1 - Tıbbi Mikrobiyoloji Fırsatçı Mikoz Etkenleri F rsat ç mikoz etkenleri Prof. Dr. A. Nedret KO Ç Erciyes Ü niversitesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal , KayseriFusariumZygomycetesExserohilumDrechaleraCryptococcus t ü rleriASPERG İ LLUS T Ü RLER İ Aspergillus t ü rleri Hastaneye yat p tedavi gerektiren sistemik ? mikozlarda Candida t ü rlerinden sonra s kl kla izole edilen k ü f mantar d r. En s kl kla kar ş m za ç kan t ü rler: ? Aspergillus fumigatus, ? Aspergillus flavus ? Aspergillus niger ?Aspergillus t ü rleri Do ğada, toprakta ve çü r ü m üş ? bitkiler ü zerinde d ü nyada yayg n olarak bulunan k ü f mantar toksik, alerjik, lokal ve ? sistemik infeksiyonlara invazif aspergillozda ç o ğ u kez hastan n risk fakt ö rleri Mikrokonidyumlar n solunum ? yolu ile al nmas , akci ğerlerden kan yolu veya kom ş uluk yolu yay l mAspergillus t ü rleri Mantar aleminin ? Ascomycota b ö l ü m, Eurotiales tak m, Trichocomaceae ailesi i ç inde En s k izole edilen A. fumigatus, A. flavus ve A. Niger dir. Bunlar n e ş eyli form yoktur. Baz e ş eyli formlar ; ? Petromyces, Eurotium, Neosartorya, Fennellia,Emericella cins leri olarak isimlendirilir .Aspergillus Morfolojisi Aspergillus t ü rleri kolayca basit ? besiyerinde ü reyebilir. T ü re ö zel mi ç elyumlar ve konidileri vard r.Mikroskopik ö zellikleri: Septal hifa , ayak h ü cre ? ve burdan ç kan konidiofor , konidioforun geni ş lemesiyle olan vesik ü l ve bunun ü zerinde f ialid ( sterigma), bunun ü zerinde konidiler uzun zincir yapm ş ş ekilde dizilirler. fialid tek ve ç ift s ral ? ‘ metula ’ ş eklinde olabilir. Mikroskopik ö zellikleri Baz t ü rler i ç inde spor bulundurmayan ? k ü resel ç e ş itli b ü y ü kl ü kte, kal n ve refraktif duvarl ş i ş mi ş hifa bulundurur buna ş i ş kin h ü cre ( H ü lle h ü creler) denir. Bu h ü lle h ü creler birle ş ir k ü me halinde toplan r buna ‘ Cleistothecia ’ denir. Cleistothecia k ü resel yap dad r, i ç i aski ve askospor ile doludur.T ü r ayr mlar Temel olarak konidi, konidiofor, phialidis ? yap s ve dizili ş leri, metula, Cleistothecia varl ğ ve koloni rengine g ö re yap l r.Aspergilloz i ç in risk fakt ö rleri: Aspergilloma ( ? pulmoner kaviteli) Tuberk ü loz ? Kistik fibrozis ? Mikozis ? B ü ll ö z amfizem ? Kaviter karsinoma ? Pn ö mokonyozis ? Alerjik ? bronkopulmoner aspergilloz Atopi ? Sarkoidoz ? Konidilere maruz kalma ? İ nvazif aspergilloz ? Hematolojik malignensi ? Sitotoksik ila ç lar ? İ mmunos ü presyon ?Kronik nekrozitan pulmoner aspergilloz N ö tropeni ? Kronik obstriktif akci ğer hastal ğ ? İ naktif mikobakteriyal infeksiyon ? Sarkoidoz ? Pn ö mokonyozis ? D üşü k doz kortikosteroit kullan m ? Ba ğdokusu bozuklukllar ? Diabetes mellitus ? Maln ü trisyon ?