İşletme İşletme - 1 İşletmeciliğin Temel Kavramları Sakarya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü İŞLETMEC İL İĞİN TEMEL KAVRAMLARI Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZ İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi hkirilmaz@sakarya.edu.trKâ   ld  tk    hi t ütk   l  üt i  Kâr elde etmek ve hizmet üretmek amacıyla, üretim  araçlarını sistemli bir şekilde bir araya getirerek, onları  tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla  tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla  örgütleyen ekonomik, sosyal ve teknik yapıdır. İşletmelerin temel amacı kâr elde etmektir. İşletmeler tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarının  k l  hdfl kdi karşılanmasını hedeflemektedir. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİlt  k  “i ” kökü d  lk t    bi  âl ti   İşletme kavramı “iş” kökünden gelmekte ve bir âleti,  bir makineyi, bir aracı çalıştırmak, kısaca “araçlara iş  gördürmek”tir gördürmek tir. Üt i fktölii bi     ti ildiği  ili   Üretim faktörlerinin bir araya getirildiği, işlerin  görüldüğü yer, kısaca “işyeri”. Fiziksel, malî ve beşeri unsurların örgütlenmiş hali,  k  “ö ü l  ”d kısaca “örgütsel yapı”dır. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZGiderilmediği zaman yokluk / eksiklik duygusu  l t  h    ihti t   oluşturan her şey ihtiyaçtır.  Zorunlu ihtiyaçlar İkincil ihtiyaçlar Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİhtiyaçlar çok fazladır. İhtiyaçlar giderildikçe şiddetleri azalır. İhtiyaçların ikame özellikleri vardır. yç İhtiyaçların şiddeti farklıdır İhtiyaçların şiddeti farklıdır. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZKendini Gerçekleştirme İhtiyacı Sevgi ve Takdir İhtiyacı Ait Olma İhtiyacı Güvenlik İhtiyaçları Fi l jik İhti l Fizyolojik İhtiyaçlar Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİşletme yönetimi, işletmelerin hedeflerine ulaşması  ii üt i fktöli  k   id   dil idi için üretim faktörlerin sevk ve idare edilmesidir. İ İşletme yönetimi, işletme kaynaklarının işletme  amaçları doğrultusunda planlanması, uygulanması ve  l  kl   dil i  ki liğidi sonuçlarının kontrol edilmesi etkinliğidir. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZYönetim, örgütsel amaçların gerçekleştirilmesi için  örgütsel ve yönetsel fonksiyonlar arasında eşgüdümün  örgütsel ve yönetsel fonksiyonlar arasında eşgüdümün  sağlanmasıdır. İ İşletme yönetimi, işletmenin amaçlarını  gerçekleştirmek için örgütsel kaynakları etkili ve  ge çe eşte ç ögütse ay a a et e verimli kullanma sürecidir. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİşletmeciliğin Ortaya Çıkışı Sanayi Devrimine Kadar İşletmecilik Sanayi Devriminden Sonra İşletmecilik Çağdaş İşletmecilik Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZÖü t l  Mdlli Örgütlenme Modelleri: Şebeke organizasyonlar Network veya sanal organizasyonlar Network veya sanal organizasyonlar Yalın yönetim ve organizasyon Süreç yenileme çy Ekip organizasyonu Öğrenen organizasyon Kademe azaltma Küçültme l l Melez örgütlenme Yığışım organizasyonu Sıfır hiyerarşi vb Sıfır hiyerarşi vb... Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİ  Y  Yö t l i İş Yapma Yöntemleri: Performans yönetimi Toplam kalite yönetimi Toplam kalite yönetimi İşletmeler arası karşılaştırma Çalışanların güçlendirilmesi Ç ş gç Dış kaynaklardan yararlanma Örgütsel adalet Örgütsel vatandaşlık vb. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZKüresel İşletmecilik Bilgi ve İletişim Teknolojilerinde Yaşanan Gelişmeler Bilgi ve İletişim Teknolojilerinde Yaşanan Gelişmeler E-Ticaret Uygulamaları yg Yeni Ekonomi Kalite Yönetiminin Öneminin Artması Pf  Yö i i  V Performans Yönetimine Vurgu Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİşyeri, işveren tarafından mal ve hizmet üretmek  l   ddi    ddi  l   l  il  i   amacıyla maddi ve maddi olmayan unsurlar ile insan  kaynaklarının birlikte örgütlendiği birimdir. İşyeri – İşletme  farkı Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİhti    İtk İhtiyaç ve İstek Tüketim Mal ve Hizmet Müşteri / Tüketici Üretim ve Üretim Faktörleri Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİnsan  Doğal  İnsan  Kaynakları Ü Sermaye Fi Doğal  Kaynaklar Girişimci Kâ • Ücret • Faiz •R a n t • Kâr Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZGelir  işletmenin belli bir dönemde elde ettiği kazanç  Gelir, işletmenin belli bir dönemde elde ettiği kazanç  ve getirilerin toplamıdır. 1)Ana faaliyet gelirleri 2)Temel faaliyet dışı gelirler İştirak ve faiz geliri İştirak ve faiz geliri Kira geliri Hurda veya atık madde geliri Hurda veya atık madde geliri Bağış gelirleri vb. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİlt   id l i  ilt li  l   hi t üt ik   İşletme giderleri, işletmelerin mal ve hizmet üretirken  veya bunları satarken katlanmak zorunda kaldıkları  maliyetlerdir maliyetlerdir. Doğrudan giderler Dolaylı giderler Dolaylı giderler Sabit maliyetler Değişken maliyetler Toplam maliyetler Ortalama maliyet Marjinal maliyet Alternatif maliyet D ğ d    dll   li t Doğrudan ve dolaylı maliyet Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZİşletme ekonomik bir sistemdir. İşletme bağımsız bir sistemdir İşletme bağımsız bir sistemdir. İşletme sosyal bir sistemdir. ş y İşletme dinamik bir sistemdir. İşletme teknik bir sistemdir. İ l   ik    k bi  id i İşletme organik ve açık bir sistemdir. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZYönetici: Başkalarının ihtiyaçlarını karşılamak  amacıyla mal ve hizmet üretmek için  üretim  amacıyla mal ve hizmet üretmek için, üretim  faktörlerinin planlanmasını, eşgüdümünü ve  denetimini yapan kişidir. Girişimci: Üretim faktörlerini mal ve hizmet üretmek  amacıyla birleştiren, kâr amacı güden ve riske katlanan  ki idi kişidir. Sakarya Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü - İşletme © Yrd. Doç. Dr. Harun KIRILMAZ