Enfeksiyon Hastane Enfeksiyonları ( Sağlık Hizmetiyle İlişkili Enfeksiyonlar ) Dr. Recep ÖZTÜRK İ .Ü. Cerrahpa ş a T ı p Fakültesi Enfeksiyon Hastal ı klar ı ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal ı rozturk@istanbul.edu.tr, drrozturk@gmail.com Hastane Enfeksiyonlar ı (Sa ğ l ı k Hizmetiyle İ li ş kili Enfeksiyonlar)Hastane (Nozokomiyal) İ nfeksiyonlar Bir hastaneden bulunmayla sebep ili ş kisi gösteren, yatan ? hasta, sa ğ l ı k personeli veya ziyaretçilerde olu ş an infeksiyonlard ı r Yatakl ı tedavi kurumlar ı nda sa ğ l ı k hizmetleri ile ilgili ? olarak geli ş en tüm infeksiyonlard ı r Hastaneye yat ı ş tan 48-72 saat, taburcu olduktan sonraki 10 ? günlük dönem içinde görülür 1ay:cerrahi alan inf; implant varl ığı nda:1 y ı l ? H İ = Ekzojen/Çapraz (cross) infeksiyonlar + endojen ? (self, oto) infeksiyonlar (% 30-50)Roma ’ l bir hastan n doktoru Simmakus ’ a hayk r ş “ Hasta oldum ve sen hemen geldin, Yan ı nda yüz ö ğ renciyle, oh Simmakus Yüz so ğ uk el bana dokundu Hiç ate ş im yoktu, oh Simmakus, ş imdi var” MS 3. yüzy ı l •11. Y ü zy l: İ bn-i Sina “Hastal ı klar ı ? olu ş turan küçük kurtçuklar vard ı r, ne yaz ı k ki onlar ı görecek aletimiz yoktur ”Hastane İ nfeksiyonlar Tarih ç e 1800.....: Florence Nightingale- Hastane ? hijyeni; Semmelweis, Lister , Pasteur: dezinfeksiyon, antisepsi Puerperal sepsis, kireç kloridi ve “el y ı kama ” ? ile azal ı yor (Semmelweis-1843) 1958 - AHA (American Hospital Association) ? her hastanede bir H İ KK kurulmas ı n ı önerdi 1962- İ ngiltere: İ nfeksiyon Kontrol Hem ş ireli ğ i ? kurumsalla ş maya ba ş lad ı CDC-Comprehensive Hospital Infections ? Project ve NNIS (National Nosocomial Infections Surveillance System) Hastane İ nfeksiyonlar Tarih ç esi T ü rkiye Sa ğ l ı k ve Sosyal Yard ı m Bakanl ığı Tababet uzmanl ı k ? Yönetmeli ğ i. T C Resmi Gazete 1974; 14893 Sa ğ l ı k ve Sosyal Yard ı m Bakanl ığı . Yatakl ı tedavi ? kurumlar ı i ş letme yönetmeli ğ i T C Resmi Gazete 1983; 17927 Hacettepe-1983 ? İ stanbul, Marmara, Ege, Ankara T ı p Fak- 1990 ? Cerrahpa ş a T ı p Fak-1993 ? SB Haseki EAH vd -1994 - ….. ?   “Faili me çhul” mikrobik cinayet kurban ı oldu 25 August 2004 Bir dönem Cumhurba ş kan ı Turgut Özal ’ ı n prenslerinden olan eski bakanlardan Veysel Atasoy, basit bir biyopsi i ş lemi s ı ras ı nda kapt ığı enfeksiyon nedeniyle getirildi ğ i Ankara İ bni Sina Hastanesi ’ nde dün saat 13.00 ’ te hayat ı n ı kaybetti. İ BN İ Sina Hastanesi Ba ş hekimi Muhit Özcan, a ğı r enfeksiyon ve çok say ı da organ ı n yetersizli ğ i ile hastaneye kabul edilen 57 ya ş ı ndaki Veysel Atasoy ’ un beyindeki kanama ve damar t ı kan ı kl ığı na ba ğ l ı hasar ı n düzelmemesi sonucu vefat etti ğ ini kaydetti. Bursa ’ da enfeksiyondan 5 bebek öldü Uluda ğ Üniversitesi T ı p Fakültesi Çocuk Hastal ı klar ı Anabilim Dal ı Ö ğ retim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Hac ı mustafao ğ lu, Çekirge Ak ş emseddin Çocuk Hastanesi Yenido ğ an Yo ğ un Bak ı m Ünitesi ’ nde görülen mikrobik vakalarda 5 çocu ğ un öldü ğ ünün kendilerine söylendi ğ ini bildirdi. ” İ ngiltere'de hastane enfeksiyonu alarm ı ” Londra 07 Aral ı k 2004 The Independent gazetesi, İ ngiltere'de her y ı l 100 bin ki ş inin hastane enfeksiyonu (MRSA) kapt ığı n ı , 5000 hastan ı n bundan öldü ğ ünü yazd ı . SabahAk ş am 23 Eylül 2008 Cumhuriyet 23 9 08Star Gazetesi Milliyet Vatan Halk, hasta g ü venli ğ i bekliyorİ zmir'de, 8 hastan ı n ameliyatta görme yetisini yitirmesinin yank ı lar ı sürüyor. Bakanl ı k olaya el koydu. Hastalardan “….”in aç ı klamas ı , skandal ı n boyutlar ı n ı gözler önüne serdi: “"Bizi Menemen testisi gibi kar ş ı s ı na s ı ralay ı p ameliyat etti “ 16.01.2008 Sabah, Yeni As ı r, de ğ i ş ik haber web siteleriSa ğ l ı k Bakanl ığı ndan: Yatakl ı Tedavi Kurumlar ı Enfeksiyon Kontrol Yönetmeli ğ i (11 A ğ ustos 2005 tarih ve 25903 say ı l ı Resmi Gazete) B İ Rİ NC İ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan ı mlar ? Amaç ? Madde 1 — Bu Yönetmeli ğ in amac ı ; yatakl ı tedavi kurumlar ı nda sa ğ l ı k • hizmetleri ile ili ş kili olarak geli ş en enfeksiyon hastal ı klar ı n ı önlemek ve kontrol alt ı na almak, konu ile ilgili sorunlar ı tespit etmek, çözümüne yönelik faaliyetleri düzenleyip yürütmek ve yatakl ı tedavi kurumlar ı düzeyinde al ı nmas ı gereken kararlar ı gerekli mercilere iletmek üzere, enfeksiyon kontrol komitesi te ş kili ile bu komitenin çal ı ş ma ş ekline, görev, yetki ve sorumluluklar ı na ili ş kin usûl ve esaslar ı düzenlemektir. Kapsam ? Madde 2 — Bu Y önetmelik; kamu kurum ve kurulu ş lar ı ile özel sektöre ait bütün • yatakl ı tedavi kurumlar ı n ı ve bu yatakl ı tedavi kurumlar ı nda görev yapan personeli kapsar. Dayanak ? Madde 3 — Bu Yönetmelik; 7/5/1987 tarihli ve 3359 say ı l ı Sa ğ l ı k Hizmetleri • Temel Kanununun 3 üncü maddesi ve 9 uncu maddesinin (c) bendi ile 13/12/1983 tarihli ve 181 say ı l ı Sa ğ l ı k Bakanl ığı Te ş kilat ve Görevleri Hakk ı nda Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayan ı larak haz ı rlanm ı ş t ı rTE İ ÜSYE %50-60 ? Üriner Sist İ nf %8 ? Enterik İ nf %8 ? CTBH %8 ? ASY İ nf %5 ? Deri İ nf %5 ? Di ğ er %5 ? HE İ (N İ ) Üriner Sist İ nf %20- ? 