Korozyon Hidrojen Nedenli Korozyon 1 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON ? Bazı metaller, korozif ortamın farklı özelliklerde olması gerekmeksizin sulu ortamlara maruz kaldığında kırılırlar. ? Seyreltik H 2 SO 4 veya HCl içerisinde gerilim altında olan yüksek mukavemetli bir karbon çeliği birkaç dakika gibi kısa sürede kırılabilir . 2 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON Şekil 84. Kutu sementasyonuyla sertleştirilmiş, su verilmiş ve temperlenmiş 29 HRc sertliğinde martensitik bir çelikte hidrojen gevrekliğinin yol açtığı korozyon X50 3 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON ? H 2 SO 4 ile kimyasal temizlemede veya elektrolitik kaplamadan sonra çelik yaylarda gözlemlenen hasar bu tip kırılmalara örnek teşkil eder. ? Burada ortak nokta, çatlamanın ya korozyon reaksiyonları ile veya metal içerisine giren H 2 tarafından meydana getirilmiş olmasıdır. 4 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON Şekil 85. Hidrojen nedenli korozyon problemi 5 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON ? Bu şekilde olan hasarlar hidrojen gerilme çatlaması şeklinde adlandırılır. ? Çatlaklar genellikle tane boyunca olmaktadır . 6 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON Şekil 86. Çelik malzemede H2S’in neden olduğu hidrojen kökenli korozyon çatlakları. 7 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON ? Korozyon başlangıcı sisteme atomik hidrojen girmesi ile oluşur. ? Asitler ile yüzey temizlemede veya kaplama işlemlerinde hidrojen kırılganlığına rastlanır . 8 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON 9 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON ? Çeliklerde Bi, Pb, P, Se, Te ve en önemlisi As hidrojen kırılganlığını artırır. ? Çünkü bunlar moleküler hidrojenin oluşumunu engelleyerek sistemin atomik hidrojene doymasına neden olurlar . 10 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON 11 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON ? Yüksek mukavemetli çeliklerde, titanyum ve diğer bazı metallerde hidrojen gevrekliği önemli bir sorundur. ? Ortamdan hidrojenin uzaklaştırılamaması veya korozyona dayanıklı alaşımların kullanılmasıyla bu problem önlenebilir . 12 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON 13 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON ? Redüksiyon reaksiyonunun bir sonucu olarak çeliğe hidrojen girdiğinde ‘hidrojen kabarması’ oluşabilir. ? Genellikle metal içerisindeki hatatlara ve inkluzyonlara yerleşen hidrojen tek-atomları, başka bir atomla karşılaşıncaya kadar yayınır. 14 HİDROJEN NEDENLİ KOROZYON ? Sonuç olarak oluşan hidrojen molekülleri göç yolundan daha büyük hale gelir, yayınamaz ve metal içerisinde hapsolur. ? Böylece, Şekilde görüldüğü gibi malzemenin yarılmasına neden olabilir.