3 - Halk Sağlığı Hipertansiyon Epidemiyoloji.p H İ PERTANS İ YON EP İ DEM İ YOLOJ İ S İO. G ü nay 2 Dersin Amac Hipertansiyonla ilgili temel epidemiyolojik ö zellikler, risk fakt ö rleri ve hipertansiyon kontrol ü n ü n ilkeleri hakk nda bilgi vermek.O. G ü nay 3 Ö ğ renim Hedefleri 1 saat teorik dersin sonunda ö ğ renciler, Hipertansiyon tan m n ve s n flamas n ? yapabilecek, Hipertansiyonun epidemiyolojik ö zelliklerini ? a ç klayabilecek Hipertansiyonla ili şkili risk fakt ö rlerini ? sayabilecek Toplumda hipertansiyon kontrol ü i ç in al nmas ? gereken ö nlemleri sayabileceklerdirO. G ü nay 4 Dersle İ lgili Kaynaklar WHO. Hypertension Control. Techical Report Series. ? Ö zt ü rk Y, G ü nay O ( Ç ev Ed). Hipertansiyon Kontrol ü . ? Seventh Report of the Joint National Committee on ? Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure (JNC7). T ü rk Hipertansiyon ve B ö brek Hastal klar Derne ğ i. ? T ü rk Hipertansiyon Prevalans Ç al şmas , 2003.O. G ü nay 5 TANIM Yeti ş kinlerde, sistolik kan bas nc n n en az 140 mmHg ve/veya diyastolik kan bas nc n n en az 90 mmHg olmas ve bu durumun tekrarl ö l çü mlerle g ö sterilmesi.O. G ü nay 6 Ö nemi D ü nyada; Yakla ş k 1 milyar hipertansiyon vakas ? Y lda 7.1 milyon ö l ü m ? Toplam Hastal k Y ü k ü n ü n %4.5’i ? Serebrovask ü ler Hastal klar n %62’si ? İ skemik Kalp Hastal klar n n %49’u ?O. G ü nay 7 Ö nemi Hedef Organlar Hasarlar Kalp (Angina Pectoris, MI, Kalp Yetmezli ğ i) ? Beyin ( İ nme, TIA, Ensefalopati, Demans) ? G ö z (Papil ö dem, Retinopati) ? B ö brek (B ö brek yetmezli ğ i) ? Periferik damarlar (Anevrizma) ?O. G ü nay 8 Yeti şkinlerde Hipertansiyon Normal tansiyon ile hipertansiyon aras nda ? ger ç ek bir s n r yoktur. Hipertansiyon kriterleri, m ü dahale ? ara ş t rmalar n n sonu ç lar na dayan r. Tedavinin zarardan ç ok fayda sa ğ lad ğ ? de ğ erler hipertansiyon olarak kabul edilir.O. G ü nay 9 Yeti şkinlerde Hipertansiyon Hipertansiyon kriterleri zamanla de ğ i şebilir. ? Hipertansiyon olarak kabul edilen de ğ erler ? b ü t ü n ya şlar i ç in ayn d r (yeti şkinlerde) Sistolik ve diyastolik kan bas n ç lar birlikte ? de ğ erlendirilmelidir Tekrarl ö l çü mler gereklidir ?O. G ü nay 10 S n flama (JNC – 7) (Yeti şkinlerde) SINIFLAR SKB DKB Normal < 120 < 80 Prehipertansiyon 120 – 139 80 – 89 Stage 1 Hipertansiyon 140 – 160 90 – 99 Stage 2 Hipertansiyon ? 160 ? 100 İ zole Sistolik HT ? 140 < 9 0O. G ü nay 11 Ç ocuklarda Hipertansiyon 0 – 18 ya ş grubu i ç in hipertansiyon tan mlar ? g ö zlemsel ara şt rmalara dayan r. Hipertansiyon kriterleri ya şa g ö re de ğ i şir ? Her ya ş grubu i ç in 95. persentilin ü st ü ndeki ? de ğ erler Anlaml Hipertansiyon , 99. Persentilin ü st ü ndeki de ğ erler Ciddi ? HipertansiyonO. G ü nay 12 Ç ocuklarda Hipertansiyon Ya ş Anlaml Hipertansiyon A ğ r Hipertansiyon SKB DKB SKB DKB 0 – 2 112 – 117 74 – 81 118 82 3 - 5 116 – 123 76 – 83 124 84 6 - 9 122 – 129 78 – 85 130 86 10-12 126 – 133 82 – 89 134 90 13 - 15 136 – 143 86 – 91 144 92 16 - 18 142 – 149 92 – 97 150 98O. G ü nay 13 Etiyolojik S n flama Primer (Esansiyel) hipertansiyon ? Sekonder hipertansiyon ?O. G ü nay 14 S kl k Ger ç ek prevalans belirlemek g üç . ? (Hipertansiyon kriterlerinin farkl l ğ , Tedavi alt ndaki hipertansif hastalar nedeniyle) Bir ç ok ara şt rmada, yeti şkinler i ç in prevalans ? %20’nin ü st ü nde. O. G ü nay 15 Epidemiyolojik Ö zellikler Ya ş ? Cinsiyet ? Etnik K ö ken ? Ekonomik Durum ?O. G ü nay 16 Cinsiyete ve Ya ş a G ö re Ortalama Kan Bas nc De ğ erleri – T ü rkiye O. G ü nay 17 T ü rk Hipertansiyon ve B ö brek Hastal y klar y Derne?i Ya? Gruplarynda Sistolik Kan Basyncy 90 100 110 120 130 140 150 160 m m H g 18-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 >=80 Türkiye Erkek KadynO. G ü nay 18 T ü rk Hipertansiyon ve B ö brek Hastal y klar y Derne?i Ya? Gruplarynda Diastolik Kan Basyncy 60 70 80 90 100 110 m m H g 18-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 >=80 Erkek KadynO. G ü nay 19 T ü rk Hipertansiyon ve B ö brek Hastal y klar y Derne?i Ya? Gruplarynda Hipertansiyon Prevalansy 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Y ü z d e % 18-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 >=80 Türkiye Erkek KadynO. G ü nay 20 Risk Fakt ö rleri Heredite ve genetik fakt ö rler ? Ö zge ç mi ş ? V ü cut a ğ rl ğ ? Santral obesite ve metabolik sendrom ? Beslenme fakt ö rleri ? Alkol ? Fizik aktivite ? Psikososyal fakt ö rler ? Ç evresel fakt ö rler ?O. G ü nay 21 T ü rk Hipertansiyon ve B ö brek Hastal y klar y Derne?i Beden Kitle Yndeksi ve Hipertansiyon Sykly?y 11.9 19.8 36.1 42.8 61.2 79 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Y ü z d e % <20 20,0-24,9 25-26,9 27-29,9 30,39,9 >=40O. G ü nay 22 Hipertansiyon Kontrol ü Ama ç 1. Hipertansiyonun Ö nlenmesi 2. Olu şmu ş Hipertansiyonun Kontrol ü Y ö ntemler 1. Toplumsal Yakla ş m 2. Bireysel Yakla ş mO. G ü nay 23 Hipertansiyonun Ö nlenmesi (Primer Koruma) Etkisi Kan tlanm ş Ö nlemler Sodyum al m n n azalt lmas 1. Ş i ş manl ğ n ö nlenmesi 2. Alkol t ü ketiminin azalt lmas 3. Fiziksel aktivitenin art r lmas 4.O. G ü nay 24O. G ü nay 25 Olu şmu ş Hipertansiyonun Kontrol ü (Sekonder Koruma) Kan Bas nc n n D üşü r ü lmesi A. Toplam Kardiyovask ü ler Risk ile ili şkili risk B. fakt ö rlerinin kontrol üO. G ü nay 26 A. Kan Bas nc n n D üşü r ü lmesi 1. Farmakolojik Tedavi 2. Ya şam Bi ç imi Ö nlemleri Sodyum al m n n azalt lmas a) Ş i şmanl ğ n ö nlenmesi b) Alkol t ü ketiminin azalt lmas c) Fiziksel aktivitenin art r lmas d)O. G ü nay 27 B. Toplam Kardiyovask ü ler Risk ile İ li şkili Risk Fakt ö rlerinin Kontrol ü Diabetin kontrol ü a) Ya ğ al m n n azalt lmas b) Sigaran n ö nlenmesi c)