İletişim İletişim ( 4 ) İletişim Türleri İLETİŞİM 4. BÖLÜM İLETİŞİM TÜRLERİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZ İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi hkirilmaz@sakarya.edu.trİletişim Türleri - I •Kullanılan kodlara göre: Sözlü, sözsüz, yazılı ve elektronik iletişim •Kaynak ve ortamına göre: Kişisel, örgütsel ve kitle •İlişkisel anlamda: Kişinin kendisi ile, kişilerarası, grup ve kitle iletişimi •Toplumsal ilişkiler sistemine göre: Kişilerarası, grup, örgüt ve toplumsal iletişim Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİletişim Türleri - II •Grup ilişkilerinin yapısına göre: Biçimsel, biçimsel olmayan, dikey ve yatay iletişim •Kullanılan kaynaklara göre: Görsel, işitsel, dokunma ile, telekomünikasyon ve kitle iletişimi •Zaman ve mekana göre: Yüz yüze ve uzaktan iletişim Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözlü İletişim -I Sözlü iletişim, konuşma dili olarak da adlandırılır. Sözlü iletişim; yüz yüze görüşmeler, toplantılardaki konuşmalar, brifingler, halka hitaplar, sözlü sunumlar, telefonla yapılan görüşmeler, eğitim kursları, konferanslar, resmi konuşmalar gibi çeşitli biçimde kurulur. Sözlü iletişim, yüz yüze interaktif biçimde olabileceği gibi, telekomünikasyon araçları aracılığıyla da olabilir. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözlü İletişim - II Sözlü iletişim “dil” ve “dil ötesi” olmak üzere iki kısma ayrılır. Dil ile iletişimde kişilerin “ne söyledikleri”, dil ötesi iletişimde ise “nasıl söyledikleri” önemlidir. Dil ötesi, iletişimde bulunanların seslerinin niteliği ile ilgilidir. Sesin tonu, sesin hızı, tonlama, sesin şiddeti, hangi kelimelerin vurgulandığı, duraklamalar ve benzeri özellikler dil ötesi iletişim kapsamında değerlendirilmektedir. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözlü İletişim - III Sözlü iletişimde etkinlik bakımından sesin büyük bir önemi vardır. Ses insanın tutumunu, duygularını ve iç dünyasını yansıtır ve insanın iç dünyasının aynasıdır. Sesli anlatımın başlıca öğeleri; ses hacmi, ses perdesi, tonlama, kalite, hız, lehçe ve stildir. Bu unsurlar etkin iletişim için başarılı bir şekilde kullanılmalıdır. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözlü İletişimin Avantajları ? Sözlü iletişimde verilen mesajın anlaşılma derecesi denetlenebilir. ? Sözlü iletişimde soru sorulabilir. ? Sözlü iletişimde sorulara verilen cevaplar kontrol edilebilir. ? Sözlü iletişimde anlaşılamayan bir konu varsa anında açıklık getirilebilir. ? Sözlü iletişimde eşzamanlı olarak geribildirimde bulunulur. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözlü İletişimin Dezavantajları ?Sözlü iletişimde, söylenen bir kelimenin yazıyla ifade edilen bir kelimeye oranla yanlış anlaşılma ihtimali daha yüksektir. ?Planlar, politikalar ve stratejilerle ilgili kalıcı ve uzun süreli iletişimler için sözlü iletişim uygun bir iletişim yöntemi değildir. ?Sözlü iletişimde alınan mesaj, zamanla ya tamamen ya da kısmen unutulur veya değişikliğe uğrar. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözsüz İletişim - I İkincil iletişim biçimidir. Jestler, hareketler, materyal kullanımı, zaman ve mekan kullanımı sözsüz iletişimin önemli unsurlarıdır. Karşılıklı konuşmalarda mesajın %35’i sesli, %65’i ise sessiz kanallarla iletilmektedir. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözsüz İletişim - II Sözsüz iletişimi kendi içerisinde aşağıdaki gibi sınıflandırabiliriz: ?Vücut hareketleri, ?Mesafe ?Koku ?Dokunma ?Elbise ve aksesuar Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözsüz İletişim - III İnsanlar genellikle üç biçimde sözsüz iletişim kurarlar: 1) Mekan kullanımı (statü kaynağı olarak gösterişli odalar) 2) Beden dili (göz bebeğinin büyüyüp küçülmesi) 3) Dilin kullanış biçimi (ses tonu). Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözsüz İletişimin Özellikleri - I ?Sözsüz iletişim etkilidir. ?Sözsüz iletişim duyguları belirtir. ?Sözsüz iletişim çift anlamlıdır. ?Sözsüz iletişim belirsizdir. ?Sözsüz iletişim iletişimsizliği ortadan kaldırır. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözsüz İletişimin Özellikleri - II ?Duyguları coşkun biçimde dile getirme ?İnsan ilişkilerini tanıma ?Sözel içerik hakkında bilgi verme ?Güvenilir iletiler sağlama ?Kültüre göre biçimlenme Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZSözsüz İletişim Yöneticiler kurumlarda üç tür sözsüz iletişim kurmaktadırlar: ?İmaj ?Mekan kullanımı ?Beden dili Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZYazılı İletişim - I Yazılı iletişim, bireyler ve gruplar arasındaki iletişimden ziyade örgütsel iletişimde büyük bir öneme sahiptir. Yazılı iletişim; mektuplar, kısa notlar, tutanaklar, makaleler, basın bildirileri ile bilgisayar ağı gibi bir elektronik ortamda gönderilen çeşitli yazılı mesajları içerir. Bunların yanında yazılı iletişim; araştırma raporları, muhasebe raporları, yıllık raporlar gibi kurumsal faaliyetlerin sonuçlarını gösteren ve alınan kararlarla ilgili bilgilendirici raporları içerir. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZYazılı İletişim - II Kurumlarda yazılı iletişimin önemi: ? Bilgi alanında artan uzmanlaşma ? Yönetsel süreçlerin her aşamasında araştırma faaliyetlerinin artan önemi ? Yönetimin profesyonel bir uğraş alanı olarak gelişmesi ? Ekonomik yapı içerisinde bilgiye duyulan ihtiyacın artması Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZYazılı İletişim - III Alıcının okuması, yorumlaması ve cevaplandırması nedeniyle yazılı iletişim sözlü iletişime göre daha gecikmeli olarak kurulur. Yazılı iletişimi yeniden düzenlemek ve onu sürekli korumak olanaklıdır. Görüşmelerde verilen mesajların sözlü iletişimle birlikte, çoğu kez yazılı da olmasında dikkat edilir. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZYazılı İletişim - IV Yazılı iletişim yöneticiler tarafından çok sık başvurulan bir iletişim biçimi değildir; çünkü yazılı iletişimde otorite imajı zayıftır. Yazılı iletişim kurmak zor ve zaman kullanımı bakımından sözlü iletişime göre bazı dezavantajları vardır. Yazılı iletişim, ayrıntıların önemli olduğu durumlarda tercih edilen bir iletişim biçimidir. Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZