Hidroloji Hidroloji HİDROLOJİKAPSAM Hidrolojik Çevrim ve Elemanları Hidrolojik De ği şkenlerin Ölçülmesi ve Analizi Yağı ş Buharlaşma – Terleme Sızma Analizleri Akım Ölçümleri ve Verilerin Analizi Yüzeysel Akı ş Yağı ş-Akı ş İli şkisi Hidrograf Analizleri Su Bütçesi Havza Modelleri Hidrolojinin UygulamalarıHİDROLOJ İN İN TANIMI Hidroloji, yer küresinde (yeryüzünde, yer altında ve atmosferde) suyun çevrimini, dağılımını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, çevreyle ve canlılarla kar şılıklı ili şkilerini inceleyen temel ve uygulamalı bir bilimdir.Hidroloji Disiplinlerarası Bir Bilimdir Fizik Kimya Matematik HidrolojiHidroloji ile di ğer bilimler arasındaki sınırları kesin olarak çizmek güçtür O ŞİNOGRAF İ H İDROJEOLOJ İ ZEM İN F İZ İĞİ METEOROLOJ İ HİDROLOJ İSu Kaynaklarının Geli ştirilmesi amacıyla yapılan çalı şmalar Suyun kullanılması Su miktarının kontrolü Su kalitesinin kontrolüHİDROLOJ İK ÇEVR İMH İDROLOJİK ÇEVR İM ATMOSFER DEPOLAMA S İSTEM İ YÜZEYSEL DEPOLAMA S İSTEMİ ZEM İN NEM İ DEPOLAMA S İSTEMİ YERALTI DEPOLAMA SİSTEMİ AKARSU DEPOLAMA S İSTEMİ DENİZ ve GÖLLER DEPOLAMA S İSTEMİ BUHARLA ŞMA ve TERLEME YA ĞIŞ SIZMA SÜZÜLME YA ĞIŞ BUHARLA ŞMA YA ĞIŞ YÜZEYALTI AKI ŞI AKARSU AKI ŞIHİDROLOJ İNİN YÖNTEMLERİ Ölçmeler (Büyük ve Küçük Klima İstasyonları,Ya ğı ş ve Akım Gözlem İstasyonları) Verilerin İşlenmesi ve Depolanması Hatalardan Arındırma Veri Tabanı Olu şturma Hidrolojik Model uygulamaları Deterministik modeller Stokastik ModellerHidrolojide Meteorolojik Ölçümler • Sıcaklık • Nem • Rüzgar • Basınç • Radyasyon • Ya ğış • Günlük Güne şlenme Süresi • Buharla şma • Yüksek Atmosfer Ölçümleri • Otomatik Ölçüm İstasyonlarıBüyük Klimatoloji Rasadı Yapan İstasyonlardan Elde Edilen Parametreler 1-)MAHALL İ BASINÇ (Mb.) 16-) GÜNE ŞLENME ŞİDDET İ ( Cal/ cm².dak) 2-)DEN İZ SEV İYES İNDEK İ BASINÇ (Mb.) 17-) GÜNE ŞLENME MÜDDET İ (Saat) 3-)MAX. SICAKLIK (°C) 18-) RÜZGAR HIZI VE YÖNÜ (m/sn.--16 yön) 4-) M İN. SICAKLIK (°C) 19-) YA ĞI Ş M İKTARI (mm.) 5-)TOPRAK ÜSTÜ MİN SICAKLIK (°C) 20-) KAR ÖRTÜSÜ YÜKSEKL İĞİ ( cm.) 6-) KURU TERMOMETRE SICAKLI ĞI (°C) 21-) KAR YOĞUNLU ĞU (kg/cm) 7-) ISLAK TERMOMETRE SICAKLI ĞI (°C) 22-) ORAJ RASATLARI 8-) BUHAR BASINCI (Mb.) 23-) 5 Cm. TOPRAK SICAKLI ĞI (°C) 9-) HESAPLANAN N İSP İ NEM ( % ) 24-) 10 Cm. TOPRAK SICAKLI ĞI (°C) 10-) H İGROGRAF'TAN OKUNAN NEM ( % ) 25-) 20 Cm. TOPRAK SICAKLI ĞI (°C) 11-) BULUTLULUK