2 - Kulak Burun Boğaz Farinks Hastalıkları Ketenci FAR FAR İ İNKS HASTALIKLARI NKS HASTALIKLARI FAR FAR İ İNKS HASTALIKLARI NKS HASTALIKLARI Dr. İbrahim KETENC İ Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Anabilim Dalı Kayseri Ketenci ? Dil ? Retromolar trigon ? Yanak ? A ğız tabanı ? Gingiva ? Sert damak Oral Kavite Neresi ? Oral Kavite Neresi ? Ketenci Travma Travma Ketenci Travma Travma ?Protez Ketenci ORAL MUKOZAL LEZYONLAR ORAL MUKOZAL LEZYONLAR ? Rekurrent Aftöz Stomatit ?Ety: Viral (H. Simplex), Travma, Otoimmün, Sistemik enf, Beslenme boz, Alkol, Tütün ?Semp: A ğızda birkaç mm çaplı ülsere beyaz lezyon. ?Klinik: 7-10 günde düzelir. Tekrarlayıcıdır. ?Ted: A ğız hijyeni, beslenme, protez Koterizasyon (% 10 AgNO 3 , TCA, Fenol) Steroid (Triamsinolon asetonid) İmmün supresan (Levamizol) ?A.Tanı: Behçet Hastalı ğı Ketenci Rekürren Aftöz Stomatit Rekürren Aftöz Stomatit Ketenci ORAL MUKOZAL LEZYONLAR ORAL MUKOZAL LEZYONLAR ?Nekrotizan Stomatit (Noma) ?Ety: ?, İmmün yetm, HIV ?Etk: Spiroket, fusiform ?Semp: Kemi ğe kadar nekroz, kanama, ex. ?Ted: A ğız hijyeni, Bizmut, küretaj ?Herpetik Stomatit ?Oral Kandidiyazis: Pamukçuk ?Etk: Candida albicans Ketenci NOMA (Nekrotizan Stomatit) NOMA (Nekrotizan Stomatit) Ketenci Herpetik Stomatit Herpetik Stomatit Ketenci Kandidiyazis Kandidiyazis Ketenci ORAL MUKOZAL LEZYONLAR ORAL MUKOZAL LEZYONLAR ?Co ğrafik Dil: Harita dili, Benign migratuar glossit, ?Skrotal dil: Yarık dil, Lingua plicata, ?Tüylü dil Ketenci Co ğrafik Dil Ketenci Skrotal dil Ketenci Tüylü dil Ketenci Behçet Hastalı ğı Behçet Hastalı ğı ?Rekurren aftöz ülserler (a ğızda) ?A ğrılı genital ülserler ?Uveit veya konjuctivit Ketenci FARENJ İTLER FARENJ İTLER ?Viral: Adenovirus, İnfluenza, Rinovirus ?Bakteriyel: Hem. Strep, Staf, Pnömokok ?1. Akut Farenjit ?2. Kronik Farenjit Ketenci Akut Farenjit Akut Farenjit ÜSYE veya Rinosinüzit sonrası ? Semp: Bo ğazda yanma, a ğrı, ate ş, ? FM: Yaygın hiperemi, eksuda ? Seyir: 3-5 günde geriler ? Ted: Semptomatik (Mayi, analjezik) Atu şman (SF, Rivanol, H 2 O 2 ) Antibiyotik (Bakteriyel ise) Ketenci Akut Farenjit Ketenci Kronik Farenjit Kronik Farenjit ?Ety: Rec. farenjit, Nazal obst, Sigara, Alkol, Kirli hava, Postnazal akıntı, Reflü, A şırı sıcak ve so ğuk gıdalar ?FM: Kataral, Hipertrofik, Atrofik Far. ?Ted: Semptomatik Predispozan faktör eliminasyonu Mandel Atu şmanı (Glyserin, KI, Mentol, Novocain) Ketenci Kronik Farenjit Kronik Farenjit Ketenci Spesifik Farenjitler Spesifik Farenjitler ?Vincent Anjini: Borelia Vincenti (Pen) ?Gonokokal far: Neiss. Gonore (Pen) ?Difteritik far: Cory. Difteria ?Sifilitik far: Trepanoma pallidum ?Di ğer: Tbc, Lepra, Wegener gr, Sarkoidoz Ketenci Waldeyer Halkası Waldeyer Halkası Nazofarenks ve orofarenkste yerle şmi ş olan, immün sistemde rol oynayan lenfoid doku ? Palatin tonsil ? Lingual tonsil ? Faringeal tonsil: ?Adenoid ?Lateral faringeal bantlar ?Gerlach bademci ği Ketenci Adenotonsiller Hastalıklar Adenotonsiller Hastalıklar A. Enfeksiyon / enflamasyon 1. Akut adenoidit/tonsillit 2. Rekurrent adenoidit/tonsillit 3. Kronik adenoidit/tonsillit B.Obstrüksiyon / hiperplazi C. Neoplasm / Malignancy Ketenci Mikrobiyoloji Mikrobiyoloji ? 