1 - Anestiyoloji Ve Reanimasyon Genel Anestezi Prensipleri ve Uygulama Yolları GENEL ANESTEZ İ PRENS İ PLER İ VE UYGULAMA YOLLARI Prof. Dr. Kudret Do ğ ru Erciyes Üniversitesi T ı p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal ıGenel anestezi; Vital fonksiyonlarda bir de ğ i ş iklik ? olmadan geçici olarak; korteksten perifere yay ı lan inici depresyon Bilinç kayb ı (mental blok), ? Duyu kayb ı , analjezi (sensoryel blok), ? Amnezi ? Hareketsizlik,arefleksi (refleks blok) ve motor ? blok olu ş turulmas ı dı r.Anestezi, AN (olumsuzluk) eki ve ESTEZ İ ? (duyu, his) sözcü ğ ünden olu ş ur ve duyars ı zl ı k, hissizlik anlam ı na gelir. Alman t ı bb ı nda ve Türkiye de baz ı insanlar ? aras ı nda genel anestezi deyimi yerine narkoz da denilmektedir. Ancak Anestezi her zaman bilinç kayb ı ile birlikte Anestezi kelimesi daha do ğ ru bir adland ı rma olarak kabul edilmi ş tir ANESTEZ İ DERiNLi Ğİ 1920'de Guedel bunlar ı daha da geli ş tirerek genel ? anestezi s ı ras ı nda 4 safha ve 3. safhada 4 basamak tan ı mlam ı ş t ı r: (1)Analjezi ve amnezi safhas ı , ? (2)Delirium veya eksitasyon safhas ı , ? (3)Cerrahi anestezi safhas ı , ? (4)Medüller depresyon safhas ı . ?Lokal anestezi: Belirli bir bölgede bilinç kayb ı olmaks ı z ı n ? duyunun kalkmas ı Rejyonel Anestezi: Periferik sinirlerin veya spinal ? mesafedeki sinirlerin blokaj ı ile olu ş an anestezi Spinal anestezi ? Epidural anestezi ? Analjezi: A ğ r ı s ı zl ı k, a ğ r ı ya duyars ı zl ı kt ı r ? Sedasyon: Uyku hali ?Mitolojik kaynaklara göre cerrahi i ş lemler için ? Çinliler Hint keneviri (Cannabis indika) ve ? Mandroga bitkisini (adam otu) Asurlular -bo ğ az ı n ı s ı karak asfiksi yarat ı yor ? İ talyanlar ah ş ap bir balyozla kafaya vurup ? ş uursuzluk olu ş turmu ş lard ı r. 17. yy ’ ı n sonu M ı s ı rl ı lar doku üzerine bas ı -iskemi ? Türkler ebemgömeci, ş arap ve bira kar ı ş ı m ı ? 1772: N2O: Azotprotoksit: güldürücü gaz ? 1842: ETER ?Modern anestezinin ba ş lang ı c ı 30 Eylül 1846 ? Massachusset General Hospital ’ de MORTON ’ un yapt ı ğ ı Eter Anestezisi gösterisini Modern Anestezinin ba ş lang ı c ı olarak kabul etmi ş tir Endotrakeal tüb 1878 ? Lokal anestezi kokain 1885 ? Tiopental 1934 ? Kas gev ş etici KÜRAR 1942 ?Türkiye ’ de ise 1850 ’ li y ı llardan itibaren ? geli ş imi ba ş layan anestezi uygulamalar ı , 1950 ’ li y ı llardan sonra t ı pta uzmanl ı k dal ı haline getirilmi ş tir. Günümüzde ilgi alanlar ı ? Anesteziyoloji ? Algoloji (A ğ r ı Bilimi) ? Reanimasyon (Intensive Care) ? REJYONAL ANESTEZ İ LOKAL ANESTEZ İ GENEL ANESTEZ İGENEL ANESTEZ İ END İ KASYONLARI 1. Bebekler ve küçük çoçuklar 2. Geni ş kapsaml ı uzun süreli cerrahi giri ş imler, 3. Mental bozuklu ğ u olan hastalar 4. Bölgesel anestezi yöntemlerinin süresini a ş an uzunluktaki cerrahi giri ş imler, 5. Israrla genel anestezi isteyen hastalar 6. Antikoagulan alan hatalar PREMED İ KASYON VE PREOPERAT İ F DE Ğ ERLEND İ RME Hastan ı n preoperatif devrede anesteziyolog taraf ı ndan ? de ğ erlendirilmesi ve ilaçlar ı n önerilmesidir. 