İ nvazif aspergilloz Hematolojik malignensi ? Sitotoksik ila ç lar ? İ mmunos ü presyon ? Pulmoner infakt ? Kronik gran ü lomat ö z ? İ mmunos ü presyon ile ? organ trasplantasyon Kemik ili ği ? trasplantasyon Kortikosteroit tedavi ? Geni ş spektrumlu ? antibiyotik kullan m ? İ ntraven ö z uyu ş turucu ? kullananlar Diabetes mellitus ? Acquired ? immundeficiency syndrome (AIDS)I-Sa ğ l kl konaktaki hastal klar A-Toksikozis veya mikotoksikoz 1-Mikotoksinlerin al m 2-Di ğ er metabolitlerinin al m B-Alerjik belirtiler 1-Alerjik ast m 2- Alerjik rinit 3- Alerjik sin ü zit 4-Ekstrinsik Alerjik alveolit 5-Hipersensivitif pn ö noni 6- Alerjik bronkopulmoner aspergillozC-Y ü zeyel infeksiyon 1-Deri infeksiyonu 2-Otomikoz 3-Sin ü zit 4-Saprofitik bronkopulmoner aspergilloz 5-Trakeobronjit D- İ nvazif infeksiyon 1-Tek organ 2- Bir ç ok organ ‘ dissemine) tutulumuII-Doku hasar veya yabanc cisim ile ili ş kili infeksiyon A-Keratit ve endoftalmi ? B-Yan k infeksiyonu ? C-Osteomiyelit ? D- Prostetik kapak endokardit ? E-Vask ü ller greft infeksiyonu F-Aspergilloma ( Fungal ball) ? G-Ampiyem ve Plevral aspergilloz H-Peritonit ? III-Kompramize konakta ? infeksiyon A-Primer k ü tan ö z aspergilloz ? B-Sino-orbital infeksiyon ? C- Pulmoner aspergilloz ? 1- İ nvazif trakeobronjit ? 2-Kronik nekrozitan pulmoner ? aspergilloz 3-Akut invazif pulmoner ? aspergilloz D-Sentral nerv ö z sistem ? aspergilloz E- İ nvazif (dissemine) ? aspergillozTANI: 1-Klinik tan ? 2-Laboratuvar tan : ?Klinik ö rnek: Respiratuvar sekresyonlar, deri ve di ğer kinik ö rnekler. ? Aspergillus t ü rlerinin klinik ö rnekten izolasyonu her ? zaman infeksiyonu g ö stermez. Çü nk ü do ğada yayg nd r. Bunun i ç in 1- Klinik ö rne ğinin direkt mikroskopik incelemesine direkt olarak g ö stermek 2-Ayn ki ş i ve ö rnekten birka ç kez ü retmek veya birden ? fazla organdan al nan ö rnekte ü retilmesi gerekmektedir. Ancak immun yetmezlikli konakta tek ö rnekte ü retmek ö nemli olabilir. ?Direkt inceleme: ? 1- % 20-30 KOH ile ? inceleme 2- Calcofluor white boyama ve KOH ile beraber incelenmesi 3--Gomeri Methamin ? silven (Doku ö rnekleri i ç n)K ü lt ü r: B ü t ü n rutin ? besi yerinde ü r ü yebilir. Sabouraud dextrose agar, %4 Malt extrakt agar kullan labilir. Yaln z sikloheksimid besiyerine kat lmamal d r. 3-4 g ü nd ü reyebilir.Seroloji: Antikor belirlemede: ID ( İ mmun ? dif ü zyon testler), ELISA, RIA, İ ndiret immunfloresan testler Antijen belirlemek : ELISA, RIA, ? İ mmunoblotting Aspergilloz belirlemede molek ü ler testlerde ? kullan l r: PCR, Dna problar.Aspergillozda antijenimi Galaktomannan antijenemi belirlemedeELISA ? y ö ntemi kullan l r Serum ve BAL ö rnekler i ç in duyarl l ğ y ü ksektir ? ancak serumda % 50-90 duyarl l k, ö zg ü ll ü ğü %81-93 Hastal ğ n erken d ö neminde hatta ? radyolojik bulgular ş ekillenmeden m ü mk ü n olabilir Galaktomannan antijenemi Ger ç ek pozitiflik ard ş k al nan ö rneklerle artar. ? Yalanc pozitiflik %8 oran nda olabilir ? Test i ç in pozitiflik s n r de ğeri standart de ğildir ? Ü retici firma taraf ndan >1.5 ö nerilmektedir. ? Ancak bu pozitiflik s n r de ğeri FDA taraf ndan ö nerilen 0.5 s n rd r. 0.5 s n r olursa duyarl l k art ğ ileri ? s ü r ü lmektedir.Galaktomannan antijenemi yanl ş pozitiflik S ü tten zengin diyet al m ? Piperasilin-tazobaktam gibi mantardan ? ü retilen antibiyotikler Di ğer mantar ve bakteri infeksiyonlar ?