40 Cerrahi Yara İ nf %20 ? Alt Sol Yolu İ nf %17 ? Bakteriyemi %10 ? Deri ve deri alt ı doku ? inf %7 Di ğ er %11 ?Hastane İ nfeksiyonlar S ı kl ı k: % 1-% 17 ? YBU:%20-40 ? Say ı : Dünyada 5 - 10 milyon olgu / y ı l ? (200 milyon yatan hasta) Türkiye: 50-150 bin olgu /y ı l ( 2 milyon ? yatan hasta)T ü rkiye Verileri (NosoLINE Projesi) Hastane infeksiyonlar ı insidensi %1- 8.6 ? Hastane infeksiyonlar ı n ı n ço ğ u Yo ğ un ? Bak ı m Ünitelerinde olu ş maktad ı r Hastane infeksiyonlar ı : ? Üriner sistem infeksiyonlar ı %6-32 ? Cerrahi alan infeksiyonlar ı %10-60 ? Pnömoni %5-30 ? Bakteremi (damar içi kateter infeksiyonlar ı ? dahil):%7-36.3YB Ü ’lerinde Ara ç İ li ş kili Nozokomiyal Enfeksiyonlar (Latin Amerika, T ü rkiye, Hindistan ve Morokko, NNIS kar ş la ş t rma) Oranlar NNIS (1992-2004) INICC (2002-2004) RR V İ P 5.1 28.7 (10.5- 48.0) 5.6 SVK-KD İ 3.4 14.4 (5.8 – 24.5) 4.2 K İ - Ü SE 3.3 11.0 (3.3 – 14.1) 3.3 Ann Intern Med 2006;145(8):582-91.YB Ü ’lerinde Ara ç İ li ş kili Nozokomiyal Enfeksiyonlar ( Latin Amerika (Arjantin, Brezilya, El salvador, Kosta Rika, K ü ba, Meksika, Panama, Venezuella), Asya ( Ç in, Filipinler, Hindistan, L ü bnan,Pakistan, Tayland, Ü rd ü n, Vietnam), Afrika (Fas, Tunus) ve Avrupa (Kosova, Litvanya, Makedonya, T ü rkiye, Yunanistan) ) Oranlar NHSN (2003-2008) INICC (2003-2008) RR V İ P 13.6 4 SVK-KD İ 7,6 3 K İ - Ü SE 6,3 2 2010YB Ü ’lerinde Nozokomiyal Enfeksiyon Etkenlerinde Diren ç (Latin Amerika, T ü rkiye, Hindistan ve Morokko, NNIS kar ş la ş t rma ) Diren ç (%) NNIS (1992-2004) INICC (2002-2004) RR S.aureus /metisilin 48.1 81.6 1.7 Enterobacteriaceae/ Seftriakson 17.4 54.8 3.1 P. aeruginosa/ florokinolonlar 29.1 58.3 2.0 Enterokoklar/ Vankomisin 13.6 17.5 1.3YB Ü ’lerinde D İ K- İ B etkenleri direnci ( Latin Amerika (Arjantin, Brezilya, El salvador, Kosta Rika, K ü ba, Meksika, Panama, Venezuella), Asya ( Ç in, Filipinler, Hindistan, L ü bnan,Pakistan, Tayland, Ü rd ü n, Vietnam), Afrika (Fas, Tunus) ve Avrupa (Kosova, Litvanya, Makedonya, T ü rkiye, Yunanistan) ) Diren ç (%) NHSN (2006-2007) INICC (2003-2007) RR S.aureus /metisilin 56.8 84.1 Enterobacteriaceae/ Seftriakson 27.1 76.1 P. aeruginosa/ piperasilin 20.2 78 A.baummanni/ İ mipenem 29.2 46.3Hastane İ nfeksiyonlar -Kalite Hastane infeksiyonlar ı yatakl ı sa ğ l ı k ? kurumlar ı ndaki en önemli kalite göstergelerinden biridir Ventilatörle ili ş kili pnömoni h ı z ı ? Cerrahi alan infeksiyonu h ı z ı ? Santral venöz kateterle ili ş kili bakteremi h ı z ı ? Kateterle ili ş kili üriner sistem enfeksiyonu ?Hastane İ nfeksiyonlar Mortalite ABD ’ de ?88.000 ölüm/y ı l (1 ölüm/6 ? dakika) Ventilatörle ili ş kili pnömoniye (V İ P) ? atfedilen mortalite %20-30 Intensive Care Med 2000; 26 (13):S31-S37. ? Cerrahi alan infeksiyonu (CA İ ) geli ş en ? hastalarda mortalite %20 CA İ geli ş meyen hastalarda mortalite %5 ? Hastane İ nfeksiyonlar ı Dergisi 2001;5(1):21-30. ?Hastane İ nfeksiyonlar Mali Y ü k-T ü rkiye Hastane infeksiyonu geli ş en hastalar ? Yat ı ş süresi 1-35 gün(ek yat ı ş 1020 gün) ? Mortalite % 19.6 ? Maliyet 2280 $/hasta ? Hastane infeksiyonu geli ş meyen hastalar ? Yat ı ş süresi 8-14 gün ? Mortalite % 2.9 ? Maliyet 698 $/hasta ? Yal ç n AN et al. J Chemother 1997;9:411-4.Hastane Enfeksiyonlar Hastanede kal ı ş süresinde uzama ? Morbiditede art ı ş ? Ya ş am kalitesinde bozulma ? Mortalitede art ı ş ? İ ş gücü ve üretkenlik kayb ı ? Maliyette art ı ş (ABD:7 milyar USD/y ı l) ? Hukuki sorunlar (Kurumlar/idare, sa ğ l ı k ? çal ı ş anlar ı ) Am J Epidemiol 1985;121;182-205. Am J Infect Control 1985;13:97-108 . Aksi ispat edilmedi ğ i sürece her hastane infeksiyonu, temel infeksiyon kontrol kurallar ı na uyuldu ğ u takdirde önlenmesi mümkün olan bir t ı bbi hata olarak kabul edilmelidir. Hastane infeksiyonlar n n ç o ğ u ka ç n lmazd r, sadece bir k sm ö nlenebilir. Institute of Medicine Report, 1999. Ann Intern Med 2002;137:665-670 .MALPRAKT İ S=TIP TEPMES İ TIP HASTAHastane enfeksiyonlar sorunu b ü y ü yor Ba ğı ş ı kl ı k bozuklu ğ u e ş lik eden hastalar ı n ? artmas ı KS vd İ S ’ lerin(anti-TNF alfa) kullan ı lmas ı , lökozlar ve • romatolojik hastal ı klar Antimikrobiklere direncin artmas ı ? MDR, Panrezistan • Viral ve fungal superinfeksiyonlar ı n artmas ı ? İ nvazif i ş lem ve protez uygulamalar ı n ı n artmas ı ?Mikroorganizmalarda antimikrobiklere kar ş diren ç geli ş imi art yor MRSA/GRSA ? VRE, ? PRSP ? GSBL(+) ? Enterobacteriaceae Ço ğ ul dirençli (MDR) ? nonfermentatif GNÇ Panrezistan GNÇ:NDM-1 ? vd Ço ğ ul dirençli(MDR) M. ? Tuberculosis Antiviralllere direnç ?Direncin SeleksiyonuDiren ç sorunu olmayan bakteriler ?Antibiyotik Direncinin Etkisi Mortalite ? Morbidite ? Tedavi maliyeti ? Tedavi ba ş ar ı s ı zl ığı ? Tedavi seçeneklerinde azalma ? Tedavi s ı ras ı nda direnç geli ş imi ? Daha geni ş spektrumlu antibiyotiklerin seçimi ? Daha toksik ilaçlar ı n kullan ı m ı ? Antibiyotik bask ı s ı nda art ı ş ?Antibiyotik Direncinin Etkisi Dirençli su ş larla kolonizasyon ? Dirençli bakterilerin yay ı l ı m ı ? Dirençli bakteri infeksiyonlar ı ? Hastane d ı ş ı ? Hastane ? Uzun süreli hastanede yat ı ş ? Sürveyans maliyeti ? Yeni antibiyotiklere ihtiyaç olmas ı ?Nozokomiyal infeksiyonlar Cerrahi alan infeksiyonlar ı ? Kan dola ş ı m ı infeksiyonlar ı ? Damar içi kateter ili ş kili infeksiyonlar • Pnömoni ? VAP • Üriner sistem infeksiyonlar ı ? Kardiyovasküler sistem infeksiyonlar ı ? Santral sinir sistemi infeksiyonlar ı ? Gastrointestinal infeksiyonlar ? Kemik ve eklem infeksiyonlar ı ? Di ğ er ?Hastane İ nfeksiyonlar Etkenler 1920-30:streptokoklar; 1940-65: stafilokoklar, ? 