1) Hastay ı anestezi hakk ı ndaki bilgi verilir ? 2) Hastan ı n t ı bbi öyküsü ile fizik ve mental bulgular ı n ı ? de ğ erlendirilir. 3) Laboratuvar de ğ erleri incelenir ? 4) Hastan ı n kulland ı ğ ı ilaçlar de ğ erlendirilir ? 5) S ı n ı fland ı rma ve risk belirlenmesi yap ı l ı r ? 6) Hastan ı n onay ı ve aç b ı rak ı lmas ı ?Anestezi plan ı 3 dönemi içermektedir. 1.Preoperatif haz ı rl ı k ? 2.Operasyon dönemi ? 3.Postoperatif dönem ?1.Preoperatif haz ı rl ı k: a) Anamnez Kardiyovask ü ler sistem (angina, hipertansiyon, ? dispne) Solunum sistemi (KOAH, ast m, sekresyon, ? dispne) Allerji (anestezik ajanlar, iyot, flaster, lateks) ? Ge ç irilmi ş operasyonlar ?1.Preoperatif haz ı rl ı k: a) Anamnez K ö t ü al ş kanl klar (sigara, alkol kullan m ) ? Kulland ğ ila ç lar: Ö zenle sorgulanmal d r. Hastan n ? kulland ğ antianginal ve antihipertansif ajanlar operasyon sabah verilmelidir. Preoperatif d ö nemde aspirin,7-10 g ü n ö nce, warfarin ? 2-3 g ü n ö nce, MAO inhibit ö rleri ve lityum 2 hafta ö nce, kesilmelidir. Oral antidiabetikler, di ü retikler ve digoksinin operasyon sabah al nmamas yeterlidir.b.Fizik muayene Ö ncelikle solunum ve kardiyovask ü ler sistem a ğ rl kl ? bir muayene yap l r. Kontrols ü z hipertansiyon, angina pektoris, akut ? solunum yolu enfeksiyonu gibi durumlarda elektif operasyonlar ertelenir ve gerekli kons ü ltasyonlar ile tedavi planlan r. Ayr ca di ş ler, dil, mikrognati, a ğ z a ç kl ğ , boyun hareketleri, boyun kal nl ğ , boynun uzunlu ğu, ü st kesici di ş lerin uzunlu ğu, mikrognati, makroglossi, ge ç irilmi ş operasyonlar ve nedbeler zor ent ü basyon a ç s ndan kontrol edilir. b.Fizik muayene Tiromental ? mesafenin( Ç ene ucu- adem elmas ) < 6 cm veya < 3 parmak olmas zor ent ü basyonu d üşü nd ü r ü r. A ğ z a ç larak g ö r ü nt ü de ğerlendirilir (Mallampati s n flamas ).Hava yollar ı ile ilgili problemler !c.Laboratuar tetkikler Çok geni ş bir spektrumu kapsar. Genç, sa ğ l ı kl ı bir ? insanda hiç bir tetkik istenmeyebilir, ya ş ilerleyip yanda ş hastal ı klar artt ı kça tetkikler daha çok say ı da istenir ve invazif yöntemler içerir. Biyokimya ? Hemogram ? EKG ? Akci ğ er grafisi ? Solunum fonksiyon testleri ? Ekokardiyografi, eforlu EKG, sintigrafi, anjiografi ?d.Premedikasyon Hastan n operasyon ? stresini en aza indirmek i ç in verilen ajanlar tan mlar. Bu ama ç la; ? operasyondan ö nceki ? gece PO anksiyolitik bir ajan ( ö rn benzodiyazepin) operasyon sabah ise IM ? sedatif-anksiyolitikler ( ö rn-midazolam) ve/veya analjezik ( ö rn morfin) uygulanabilir.Ayr ca aspirasyon riskini azaltmak i ç in eri ş kin bir hastada en az 8 saat kat g da ve en az 4 saat s v g da al m k s tlan r. Ancak kullan lan antianginal ve antihipertansif ajanlar operasyon sabah yar m bardak berrak s v (su, meyva suyu) ile verilmelidir.S ı n ı fland ı rma ve risk belirlenmesi ASA ( American Society of Anesthesiologists ? ASA I: Normal, sa ğ l ı kl ı (%0.08) Düşü k Risk ? ASA II: Hafif sistemik bozukluk ( %0.27) ? ASA III: Aktivite s ı n ı rlayan sistemik hast (%1.82) ? ASA IV: Hayat ı tehdit eden sist. hast. (%7.76) Yüksek ? ASA V: 24 saatten fazla ya ş am ı beklenmeyen (%9-51) ? ASA VI: Beyin ölümü, (organ transp.) ? ASA E : Acil ?2.Operasyon dönemi a.Monitörizasyon ? Standart:Her hastada uygulanmas ı gereken yöntemlerdir. ? EKG (3 veya 5 lead sistemler) ? Puls oksimetri (oksijen satürasyonunu gösterir) ? Non-invazif arter bas ı nc ı ? Soluk-sonu karbon dioksit bas ı nc ı ? Di ğ er-invazif teknikler: Hastan ı n genel durumu ve operasyonun invazifli ğ ine ? ba ğ l ı olarak standart tekniklere eklenen yöntemlerdir. İ nvazif arter bas ı nc ı ? Santral venöz bas ı nç ? Pulmoner arter bas ı nc ı ? Ekokardiyografi ?b.Anestezi uygulamas ı İ ş leme ba ş layabilmek için öncelikle ekipman ı n haz ı r ? bulunmas ı gereklidir. Bu malzemeler aras ı nda aspiratör, entübasyon tüpleri (farkl ı çaplarda), maskeler, a ğ ı z yollar ı , laringoskop ve pala, mandren, steteskop say ı labilir. Genel Anestezi ’ nin olmazsa olmaz iki (hipnoz ve ? analjezi) ve s ı kl ı kla bu ikisine eklenen kas gev ş emesi olmak üzere üç ana kopmponenti bulunmaktad ı r. Kas gev ş emesi entübasyon yap ı lan her vakada gereklidir. Maske ile anestezi verilen yüzeyel cerrahide (örn küretja, sistoskopi) kas gev ş emesine gerek olmaz.Anestezi 3 ana dönemde özetlenebilir - İ ndüksiyon ? - İ dame ? -Uyanma ve derlenme ?İ ndüksiyon Hastan ı n anesteziye giri ş dönemini ifade eder. Özellikle kardiyak ? problemli, zor entübasyon riski bulunan olgularda en hassas dönemdir. Olas ı problemlere kar ş ı anesteziye ba ş lamadan önce maske ile ? %100 oksijen birkaç dakaika verilerek depolar ı n doldurulmas ı sa ğ lan ı r. Bunu takiben anestezi indüksiyonu eri ş kinde s ı kl ı kla İ V, damar yolu aç ı lmas ı na izin vermeyen durumlarda (çocuk, koopere olmayan eri ş kin) inhalasyon yoluyla akci ğ erlerden uygulan ı r. Hipnoz; pentotal, propofol, etomidat, ketamin, midazolam gibi ajanlarla sa ğ lan ı rken, analjezi için narkotikler (fentanil, alfentanil, remifentanil) kullanı l ı r. Kas gev ş emesi gerekiyorsa kürarlar verilir. Kullan ı lan ajanlar ı n etki ba ş lama süresine göre 1-2 dak veya 3-4 dak. beklendikten sonra entübasyon uygulan ı r.İ dame Anestezinin operasyon sonuna kadar olan dönemini ? kapsar. S ı kl ı kla hipnoz için inhalasyon yoluyla kullan ı lan volatil ajanlar (halotan, enfluran, isofluran, sevofluran, desfluran) tercih edilir. Bu ajanlar anestezi cihaz ı n ı n vaporizatör k ı sm ı na likit ? halde verilir, bu likit ayarlanan konsantrasyona uygun olarak buharla ş ı r ve hastaya giden taze gaza kar ı ş ı r. Taze gaz denince flowmetrelerle uygulanan oksijen, ? hava ve/veya  azot protoksit gibi gaz halde bulunan ajanlar anla ş ı l ı r. %100 oksijen absorbsiyon atelektezisi ve uzun süreli kullan ı mda oksijen toksisitesi riskleri oldu ğ undan tercih edilmez. Uyanma ve derlenme dönemi Cerrahinin sonuna gelindi ğ inde önce inhalasyon ? ajan