(1-3)-beta-D-glukan Zygomycetes ve Cryptococcus neoformans ? duvar nda di ğer mantarlardan daha az bulunur Di ğer mantarlar n infeksiyonlar nda g ö sterilir ? % 69 duyarl l k, ö zg ü ll ü ğü %87, negatif pretiktif ? de ğer %75 ve pozitif pretiktif de ğer %83d r. Kandidozda %81, aspergillozda %80, Fusarium ? infeksiyonunda %100 pozitif bulunmu ş tur. Lintock LA et.al. Bri J Heamatol 2004; 126:286-297.Aspergilloz belirlemede molek ü ler testler PCR amlificasyon ? DNA problar ? PCR-RFLP ? SSCP ? Duyarl k 50 alt ndad rCFU/ml ? BAL ö rnekte Yalanc pozitiflik %6-23 ? Kan ve serum ö rnekleri daha ç ok ö nerilir ?FusariumZygomycetesExserohilumDrechaleraKlinik Ö nemi olan Zygomycetes T ü rleriZygomycetes s n f mantar lar ilk defa 1800 ? y l nda kanserli bir hastada sistemik infeksiyondan izole edildi ği bildirilmi ş tir. Absidia corymbifera olarak tan mlanm ş t r. ?infeksiyonlar nda t ü r tayini ? yap lmad ğ ndan b ü t ü n olgular ‘mukormikozis ’ veya ‘ Mucor infeksiyonu ’ olarak adland r lm ş Rhizopus t ü rl eri Mucor t ü rlerine g ö re ? infeksiyonlarda daha s kl kla izole edilmekte ZygomycetesS k de ğildir. ? K anserli, antibiyotik ve kortizon kullanan, ? diyabetli, deferoksim ve desferrioxamine tedavisi, transplantasyon, immunsuppressif tedavi alan hastalarda daha s kl kla g ö r ü lmektedir. Daha ö nceleri ö l ü mle sonlanan bir hastal k ? olmas na ra ğmen tan daki ve cerrahi ve antifungal tedavideki geli ş meler bir ç ok hastan n iyile ş mesini sa ğlamaktad r. ZigomikozEn s k kar ş lan etkenler Mucoraceae ? ailesindendir. Bunlardan en s kl kla Rhizopus , Mucor , ? Absidia cinsleri daha nadir olarak ta Rhizomucor, Apophysomyces, Saksenaea, Cunninghamella, Cokeromyces ve Syncephalastrum cinslerini hastal k etkeni olarak g ö r ü lmektedir. ? ZigomikozZigomikoz Hastal k belirtileri primer olarak ? rinosere b ral, pulmoner, gastrointestinal, kutan ö z/subk ü tan ö z, alerjik hastal ktan, yayg n hastal ğa ve aseptomatik kolonizasyonlara kadar ç e ş itlidir. ZYGOMYCETES ’ LER İ N SINIFLANDIRILMASIZygomycetes B ö l ü m: Zygomycota ? S n f: Mucoraceae ? Zygomeycetes (En s k) Tak m: ? Entomophthorales Mortierellales Mucorales (en s k) Aile: Ancylistaceae ? Basidiobolaceae Mortierellaceae Cunninghamellaceae Mucoraceae (En s k) Saksenaeaceae Syncephalastraceae ThamnidiaceaeZygomycota b ö l ü m ü nde s n fland r l r. ? Organizmalar n karakteristikleri geni ş ş erit ? ş eklinde septas z hif ve e ş eyli spor olarak zigospor olu ş turmalar d r. Zygomycetes s n f insan patojenleri i ç erir. ? Bu s n f Mucorales ve Entomophthorales olarak ayr lm ş t r. Zygomycetes t ü rlerisubkutan ö z ve mukokutan ö z mikoza ? neden olan Zygomycetes s n f mantarlar n tak m d r. Entomophthorales ismi Latince ? ‘Entomon ’ anlam nda ki eklembacaklar ndan gelir. Orijinal olarak eklembacakl lar n parazitidir. EntomophthoralesEntomophthorales İ nsan patojenleri Conidiobolus ve ? Basidiobolus cinsleridir. Bunlar n olu ş turdu ğu infeksiyonlara ? basidiobolomikoz (basidiobolomycosis) ve conidiobolomikoz (conidiobolomycosis) ? denir. insan ve hayvan hastal klar na neden olabilenler ? olarak alt familyaya ayr l r: Mucoraceae, Cunninghamellaceae, Saksenaea, Thamnidiaceae, Syncephalastraceae ve Mortierellaceae. Bu s n flare i ç inde insan hastal ğ na neden olan ? t ü rleri i ç eren Mucoraceae ailesidir. Mucoraceae ailesin sporan jium olarak ? isimlendirilen ç uvalla benzer e ş eysiz spor olan sporanjiospor ü reten zygomycetesleri i ç erir. MucoralesMucoraceae / Absidiaceae ailelerinin ü yeleri ? olan Rhizopus, Mucor , Absidia, Rhizomucor ve Apophysomyces cinsleri insan infeksiyonlar nda patojen olarak g ö sterilmi ş Mucoraceae ailesiZYGOMYCETES ’ LER İ N EP İ DEM İ YOLOJ İ S İ Zygomyceteslerin hastal k olu ş turmada ? major model ç evre kaynaklardan sporlar n inhalasyon yolu dur. Arpa ve di ğer tah l end ü strisinde, kaz ve harfiyat i ş lerinde ç al ş ld ğ nda veya kontamine filtrelerle bu mantarlar n sporlar na maruz kal nd ğ nda alerjik veya infeksiy ö z akci ğer hastal klar g ö r ü lmektedir. EP İ DEM İ YOLOJ İ S İZygomycetesler ile infeksiyon olu ş mas nda ? perk ü tan yol ile maruz kalma da ç ok ö nemlidir. Enjeksiyon yolu , kateter giri ş b ö lgesinde, k ö t ü ? ila ç al ş kanl ğ olanlarda ve tatoa yapat ranlarda , Sinek ve sivrisinek s r klar yap ş t r c ü r ü nlerin ç e ş itleriyle zigomikozu olu ş abilmektedir. EP İ DEM İ YOLOJ İ S İEP İ DEM İ YOLOJ İ S İ G astrik zigomikoz ; k urutulmu ş ekmek ü r ü nlerinin ? fermente s ü tler ile i ş lendi ği ü r ü nler, m s rdan ü retilen alkoll ü i ç e c ekle r Sporlarla kontamine ş ifal bitkiler , H ematoloji ve onkoloji klini ğinde olgular n birk sm orefaringeal incele i ç in kullan lan dil basacaklar ndan olu ş tu ğu s ü r ü lmektedir. K ü fl ü saman ve tah llar n t ü ketilmesi ö zellikle ? hayvanlarda ö nemli bir yoldur.Z İ GOM İ KOZ GEL İ Ş MES İ N İ Ç İ N R İ SK FAKT Ö RLER İR İ SK FAKT Ö RLER İ Ş eker hastal ğ ? S olid t ü m ö r ? l ö semi, lenfomal , ? organ ve kemik ili ği ? nakli, antibiyotik alan , ? deferoksamin/desferrioks ? amin tedavisi alanlarda , İ ntraven ö z ila ç kullan m , ? HIV ’ li hastalarda ? Gastrointestinal ? zigomikoz ile ili ş kili risk fakt ö rleri: protein kalori ? maln ü tisyonu, ishal, ? tifoid fever, ? gastrik veya intestinal ? ü lserler, amibik koli t ?Klinik g ö stergeler: 1-Rhinocerebral ? mucormikoz 2-Pulmoner mucormikoz ? 3-Gastrointestinal ? mucormikoz 4-K ü tan ö z mucormikoz ? 5-Dissemine mucormikoz ? 6-Mucormikozun di ğer ? formlar : ( ö zellikle k ö t ü ila ç al ş k nl ğ olanda), endokartit, osteomiyelit, piyolonefrit. 7-Alerjik ? 8-Mucormikozun ? desferoksamin tedavisi ile ili ş kisiAlt hastal kta ya ş am n devam i ç in olduk ç a ? ö nemlidir. 179 rinoserebral zigomikozlu hastan n %75 ’ i imm ü nkopremize, %60 ’ diyabetliydi ve di ğer sistemik hastal ğ olan hastalar n sadece %20 ’ si iyile ş ebildi.Zygomycetes lerin tan sKlinik ö rneklerin mikroskobik incelenmesi Balgam, abse, sin ü s infeksiyonlar nda ? inflamat uva r s v aspirasyonu, ve genito ü riner ve jinokolojik ö rneklerden sitolojik preparasyon larda invaze olmu ş dokudan fungal elemanlar g ö stermek zor olabilir. Mantar elemanlar sitolojik ö rneklerde ; ? nadir olabilir ve ? s kl kla par ç alanm ş ? hifler ö rne ğin bir k sm nda ç ok fokal olabilir. ?Klinik ö rneklerden preparatlar ; calcofluor white, Gomori methamin silver boya nabilir Damar duvar na hifal invazyon genellikle mucorales ile g ö r ü l ü r , fakat Entomophthorales ile g ö r ü lmez. Direkt mikroskobik bakKlinik ö rneklerin mikroskobik incelenmesi G eni ş septas z hiyalin liflerin olu ş umu karakteristiktir. Septas z hiflerin kal nl klar ç e ş itli , dallanm ş , geni ş a ç l ( 45-90 derece ), k vr k, b ü k ü k ‘ b ü k ü lm üş selefont ’ olarak adland r lm ş t r.k ü lt ü rel karakterleri H em selektif veya selektif olmayan fungal k ü lt ü rlerde ü r ü yebilmektedir. B akterileri inhibe eden fungal besiyerleri tercih edilir Sabouraud dextrose agar, %4 Malt extrakt ? agar kullan labilir. Besiyeri siklohekzimid i ç ermemelidir ?k ü lt ü rel karakterleri Ü remeleri h zl d r ? mi ç elyel elementler birka ç g ü n i ç inde (1-7) petrinin i ç erisini kaplar. Y ü ksek ariyel ? mi ç elyumlar vard r ‘ pamuk ş ekeri ’ . ‘lid lifter ’ ‘kapak kald r c s’ Y ü kseklik, b ü y ü me, ? pikmentasyon derecesi t ü rden t ü re d e ği ş ir. Zigomyceteslerin t ü rlerinin kesin ? identifikasyonu mi ç elyumlar n ve seks ü el veya aseks ü el ü r ü nlerin mikroskobik tan mlanmas ile olmaktad r. Sporulasyon karakteri ile morfolojik ? identifikasyon yap labilir. İ dentifikasyonSporulasyon karekteri ile morfolojik identifikasyonZigos p or Zigos p or ü retimi seks ü el ü retimdir ve ? zygomycetesler i ç in ö nemli bir ö zelliktir. Baz terimlerin a ç klamas : Apohysis : Columellan n hemen a ş a ğ s nda ? sporangioforun ş i ş mesiyle ortaya ç kan olu ş umdur. Collar : Sporangioforun a ç lanma ile tekrar dal ? ç karmas d r. Collarette:K üçü k dallar. Columella: Sporangioforun ucunda kubbe ? ş eklinde olu ş um. Rhizoid :K ö ke benzer k sa dallanm ş olu ş um. ? Sporangiolum: Sporangioforun ü retti ği ? sporangiumda daha k üçü k, az say da olu ş um.Sporangiophore: Sporangiumu geli ş tiren ö zel ? hifa. Sporangiospore : Sporangium i ç inde ü reyen ? aseksuel spor. Sporangium: aseksuel sporlar i ç eren kese ? ş eklinde olu ş um. Stolon: Sporangiofor veya rhizoidlerden devam ? ede horizantel hifa. Zygospore : İ ki gametin birle ş mesinden ortaya ? ç kan seksuel spor.4- İ dentifikasyon : Tan mlamada aseksual karakterler kullan lmakta: ? 1- Sporangiosporlar n tipi ve say s ? 2-Sporangiosporlar ihtiva eden ve destekleyen ? yap lar 3-Sporangioforun yap s ? 4- Sporangiofordadallanma olup olad ğ ? 5-Columellan n g ö r ü n ü m ü ? 6-Rizoidlerin varl ğ veya yoklu ğu ve sporophor ? ve stolon ile ili ş kisiZygomycetes ile infeksiyonlar nda serolojik tan mlama Zigomikozis belirlemek i ç in se r olojik tan mlama ? klinik kullan ma daha girmemi ş tir. Bir ç ok laboratuvarlarda invaziv z igomikozis ? belirlemek i ç in se ro lojik ç al ş malar yap l maktad r . K esin tan yine morfolojik tan mlama d r ?Molek ü ler y ö nt e mler Molek ü ler y ö ntemler taksonemik ay rmay ? belirlemede daha fazla kullan lmaktad r. DNA kopyalama, PCR veya di ğer molek ü ler y ö ntemler mantarlar n uygun s n f, aile, cins, t ü r ve varyetelerini belirlemek i ç in temel