1970-90:GNÇ, 1990-..:GNÇ, GPB ? E. coli:%16-20, Enterobacter: %5,8-17 ? P. aeruginosa: %6-12 ? S. aureus: %10 -18, KNS: %6-12 ? MRSA ? Enterokoklar: %3-12 ? VRE ?Hastane İ nfeksiyonlar -Etkenler C. albicans ve/veya Candida spp , Aspergillus, ? zygomycetes:%5-10 Di ğ er ? Acinetobacter, Stenotrophomonas, Serratia, anaeroplar : ? %0,4-12 B. fragilis, C. difficile, C. perfringens, Peptostreptococcus ? Cerrahi giri ş im, Tm varl ığı , DM, aminoglikozitlerin s ı k kullan ı lmas ı ? Virüsler ? RSV, PIV, Adenovirusler, HBV, HCV, HIV, Rotavirus ?Postoperatif Ate ş Dikkatli anamnez + fizik muayene (ba ş a ğ r ı s ı , ? öksürük, kar ı n a ğ r ı s ı , ishal, belirgin a ğ r ı , dizüri, idrar s ı kl ığı , bacak a ğ r ı s ı ; deride döküntü- embolik lezyon, akci ğ er, kar ı n, cerrahi yara yeri, İ V kateter yer(leri),flebit.....) Laboratuvar: tam kan say ı m ı , gö ğ üs (gere ğ inde ? di ğ er düz grafiler) filmi, idrar ve kan (gere ğ inde di ğ er) kültürleri, C.difficile toksin(ishalde)Postoperatif Ate ş Be ş “w”:wind(atelektazi/pn ömoni), water(ÜSE), ? wound, walking(DVT), “wonder” drugs(ila ç rx) İ lk 24-48 saat : ? %73 infeksiyon d ı ş ı (atelektazi: akci ğ er ? makrofajlar ı ndan TNF, IL-1 yap ı m ı vb) İ nvazif yumu ş ak doku inf (BHS, Clostridium ’ lar), ? S. aureus yara inf ’ na ba ğ l ı T Ş S ( ate ş , kusma, ishal, eritroderma, hipotansiyon), C. difficile inf.: ishal, ate ş atlanmamal ıPostoperatif Ate ş 2. - 3. gün ate ş : ? % 55-65 infeksiyon d ı ş ı ? 5. günden sonra %10 infeksiyon d ı ş ı ? İ nfeksiyonlar (%42 yara, %29 üriner inf, ? %12 solunum yolu inf...) Postoperatif dönem infeksiyonlar ı n ı n bir ? k ı sm ı nda ate ş olmayabilir!Tan Erken klinik ve laboratuvar tan ı ? H ı zl ı klinik mikrobiyoloji ? Mikroskopi sonuçlar ı n ı n h ı zl ı bildirimi ? Kültür sonuçlar ı n ı n h ı zl ı bildirilmesi ? Kolonizasyon ve etken ayr ı m ı ? Kantitasyon • Salg ı n kökeni ara ş t ı rma ? Moleküler teknikler: PFGE • Yak ı n klinik ve laboratuvar i ş birli ğ i ?Tedavi Etken sürveyans ı ? Direncin takibi ? Konfeksiyon de ğ il, tüccar terzi elbisesi ? Erken, uygun antimikrobik tedavi ? Gereksiz kombinasyonlar? ? Uygun süre? ?• Yki milyondan fazla nozokomiyal infeksiyon • Otuzbin veya daha fazla ölüm • Beº - on milyar dolar yaty?la ilgili ek maliyet ………. Nozokomiyal İ nfeksiyon Ö nlenmesi ve Kontrol üNozokomiyal İ nfeksiyon Kontrol ü Etkin H İ kontrolü için sürveyans zorunlu ilk ? ad ı md ı r Kontrolde 2. ad ı m E Ğİ T İ M olmal ı d ı r ? Sürveyans sonuçlar ı analiz edilip raporlar, kartlar, ? bro ş ürler, kitapç ı klar haz ı rlan ı r Yüz yüze birebir e ğ itime a ğı rl ı k verilir ? E ğ itim hekim, hem ş ire, hasta bak ı c ı , hasta, ? refakatçisi, ziyaretçi düzeyinde düzenlenmelidir Antibiyotik kullan ı m ı , dezinfeksiyon-asepsi, ? infeksiyon hastal ı klar ı n ı n bula ş ma yollar