olup Arayan biz isek aradığımız numaranın doğru olup olmadığını ve kiminle konuştuğumuzu anlamak olmadığını ve kiminle konuştuğumuzu anlamak için uygun sorular sormalıyız. için uygun sorular sormalıyız. Resmi bir kurumu aramışsak, karşımızdaki ismini Resmi bir kurumu aramışsak, karşımızdaki ismini söylemişse ismiyle hitap etmeliyiz. söylemişse ismiyle hitap etmeliyiz. Kendimizi tanıtmalıyız. Kendimizi tanıtmalıyız. Aradığımız bir yakınımız ise “ Aradığımız bir yakınımız ise “Müsait misiniz Müsait misiniz?” ?” sorusunu sormalıyız. sorusunu sormalıyız. Telefonda gülümsemeliyiz (sesimize yansır) Telefonda gülümsemeliyiz (sesimize yansır) Sesimizi iyi kullanmalıyız. Sesimizi iyi kullanmalıyız. Konuşmadan önce konuşmayı planlamalıyız. Konuşmadan önce konuşmayı planlamalıyız. Gerekli numaraları ve isimleri yazıp önümüze Gerekli numaraları ve isimleri yazıp önümüze almalıyız. almalıyız. Gerekiyorsa muhakkak not almalıyız. Gerekiyorsa muhakkak not almalıyız. Arka planda gürültü olmamasına dikkat Arka planda gürültü olmamasına dikkat etmeliyiz. etmeliyiz. Bir büyüğümüzü/üstümüzü arayacağımızda Bir büyüğümüzü/üstümüzü arayacağımızda sekreterimize aratmamalıyız. sekreterimize aratmamalıyız. TELEFONLA İLETİŞİM (II) TELEFONLA İLETİŞİM (II) Telefon konuşmasını başlatan kişinin Telefon konuşmasını başlatan kişinin sonlandırmasına dikkat etmeliyiz. sonlandırmasına dikkat etmeliyiz. Bir ofiste bulunan ve ortak kullanılan bir Bir ofiste bulunan ve ortak kullanılan bir telefona cevap veriyorsak; birimimizi ve telefona cevap veriyorsak; birimimizi ve kendimizi tanıtmalıyız, aranan kişinin ne kendimizi tanıtmalıyız, aranan kişinin ne yaptığını açıkça ifade etmeyip, meşgul yaptığını açıkça ifade etmeyip, meşgul olduğunu söylememiz yeterlidir. olduğunu söylememiz yeterlidir. TELEFONLA İLETİŞİM (III) TELEFONLA İLETİŞİM (III) YAZIŞMA YAZIŞMA Yazışmanın konusuna göre dikkat etmemiz Yazışmanın konusuna göre dikkat etmemiz gereken konular farklıdır. gereken konular farklıdır. Kağıt seçiminde özenli olmak, Kağıt seçiminde özenli olmak, Tercihen mavi mürekkepli kalem Tercihen mavi mürekkepli kalem kullanmak, kullanmak, Kesinlikle kırmızı kalem kullanmamak, Kesinlikle kırmızı kalem kullanmamak, Bütünüyle büyük harf kullanmamak, Bütünüyle büyük harf kullanmamak, Kişiye uygun hitap, selam, sevgi ya da Kişiye uygun hitap, selam, sevgi ya da saygı sözcüğü kullanmak, saygı sözcüğü kullanmak, KURUM İÇİ HALKLA İLİŞKİLER (I) KURUM İÇİ HALKLA İLİŞKİLER (I) Hitaplarda isim ya da unvan kullanma tercihini Hitaplarda isim ya da unvan kullanma tercihini doğru yapmak gerekir. doğru yapmak gerekir. Randevu almadan görüşmeye gitmemek Randevu almadan görüşmeye gitmemek gerekir. gerekir. Randevu alırken konu ve görüşmenin tahmini Randevu alırken konu ve görüşmenin tahmini süresi bildirilmelidir. süresi bildirilmelidir. Görüşme sırasında kişiler