3 ya ş altı ço ğu viral ? 3 ya ş üstü çocuklar; ?% 70 viral ?% 30 bakteri ; ?% 90 streptococcus pyogenes (AGBHS) ?% 40 beta lactamaz üreten (BLPO) ?Anaerobik ve BLPO prevalansı artmakta ? Eri şkinde yarısı viral Ketenci Bakteriyel Tonsillofarenjit Bakteriyel Tonsillofarenjit ? Sonuçları nedeniyle en önemli etken patojen A Grubu Beta Hemolitik Streptokok (AGBHS) TANI ? Bo ğaz kültürü - Antibiyogram gereksiz ? Hızlı streptokok antijen testi (RAST) (12 dk) ? Negatifse bo ğaz kültürü yapılmalı ? ASO ? Akut faz reaktanları ? Beyaz küre sayımı, Periferik yayma Ketenci Viral Tonsillofarenjitler Viral Tonsillofarenjitler ? YA Ş; ? İnfluenza her ya şta, ?Parainfluenza ve RSV çocuklarda ?EBV genç eri şkinlerde hastalı ğa neden olur. ? Tonsillofarenjit ile birlikte; ? Rinit, konjuktivit ve öksürük olması, ? Atipik lenfositoz viral etyolojiyi dü şündürür ? Deri döküntüsü ? HIV ve EBV enfeksiyonlarını akla getirir. ? Konjuktivit ? Adenovirus enfeksiyonlarında görülür. Ketenci ASO ASO ? Streptolizin O ’ya kar şı olu şan antikor. ? Akut strep enf ’dan 2 hafta sonra artar. ? 200 TÜ üzeri de ğerler anlamlı. ? Geçirilmi ş enfeksiyonu gösterir. Akut tonsillit tanısında rolü yok ? Ta şıyıcılık ile akut enfeksiyon ayrımında de ğerli Ketenci Akut adenoidit Akut adenoidit ?Semptomlar : ?Pürulan rinore ?Burun tıkanıklı ğı ?Ate ş ?Otitis Media Ketenci Kronik adenoidit Kronik adenoidit ?Semptomlar : ? İnatçı rinore ?Postnazal akıntı, öksürük ?A ğız kokusu, ?Ba şa ğrısı ?Beraberinde otitis media > 3 ay ?Reflü, Apne, Horlama, ?Enürezis, Gündüz uyuklama, Davranı ş boz, Ketenci Adenoid Hipertrofi (Vejetasyon) Adenoid Hipertrofi (Vejetasyon) ? NF ’teki adenoid dk. büyümesi, çocuklarda sık ? Semp: 1. Burun Semp: Nazal Obstrüksiyon A ğız açık uyku, horlama, hiponazalite 2. Adenoid yüzü “Facies Adenoides” Balık a ğzı, Oklüzyon boz, uzun yüz, sıkı şık di şler 3. Kulak Semp: EOM = SOM ? Ted: Antib, antihistaminik, dekonjestan, Gerekirse Adenoidektomi Ketenci Adenoid Hipertrofi Adenoid Hipertrofi (Geniz Eti) (Geniz Eti) Adenoid Hipertrofi Adenoid Hipertrofi (Geniz Eti) (Geniz Eti) Ketenci Akut Tonsillit Akut Tonsillit ?Belirti ve bulgular ?Ate ş ?Bo ğaz a ğrısı ?Disfaji ?A ğrılı servikal LAP ?Tonsil üzerinde eritem ve eksuda Ketenci Kataral, Kriptik, Membranöz Kataral, Kriptik, Membranöz Ketenci Medikal Tedavi Medikal Tedavi Takip : Hızlı test ve Kültüre göre Antibiyotik A. Tedavi: Penicillin ilk seçenek. Komplikasyonlar az? 1. Penisilin V (10 gün), (Amoksisilin, Ampisilin) ? Penisilin prokain (5-10 gün) ± Penadur ? Amoksisilin klavunat (10 gün) (anti-BLPO) ? Ampisilin sulbaktam (10 gün) 2. Pen G Benzatin (Tek doz ) (600000-1200000 Ü) 3. Makrolidler (Eritromisin, Azitromisin, Klaritromisin) 4. Sefalosporinler (Sefiksim, Sefuroksim aksetil, Sefaleksin) 5. Sulfonamidler, tetrasiklinler GABHS enf.da kullanılmaz Ketenci Ayırıcı Tanı Ayırıcı Tanı ? Grup C ve G streptokoklar ? Difteri : Kanayan psödomembran, sert