ı , pratik önleme kurallar ı , izolasyon konusunda e ğ itim verilirÇö z ü m: Tak m ç al ş mas !!!Yeni hedefler Hastanelerin hedefi:Enfeksiyonlar ı önleme ? en öncelikli amaç S ı f ı r hastane enfeksiyon h ı z ı ; Enfeksiyona • “s ı f ı r tolerans” Ödeme kurumlar ı n ı n hedefi: ? Hastane enfeksiyonlar ı için ödeme • yapmamak Kamuoyu alg ı s ı : Hastane enfeksiyonlar ı = ? T ı bbi hataS f r hastane enfeksiyonu MSS ş ant enfeksiyonlar ı %1,5-22 ’ den %0,57 ’ ye ? indirilebilmi ş Choksey MS et al. J Neurol Neurosurg Psychiatry ? 2004;75:87–91 V İ P >%90 persantilden %75 persantile; ? Kaye J et al. Am J Infect Control 2000:28: 197-201. ? V İ P: 6/1000 VG ’ den, 0,72/1000 VG ’ ne ? dü ş ürülmü ş Burger CD et al.Mayo Clin Proc 2006;81:849 ? SVK ili ş kili bakteremiler s ı f ı rlanabilmi ş ? Berenholtz SM et al. Crit Care Med 2004 ; 32:2014-20 ? Pronovost P et al . N Engl J Med 2006;355:2725-32. ? Pronovost P et al. BMJ 2010;340:c309 (online first, Feb 4, ? 2010)S f r Hastane Enfeksiyonu Bütünle ş ik (paket, bundle) önlemler ? Bu önlemlerin de ğ i ş mez maddesi el ? hijyenine uyumun sürekli sa ğ lanmas ı d ı rÖ deme kurumlar ABD ’ de ödenmiyor: ? Damar içi kateter enfeksiyonlar ı • Üriner kateter ili ş kili enfeksiyonlar • Bas ı ülserleri ve ili ş kili enfeksiyonlar • Dü ş meler • Yanl ı ş taraf ameliyatlar ı • Fransa ’ da ? Ekzojen nozokomiyal enfeksiyonlar için • hastaya tazminat ödeniyor http://www.cms.hhs.gov/AcuteInpatientPPS/downloads/CMS-1533-FC.pdfInstitute of Medicine Report, 1999. Gerberding JL.Ann Intern Med 2002;137:665-670. Hastane infeksiyonlar ı n ı n ço ğ u kaç ı n ı lmazd ı r, sadece bir k ı sm ı önlenebilir Aksi ispat edilmedi ğ i sürece her hastane enfeksiyonu, temel enfeksiyon kontrol kurallar ı na uyuldu ğ u takdirde önlenmesi mümkün olan bir t ı bbi hata olarak kabul edilmelidirTemel sorunlar Cerrahi sonras ı geli ş en enfeksiyonlar ı n tan ı , takip ? ve tedavisi Kad ı n –Do ğ um, Genel Cerrahi, Üroloji, Nöro ş irurjide • sorunlar daha s ı k Sepsis ? Yenido ğ an ve eri ş kin yo ğ un bak ı m birimlerindeki ? izlem ve uygulamalar ve geli ş en salg ı nlar Tek kullan ı ml ı k araç ve gerecin birden fazla ? kullan ı lmas ı na ve/veya sterilizasyon sorunlar ı na ba ğ l ı sonuçlar Katarakt cerrahisi sonras ı endoftalmit olgular ı •S k yap lan hatalar Postoperatif enfeksiyon ihtimalini erken ? dönemde dü ş ünmemek, Uygun kültür örneklerini almamak, ? Tedavide uygun antibiyotik veya ? antibiyotikleri vermemek, Enfeksiyon hastal ı klar ı konsültasyonu ? istememek, Kay ı tlar ı (hasta , sterilizasyon) yeterli ? tutmamakHastane enfeksiyonlar yla ili şkili hukuki sorunlar n çö z ü m ü E.Rubinstein J.Hosp Infect 1999 Hastane enfeksiyonlar ı n ı n erken tan ı s ı ? El y ı kamama, antisepsiye uymadan injeksiyon ? (kateter …) vb k ötü uygulamalardan kaç ı nma Ayr ı nt ı l ı enfeksiyon kontrol protokolleri ? El y ı kama, antibiyotik profilaksisi, yara bak ı m ı , • kateter bak ı m ı , izolasyon Protokollere s ı k ı uyum ? İ yi klinik ve laboratuvar uygulamalar ı n ı n ? süreklili ğ iHastane enfeksiyonlar yla ili şkili hukuki sorunlar n çö z ü m ü E.Rubinstein J.Hosp Infect 1999 Laboratuvar sonuçlar ı n ı n h ı zl ı rapor edilmesi ve ? uygun ş ekilde kay ı t edilip saklanmas ı Sürekli HE sürveyans program ı ? Kurumsal infeksiyon oranlar ı n ı n ı n bilinmesi ? NNIS, WHO, CDC + (ayn ı ülkede “H İ kontrol ? program ı n ı iyi uygulayan” kurumlar) bildirimlerinden daha yüksek olmayan enfeksiyon oranlar ı Hasta ve ailesinin uygun ş ekilde bilgilendirilmesi ? Hastane enfeksiyonu vd konular •S ü rveyans Hedefe yönelik, genel, nokta prevalans ? Aktif, pasif ? Hedefe yönelik: ? Nozokomiyal pnömoni-Morbidite yüksek • Kardiyak cerrahi alan-Maliyet çok yüksek • Ç İ D infeksiyonlar-Tedavi maliyeti yüksek ve zor • Tekrarlayan salg ı nlar-C.difficile • Önlenebilir/s ı f ı rlanabilir:D İ K, U İ K, V İ P, Ş ant • infeksiyonlar ıUygun ve S ü rekli s ü rveyans ve Kontrol ile H İ H zlar Ne Kadar Azal r? Sürveyans programlar ı ve kontrole gereken ? önlem veriliyorsa 250 yatak ba ş ı na bir H İ KH ’ si varsa ? e ğ itimli bir hastane epidemiyologu varsa ? cerahlara yara infeksiyon h ı zlar ı bildiriliyorsa ? H İ h ı zlar ı ortalama %32 azal ı r ? SENIC verileri ?Hayat Kurtar:Ellerini Y kaEl antiseptikleri Alkoller ? Klorheksidin ? Heksaklorofen ? İ yot ve iyodoforlar ? Para-chloro-meta-xylenol (PCMX) ? Kuaterner amonyum bile ş ikleri ? Triklosan ? .......................... ?Temiz bak ı m daha güvenli bak ı md ı r ; “Clean ? Care is Safer Care” projesi Ya ş amlar ı kurtar: ellerini temizle : ‘Save ? Lives: Clean Your Hands” slogan ı Dünya sa ğ l ı k Örgütü (DSÖ), Hasta Güvenli ğ i ? Çal ı ş mas ı , 2005En s ı k y ı kanmayan bölgeler Daha az s ı kl ı kta y ı kanmayan bölge Y ı kanan bölge El s ı rt ı El ayas ıEl Y kamaEl Y kama Hastane infeksiyonlar ı n ı önlemenin en önemli , ? en basit yolu (özellikle çapraz infeksiyonlar ı önler) Her bir hastaya temas etmeden önce ve sonra akan ? suda en az 10-30 saniye ellerin sabunla iyice ovarak y ı kan ı p ka ğı t havluyla kurutulmas ı gerekir Kan ve kan içeren s ı v ı lar, cerahat, vücut ? sekresyonlar ı (yara...), ş üpheli materyelle temas edilirse antiseptikle 1-3 dakika eller y ı kanmal ı d ı r H İ ’ nin kontrol etmek için olmazsa olmaz önlem ? Bu etkili korunma yolu ba ş ta hekimler olmak ? üzere sa ğ l ı k personellerince önemsenmiyor!!!S. Kenan Ş ahin ’ denDr E.ALP ’ denB ü t ü nle şik (paket; bundle) ö nlemlerle