2 - ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ İntrauterin Enfeksiyonlar 1 İNTRAUTERİN ENFEKSİYONLAR Dr Gökhan Metan Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 2 Epidemiyoloji ? İnsidansı ile ilgili kesin veri yok ? Tanı genelde doğum sonrasında ? İntrauterin tanı için ultrasonografi veya amniyosentez kullanılabilir 3 Sık karşılaşılan semptomlar ve klinik tablolar ? Erken doğum veya abortus ? Düşük doğum ağırlığı ? Hepatomegali ? Splenomegali ? Sarılık ? Peteşi ve purpura ? Mikroftalmi ? Mikrosefali ? Hidrosefali ? Katarakt ? Retinopati ? Serebral kalsifikasyonlar ? Glokom ? Konjenital kalp hastalıkları ? Osteokondrit ? Periostit ? Mukokütanöz lezyonlar 4 TORCH ? T: Toksoplazmozis ? O (Others): Sfiliz, Parvovirus B 19, ... ? R: Rubella ? C: Sitomegalovirüs (CMV) ? H: Herpes simpleks virüs 5 Toksoplazmoz ? Etken; Toxoplasma gondii ? ABD’de 8000 gebelikte bir olguda saptanmıştır ? İntrakraniyal kalsifikasyon, koryoretinit, hidrosefali olguların %60’ında tespit edilmektedir ? Maternal bulaş oranı III. trimestrede en fazladır ? Hidrosefalinin en sık saptandığı intrauterin enfeksiyondur 6 ? Yenidoğanlarda asemptomatik olabilir ? İlerleyen yaşlarda korioretinit ve öğrenme güçlüğü gelişmesine neden olabilir 7 Tanı USG’de: ? Plasental kalınlaşma ? Hidrosefali veya mikrosefali ? Hepatik veya intrakraniyal kalsifikasyon Kordosentez: ? Toksoplazmozise özgü IgA, IgM veya IgE ? Kobay inokülasyonu ile T. gondii izolasyonu 8 9 Tedavi ? Spiramisin 10 Rubella ? Anne gebeliğin ilk sekiz haftası içinde enfekte olursa fetal enfeksiyon oranı %50’dir ? Bu dönemde mikrosefali, mikroftalmi ve koryoretinit gibi konjenital malformasyonlar ile sık karşılaşılır ? Doğuma yakın enfekte olan annelerin bebeklerinde pnömoni ve ensefalit gelişebilir 11 Rubella ? Sensorinöral sağırlığa neden olabilir ? Trombositopeni ve konjenital kalp hastalıkları ile sık karşılaşılır ? En sık PDA, daha sonra ASD saptanır ? Retinanın pigment tabakası gelişmez ve ‘tuz-biber retina’ olarak tanımlanan retinopatiye neden olur ? Olguların %30’unda katarakt saptanır 12 13 Korunma ? Rubella IgG negatif olan doğurganlık çağındaki kadınlar aşılanmalıdır ? Aşıdan sonra üç ay hamile kalmamaları önerilir ? Rubella geçiren hasta ile temas eden gebeye immunoglobülin uygulaması yapılmalıdır 14 Sitomegalovirüs enfeksiyonları ? Olguların %90’ı asemptomatiktir ? İntrauterin enfeksiyon etkenleri içinde en sık yenidoğan sarılığına neden olan virüstür ? Mikrosefali en sık CMV enfeksiyonlarında görülür ? Koryoretinite bağlı körlük gelişebilir 15 Sitomegalovirüs enfeksiyonları ? Periventriküler serebral kalsifikasyonlar ? Hepatosplenomegali ? Peteşi-purpura ? Kalp blokları ? Geç dönemde ortaya çıkan psikomotor gelişme geriliği 16 17 Herpes simpleks virüs (HSV) enfeksiyonları ? Bulaş riski gebeliğin 8. ayından sonra artar ? En sık erken membran rüptürünü takiben asenden yol ile bulaştır ? Intauterin ölüme neden olabilir ? Sistemik tutulumda disemine intravasküler koagülasyon gelişebilir 