dama ğa ve larenkse doğru ilerleme, karaci ğer, böbrek ve kalpte toksisite, nörolojik kompl, genel durum bozuk) ? Vincent anjini ? E. Mononükleoz : Hepatosplenomegali, periferik kanda atipik hücreler, seroloji (Paul-Bunnell testi) ? Kızıl: ? Herpanjina :Eksüda yoktur, 2-3 mm ülseratif lezyonlar ? Agranülositoz: Nekrotik anjin ve mukozal kanama, ülser ? Malignansi : Lenfoma, lösemi, karsinoma Ketenci Enfeksiyöz Mononükleoz Enfeksiyöz Mononükleoz ? Etken : Epstein-Barr Virüsü Öpü şme hastalı ğı, EBV hayat boyu kalır. ? Semp: Ate ş, Hepatomegali, splenomegali, rash ? Tonsillit ; Membran hatta apseye sebep olabilir ? LAP ; Gençlerde belirgin LAP (% 90) ? Heterofil antikor (+) • Ampisilin verilirse döküntü olur. Ketenci EBV pete şileri ve LAP EBV pete şileri ve LAP Ketenci Vincent anjini Vincent anjini ? Ülseromembranöz stomatit ?Spiroket ve fusiform bakteriler ?A ğız bakımı kötü, vücut direnci dü şük ki şiler ?Tek taraflı gingiva, yanak ve tonsilde a ğrılı ülser ve membranlar ?A ğız kokusu ve LAP ? Tanı ?Gram boyama (Tipik) ? Tedavi ?Penisilin ?A ğız hijyeni Ketenci Akut Tonsillofarenjit Akut Tonsillofarenjit Ketenci Tonsillit Komplikasyonları Tonsillit Komplikasyonları ?Peritonsiller Abse ?Parafaringeal Abse ?Retrofaringeal abse ?Akut otitis media ?A. Glomerülonefrit ?A. Romatizmal ate ş (ARA olu şma riski %2) ?Servikal adenit Ketenci Peritonsiller abse (Quincy) Peritonsiller abse (Quincy) ? Tonsil kapsülüyle Mus. Konstriktör faringeus superior arasındaki abse ? Semp: ?Ate ş, bo ğaz a ğrısı, ?Disfaji, odinofaji, ?Trismus, salya akması ?LAP Tonsil Tonsil Tonsil Tonsil Ketenci Peritonsiller abse Peritonsiller abse ? FM: ?Yumu şak damakta tek taraflı şi şlik ve fluktuasyon, ?Tonsilde itilme, ?Uvula deviasyonu Peritonsiller Abse Peritonsiller Abse Uvula Uvula Ketenci PTA PTA Tedavi ? Flegmon : Antibiyotik ? Abse : Drenaj ?Antibiotik ? İV sıvı ?Tonsillektomi Abse Abse Abse Abse Ketenci PTA drenajı PTA drenajı Ketenci Parafaringeal Abse Parafaringeal Abse Damar-sinir paketi bölgesinde abse ? Ety: Tonsillit, Farenjit, Di ş çürü ğü, travma ? Semp: Boyunda şi şlik, ate ş, a ğrı, tonsilin itilmesi ? Ted: Drenaj + Antibiotik ? Komp: Jug ven tromboflebiti, larenks ödemi, mediastinit ? A.Tanı: Karotis Anevrizması Ketenci Retrofaringeal Abse Retrofaringeal Abse Retrofaringeal bölgede abse ? Bukofaringeal fasya ile Alar fasya arası “Retrofaringeal bo şluk ” , Alar fasya ile prevertebral fasya arası “Prevertebral bo şluk = Danger Space ” ? 3 y altı, ÜSYE sonrası LAP, travma, Tbc ? Semp: Yutma güç, ense sert, farenks arka duvarı kabarık ? Ted: Drenaj + Antibiotik ? Komp: Rüptür, asfiksi, larenks ödemi, Jug v. Tromboflebiti, mediastinit Ketenci Ludwig Anjini Ludwig Anjini ?Submandibüler selülit ? Ety: Di ş enf, travma ? Semp: ?A ğız tabanı sert (tahta gibi) ?Ate ş, a ğrı ?Yutma güçlü ğü ? Ted: Antibiyotik + Drenaj Ketenci Kronik Tonsillit Kronik Tonsillit Semptomlar : Bo ğaz a ğrısı, halitozis, tonsillolit, LAP PARAMETRELER ? Enfeksiyon sıklı ğı ?Bir yılda 7 atak ve üzeri ? İki yılda 5 atak ve üzeri ?