Bilimsel Araştırma Yöntemleri HipotezTesti B İ L İ MSEL ARA Ş TIRMA YÖNTEMLER İ Prof. Dr. Mustafa Ergün AKÜ - E ğ itim Fakültesi Hipotez TestiHipotez Testi ( Hypothesis Testing ) Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜEvrenin tümü üzerinde çal ı ş ı ld ığı nda, ç ı kan sonuçlar kesindir. Anlaml ı l ı k testi uygulanmaz. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜE ğ er evrenden örneklem al ı narak çal ı ş ı l ı yorsa, bir hipotez testi (anlaml ı l ı k testi) uygulan ı r. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜHipotez Testi, hipotezin ö rnekten elde edilen bilgilere ba ğ l olarak belirli bir hata pay ile do ğ rulanmas na denir. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜAnlaml ı l ı k testi (manidarl ı k testi), istatiksel hipotezin (s ı f ı r hipotezi) yanl ı ş lan ı p yanl ı ş lanmad ığı n ı anlamak için uygulan ı r. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜS f r hipotezi ( Null Hypothesis ) (H o ) , ortalamalar ve da ğ l mlar aras nda bir fark n (veya ili ş kinin) olmad ğ n savunur. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜKar ş hipotez, ara ş t rma hipotezi ( Alternative Hypothesis ) (H a ) , ortalamalarda ve da ğ l mda bir fark oldu ğ unu savunur. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜAra ş t rma hipotezi, bizim evrendeki ortalamalarda ve da ğ l mda bir fark oldu ğ u ş ü phe ve g ö zlemimize dayan r. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜHipotez testinde, evrenden al nacak sonsuz tesad ü fi ö rneklemin bir normal da ğ l m e ğ risinin alt nda (ana ortalaman n etraf nda, 1.96 standart sapma uzakl kta) toplanaca ğ kabul edilir. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜNormal Da ğı l ı m ( The Normal Distribution ) Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜSe ç ti ğ iniz ö rneklemin, normal da ğ l m e ğ risinin sa ğ ve solundaki red b ö lgelerinde olup olmad ğ na bak l r. Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜO b ö lgelerin d ş nda (kenarlarda) yer al yorsa, farkl l klar tesad ü fi ( by chance ) olabilir. Yoksa fark art k tesad ü fi de ğ ildir (rasgele ö rneklem hatas de ğ ildir). Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜS f r hipotezinin reddedilme ö l çü t ü ( Rejection Criteria ) Buna alpha ( ? ) de ğ eri denir. H 0 ger ç ekte do ğ ru oldu ğ unda, onun yanl ş l kla reddedilme ihtimali ( probability of rejecting the null hypothesis wrongly ). Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜP(type I error) = significance level = ? Normal da ğ l m n u ç lar ndaki kritik b ö lgelerin ( Critical Region ) e ş i ğ ini g ö steren kritik de ğ erler ( Critical Value s). Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜE ğ itim bilimlerinde alfa de ğ eri genellikle 0.05 olarak al n r. Sa ğ l k bilimlerinde 0.01, sosyal bilimlerde 0.10 olarak al nabilir . Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜAra ş t rmalarda yanl ş bir iddiada bulunmamak ve s f r hipotezini korumak i ç in anlaml l k seviyesini k üçü k tutar z . Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK ÜP-Value ( probability value ) e ğ er s f r hipotezi do ğ ru ise, bunun yanl ş l kla reddedilme ihtimalidir . Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK Üİ ki y ö nl ü test ( 2-tailed test ) ili ş kinin negatif veya pozitif oldu ğ unu bilmedi ğ imizde; tek y ö nl ü test ( 1-tailed test ) is e aradaki fark n negatif veya pozitif oldu ğ unu bildi ğ imizde kullan l r . Bilimsel Ara şt rma Y ö ntemleri Prof.Dr. Mustafa Erg ü n AK Ü