Korozyon İnorganik Kaplamalar 1 İNORGANİK KAPLAMALAR 2 İNORGANİK KAPLAMALAR ? Kimyasal reaksiyonlar sonucu metal üst yüzeyinde oluşturulan koruyucu nitelikteki oksit ve tuz tabakaları ile emaye ve beton kaplamalar bu tanıma girerler. 3 İNORGANİK KAPLAMALAR ? Alüminyum seyreltik sülfürik asit içinde anodik oksitlenerek yüzeyinin alümina (Al 2 O 3 ) ile kaplanmasını sağlanır. 4 ELOKSAL KAPLAMALAR 5 POLİSAJ MAKİNASI 6 ? 1 amp/dm 2 ’den daha yüksek akımların uygulandığı bu işlem mekanik etmenlere karşı mukavemeti arttırdığı gibi, alüminanın saydamlığı ve doğal rengi ile alüminyum parçalara çekici bir görünüm kazandırır. İNORGANİK KAPLAMALAR 7 ? Bu nedenle mimari amaçlar için önemli ölçüde kullanım bulur. ? Boşluklu yapısı ile organik kaplamaların uygulanması için elverişli bir yüzey oluşturur. İNORGANİK KAPLAMALAR 8 ? Alüminyumun boyanmasında karşılan zorluklar bu yolla giderilebilir. ? Oksit tabakasının koruma değerini arttırmak için hidrolize olması ve bu amaçla buhar veya kaynar su ile yeterli süre temas ettirilerek boşluklarını doldurulması gerekir. İNORGANİK KAPLAMALAR 9 ? Bu işlemi kaynar seyreltik kromat çözeltileri içinde uygulayarak korozyon mukavemeti daha da arttırılabilir İNORGANİK KAPLAMALAR 10 ? Alüminyumun oksitleme sırasında veya bu işlemden sonra renklendirilmesi mümkündür. ? Anodik oksitleme için diğer bir örnek magnezyumdur. İNORGANİK KAPLAMALAR 11 ? Çelik yüzeyindeki oksit tabakası oluşturmak için yüksek sıcaklık oksitlenmesinden yararlanılır. ? Ancak daha geçerli bir yöntem sıcak bazik çözeltiler içine daldırmadır İNORGANİK KAPLAMALAR 12 ? Çözelti içine persülfatlar, nitratlar veya kloratlar ilave ederek çeliğin renklendirilmesi (yukarıdaki sıraya göre mavi, kahverengi ve siyah) olanaklıdır. ? Elde edilen oksit tabakası çok ince olduğundan koruyucu etkisi de hayli sınırlıdır. İNORGANİK KAPLAMALAR 13 ? Uygun bileşimde banyolar içine daldırılan metaller ortam ile reaksiyona girerek bazı tuzların yüzeyde ayrışarak bir tabaka oluşturmasına yol açarlar. ? Bunun en yaygın örneği fosfatlama’dır. İNORGANİK KAPLAMALAR 14 İNORGANİK KAPLAMALAR ? Yüzeyi temizlenmiş ve yağdan kurtarılmış çelik parçalar asit özellikle manganez veya çinko-orto-fosfat (ZnH 2 PO 4+ H 2 PO 4 ) tabakası ile kaplanırlar. 15 ? İri tane yapısı ve dokusundaki boşluklar nedeni ile fosfat tabakasının korozyona karşı koruyucu olması beklenemez. ? Ancak oksit tabakalarında olduğu gibi yağ ve benzer maddeleri emdirerek bu sakınca sınırlı ölçüde giderilebilir İNORGANİK KAPLAMALAR 16 ? Fosfatlama önde gelen amaç boyanacak yüzeyler için elverişli bir taban oluşturmaktır. ? Çizilme veya darbe sonucu boya tabakasının açılması halinde fosfat tabakanın korozyonu bir süre engellemesi beklenebilir İNORGANİK KAPLAMALAR 17 ? Benzer yöntemle çinko üzerine kromat kaplama uygulanır. ? Bunun için çinko parçalar çok kısa sürelerle asit özellikteki sodyum-di- kromat çözeltisine daldırılır. İNORGANİK KAPLAMALAR 18 ? Kromat kaplamaların çinko üzerindeki koruyucu etkisi özellikle atmosferik korozyon koşullarında yararlı bulunmuştur İNORGANİK KAPLAMALAR 19 ? İnorganik kaplamaların en yaygın uygulanan türlerinden biri de emaye kaplamalardır. ? Sağlanan çok yüksek korozyon dayancına karşın, mekanik darbelere hayli duyarlı olan emaye kaplamalar çatlar ve yer yer dökülebilirler. İNORGANİK KAPLAMALAR 20 ? Onarım hemen hemen olanaksız olan bur tür bozunmalar korozyona yol açarlar. ? Emaye kaplamaların çok yüksek olan koruma yeteneği metalle ortam arasında etken bir engel oluşturması, ve su ve oksijenin metal-ortam ara yüzeyine ulaşmasının kesinkes önlemesine bağlanabilir İNORGANİK KAPLAMALAR 21 İNORGANİK KAPLAMALAR ? Bu nedenle, gıda kimya endüstrisinde kullanılan kaplarda emaye kaplamaların çatlak ve benzeri hataları içermesine izin verilmez. 22 ? Ancak katodik korumanın uygulandığı kaplarda emaye kaplamanın çatlaklı olması sakıncalı değildir. ? Emaye kaplamaların önem taşıyan özelliklerinden biri yüksek sıcaklıklara mukavemetli olmalarıdır. İNORGANİK KAPLAMALAR 23 ? Atmosfer ve zeminde uzun ömürlüdürler. ? Kuvvetli asit ve zayıf bazik ortamlarla ilgili olarak emaye kaplamalardan büyük ölçüde yararlanılır. İNORGANİK KAPLAMALAR