5 - Göz Hastalıkları Genel Göz Anatomisi GÖZ ANATOM İ S İ " Koray Gümü ş , MD, FEBOphth " Doçent " Erciyes Üniversitesi Tp Fakültesi " Göz Hastalklar Anabilim Dal "Göz Kapaklar " ?? ? 1. üst kapak " ?? ? 2. alt kapak " ?? ? 3. d ş aç " ?? ? 4. iç aç " ?? ? 5. lakrimal karinkül " ?? ? 6. limbus " ?? ? 7. iris " ?? ? 8. pupil " ?? ? 9. lakrimal papilla " ?? ? 10. sklera + konjonktiva " ?? ? 11. plika semilunaris "Göz Kapaklar " ?? ? Kapak kenarlarnn arka snrnn hemen önünde meibomian bezlerin a ğzlar bulunur. "Göz Kapaklar " ?? ? Zeis sebase bezleri, kirpik folliküllerine açlr. " ?? ? Folliküllere ya da kapak kenarna açlan bir di ğ er bez grubu Moll silier bezleri olup bunlar modifiye ter bezleridir. "Göz Kapaklar " ?? ? Orbikülaris okuli kas: Orbita kenarn çevreleyen çizgili bir kastr. " ?? ? 7.sinir temporal ve zigomatik dallar ile inerve olur. " ?? ? 4 bölümden olu şur. " ?? ? Orbital " ?? ? Preseptal " ?? ? Palpebral " ?? ? Lakrimal "Göz Kapaklar " ?? ? Göz kapaklar orbikülaris okuli kasnn kaslmas ve levator palpebra süperioris (LPS) kasnn gev şemesi ile kapanr. " ?? ? LPS kasld ğnda göz açlr. "Göz Ya ş Sistemi " Lakrimal bez ! Salg kanallar ! Üst kanalikül – 8 mm ! Lakrimal ! punktum ! Ortak kanalikül ! Lakrimal kese - 10mm ! Alt kanalikül ! NLK – 12 mm ! Alt nazal konka ! Alt nazal meatus ! Nazal bo ş luk ! Hasner Valvi " Rosenmüller " Valvi "?? ? Tubuloalveoler seröz bir bezdir. " ?? ? Seröz Asini bazal çekirdekli uzun hücrelerden olu şur. " ?? ? Salg ürünü apikal sitoplazmay olu şturur. " ?? ? Salg daha sonra kanallara bo şaltlr. " Lakrimal Bez "Konjonktiva " ?? ? Kapak iç yüzlerini ve göz küresi ön yüzünü örten ince mukoz membrandr. " ?? ? Epiteli kapak kenarnda epidermis, limbusta ise kornea epiteli ile birle şir. " ?? ? İ ki ksmdan olu şur: " ?? ? Bulber " ?? ? Tarsal "Konjonktiva " ?? ? Konjonktiva epiteli, 2-5 sra keratinize olmayan çok katl kolumnar hücrelerden olu şur ve altnda gev şek bir ba ğ dokusu olan lamina propria bulunur. "Konjonktiva " ?? ? Konjonktiva yüzeyinde da ğnk olarak Goblet hücreleri bulunur. " ?? ? En sk alt nazalde bulunur. " ?? ? Salglar göz ya şnn yüzey gerilimini azaltr. "Göz Küresi ve Kaslar " ?? ? Göz küresi arka arkaya duran iki küreden olu şmaktadr. " ?? ? Öndeki altda birlik ksm korneadr. 8 mm ’ lik e ğ rilik yarçapna sahiptir. " ?? ? Arkada kalan altda be şlik ksm ise 12 mm ’ lik bir yarçapa sahiptir. "Göz Küresi ve Kaslar "Sklera " ?? ? Gözün fibröz tabakas arkadaki opak sklera ile öndeki saydam korneadan olu şur. " ?? ? Çocuklarda mavimsidir. " ?? ? Eri şkinlerde beyazdr. " ?? ? Sklera önde kornea ile devam eder ve korneoskleral bile şkeye limbus ad verilir. "Sklera " ?? ? Sklera " ?? ? Episklera " ?? ? Gev şek ba ğ dokusu " ?? ? Stroma " ?? ? Elastik lifler de içeren yo ğ un fibröz dokudan olu şur " ?? ? Lamina fuska " ?? ? İ çerdi ğ i melanositlerden dolay hafif kahverengi görünür. "Sklera " ?? ? Sklera göz içi yaplar korur, göz küresine şekil verir ve kaslarn yap şmas için sert bir yap olu şturur. "Göz Kamaralar, Aköz Sv, Limbus, İ ridokorneal Aç " 0.2 ml " 0.06 ml "Göz Kamaralar, Aköz Sv, Limbus, İ ridokorneal Aç "Kornea "200-250 düzenli organize olmu ş ! kollajen lifleri (çap:20-60 nm) ! Tropkollajen tip I (en yo ğ un) " Tip III " Tip V " Tip VI " " Kollajen lifleri arasnda keratositler + Ortalama 11-12 mm Lens " ?? ? Her iki yüzü d ş bükeydir. " ?? ? Ön yüz daha düzdür. " ?? ? Esnek ve saydamdr. " ?? ? Çap do ğ umda 6.5 mm, eri şkinde ise 10 mm ’ dir. " ?? ? Kalnl ğ 4-5 mm ’ dir. "KATARAKT SAYDAM LENS Vitreus " ?? ? Renksiz