Jeokimya Geokit Nasıl Kullanılır GEO KİT NASIL KULLANILIR? GeochemicalData Toolkit Klasörü içinde olan dosyalardan, öncelikli olarak R-2.2.1- win32 exe dosyası çalıştırılarak, program kurulur. Arkasından GCDkit2.1.1_for_R2.2.1 dosyası çalıştırılarak sisteme kurulumu sağlanır. İkinci program kurulduğunda programa ait kısal yol masa üstüne atılmış olur. GCDkit2.1.1_for_R2.2.1’e ait kısayol sembolüne tıklanarak program çalıştırılır. Program çalıştırıldığında ekrana şekil 1’de karşılama ekranı gelir. Şekil 1: RGui programı karşılama ekranı. Bu programın özelliği, Excel dosyalarından kimyasal analiz sonuçları okuyabilmesidir. Bunun yanında Newpet ve igpet dosyalarını da okuyabilmektedir. Program Excel dosyalarından okuma yaparken kendi okuyabileceği bir düzende Excel dosyasının hazırlanmasını istemektedir. Excel dosyasını hazırlarken, programın kurulduğunda C ‘nin altında oluşturduğu GCDkit.data klösürü içine attığı örnek dosyadan faydalanılabilir. Bu klasör içinde Sazava adında bir Excel dosyası vardır. Bu dosya açılarak kimyasal analiz sonuçları bu dosyadaki düzene benzer şekilde hazırlanmalıdır. Kimyasal analiz sonuçları örnek dosya düzeninde hazırlandıktan sonra kapatılır. Artık Excel dosyası RGui programı için kullanılmaya hazırdır. RGui programına hazırlanan dosyayı yükleye bilmek için GCDkit menüsüne gidilir ve Load data file tıklanır(Şekil 2) Şekil 2: RGui programına excelde hazırlanmış kimyasal analiz dosyasının yüklenmesi görülmektedir. Ekrana dosyanın nereden çağrılacağını soran windows’un standart menüsü gelir(Şekil 3). Bu menu varsayılan olarak C’nin altında bulunan GCDkit.data klasörüdür. İstenirse bu klasör kimyasal analiz dosyalarının saklanması için kullanılabilir, veya kullanıcı tarafından Excel dosyalarının farklı bir klasörde saklanması durumunda açılan menüden Excel dosyasının saklandığı klasöre gidilirek dosya programa yüklenmiş olur. Şayet kimyasal analiz için hazırlanmış Excel dosyası birkaç çalışma sayfasından oluşuyorsa ekrana yeni bir menu gelir ve ilgili çalışma sayfası menüden seçilerek veriler programa yüklenmiş olur(Şekil 4). Şekil 3: GCDkit menüsünden Load Data File tıklandığında kimyasal analiz verilerinin olduğu Excel dosyasının yükleneceği yeri soran karşılama ekranı. Şekil 4:Verilerin olduğu Excel dosyası çağrıldığında birkaç çalışma sayfasından oluşuyorsa sayfa seçmek için ekran gelir ve ilgili sayfa seçilir. Bu örnekte magmatikler çalışma sayfası seçilmiştir. Veriler seçildikten sonra program tarafından kendi bünyesine yüklenir ve kaç örneğin seçildiğini bildiren bir mesaj verilir(Şekil 5). Şekil 5: Örnekler sisteme yüklendikten sonra kaç örneğin yüklendiğin belirten mesaj gelir. Plot setting menüsü örnekleri için kullanılacak sembol ve renklerin düzenlendiği bir menudur. Bu menüden çizimlerde kullanılacak sembol ve renkleri ayarlanır(Şekil 6). Calculation menusu değişik hesaplamaların yapıldığı menüdür. Bu menu ile istenirse farklı parametreler hesaplanabilir, kullanıcının bilgisi ve amaçları doğrultusunda istediği hesaplamaları bu menu aracılığı ile yapabilir. Ayrıca Normatif değerler ve temel istatistik değerler yine bu bölümde yapılabilmektedir. Kullanıcının yapması gereken sadece ilgili kısma tıklamasıdır. Program çok ayrıntılı olarak kullanıcıyı yönlendirmektedir(Şekil 7). Şekil 6:Sembollerin ve sembollere ait renklerinin düzenlendiği Plot setting menüsü. Şekil 7: Calculation Menüsü, değişik parametreler girilerek hesaplamalar yapılabilmekte ve temel istatistik hesaplar yapılabilmektedir. Plot menüsü jeokimyasal verilerin çok yönlü değerlendirildiği menüdür(Şekil 8). Şekil 8: Plot menüsünden clasification gibi Geotektoctonik gibi, Spider diyagramları gibi bölümler seçilebilmektedir. Örnek olarak Plot menüsünden Clasification alt başlığı seçilirse AFM, TAS, Shand indekslerinin hesaplanıp diyagramlarının çizilmesi gibi, Plütonik kayaç sınıflamaları ve volkanik kayaç sınıflamaları gibi diyagramlar oluşturma bölümü arayüz ekranı olarak gelmektedir(Şekil 9). Bunlardan seçim yapıldığında ekrana örnek numaralarının girilmesi için bir ara yüz ekranı gelir, şayet belli örneklerin diyagramı çizilecekse onlar virgül ile ayrılarak girilir, tüm örnekler seçilecekse enter tuşuna basılarak örnekler seçilir(Şekil 10). Seçim sonrasında otomatik olarak istenen diyagram çizilmiş olur(Şekil 11) Şekil 9: Plot menüsü altındaki Clasification bölüm seçildiğinde sınıflamada kullanılan belli başlı diyagramların olduğu kesimi gösteren arayüz ekranı gelmektedir. Şekil 10:Diyagramda kullanılacak örneklerin seçilmesi için gelen arayüz ekranı. İlgili yere örnek numaraları ‘,’ işareti ile ayrılarak yazılır, tüm örnekler seçilecekse enter tuşuna basılır. Şekil 11: İstenen AFM diyagramının oluşturulmuş hali görülmektedir. Diyagram oluşturulduktan sonra Plot editing menüsünde, diyagramda kullanılan sembol büyüklükleri ve sembol açıklamaları ile ilgili işlemler yapılabilmektedir. Jeokimya ile ilgili tüm diyagramlar bu şekilde kullanıcı tarafından kolayca yapılabilmektedir. Çizilen diyagramlar istenirse wmf formatında istenirse bmf formatında hem bir dosya ismi vererek hem de clipboard’a koplayama şeklinde saklanabilir. Diyagramlarla ilgili olarak tavsiye edilen ise diyagramların wmf olarak clipboar’a saklanması ve corel gibi çizim programlarında düzenlenmesidir. Diyagramı saklayabilmek içni diyagramın olduğu kesime mouse’un sağ tuşu ile tıklanarak alt menu arayüzü getirilir ve ordan istenen seçenek sol tuş ile tıklanarak seçilir(Şekil 12). Şekil 12: Diyagramların saklanması yada çıktısının alınması için diyagram alanına mouse’un sağ tuşu ile tıklanır ve gelen menü arayüzünden istenen seçenek işaretlenir.