hastane enfeksiyonlar s f rlanabiliyor Ventilatör paketi ? SVK paketi ? Üriner kateter paketi ? Jain M, Miller L, Belt D, et al. Decline in ICU adverse events, ? nosocomial infections and cost through a quality improvement initiative focusing on teamwork and culture change. Qual Saf Health Care. 2006 ;15(4):235-9 Daily, Multidisciplinary Rounds and Evidence- ? Based Best Practices Decrease Nosocomial Infections and Costs in the Intensive Care Unit www.Innovation and NI-HAI\AHRQ - Innovations Exchange.mht ?MSS Ş ant enfeksiyonlar Uygun preoperatif, perioperatif ve ? postoperatif önlemler MSS ş ant yerle ş tirme sonras ı ? enfeksiyonlar: %1,5-%22 Asepsi ve antisepsi kurallar ı na s ı k ı uyum, ? perioperatif antimikrobik profilaksi, ş ant uygulama kurallar ı na uyma : %0,57 Choksey MS et al. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2004;75:87–91Ventilat ö r ili şkili pn ö moni Hastaneden kazan ı lan enfeksiyonlar ı n ? %15 ’ i Fatalite oran ı : %20-50 ? Farkl ı disiplinlerden kurulan e ğ itimli bir ? ekibin etkin ş ekilde çalı ş mas ı V İ P oranlar ı medikal-cerrahi YBÜ’ lerinde ? >%90 persantil de ğ erinden %75 persantil de ğ erine kadar dü ş ürülebilmi ş Kaye J et al. Am J Infect Control 2000:28: 197-201.Ventilator “ bundle ” Hasta ba ş ı n ı n yükseltilmesi(30º - 45º ) ? Subglottik sekresyonlar ı n devaml ı ? uzakla ş t ı r ı lmas ı Ventilatör devrelerinin 48 saatten daha erken ? de ğ i ş tirilmemesi Her hastaya temas öncesi ve sonras ı nda ellerin ? y ı kanmas ı Günlük sedasyon de ğ erlendirilmesi ? Günlük “weaning ” de ğ erlendirilmesi ? Derin ven trombozu ve peptik ülser profilaksisi ?http://www.ihi.org/IHI/Topics/CriticalCare/IntensiveCare/ImprovementStories/FSVAPG ettingtoZeroandStayingThere.htmDamar i ç i kateter enfeksiyonlar E ğ itimli bir ekibin kateter takma ve bak ı m i ş ini ? üstlenmesi El y ı kama ve di ğ er enfeksiyon kontrol önlemlerine ? uyulmas ı Santral kateter takarken maksimum bariyer önlemlerine • uyum, Klorheksidinle cilt antisepsisi sa ğ lanmas ı , • Femoral kateter kullan ı m ı ndan kaç ı n ı lmas ı • Gereksiz kateterlerin hemen çekilmesi • Yo ğ un bak ı mlarda damar içi kateter enfeksiyonlar ı ? anlaml ı olarak azalt ı labilmi ş / s ı f ı rlanabilmi ş tir Berenholtz SM et al. Crit Care Med 2004 ; 32:2014-20 Pronovost P at al . N Engl J Med 2006;355:2725-32.Yalanc G Ü VEN ! Yanl ş inan ş ! R.Çaylan ’ danEtkili bir enfeksiyon ö nleme ve kontrol program =Kalite İ yile ştirme Hastanede yat ı ş süresini k ı salt ı r, ? Morbidite ve mortaliteyi azalt ı r, ? Maliyeti dü ş ürür, ? İ laç ve di ğ er sarf malzemelerinin uygun ? kullan ı m ı n ı en üst düzeye ç ı kar ı r, Hasta memnuniyetini artt ı r ı r. ? E.Akal ı n ’ danTe ş ekkür ederim