Üç yılda 3 atak ve üzeri ? Obstrüksiyon o Tonsiller fossada + % < 25 ++ % 25-50 +++ % 50-75 ++++ % >75 Ketenci Kronik Tonsillit Kronik Tonsillit Ketenci Tek Taraflı Tonsil Büyümesi Tek Taraflı Tonsil Büyümesi Tek Taraflı Tonsil Büyümesi Tek Taraflı Tonsil Büyümesi GÖRÜNEN veya GERÇEK BÜYÜME A – Neoplastik ? Squamöz hc. Ca ? Papillom ? Lenfoma ? Non-Hodgkin Lenfoma B - Non-neoplastik : ? Medial yerle şim, PTA, Parafarengial kitle ? Akut ve Kr infeksiyon : (Tbc, Actinom., Kong. Sifiliz) ? Hipertrofi ? Kongenital : (Teratom, Hemangiom, Lenfangiom, Kistik higroma) Ketenci Asimetrik Tonsil Asimetrik Tonsil Ketenci Lenfoma Lenfoma Ketenci Tonsillektomi Endikasyonları Tonsillektomi Endikasyonları ? Mutlak Tonsillektomi Endikasyonları ? Obstrüktif Tonsiller hipertrofi ? OSA / Cor pulmonale ? Geli şme gerili ği ? Malignite şüphesi ? Tonsil kanaması (Tonsillektomi) ? Göreceli Tonsillektomi Endikasyonları ? Rekurren tonsillit ? Kronik tonsillit ? Peritonsiller abse ? Streptokok ta şıyıcılı ğı ? Disfaji veya konu şma bozuklu ğu ? Halitozis Ketenci Tonsil Cerrahisi Tonsil Cerrahisi 1. Tonsillektomi: tonsillerin kapsülü ile birlikte tam olarak eksizyonu 2. Tonsillotomi / intrakapsüler parsiyel tonsillektomi: tonsil kapsülü korunarak tonsillerin tama yakın çıkarılması. 3. Tonsil redüksiyonu / tonsil hacminin azaltılması; tonsil mukozası korunarak lenfoid elemanların azaltılması Ketenci Cerrahi Teknik Cerrahi Teknik Komplet Tonsillektomi ? 1. So ğuk diseksiyon ? 2. Elektrokoter ? 3. Harmonik skalpel ? 4. Argon plazma koag ? 5. Lazer ? 6. Thermal Welding Tonsillotomi ? 1. Giyotin ? 2. Kriyojenik ? 3. Mikrodebrider ? 4. Lazer ? 5. Bipolar elektrokoter Tonsil Redüksiyonu ? 1. Radyofrekans ablasyon ve koblasyonu Ketenci Adenoidektomi Endikasyonları Adenoidektomi Endikasyonları ? Mutlak Adenoidektomi Endikasyonları ? Adenoid hipertrofi / Nazal obs. ? Adenoid yüzü ? Rekurren SOM ? Uyku apnesi ? Göreceli Adenoidektomi Endikasyonları ? Recurrent veya Kr. Otitis media ? Recurrent veya Kr. Rinosinüzit ? Recurrent veya Kr. Adenoidit Ketenci Radyoloji Radyoloji Ketenci Adenoidektomi ? 1. Küret ? 2. Elektrokoter ? 3. Lazer ? 4. Mikrodebrider Adenoidektomi Adenoidektomi Ketenci Kontrendikasyonlar Kontrendikasyonlar ? Tonsillektomi Kontrendikasyonları ? Kanama diatezleri ? Akut tonsillit ? İlaç kullanımı ? Ya ş ( 3 ya ş altı) ? Poliomyelit epidemileri ? Yarık damak ? Sistemik hastalık ? İleri kardiak ve pulm. hast., regüle olmamı ş DM ? Adenoidektomi Kontrendikasyonları ? Yarık damak (VFY) ? Akut Adenoidit ? Kanama diatezleri ? Sistemik hastalık Ketenci Ketenci Ketenci Ketenci Ketenci Ketenci Kaynaklar Kaynaklar ? Önerci M. Kulak Burun Bo ğaz Hastalıkları Tanı ve tedavide ilk adım.s. 7-25, Matsa Matbaacılık, Ankara, 2002. ? Koç C. Kulak Burun Bo ğaz ve Ba ş Boyun Cerrahisi. S. 89-305. Güne ş Kitabevi, Ankara, 2004. ? Cummings CW (çeviri editörü: Koç C). Cummings Otolaringoloji Ba ş ve Boyun Cerrahisi. 4. baskı. Güne ş Kitabevleri, Ankara, 2007. ? Çelik O. Kulak Burun Bo ğaz Hastalıkları ve Ba ş Boyun Cerrahisi. Turgut Yayıncılık, İstanbul, 2002.