Genel Hipertansiyon SİSTEMİK ARTERİYEL HİPERTANSİYON SİSTEMİK ARTERİYEL HİPERTANSİYON Dr. Ahmet Kıykım Me.Ü. Tıp Fakültesi İç Hastalıkları A.D., Nefroloji B.D. Dr. Ahmet Kıykım Me.Ü. Tıp Fakültesi İç Hastalıkları A.D., Nefroloji B.D.Amaç ve Hedef Amaç ve Hedef ? Kan basıncı yüksekliğinin,; tanımı, nedenleri, sıklığı, yaklaşım ve tedavi prensiplerinin öğrenilmesi ve tartışılması ? HT tanımının anlatılabilmesi ? Ülkemizde HT sıklığının söylenmesi ? HT sınıflamasının yapılabilmesi ? Kan basıncı yüksek hastanın nasıl değerlendirileceğinin anlatılması ? Tedavide temel yaklaşımın anlatılabilmesi ? İlk seçenek olabilecek antihipertansiflerin söylenmesi ? Bu ilaçların temel yan etkilerinin sayılması ? Gebelerde kullanılması kontrendike anti-HT ilaç sınıflarının sayılması ? “Toplam Kardiyovasküler Risk” kavramının anlatılabilmesi ? ? Kan bas Kan bası ınc ncı ı y yü üksekli ksekliğ ğinin,; tan inin,; tanı ım mı ı, nedenleri, s , nedenleri, sı ıkl klığı ığı, yakla , yaklaşı şım ve m ve tedavi prensiplerinin tedavi prensiplerinin ö öğ ğrenilmesi ve tart renilmesi ve tartışı ışılmas lması ı ? ? HT tan HT tanı ım mı ın nı ın anlat n anlatı ılabilmesi labilmesi ? ? Ü Ülkemizde HT s lkemizde HT sı ıkl klığı ığın nı ın s n sö öylenmesi ylenmesi ? ? HT s HT sı ın nı ıflamas flaması ın nı ın yap n yapı ılabilmesi labilmesi ? ? Kan bas Kan bası ınc ncı ı y yü üksek hastan ksek hastanı ın nas n nası ıl de l değ ğerlendirilece erlendirileceğ ğinin anlat inin anlatı ılmas lması ı ? ? Tedavide temel yakla Tedavide temel yaklaşı şım mı ın anlat n anlatı ılabilmesi labilmesi ? ? İ İlk se lk seç çenek olabilecek enek olabilecek antihipertansiflerin antihipertansiflerin s sö öylenmesi ylenmesi ? ? Bu ila Bu ilaç çlar ları ın temel yan etkilerinin say n temel yan etkilerinin sayı ılmas lması ı ? ? Gebelerde kullan Gebelerde kullanı ılmas lması ı kontrendike kontrendike anti anti- -HT ila HT ilaç ç s sı ın nı ıflar fları ın nı ın say n sayı ılmas lması ı ? ? “ “Toplam Toplam Kardiyovask Kardiyovaskü üler ler Risk Risk” ” kavram kavramı ın nı ın anlat n anlatı ılabilmesi labilmesiHT+SVO HT+KBY+SVO HT+SVOUlusal Hastalık Yükü Çalışması 2004 Ulusal Hastalık Yükü Çalışması 2004İNSAN KALP KALP HASTALI HASTALIĞ ĞI I İ İNME NME B BÖ ÖBREK BREK YETMEZL YETMEZLİĞİ İĞİ Hipertansiyon +++ Kearney, Lancet, 2005 Thorn, Circulation, 2006 USRDS, 2006 PER PERİ İFER FERİ İK K ARTER ARTER HASTALI HASTALIĞ ĞI I DEMANS DEMANSTanım Tanım ? ? Kavramsal Kavramsal (Patolojik durumun tan (Patolojik durumun tanı ım mı ı) ) ? ? Pickering Pickering ve ve Rose Rose tan tanı ım mı ı ? ? Net bir rakam ? Net bir rakam ? ? ? N Nü ümerik merik (Say (Sayı ısal tan sal tanı ımlama) mlama) SKB SKB ? ? 140 140 mmHg mmHg veya veya DKB DKB ? ? 