ı azalt ı l ı p kapat ı l ı r. Bu ajanlar ı n en önemli ve tercih nedeni olan özelli ğ i karaci ğ erde minimal metabolize olmalar ı ve akci ğ er yoluyla de ğ i ş meden at ı lmalar ı dı r. Yani, alveol konsantrasyonu s ı f ı r olunca beyinden akci ğ ere do ğ ru bir geçi ş söz konusu olacak ve ventilasyon ile ajanlar havayolundan at ı l ı p dakikalar içinde ş uur aç ı lacakt ı r. 3.Postoperatif dönem Bu dönemde özellikle kardiyak riski yüksek, ? solunmsal hastal ı klar ı bulunan ve major operasyon geçiren hastalar ı n yo ğ un bak ı m ünitesine al ı narak yapay solunum alt ı nda vital parametrelerin izlemi yap ı l ı r. GENEL ANESTEZ İ VERME YOLLARI Genel anestezik maddeler ? hastaya s ı kl ı kla İ nhalasyon anestezisi: Gaz veya ? buhar inhalasyonu İ ntravenöz anestezi: iv. enjeksiyonla ? verilir. Dengeli anestezi: Gaz+iv anestezikler ? Kombine anestezi: Genel+rejyonal ? anestezi Daha az olmak üzere de i.m., oral veya ? rektal yol kullan ı l ı r. İ nhalasyon ajanlar ı : Kullan ı lanlarEskiler-kullan ı lmayan Halothan Chloroform Enfluran Ether Volatil ajanlar: Isofluran Ethylchlorid Desfluran Trichlorethylen Sevofluran Gazlar: Azot protoksit Cyclopropan Ethylen İ ntravenöz ajanlar: Tiopental Benzodiazepinler Etomidate Ketamine Propofol Opioidler GENEL ANESTEZ İ KLER İ N SINIFLAMASIMinimal alveolar konsantrasyon (MAK) 1 atmosfer bas ı nç alt ı nda inhale edilen anestezik ? ajan ı n deneklerin %50 ’ sinde a ğ r ı l ı bir uyarana kars ı (cerrahi cilt kesisi) hareket seklinde bir yan ı t olusmas ı n ı engellemek için gerekli olan minimum alveolar konsantrasyondur. PA (Alveolar bas ı nç), beyin ile denge halindedir. ? Bu nedenle MAK beyindeki parsiyel bas ı nc ı yans ı t ı r.MAK % DE Ğ ERLER İ MAK (%) BUHAR BASINCI (mmHg 20 °C) Azot protoksit (N2O) 105 – ? Halotan 0.75 243 ? Enfluran 1.7 175 ? D zofluran 1.2 240 ? Desfluran 6.0 681 ? Sevofluran 2.0 160 ?İ NHALASYON ANESTEZ İ S İ Solunum yolu ile al ı nan anestezik gaz ve buharlar ? alveollere oradan da kana diffüze olur. Beyine ula ş an anestezik miktar ı belirli seviyeye ula ş t ı ğ ı nda genel anestezi meydana gelir. Gaz: Eter, kloroform, azotprotoksit (N2O), ? S ı v ı : Halothan, enfluran, izofluran, sevofluran, desfluran ?İ NHALASYON ANESTEZ İ KLER İ Bilinen ilk inhalasyon anestezi ğ i olan "dietil ? eter"1772'de sentez edilmi ş , anestezi amac ı yla 1842 ‘de kullan ı lm ı ş t ı r. Vücuda Akci ğ er yoluyla al ı n ı r ve tama yak ı n ı ayn ı ? yolla at ı l ı r Volatil inhalasyon anesteziklerinin hepsi Malign ? Hipertermiye neden olabilirlerMalign Hipertermiye neden olan anestezikler Volatil ajanlar ? Halotan, enfluran, izofluran, sevofluran, desfluran Depolarizan kas gev ş eticiler: ? SuksinilkolinAZOT PROTOKS İ T (N2O) Anestezide kullan ı lan tek inorganik bile ş iktir. ? Amonyum nitrat ı n ı s ı t ı lmas ı ile elde edilir. İ yi bir analjezik, zay ı f bir anesteziktir. ? Tatl ı bir lezzeti olan, renksiz, kokusuz bir gazd ı r. ? Yan ı c ı ve patlay ı c ı de ğ ildir. Oksijen gibi yanmay