Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Hipoksi - İskemi HİPOKSİ - İSKEMİ Anoksi dokulara hiç oksijenin gidememesini, hipoksi arteriyel kandaki oksijen düzeyinin düşük olduğunu, iskemi ise dokulara yeterli kan akımının sağlanamadığını ifade eder. Hipoksik iskemik ensefalopati (HIE) santral sinir sisteminde kalıcı hasara neden olan önemli bir olaydır. HIE sonunda neonatal ölüm, serebral palsi veya mental retardasyon söz konusu olabilir. Etyoloji: HIE fetal dönemde veya doğumdan sonra meydana gelebilir. Fetal hipoksi maternal hipotansiyon, maternal hipoksi, uterusun tetanisi, plasenta dekolmanı, kordon basısı veya düğümlenmesi, uterus damarlarının vazokonstrüksiyonu veya çeşitli nedenlere bağlı plasental yetmezlik sonucu ortaya çıkabilir. Kronik hipoksi intrauterin gelişme geriliğine neden olabilir. Doğumdan sonra ortaya çıkan hipoksi ise ağır anemi, şok, solunum yetersizliği veya ağır konjenital kalp anomalileri sonucu oluşabilir. Patofizyoloji: Fetal hipoksi ağır ise dakikalar içinde bradikardi, hipotansiyon, kardiak fonksiyonlarda bozulma, metabolik ve respiratuvar asidoz ortaya çıkabilir.İntrauterin hipoksinin uzaması durumunda periventriküler lökomalazi ve pulmoner arterioler düz kas hiperplazisi sonucu pulmoner hipertansiyon gelişebilir. Ayrıca fetal distres sonucunda intrauterin solunum hareketleri hızlanarak amnion mayi veya mekonyum aspirasyonuna neden olabilir. Klinik Bulgular: Fetal hipoksinin en önemli bulguları arasında değişken veya geç deselerasyonlar ve fetal scalp pH'sının 7.20 'nin altında olması gelmektedir. Doğum esnasında amniyotik sıvının mekonyum ile boyalı olması fetusun intrauterin dönemde strese girdiğinin bir kanıtıdır. Bu bebekler genelde hipotoniktirler ve kendi kendilerine soluyamazlar. Ayrıca solukluk, siyanoz, apne, bradikardi ve uyaranlara cevapsızlık da HIE'nin belirtileri arasında sayılabilir. Doğumu takip eden 24 saat içerisinde beyin ödemi ve tedaviye dirençli konvülsiyonlar gelişebilir. Termindeki bir bebekte HIE, tablonun ağırlığına göre, üç kategoride incelenebilir: Bulgu Stage 1 Stage 2 Stage3 Bilinç düzeyi Kas tonusu Postür Hiperalert Normal Normal Letarjik Hipotonik Fleksiyon Stupor, koma Flask Deserebre Tendon refleksleri/klonus Myoklonus Moro refleksi Pupiller Nöbetler EEG bulguları Süre Sonuç Hiperaktif Mevcut Canlı Midriatik Yok Normal 24 saatten az İyi Hiperaktif Mevcut Zayıf Miyotik Sık Düşük voltajdan nöbet aktivitesinekadar değişken 1-14 gün Değişken Alınamaz Yok Alınamaz Anizokorik Deserebrasyon Burst süpresyonu, izolektrik aktivite Birkaç gün-hafta Ölüm veya ağır sekel Prognoz: Prognoz metabolik ve kardiopulmoner komplikasyonların ağırlığına, bebeğin gebelik yaşına (prematürede daha ağır) ve HIE'nın ağırlık derecesine bağlı olarak değişir. Ağır HIE apne, flask koma ve dirençli konvülsiyonlarla karakterize olup prognozu kötüdür. HIE sonunda beyin ölümü oluşabilir. Bunun tanısı görsel, işitsel ve ağrılı uyanlara cevapsız koma, PCO 2 'yi 60 mmHg üzerine çıkaran apne ve beyin sapı reflekslerinin olmaması ile konabilir. Yukarıdaki bulgulara hipotermi, hipotansiyon ve aşırı depresan ilaç kullanımı eşlik etmemelidir. Beyin ölümünün kesin tanısı EEG'de elektriki aktivitenin olmayışı ve radyonüklid scan ile serebral kan akımının olmamasının gösterilmesi ile konur.