M İKTARI 26-) 50 C m. TOPRAK SICAKLI ĞI (°C) 12-) BULUTLULUK ÇE ŞİD İ 27-) 100 Cm. TOPRAK SICAKLI ĞI (°C) 13-) YATAY GÖRÜ Ş (km.) 28-)YER İN HAL İ 14-) S İPER İÇİ BUHARLA ŞMA (mm.) 29-) DENİZ İN HAL İ 15-) AÇIK YÜZEY BUHARLA ŞMASI Küçük Klimatoloji Rasadı Yapan İstasyonlardan Elde Edilen Parametreler 1-) MAX. SICAKLIK (°C) 2-) M İN. SICAKLIK (°C) 3-) KURU TERMOMETRE SICAKLI ĞI (°C) 4-) ISLAK TERMOMETRE SICAKLI ĞI (°C) 5-) BUHAR BASINCI (Mb.) 6-) HESAPLANAN N İSP İ NEM ( % ) 7-) BULUTLULUK M İKTARI 8-) RÜZGAR HIZI VE YÖNÜ (Bofor - 8 yön) 9-)YA ĞI Ş M İKTARI (mm.) 10-) ORAJ RASATLARI Yağı ş Rasadı Yapan İstasyonlardan Elde Edilen Parametreler 1 -) YA ĞI Ş M İKTARI (mm.) 2 -) BULUTLULUK M İKTARI 3 -) RÜZGAR HIZI VE YÖNÜ (Bofor - 8 yön) 4 -) ORAJ RASATLARIToprak Termometreleri 5,10.20.50.100 cm Termograf SICAKLIK ÖLÇÜMLERİ Minimum ve Maksimum TermometrelerNEM Basit Psikrometre Saçlı Higrometre Higrograf Havalandırmalı PsikrometreRÜZGAR ÖLÇERLER Anemometre Rüzgar TüneliBASINÇ ÖLÇERLER Barograf Metal BarometreGÜNE Ş RADYASYONU P İRRAD İOMETRE solar and reflected (NET) radiation (0.3 to 60µm) ALBEDOMETER total solar global radiation (0.3 to 3µm) P İRANOMETRE solar global radiation (0.3 to 1.15µm)YA ĞI Ş Plüviyometre PlüviyografGünlük Güne şlenme Süresi HelyografBUHARLAŞMA Buharlaşma Havuzları (Tavaları) Pi ş (Piche) EvaporimetresiOTOMATİK GÖZLEM İSTASYONLARI Standart ölçümler Sürekli ölçümler Daha fazla do ğruluk Daha fazla güvenirlik Verilerin görüntülenmesi Veriye uzaktan eri şim Çevre şartlarından etkilenmemeH İDROLOJ İN İN TEMEL DENKLEMLER İ KÜTLENİN KORUNUMU ENERJİNİN KORUNUMU dt dS y x = - H H H y x ? = -Bir parsel sistem olarak kabul edilirse.. X1+X2+X3-Y1-Y2-Y3= ?S1+ ?S2+ ?S3+ ?S4+ ?S5 Giren Kütle – Çıkan Kütle = Depolama ?S1TUTMA ?S2 YÜZEYSEL ?S4YERALTISUYU ?S5ZEM İN NEM İ ?S3KAR Y1 BUHARLA ŞMA Y2 AKI Ş Y3 YERALTI AKI Ş X1 YA ĞI Ş X2 AKIM X3 YASFluxes and Storages in 10 3 km 3 HİDROLOJ İK ÇEVRİM ve DEPOLAMA HAZNELER İYERKÜREN İN SU KAYNAKLARIYerküre Isı Dengesi 100 49 Absorbsiyon Konveksiyon Buharla şma 26 2 2 4 23 3 33 21 24 15 52 67 6 98 24 113 22 15 30 Güne şten gelen Kısa dalga enerjiGüne ş , Atmosfer – Yerküre arasındaki elektromanyetik enerji transferi Güne şten gelen kısa dalga elektromanyetik enerji Atmosferik Saçılma (scaterimg) Bulutlara gelen ve yansıyan ışın Yeryüzüne ula şan ,yansıyan + absorbe edilen ışın Buharla şma Konveksiyon