ı kolayla ş t ı r. Organizmada bir ? de ğ i ş ikli ğ e u ğ ramaz. Yaln ı z plazmada eriyik bir ş ekilde beyin hücrelerine gider. N2O Genellikle %50-70 konsantrasyonda di ğ er anesteziklerle birlikte ? kullan ı l ı r. Sempatik sistemi stimüle eder ? Vücutta hava içeren kapal ı bo ş luklara ( orta kulak, barsaklar) ? süratle geçerek buradaki bas ı nc ı artt ı r ı r.Pnömotoraks, hava embolisi, t ı kal ı barsak lumeni durumlar ı nda kullan ı lmaz Anestezi sonland ı r ı l ı rken difüzyon hipoksisine neden olabilir. ? Metionin sentetaz ı inhibe ederek B12 vitamin eksikli ğ ine neden ? olabilir, timidilat sentetaz ı inhibe ederek DNA sentezini bozarak erken ? gebelikte uygulanmas ı halinde organ anomalileri ve abortusa neden olabilir.HALOTAN Potent bir anesteziktir ? İ ntrakranyal bas ı nc ı art ı r ı r. Doza ba ğ l ı olarak ? myokardial depresyon yapar. Halotan % 4-20'sinde karaci ğ erde metabolize olur. ? Bu hastalar ı n KC enzimlerinde hafif yükselme, 1:35000 olguda ise halotan hepatiti geli ş ebilir. En güçlü bronkodilatatör anesteziktir ? İ nhalasyon indüksiyonuna uygundur ? Patlay ı c ı de ğ ildir ?METOKS İ FLURAN En önemli sak ı ncas ı nefrotoksisitesidir. ? Toksisitesinden florür sorumludur. Günümüzde art ı k kullan ı lmamaktad ı r. ?ENFLURAN %2.5-8.5 oran ı nda oksidatif yolla metabolize olur. Aç ı ğ a ? ç ı kan florür miktar ı ; halotan ve izofluran ile ortaya ç ı kan florür miktar ı n ı n 10 kat ı dı r. Ancak bu miktar, renal hasara neden olabilecek düzeyin (50 mmol/L) alt ı ndad ı r. BOS yap ı m ı n ı %50 art ı r ı r. ? Yüksek dozlarda epilepsiye neden olabilir ? İ nhalasyon indüksiyonuna uygun de ğ ildir, solunum ? yollar ı na irritand ı rİ ZOFLURAN Uyuma ve uyanma, halotan ve enflurandan ? h ı zl ı dı r. Sadece % 0,2'si metabolize olur. ? Beyin cerrahisi anestezisinde en çok tercih edilen ? ajand ı r. Solunum yollar ı na irritand ı r, inhalasyon ? indüksiyonuna uygun de ğ ildir.SEVOFLURAN Mevcut inhalasyon anesteziklerinden daha h ı zl ı uyuma ? ve uyanma özellikleri vard ı r, kardiyovasküler ve solunum sistemine istenmeyen etkileri daha azd ı r. İ nhalasyon indüksiyonuna en uygun ajand ı r. ? Dü şü k ak ı mlarda nefrotoksik olabilir ? Hepatotoksik metaboliti yoktur ? İ nhalasyon indüksiyonuna uygundur ?DESFLURAN Bir metil etil eterdir. İ lk kez 1990'da ? kullan ı lm ı ş t ı r. İ ndüksiyon ve uyanma en h ı zl ı , etkinli ğ i ise azd ı r. ? Solunum yollar ı na irritan oldu ğ u için İ nhalasyon ? indüksiyonuna uygun de ğ ildir En az metabolize edilen ajand ı r ?İ ntravenöz anestezikler Daha çok anestezi indüksiyonu olmak üzere anestezinin ? her ş eklinde kullan ı labilirler Dü şü k dozlarda solunumu bask ı lamadan derin sedasyon ? yaparlar İ nhalasyon ajan ı kullanmadan sadece iv anesteziklerle ? sa ğ lanan aneteziye Total intravenöz anestezi (T İ VA) denirİ ntravenöz Anestezikler Barbitüratlar (Tiopental, metoheksital) ? Opioid Analjezikler ( Morfin, dolantin, fentanil, ? alfentanil, sufentanil, remifentanil) Nörelept sedatif ve hipnotikler (Butirofenon, ? benzodiazepinler) Steroidler (Altezin, minoksolon) ? Aromatik bile ş ikler (fensiklidinlerden ketamin) ? Di ğ erleri ( etomidat, propofol) ?T İ YOPENTAL H ı zla SSS ’ e geçer ve SSS ’ inde asetilkolin iletimini ? bask ı lar, GABA iletimini art ı r ı r. Tiyopentalin 10-20 saniye içinde ba ş layan ve 10 - ? 