Genel İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku - 2 DERS NOTU 2.DERS VE SOSYAL GÜVENLK HUKUKU DERS NOTU 2.DERS HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI 1-İŞÇİ; Bir iş sözleşmesine dayanarak çal şan gerçek kişiye işçi denir. İş kanununda yer alan işçi tanm bir iş sözleşmesine dayanarak çal şma ve gerçek kişi olma unsurlarndan oluşmaktadr . 2-İŞVEREN; İşçi çal ştran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren denir. 3-ALTİŞVEREN; Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardmc işlerinde veya asl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlk gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde ald ğ işte çal ştran diğer işverene alt işveren denir. 1-İŞÇİ; Bir iş sözleşmesine dayanarak çal şan gerçek kişiye işçi denir. İş kanununda yer alan işçi tanm bir iş sözleşmesine dayanarak çal şma ve gerçek kişi olma unsurlarndan oluşmaktadr . 2-İŞVEREN; İşçi çal ştran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren denir. 3-ALTİŞVEREN; Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardmc işlerinde veya asl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlk gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde ald ğ işte çal ştran diğer işverene alt işveren denir.4- İŞVEREN VEKİLİ; İşveren adna hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimseler işveren vekili olarak kabul edilmiştir. İş kanunu bakmndan bir kişinin işveren vekili saylabilmesi için şu unsurlarn bulunmas gerekir; a) İşveren adna hareket etme b) İş, işyeri veya işletmenin yönetiminde görev alma 5- İŞYERİ; İşveren tarafndan mal veya hizmet üretmek amacyla maddi olan ve almayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. Bu anlamda bina, makine, araç ve gereçler vb. işyerinin maddi; marka, patent ve alacaklar vb. maddi olmayan unsurlardr . İş kanunu işyerinin kapsamna asl işyeri d şnda işyerine bağl yerleri, eklentileri ve araçlar da dahil etmiştir. 4- İŞVEREN VEKİLİ; İşveren adna hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimseler işveren vekili olarak kabul edilmiştir. İş kanunu bakmndan bir kişinin işveren vekili saylabilmesi için şu unsurlarn bulunmas gerekir; a) İşveren adna hareket etme b) İş, işyeri veya işletmenin yönetiminde görev alma 5- İŞYERİ; İşveren tarafndan mal veya hizmet üretmek amacyla maddi olan ve almayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. Bu anlamda bina, makine, araç ve gereçler vb. işyerinin maddi; marka, patent ve alacaklar vb. maddi olmayan unsurlardr . İş kanunu işyerinin kapsamna asl işyeri d şnda işyerine bağl yerleri, eklentileri ve araçlar da dahil etmiştir.İşyerive İşletmeAyrm ; İşletme, ekonomik bir amacn gerçekleşmesi için gerçek veya tüzel kişiye ait, bir veya birden fazla işyerinin organize edilmesinden oluşan bir bütündür. İşletme kavram işyeri kavramndan daha geniştir. İşletme bir veya birden fazla işyerinin ekonomik amaçlarla örgütlenmesinden oluşur. İşyerinin Açlmas ; Çal şma ve Sosyal Güvenlik Bakanl ğnca işletme belgesi verilmemiş işyerlerine belediyeler veya diğer ilgili makamlarca açlma izni verilemez. İşyerinin kurulup açlmasna izin vermeye yetkili belediyelerle diğer ilgili makamlar her ay bu hususta izin verdikleri, işveren ve işyerinin isim ve adresini ve yaplan işin çeşidini gösterir listeleri bir sonraki ayn 15ine kadar o yerin bağl bulunduğu bölge müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler. İşyerive İşletmeAyrm ; İşletme, ekonomik bir amacn gerçekleşmesi için gerçek veya tüzel kişiye ait, bir veya birden fazla işyerinin organize edilmesinden oluşan bir bütündür. İşletme kavram işyeri kavramndan daha geniştir. İşletme bir veya birden fazla işyerinin ekonomik amaçlarla örgütlenmesinden oluşur. İşyerinin Açlmas ; Çal şma ve Sosyal Güvenlik Bakanl ğnca işletme belgesi verilmemiş işyerlerine belediyeler veya diğer ilgili makamlarca açlma izni verilemez. İşyerinin kurulup açlmasna izin vermeye yetkili belediyelerle diğer ilgili makamlar her ay bu hususta izin verdikleri, işveren ve işyerinin isim ve adresini ve yaplan işin çeşidini gösterir listeleri bir sonraki ayn 15ine kadar o yerin bağl bulunduğu bölge müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler.İşyeriniBildirme;İş kanunu ile işverenlere işyerlerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, çal şma konusunu ksmen veya tamamen değiştiren veya herhangi bir sebeple faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren, işyerinin unvan ve adresini, çal ştran işçi saysn, çal şma konusunu, işin başlama veya bitme gününü, kendi adn ve soyadn yahut unvann, adresini, varsa işveren vekili veya vekillerinin ad, soyad ve adreslerini 1 ay içinde bölge müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. İşyerinin veya Bir Bölümünün Devri; İşyerinin devri halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte (müteselsilen) sorumludur. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yl ile snrldr . İşyeriniBildirme;İş kanunu ile işverenlere işyerlerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, çal şma konusunu ksmen veya tamamen değiştiren veya herhangi bir sebeple faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren, işyerinin unvan ve adresini, çal ştran işçi saysn, çal şma konusunu, işin başlama veya bitme gününü, kendi adn ve soyadn yahut unvann, adresini, varsa işveren vekili veya vekillerinin ad, soyad ve adreslerini 1 ay içinde bölge müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. İşyerinin veya Bir Bölümünün Devri; İşyerinin devri halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte (müteselsilen) sorumludur. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yl ile snrldr .İşyerinin Kapatlmas ; İşyerinin kapatlmas, iş sözleşmelerini derhal sona erdirilmesini sağlayan hakl sebep değildir. İşveren, işçilere fesih bildiriminde bulunmak ve yasal haklarn ödemek suretiyle işyerini kapatabilir. Kaynak: H.Hadi SÜMER,İş Hukuku, Konya 2010 İşyerinin Kapatlmas ; İşyerinin kapatlmas, iş sözleşmelerini derhal sona erdirilmesini sağlayan hakl sebep değildir. İşveren, işçilere fesih bildiriminde bulunmak ve yasal haklarn ödemek suretiyle işyerini kapatabilir. Kaynak: H.Hadi SÜMER,İş Hukuku, Konya 2010