olarak kullan lmaktad r. TEDAV İ  Zigomikoz tedavide cerrahi + antifungal ? tedavi + alt hastal ğa ba ğl medikal tedavi ö n emlidir. Zigomikoz lu olgu lar i ç in ilk se ç ilecek ila ç ? AFBdir. Azoler tedavide kullan lmamal d r. İ n vitro ve ? in vivo etkinli ği yoktur. Koruma Profilaktik antifungal al m ö nerilmez. ? Transplantasyon ve onkol o jik birimlerde ? Hepafiltreler ö nerilir. N ö tropenik hastalarda ç evresel tozlar ? mini m ize olmal N ö tropenisi 1000/ml alt nda oldu ğunda ? maske kullan l mal d r.CRYPTOCOCCUS T Ü RLER İCryptococcus cinsi Bir ç ok t ü r ihtiva eder. Bunlardan yaln z ? Cryptococcus neoformans insanlarda patojen olarak d üşü n ü lmesine ra ğmen nadir olarak C. albidus , daha nadir C. laurentii , C. luteolus , C. terreus , C. uniguttulatus da immun yetmezlikli ki ş ilerde izole edile bilmektedir.Cryptococcus cinsi B ö l ü m:Basidiomycota ? S n f: Hymenomycetes ? Tak m: Tremellales: ? Aile: Filobasidiaceae ? Cins: Filobasidiella (e ş eyli form) ? Cryptococcus (e ş eysiz form)Cryptococcus (e ş eysiz form) Cryptococcus albidus ? Cryptococcus ater ? Cryptococcus curvatus ? Cryptococcus laurentii ? Cryptococcus macerans ? Cryptococcus neoformans var. gattii ? Cryptococcus neoformans var. grubii ? Cryptococcus neoformans var. neoformans (en s k) ? Cryptococcus unigattulatus ? Cryptococcus humicola complex ?Cryptococcus neoformans Heterobasidiomycetous olarak identifiye edilen ? insanlar n ilk fungal patojeni olan maya t ü r ü d ü r. A, B, C, D olarak 4 sero tipi vard r. Serotip A, ? D ’ in seksuel formu Filobasidiella neoformans ve Serotip B, C ’ in seksuel formu Filobasidiella bacillispora olarak isimlendirilmi ş tir. En son t ü r Cryptococcus neoformans var.gattii bulunmu ş tur.Cryptococcus neoformans Cryptococcus t ü rleri: ? Cryptococcus neofomans : t ü m d ü nyada g ü vercin d ş k s ! Cryptococcus gattii: Avustralya, G ü ney-Do ğu Asya, G ü ney Amerika…. ö kaliptus a ğac ! C. neoformans ? maya benzeri kaps ü ll ü mantar oda s s nda ve 37 ° C ’ de ü reme – “m ü koid” koloni Cryptococcus t ü rleri Ç e ş itli b ü y ü kl ü kte mukopolisakkaritten ? olu ş an kaps ü lleri vard r. Ç ini m ü rekkepi ve musacarmin boyas ile ? boyanarak kaps ü l g ö r ü n ü r hale gelir. Cryptococcus t ü rleri ü reaz ü retirler ? bir ç ok karbonhidrat kullan rlarlar ? nonfermentatifdir ? aeroptur. ?Cryptococcus t ü rleri T ü rlerin ayr m nda karbonhidrat asimilasyonu, ? KNO3 kullan m ba ğl tan mlan r. ? Cryptococcus neoformans ’ di ğer t ü rlerden ? ay rmada 37 o C ’ de ü reyebilmesi ve Guizottia abyssinica , creatin i ç eren agarlarda ( ? Niger seed agar, Bird seed agar, Staib agar) da kahverengi koloni yapmas , ayr ca fenol oksidaz ü retmesi ile ayr l r.Patojenitesi Cryptococcus neoformans ’ n virulans ? 