18 Herpes simpleks virüs (HSV) enfeksiyonları ? Hepatosplenomegali ? Sarılık ? Deride veziküler lezyonlar ? Mikrosefali ? Koryoretinit ? İntraserebral kalsifikasyonlara yol açabilir 19 20 Herpes simpleks virüs (HSV) enfeksiyonları ? Gebeler doğum öncesi herpetik lezyonlar açısından muayene edilmeli, lezyonu olan hastalarda vajinal doğuma izin verilmemelidir ? Annede genital HSV öyküsü varsa yenidoğan dört hafta süre ile konjenital HSV açısından izlenmelidir 21 Sifiliz ? Etken Trypenoma pallidum ’dur ? İntrauterin ölüm veya abortusa neden olabilir ? Konjenital sfiliz iki yaşına kadar ortaya çıkarsa ‘erken’, iki yıldan sonra ortaya çıkarsa ‘geç’ sifiliz olarak isimlendirilir 22 Erken konjenital sifiliz ? Hepatosplenomegali ? Rinit özellikle ilk üç ay içerisinde gözlenir ? Olguların %50’sinde lenfadenopati saptanır; epitroklear LAP uyarıcı olmalıdır ? Anemi 23 24 Erken konjenital sifiliz ? Kırmızı-pembe renkli makülopapüler döküntü; zaman içinde renk kahverengiye dönüşür ? Peteşi veya vezikülobüllöz lezyonlar (pemfigus sifilitika) olabilir ? Lezyonlar avuç içi ve ayak tabanlarında yer alır ? Asit ve generalize ödem ile seyreden nefrotik sendrom gelişebilir 25 Erken konjenital sifiliz ? Tedavi edilmemiş olgularda osteokondrit, ostomiyelit ve periostit gelişebilir ? Lezyonlar genelde çoğul ve simetrik, metafiz ve diafizi tutar ? Ekstremitlerde hareket azlığı erken tanı için önemli bir bulgu olabilir 26 Geç konjenital sifiliz ? Üst orta kesicilerde testere dişi manzarası ‘Huchinson dişleri’ ? Pubertede interstisyel keratit gelişir. Bilateraldir. Körlükler sonuçlanır ? Nörosifiliz: Korioretinit, optik atrofi, mantal motor retardasyon, spastizite ? Sağırlık (8. kafa çifti tutulur) 27 Geç konjenital sifiliz Hutchinson triadı: ? Sağırlık ? Hutchinson dişleri ? İnterstisyel keratit 28 Geç konjenital sifiliz ? Periost kalınlaşmasına bağlı olarak kemik dokuda deformiteler oluşur. ? Osteokondrit ve perikondrit sonucunda; kılıç kını tibia, çıkık alın ve semer burun ? Dizlerde bilateral efüzyon; ‘Clutton eklemi’ 29 ? Sifilizli anneden doğan tüm bebekler klinik bulgular beklenmeksizin penisilin ile tedavi edilmelidir 30 Konjenital HIV ? Gelişme geriliği ? Mikrosefali ? Çıkık alın, kısa burun ? Pulmoner lenfoid hiperplazi görülebilir ? Anneye antiretroviral tedavi, sezeryan ile doğum yaptırılmalıdır 31 Konjenital su çiceği ? Son trimestrede geçiş artar ? Deri döküntüsü, üst ekstremitede hipoplazi veya aplazi ? Mikrosefali, intraserebral kalsifikasyonlar ? Kortikal atrofi ? İntrauterin gelişme geriliği ? Mikroftalmi,optik atrofi, korioretinit ? Pnömoni 32 Korunma ? Aşılama ? Temas sonrası immünoglobülin ? Gebede lezyonlar gelişirse asiklovir tedavisi 33 Parvovirüs B19 ? En küçük çift sarmallı DNA virüsü ? Hidrops fetalise neden olur Yenidoğanda non-immün hidrops fetalis etiyolojisinde: ? CMV ? Parvovirüs B19 ? Sifiliz ? Toksoplazmozis akla getirilmelidir 34 Hepatit B ? HBsAg pozitif anneden doğan doğumdan 12 saat içerisinde bebeğe aşı ve immünoglobülin