ve saydamdr. " ?? ? %99 ’ u su, baz tuzlar, çözünen proteinler ve hyaluronik asitten olu şur. " ?? ? İ çinde ince kollajen liflerinden olu şan bir a ğ vardr. " ?? ? Hacmi 4 cc kadardr. "Uvea " ?? ? İ ris " ?? ? Silier cisim " ?? ? Koroid "İ ris " ?? ? İ ris, ince ve pigmentli bir diyafram olup kaslabilme özelli ğ ine sahiptir. " ?? ? Ortada pupilla bulunur. " ?? ? İ risin çevresi silier cismin ön yüzeyine tutunur ve silier kenar ya da iris kökü olarak adlandrlr. " ?? ? Önde stroma, arkada iki epitel kat bulunur. "                                                                                                                                                                                "İ ris " ?? ? Stroma ön yüzü epitelle örtülü de ğ ildir. " ?? ? Sfinkter pupilla kas irisin pupiller bölgesinde bulunur ve pupilla kenarnda 1 mm geni şli ğ inde düz kas liflerinden olu şan bir halka şeklindedir. (3.sinir ile inervasyon) " ?? ? Dilator pupilla kas iris kökünden sfinkter pupillaya uzanan ince bir myoepitel katdr. Kasld ğnda pupilla büyür. "Silier Cisim " ?? ? Arkada koroid önde ise irisin periferi ile birle şen bir halkadr. " ?? ? Ön yüzü kvrml: pars plikata " ?? ? Arka yüzü düz: pars plana " ?? ? Silier proçesleri olu şturan pars plikatadr. " ?? ? Aköz hümör salnm olur. "Silier Cisim "Koroid " ?? ? Sklerann iç yüzeyinde ince, yumu şak ve kahverengi kattr. " ?? ? Oldukça yo ğ un bir damar yapsna sahiptir. "Retina " ?? ? Retina, gözün sinir tabakas olup iç yüzeyi örter. " ?? ? İ nce ve saydam bir tabakadr. " ?? ? En ince oldu ğ u nokta foveadr. " ?? ? Retina arkada optik sinirle devam eder. "Retina "Retina " ?? ? İ ki tip fotoreseptör vardr: " ?? ? Rodlar " ?? ? Lo ş şkl ortamda ve siyah-beyaz görüntü alglamaktan sorumludur. " ?? ? Foveada rod bulunmaz. Perifere gittikçe says artar. " ?? ? Koniler " ?? ? Parlak şkl ortamda ve hem detayl hem de renkli görüntü alglamaktan sorumludur. " ?? ? Foveada daha yo ğ undur. Perifere gittikçe azalr. " "Görme Yollar " Bu yol SSS ’ nin bir parçasdr. " ?? ? Fotoreseptör hücreleri " ?? ? Retina " ?? ? Optik sinir " ?? ? Optik kiazma " ?? ? Optik traktuslar " ?? ? Lateral genikulat cisimler (nükleus) " ?? ? Optik radyasyonlar " ?? ? Korteksteki görme merkezleri "Görme Yollar "?? ? 1 milyondan fazla lif içermektedir. " ?? ? Oligodendrositler, astrositler ve mikroglia içerir. " ?? ? Rejenerasyon yetene ğ i yoktur. " ?? ? 35-55 mm uzunlu ğ undadr. " ?? ? 4 bölümde incelenir. " ?? ? İ ntraoküler (*1 mm) " ?? ? İ ntraorbital (*25 mm) " ?? ? İ ntrakanaliküler (*5 mm) " ?? ? İ ntrakraniyal (*10 mm) " Görme Siniri " * Yakla şk de ğ erlerdir. "Görme Siniri "?? ? OS makülann yakla şk 3 mm nazalinde ve bir miktar yukarsnda bulunur. " ?? ? Çap 1.5 mm " ?? ? Ortada çukurluk vardr. Buradan santral retinal damarlar geçer. " ?? ? OS gangliyon hücre aksonlarndan olu şur. " Görme Siniri "?? ? Periferden gelen aksonlar OS içinde periferde, merkezden gelenler ise santralde seyreder. " ?? ? OS ’ de rod ve kon yoktur kör nokta " ?? ? OS lifleri, lamina kribrozann deliklerinden göz küresini terk ederler. " Görme Siniri "?? ? OS içten d ş a do ğ ru pia, araknoid ve dura ile çevrilidir. " ?? ? Arkada bu klflar menenjial klflar ile devam ederler. " ?? ? Piann iç yüzünden gelen küçük septumlar sinir liflerini demetlere ayrr. " Görme Siniri "?? ? OS 5 mm uzunlu ğ unda olan ve sfenoidin küçük kanadnda bulunan optik kanaldan geçer. " ?? ? OS analdan çktktan sonra 3. ventrikülün tabannda geri, yukar ve mediale do ğ ru ilerleyerek optik kiazmaya ula şr. " Görme Siniri "