15 dakika süren bilinç kayb ı ve 5 - 10 dakika süren bir anestetik devre olu ş turur.Uyanma süresi 20-30 dakikad ı r. İ v anestezi indüksiyonunda ucuz olmas ı nedeniyle ? en çok kullan ı lan ajand ı rYüksek (Anestetik) dozlarda : Tiyopental Beynin oksijen tüketimini azalt ı r, beyin ? metabolizma h ı z ı n ı önemli derecede düşü rür. Beyin kan ak ı m ı ndaki azalma, beyin kan ? volümünde ve intrakraniyal bas ı nçta düş meye neden olur. Hipnoz, Sedasyon ve Bilinç kayb ı . ? Antikonvülzif etki. ?Kardiyo vasküler sistemi deprese eder ? Damarlarda vazodilatasyon olu ş turur, arteryel tansiyonu ? düşü rür Histamin sal ı n ı m ı na neden olur : Hipotansiyon, ? ürtiker, allerjik reaksiyon. Solunumu deprese eder. ? Laringospazm ve bronkospazm ı davet edebilir. ? Sezeryan anestezisinde fetüsün etkilenmemesi için doz ? azalt ı lmal ı dı r 4 mg/kg Düşü k dozlarda (25 - 50 mg) : ? A ğ r ı e ş i ğ ini dü şü rür. Bu nedenle «antianaljezik» ? veya «hiperaljezik» etki gösterir. Yüksek dozlarda da cerrahi anestezi olu ş turmaz, aksine kardiyovasküler ve solunum depresyonu olu ş turur. Analjezik etkisi yoktur. Tiopental kontrendikasyonu Akut intermitant porfiri ve muhtemelen hem ? sentezinde yetmezlik gösteren di ğ er porfirilerde kontrendikedir.BENZOD İ AZEP İ NLER Diazepam: Ya ğ da erirli ğ i yüksek, etki süresi uzundur ? Midazolam (Dormicum): Hem ya ğ hemde suda erirli ğ i ? yüksek, etkisi k ı sa sürelidir Sedatif, Antianxiete, Kas gev ş etici. Antikonvülsan ? etkileri var Anestezide daha çok oral/ İ M yolla sedatif amaçla ? kullan ı l ı rlar Yava ş bilinç kayb ı olu ş tururlar ? Antidot FLUMAZEN İ L ? Anterograt amnezi olu ş turur, endoskopik giri ş imler ve ? regional anestezide yayg ı n olarak kullan ı l ı rlar KETAM İ N Ketamin, suda eriyebilir ve ? lipid eriyebilirli ğ i de tiyopentalin 10 kat ı fazlad ı r. İ ntravenöz olarak 2 mg / kg ? dozda uygulanmas ı ndan 10 - 15 dakika sonra bilinç geri döner ancak, tam bir iyile ş me birkaç saate uzayabilir. Ketaminin nörofarmakolojik etkileri «dissosiyatif ? anestezi durumu» olu ş turur. Talamus ile limbik sistem aras ı nda dissosiasyona neden olur. Santral sinir sisteminde selektif olarak retiküler ? formasyoyu deprese eder. A ğ r ı n ı n emosyonel komponentlerini yüksek merkezlere ta ş ı yan afferent iletim sistemini deprese eder, bu yolla analjezi olu ş turur. Hasta a ğ r ı y ı duymas ı na kar ş ı n bu duyguyu ? de ğ erlendirme yetene ğ ini kaybeder. Ketamin sempatik stimülasyona neden olur.Kalp h ı z ı , arteryel ? tansiyon ve kardiak outputu art ı r ı r. H ı zl ı iv uygulan ı rsa solunum depresyonuna neden olur, ? yava ş uygulan ı rsa spontan solunum devam