90 90 mmHg mmHgHT “sendromu” HT “sendromu”HASTA HEDEF ORGAN HASARI HEDEF ORGAN HASARI VE VE Ö ÖL LÜ ÜM M HT EK RİSK FAKTÖRÜ ? “Toplam Kardiyovasküler Risk” kavramı… “Toplam Kardiyovasküler Risk” kavramı…Mancia Mancia G, J G, J Hypertens Hypertens, 2006 , 2006 Yusuf, INTERHEART Yusuf, INTERHEART study study, ,Lancet Lancet, 2004 , 2004 Risk faktörlerinin aditif özelliği… Risk faktörlerinin aditif özelliği…Ülkemizde HT sıklığı J Hypertens, 2005Ülkemizde; Yaş, cinsiyet ve kan basıncı ilişkisi J Hypertens, 2005Ülkemizde; Yerleşim yeri ve HT ilişkisi J Hypertens, 200539,8 32,4 12,1 2 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 1 2 3 4 EK RİSK FAKTÖRÜ SAYISI HAS TA (% ) Ülkemizde”ek risk” sıklığı Ülkemizde”ek risk” sıklığı %86.3 J Hypertens, 2005Hastayı değerlendirme... Hastayı değerlendirme... Gerçekten kan basıncı yüksek mi? Evresi? Etyoloji? Tedavi KONTROL!!! Eşlik eden risk faktörü ve klinik sorun? “AKUT” Hedef organ hasarı?Yak Yak ı ı nmalar nmalar ? ? Komplikasyonsuz Komplikasyonsuz ? ? Ba Baş ş a ağ ğr rı ıs sı ı ? ? Halsizlik Halsizlik ? ? Efor kapasitesinde azalma Efor kapasitesinde azalma ? ? Ç Çarp arpı ınt ntı ı ? ? Gerginlik Gerginlik ? ? Komplikasyon belirtisi Komplikasyon belirtisiTedavi Planı Tedavi PlanıHedefler… Hedefler… ? ? Bireysel hedefler Bireysel hedefler ? ? Toplumsal hedefler Toplumsal hedeflerBireysel Hedefler… Bireysel Hedefler… Kronik inflamasyon Alkol OSA Homosistein... Sigara Fiziksel aktivite Trigliserid LDL-kolesterol Hipertansiyon Kilo fazlalığı HEDEF (Toplam kardiyovasküler risk!)? Sağlıklı ve sürdürülebilir veri kaydı ? Başarısızlık nedenleri ? Ölçüm standardizasyonu ? Biyoeşdeğerlilik ? Düzenli sağlık kontrolu Toplumsal Hedefler… Toplumsal Hedefler…Y Y ö ö netim Plan netim Plan ı ı Yaşantının değiştirilmesi İlaç tedavisi Alternatif y Alternatif yö öntemler ntemler ? ? Patofizyolojik süreç tedavisi Eşlik eden sorun tedavisiİlaçsız tedavi yaklaşımı İlaçsız tedavi yaklaşımı6-8 gr/gün TOHP-II çalışması, BMJ, 2007SALTurk Çalışması SALTurk Çalışması Cinsiyet Cinsiyet Say Sayı ı Ortalama Ortalama SD SD NaCl NaCl Al Alı ım mı ı (gr/g (gr/gü ün) n) T Tü üm grup m grup 1767 1767 18.04 18.04 8.34 8.34 Erkek Erkek 857 857 19,31 19,31 8,67 8,67 Kad Kadı ın n 910 910 16,83 16,83 7,86 7,86 Erdem, Blood Press, 2010OLUMSUZ STRES VE HIRSİlaç Tedavisi İlaç TedavisiAnti-HT İlaç gelişim tarihçesi… Anti-HT İlaç gelişim tarihçesi… 1940 1950 1957 1960’lar 1970’ler 1980’ler 1990’lar 2002+ Periferik Sempatolitikler Gangliyon blokerleri Direk vazodilatörler Tiyazidler Santral ?2-agonistler Non-DHP KKB Beta blokerler Alfa-blokerler DHP KKB ACE-İnhibitörleri A-II RB İmidazolin RA Vazopeptidaz İnhibitörleri NEP inhibitörleri Eplerenon Nicorandil Bosentan ETK ETKİ İNL NLİ İK K TOLERAB TOLERABİ İL Lİ İTE TE ve veAnti-HT