Genel Jeoloji Jeolojik Zamanlar Yrd.Doç.Dr. TÜLAY KÖKSOY GENEL JEOLOJ İ “Jeolojik Zamanlar”Jeolojik Zamanlar   Yakla ş k 4,5 milyar ya ş nda olan D ü nya, g ü n ü m ü ze kadar ç e şitli evrelerden ge ç mi ştir. Jeolojik zamanlar ad verilen bu evrelerin her birinde , de ğ i şik canl t ü rleri ve iklim ko şullar g ö r ü lm üş t ü r. D ü nya’n n yap s n inceleyen jeoloji bilimi, jeolojik zamanlar belirlenirken fosillerden ve tortul tabakalar n ö zelliklerinden yararlanm şt r.Jeolojik zamanlar g ü n ü m ü ze en yak n zaman en ü stte olacak şekilde s ralan r. D ö rd ü nc ü Zaman (Kuvaterner) Üçü nc ü Zaman (Senozoyik) İ kinci Zaman (Mesozoyik) Birinci Zaman (Paleozoyik) İ lkel Zaman ( Prekambriyen)İ lkel Zaman (Prekambriyen)   G ü n ü m ü zden yakla ş k 570 milyon y l ö nce sona erdi ğ i varsay lan jeolojik zamand r. İ lkel zaman n yakla ş k 4 milyar y l s ü rd ü ğ ü tahmin edilmektedir. Zaman n ö nemli olaylar : -Sularda tek h ü creli canl lar n ortaya ç k ş -En eski k ta ç ekirdeklerinin olu şumu   İ lkel zaman karakterize eden canl lar alg ve radiolariad r.Birinci Zaman (Paleozoyik)   G ü n ü m ü zden yakla ş k 230 milyon y l ö nce sona erdi ğ i varsay lan jeolojik zamand r. Birinci zaman n yakla ş k 375 milyon y l s ü rd ü ğ ü tahmin edilmektedir. Zaman n ö nemli olaylar : -Kaledoniyen ve Hersiniyen k vr mlar n n olu şumu - Ö zellikle Karbonifer devrinde k ö m ü r yataklar n n olu şumu - İ lk kara bitkilerinin ortaya ç k ş -Bal ğ a benzer ilk organizmalar n ortaya ç k ş Birinci zaman karakterize eden canl lar graptolit ve trilobittir.İ kinci Zaman (Mesozoyik)   G ü n ü m ü zden yakla ş k 65 milyon y l ö nce sona erdi ğ i varsay lan jeolojik zamand r. İ kinci zaman n yakla ş k 160 milyon y l s ü rd ü ğ ü tahmin edilmektedir. İ kinci zaman karakterize eden dinazor ve ammonitler bu zaman n sonunda yok olmu şlard r. Zaman n ö nemli olaylar : -Ekvatoral ve so ğ uk iklimlerin belirmesi -Kimmeridge ve Avustriyen k vr mlar n n olu şumu - İ kinci zaman karakterize eden canl lar ammonit ve dinazordur.Abathomphalus mayaroensis Bolli ( Ü st Kretase- Maastrihtiyen) Globigerina eugubina Luterbacher & Premoli Silva (Paleosen- Alt Daniyen) K/T s n r 66.5 milyony lÜçü nc ü Zaman (Senozoyik)   G ü n ü m ü zden yakla ş k 2 milyon y l ö nce sona erdi ğ i varsay lan jeolojik zamand r. Üçü nc ü zaman n yakla ş k 63 milyon y l s ü rd ü ğ ü tahmin edilmektedir. Zaman n ö nemli olaylar : -K talar n bug ü nk ü g ö r ü n ü m ü n ü kazanmaya ba şlamas -Linyit havzalar n n olu şumu - Bug ü nk ü iklim b ö lgelerinin ve bitki topluluklar n n belirmeye ba şlamas -Alp k vr m sisteminin geli şmesi -N ü mmilitler ve memelilerin ortaya ç k ş Üçü nc ü zaman karakterize eden canl lar nummilit, hipparion, elephas ve mastadondur.D ö rd ü nc ü Zaman  (Kuvaterner)   G ü n ü m ü zden 2 milyon y l ö nce ba şlad ğ ve hala s ü rd ü ğ ü varsay lan jeolojik zamand r. Zaman n ö nemli olaylar : - İ klimde b ü y ü k de ğ i şikliklerin ve d ö rt buzul d ö neminin (G ü nz, Mindel, Riss, W ü rm) ya şanmas - İ nsan n ortaya ç k ş D ö rd ü nc ü zaman karakterize eden canl lar mamut ve insand r.Toplu yokolmalar Yer tarihinde bir ka ç toplu yokolma d ö nemi saptanm şt r.Toplu yok olmalar n genellikle be ş y ö n ü vard r. 1.Hem karalarda hem denizlerde etkili olmu ştur. 2. Kara ortamlar nda hayvanlar tamamen etkilenirken, bitkiler fazla etkilenmemi şlerdir. 3. Genellikle tropikal canl lar daha fazla etkilenmi şlerdir. 4. Belli ba şl hayvan gruplar daha fazla etkilenmi şlerdir. 5. Toplu yok olmalar yakla ş k 26 milyon y ll k bir periyotla tekrarlanm ş lard r. Bu ö zellikleri ile dikkat ç eken toplu yok olma olaylar n n iki nedeni oldu ğ u san lmaktad r. Katastrofik nedenler: Meteorit ç arpmas , kuyruklu y ld zlar n yere yak n ge ç meleri. Yerk ü re ü zerinde meydana gelen, volkanizma,buzulla şma,deniz seviyesinin ani de ğ i şmesi, k ü resel iklim de ğ i şmeleri, okyanus sular ndaki oksijen ve tuzluluk de ğ i şmeleri ( fiziksel, kimyasal de ğ i şiklikler).Jeolog pusulas (Brunton pusulas ) ile ö l çü m