eder, laringeal refleksler korunur Analjezik etkisi güçlüdür ? Bronkodilatasyon olu ş turur ? Pulmoner Hipertansiyon ve Sa ğ kalp ? yetmezli ğ inde kontrendikedir Uyanma döneminde halüsinasyon ve kabuslara neden olabilir ?ETOM İ DAT Beyini iskemik hasardan korur ? Sadece İ V uygulan ı r, ancak venöz irritand ı r, anestezide ? kullan ı lan iv anesteziklerden en çok venöz irritasyon yapand ı r. Postoperatif bulant ı kusmaya neden olur (%50) ? Kardiyovasküler stabilite sa ğ lar, kardiak hastalarda tercih ? edilir. Surrenal korteks supresyonu yapar ? Laringospazm ve beklenmeyen apne ?PROPOFOL H ı zl ı anestezi indüksiyonu sa ğ lar ? İ ndüksiyon s ı ras ı nda istemsiz kas hareketleri gözlenir ? Sadevce İ V uygulan ı r, enjeksiyonu a ğ r ı l ı dı r ? Uyanma h ı zl ı ve konforludur ? Pahal ı dı r ? Postoperatif bulant ı , kusma insidans ı dü şü ktür. ? Histamin sal ı n ı m ı na neden olmaz ?Opioidler Do ğ al ? Morfin, kodein, papaverin ? Yar ı sentetik ? Eroin, oksikodon ? Sentetik ? Fentanil ? Alfentanil ? Remifentanil ? Meperidin ?KAS GEV Ş ET İ C İ LER 1 - Depolarizan Blok yapan ajanlar ? Suksinilkolin ( Fasikülasyonlar, Malign Hipertermi) ? 2 - Nondepolarizan (Kompetetif) Blok yapan ? ajanlar Kürar ? Veküronyum ? Atraküryum ? Panküronyum ? Mivaküryum ? vs ?Psödokolinesteraz ile y ı k ı lan kas gev ş eticiler : ? Suksinilkolin ve mivaküryum Kalp at ı mlar ı n ı stümüle den kas gev ş etici ? panküronyum Hofman eliminasyonu ile non enzimatik yolla ? y ı k ı lan kas gev ş etici: AtraküryumRejyonel anestezi yöntemleri 1) Topikal anestezi ? 2) İ nfiltrasyon ve minör sinir ? blo ğ u 3) Major sinir blo ğ u ? 4) Rejyonel intravenöz ? anestezi (R İ VA) 5) Santral sinir bloklar ı :spinal ? ve epidural anesteziLOKAL ANESTEZ İ KLER LA’ ler ara zincirin yap ı s ı na göre s ı n ı fland ı r ı l ı r ? ESTERLER Plazmada pseudocholine esterase Benzocaine Chloroprocaine Cocaine Procaine Tetracaine AM İ DLER Karaci ğ erde metabolize olurlar Bupivacaine Etidocaine Lidocaine Dibucaine Mepivacaine Prilocaine Ropivacaine LevobupivacaineANESTEZ İ DE KULLANILAN AJANLARIN PLASENTAL GEÇ İ Ş İ Barbitüratlar: Plasentay ı h ı zla geçer ve dakika içinde pik yapar,10 dakika sonra yar ı ya iner. Narkotik, sedatif ve trankilizanlar: H ı zla plasentay ı geçerler.Bu geçi ş fetal ve neonatal depresyonla kendini gösterir. Ketamin: 1mg/kg indüksiyon dozunda neonatal depresyona neden olmaz. İ nhalasyon anestezikleri. Basit difüzyonla plasentay ı geçerler,ancak bu geçi ş yava ş t ı r. Kas gev ş eticiler: Yüksek oranda iyonize olduklar ı ve ya ğ da erirliliklerinin düşü k olmas ı nedeniyle plasental geçi ş leri zordur. Antikolinerjikler: Atropin ve hiyosin geçerken kuarterner amonyum yap ı s ı ndaki glikopirolat geçmez. Lokal anestezikler: Klinik dozlarda ester tipi olanlar kana geçtiklerinde psödokolinesterazlar taraf ı ndan h ı zla y ı k ı ld ı klar ı ndan geçi ş için yeterli düzeye ula ş amazlar. Amid tipi olanlar ise de ğ i ş ik oranda plasentay ı geçerler.Te ş ekkürler