arası mesafe Görüşme sırasında kişiler arası mesafe ilkelerine dikkat edilmelidir. ilkelerine dikkat edilmelidir. Sekreter aracılığıyla odaya alındığımız Sekreter aracılığıyla odaya alındığımız durumlar dışında kapıyı çalınca “Evet durumlar dışında kapıyı çalınca “Evet gelebilirsiniz,” vb. ifadeyi beklemeliyiz. gelebilirsiniz,” vb. ifadeyi beklemeliyiz. KURUM İÇİ HALKLA İLİŞKİLER (II) KURUM İÇİ HALKLA İLİŞKİLER (II) Yavaş sesle konuşmalı, koridorlarda bir baştan Yavaş sesle konuşmalı, koridorlarda bir baştan bir başa seslenmemeliyiz, bir başa seslenmemeliyiz, Kuruma yeni katılan kişinin diğerleriyle Kuruma yeni katılan kişinin diğerleriyle tanışması sağlanmalıdır, tanışması sağlanmalıdır, Herhangi bir konuyu görüşmek isteyen bizsek Herhangi bir konuyu görüşmek isteyen bizsek ilgili kişinin yanına giden biz olmalıyız, ilgili kişinin yanına giden biz olmalıyız, İş arkadaşımızdan bizzat aldığımız bir İş arkadaşımızdan bizzat aldığımız bir materyali yine kendimiz götürmeliyiz, materyali yine kendimiz götürmeliyiz, Resmi davetlerde davet eden kişi, toplantıya Resmi davetlerde davet eden kişi, toplantıya katılacak kişiler arasında bulunacak en üst katılacak kişiler arasında bulunacak en üst düzey kişi olmalıdır. düzey kişi olmalıdır. FARKLI ORTAMLARDA DAVRANIŞ FARKLI ORTAMLARDA DAVRANIŞ Seyahatlerde, Seyahatlerde, Asansörde, Asansörde, Trafikte, Trafikte, Alışveriş merkezinde, Alışveriş merkezinde, Lokantada, Lokantada, Tiyatro, sinema vb. yerlerde, Tiyatro, sinema vb. yerlerde, Fuar ve sergilerde, Fuar ve sergilerde, Otellerde Otellerde ZİYARET VE EV SAHİPLİĞİ SOFRADA 1-Üstün Dökmen.Evrenle Uyumlaşma SürecindeVarolmak Gelişmek Uzlaşmak.Sistem Yayıncılık. 2000 2-Birol Vural.Uygulama ve Örneklerle Toplum Önünde Etkili ve Başarılı Konuşma,Hayat Yayıncılık İstanbul.2004 3-Birol Vural.İş Hayatından ÖrneklerleYönetici Asistanlığı ve Sekreterlik, Hayat Yayıncılık İstanbul. 2004 4-Terrence E Deal.Çeviri.Özgür Emir.Kurum İçi Halkla İlişkiler, Medi Cat Kitapları. 2000 5-Juliet Draper.Çeviri.Beyaz Yayınları. Tıpta İletişim Teknikleri, Çev : S Yeniçeri, A. Yurda Çalış, M. Yaşarlar Beyaz Yayınları İstanbul. 1998 6-Yüksel Söylemez.Görgüsüzlük Çağı, ODTÜ Yayınları Ankara 2005. 7-Hüseyin Gökçe.Yaşamın Her Anında Lütfen Efendim. Hayat Yayıncılık İstanbul. 2005 8- Özlem Çakır. Profesyonel Yaşamda Kişisel İmaj Yapı Kredi Yayınları 2004 9-İpek Ongun. Duyarlı Davranışlar Epsilon Yayıncılık 2005 10- Doğan Cüceloğlu. Yeniden İnsan İnsana Remzi Kitabevi; 1997 11-Eleri Sampson. Profesyonel Etki Bırakmanın 101 Yolu Çev : Ebru Kılıç Alfa Yayın 1996 12- Münir Arıkan. Nitelikli İnsan Bilge Yayınları 2002 13- Fatma Yüncü İnsan İlişkileri Talim Terbiye Kurulu Yayınları 1995 14- Sam Horn Sözlü Dövüş Sanatı- Tongue Fu Çev: Zülfü Dicleli Boyner Yayınları 2004 15-Ege Üniversitesi Tıp.Fak. Ders Notları. İletişim Becereleri KAYNAKLAR