İlaç Kullanımı: Monoterapi / Kombine tedavi? Monoterapi etkinliği: %30 Kombine tedavi etkinliği: %60-70İlk tercih ilaç sınıfları… İlk tercih ilaç sınıfları… BHS& BHS&Royal Royal College College of of Physicians Physicians Guideline Guideline 2004 2004Zorunlu Zorunlu endikasyonlar endikasyonlar ? ? ? ? Kalp yetmezli Kalp yetmezliğ ği i……………… ………………ACE ACE- -i, i, di diü üretik retik, BB , BB ? ? Koroner arter hastal Koroner arter hastalığı ığı…… ……BB, ACE BB, ACE- -i i ? ? Protein Proteinü ürik rik hastalar hastalar……… ……….. ..ACE ACE- -i, ARB i, ARB ? ? Diyabetik hastalar Diyabetik hastalar………… ………….. ..ACE ACE- -i, ARB i, ARBGebelerde kullan Gebelerde kullanı ılmamas lmaması ı gereken s gereken sı ın nı ıflar? flar? ? ? ACE ACE- -inhibit inhibitö örleri rleri ? ? Anjiyotensin Anjiyotensin II resept II reseptö ör antagonistleri r antagonistleriDirençli HT… Dirençli HT… A B Diüretik >140/90 mmHg Uyum kötü Ölçüm yanlış Sekonder HT? %70Sekonder HT nedenleri… Sekonder HT nedenleri… ? ? Renal Renal hipertansiyon (%70) hipertansiyon (%70) ? ? Renal Renal parenkimal parenkimal hipertansiyon (%85) hipertansiyon (%85) ? ? Renovask Renovaskü üler ler HT (%15) HT (%15) ? ? Endokrin HT Endokrin HT ? ? İ İlaca ba laca bağ ğl lı ı HT HT ? ? N Nö örojenik rojenik HT HTCREDIT 23 il, n=15.000 (Yayınlanmamış veri) CREDIT 23 il, n=15.000 (Yayınlanmamış veri) ? ? KBH = %15 KBH = %15 ? ? D Dü ünya nya’ ’da KBH=%10 da KBH=%10- -13 13 ? ? Avrupa Avrupa’ ’da KBH=%8 da KBH=%8Hipertansif Hipertansif kriz! kriz! ? ? Diyastolik Diyastolik kan bas kan bası ınc ncı ı >180/120 >180/120 mmHg mmHg ve ve ? ? Akut hedef organ hasar Akut hedef organ hasarı ı ? ? G Gö örme kayb rme kaybı ı ? ? Angina Angina pectoris pectoris, MI , MI ? ? SVO SVO ? ? ABH ABH ? ? Aort Aort diseksiyonu diseksiyonuAnti-hipertansif tedavinin geleceği?: Gelecek 10 yıl… Anti-hipertansif tedavinin geleceği?: Gelecek 10 yıl… ? ? Hedef ? Hedef ? ? ? Yeni s Yeni sı ın nı ıf ila f ilaç çlar ? lar ? ? ? İ İmm mmü ünoterapi noterapi ? ? ? RAS’ı hedef alan ? ? Pleiotropik Pleiotropik etki ? etki ? ? ? Antiinflamatuar ve Antiinflamatuar ve antidiyabetik antidiyabetik etki v.b. etki v.b. ? ? Gen tedavisi Gen tedavisi ETKİN KOMBİNASYON !Unutmayalım… Unutmayalım… ? ? %90 fayda KB d %90 fayda KB d ü ü ş ş mesinden mesinden ? ? %10 s %10 sı ın nı ıf etkisinden f etkisinden“J” eğrisi ! “J” eğrisi ! INVEST, INVEST, Eur Eur Heart Heart J, 2009 J, 2009SON SÖZ... SON SÖZ... ? ? Primer Primer, , Sekonder Sekonder, Tersiyer korumaya , Tersiyer korumaya ö özen g zen gö österelim. sterelim. ? ? Toplam Toplam kardiyovask kardiyovaskü üler ler risk analizi ve m risk analizi ve mü ücadelesi yapal cadelesi yapalı ım. m. ? ? Kombine preparat kullanal Kombine preparat kullanalı ım. m.