37oC ü reyebilmesi , kaps ü ll ü olmas , difenol oksidaz ü retimi ili ş kili oldu ğu bildirilmektedir. Kaps ü l fagositoza engel olur ve ona kar ş antikor ü retimini inhie eder. Patojenitesi Difenol oksidaz enzimi ü retemeyen mutantlar ? hidrojen peroksidaz ve metolo iyonlar n varl ğ nda epinefrin oksidaz sistemi ile ö ld ü r ü l ü r. Bu enzimi ü reten su ş lar santral nerv ö z sistemde ? bu sistemden korunur ve orda yerle ş ebilir. Neden oldu ğu en s k infeksiyon olan Sinir sistemi ? kriptokokozuna ( Menenjit ve meningoensefalit) neden olur.Epidemiyolojisi: Kriptokokoz d ü nyada yayg n olarak bulunan ? f rsat ç bir infeksiyondur. Cryptococcus neoformans toprakta, g ü vercin gibi ? ku ş lar n d ş k lar n n bulundu ğu yerlerde bulunur. Hayvanlarda da infeksiyon olu ş mas na ra ğmen ? infeksiyonun hayvanlar veya insanlar aras nda yay ld ğ bildirilmemektedir. İ nsalar n ve hayvanlar n normal flora ü yesi ? de ğildir. Epidemiyolojisi: İ nfeksiyonun olu ş mas nda s kl kla altta ba ş ka bir ? hastal k olmas na ra ğmen immunyetmezli ği olmayan ki ş ilerdede infeksiyon olu ş turur. Oportunistik kriptokokoz ( f rsat ç kriptokokoz) ? da alttaki hastal klar s kl kla; AIDS, l ö semi, lemfoma, Hodgkin ’ s, sarkoidoz, sistemik lupus eritomatosuz, immunosupresyon yapan di ğer hastalklar ve steroi tedavisi gibi ila ç kullan m .Klinik ö nemi 1-Sinir sistemi kriptokokozu: Cryptococcus ? neoformans ’ n ö rotrop bir mayad r. Akut ve kronik menenjit, meningoensefalite neden olur. 2-Pulmoner kriptokokozu 3-Deri kriptokokozu ? 4-Kemik kriptokokozu 5- Di ğer yerler kriptokokozu: Lenf bezi, ? adrenaller, g ö z, karaci ğer, kas, endokart da tutabilir.Cryptococcus neoformans Akci ğer ve SSS kriptokokkozuCryptococcus neoformans Kriptokokkozda deri lezyonlarLaboratuvar tan : Klinik ö rnekler : BOS, deri lezyonlar nda ? aspirasyon, doku, Kan, balgam ve di ğer ö rnekler.Kriptokokkoz F rsat ç infeks. - İ mm ü nsupresyon! AIDS! ? Akci ğer › SSS ( meningo-ensefalit ) ? › Di ğer (deri, kemik, vb) Tan : Direkt mikroskobi ( Ç in m ü rekkebi!) ? K ü lt ü r + Lateks lam agl ü tinasyon testi Sa ğalt m: Amfoterisin B ? FlukonazolCryptococcus neoformans MorfolojiCryptococcus neoformans Koloni ve dokudaCryptococcus neoformans Direkt tan : Ç in m ü rekkebi ve Gram preparatlar ve k ü lt ü rCryptococcus neoformans Serolojik tan : Lateks agl ü tinasyon testiCryptococcus neoformans Histopatolojik tanDirek mikroskopi Ç ini m ü rekkepi, ? mucicarmin ile kaps ü l boyama.K ü lt ü r: Sikloheksimit ihtiva ? etmeyen b ü t ü n rutin besiyerlerinde 22- 37 o C de, 3-4 g ü nde aerobik ko ş ullarda ü reye bilir. İ dentifikasyon: ü reaz pozitif ?İ dentifikasyon: karbonhidrat ve ? asimiasyon ve femantasyon,İ dentifikasyon: fenol oksidaz ü retimi, ? Guizottia abyssinica , creatin i ç eren agarlarda ( Niger seed agar, Bird seed agar, Staib agar) da kahverengi koloni yapmas .Seroloji : Latex agl ü tinasyon testi. Kaps ü l antijenini ? belirlemede kullan l r.Kriptokokoz antijenemi Kaps ü l polisakkarit antijeni ? Latex ve ELISA ? Kriptokokal menenjitte duyarl l ğ %95 ? Ç ini m ü rekkebi le g ö sterilmesinin duyarl l ğ % ? 40 Trichosporon, Stomatococcus mulcilaginosis, ? Capnacytophaga canimorsus ç apraz reaksiyon ve hastan n damar yolu y kamas nda kullan lan hidrosietil starch yanl ş pozitiflik saptan rMolek ü ller tan PCR ile t ü r d ü zeyinde tan ve ? epidemiyolojik ç al ş malarda kullan lmaktad r.Antifungal duyarl l k testi