Tıbbi Biyoloji Kan Dokusu KAN DOKU Kan, plazma ad verilen s v ile bu s v n n i ç inde yer alan ö zel h ü crelerden olu şur. Kan n % 55’ini plazma ve % 45’ini şekilli elemanlar olarak adland r lan h ü creler olu şturur. Plazma su ve suda erimi ş şekilde bulunan ç e şitli kimyasal maddelerden (proteinler, ya ğ lar, şekerler, vitaminler, hormonlar, mineraller, antikorlar, vb) olu şur. Yeti şkin bir insanda, v ü cut a ğ rl ğ n n yakla ş k 1/12’si kand r ve 5-6 litreye kar ş l k gelir. Kan Yap m T ü m kan h ü creleri kemik ili ğ indeki tek bir h ü creden geli şmi ştir. Bunlara pluripotent k ö k h ü creler denir ( ç ok y ö nl ü farkl la şabilen). Bunlar lenfoid ve myeloid k ö k h ü creleri olu ştururlar. Myeloid k ö k h ü creler kemik ili ğ inde geli şerek eritrosit, gran ü losit, monosit ve megakaryosit olu ştururken; lenfoid k ö k h ü creler dalak ve timusa g öç ederek lenfositleri olu şturur.Kan n G ö revleri TA Ş IMA : H ü creler ile d ş ortam aras nda madde • ta ş r. Sindirilmi ş besinlerin dokulara ta ş nmas – Metabolit ve enzimlerin ta ş nmas – At k maddelerin b ö breklere ta ş nmas – O 2 ve CO 2 ’nin dokulara ve solunum organlar na – ta ş nmas Hormonlar n salg land ğ yerden hedef organa – ta ş nmas Is n n d şar yay laca ğ y ü zeylere ta ş nmas –HOMEOSTAS İ S : V ü cudun i ç dengesinin korunmas olay d r. • D ü zenleyici g ö revini i ç ortam n pH ve s cakl ğ n de ğ i şmez tutulmas na katk da bulunarak ve ta ş d ğ hormonlarla organlar aras ndaki kar ş l kl i ş birli ğ ini sa ğ layacak mesajlar ileterek ger ç ekle ştirmektedir. Optimum v ü cut s cakl ğ 36-37 o C, pH’ 7,35-7,45 aras ndad r. KORUMA : V ü cuda giren yabanc maddelerin fagosite • edilmesi ve antikorlarla zarars z hale getirilmesi i ç in ortam olu şturur. (Akyuvarlar) KANAMAYI DURDURMA: Enzim ve kan pulcuklar yla • kan n p ht la şmas n sa ğ layarak kan kayb n ö nlerKan n Yap s PLAZMA (% 55) Su % 90 • Eriyikler % 10 • Plazma proteinleri % 7 (Alb ü min, • Glob ü linler (alfa, beta, gama), Fibrinojen) Di ğ er organik bile şikler % 2,1 • İ norganik tuzlar % 0,9 • KAN H Ü CRELER İ (%45) 1.Eritrosit 2. L ö kositler a.Gran ü lositler N ö trofil Eosinofil Bazofil b. Agran ü lositler Monosit Lenfosit 3. TrombositER İ TROS İ TLER (K rm z Kan H ü creleri-Alyuvarlar) * İ ç erdikleri hemoglobin sayesinde O 2 ta ş yan h ü crelerdir. *Memelilerde ç ekirdeksizken, di ğ er omurgal s n flar nda ç ekirdeklidir. *Sitoplazmada organeller bulunmaz. 1mm 3 kanda erkeklerde 5.4 milyon; kad nlarda ise 4.8 milyon kadard r. Eksikli ğ i “ anemi ” olarak adland r l r. Ö m ü rleri 120 g ü n kadard r.L Ö KOS İ TLER (Beyaz Kan H ü creleri-Akyuvarlar) Hemoglobin ta ş mazlar • Ç ekirdekleri vard r. • Kandan dokuya ç kabilirler. • V ü cut savunmas nda • g ö revlidirler.Agran ü lositler Lenfositler Monositler Makrofaj h ü creleridir. T-Lenfositler : H ü cresel ba ğ ş kl k B-Lenfositler: Antikor ü retimiGran ü lositler N ö trofil : İ nsan kan nda en fazla bulunan l ö kositlerdir. Ç ekirdekleri 3-5 lobdan olu şur. Mikroorganizmalara kar ş koruyucu g ö rev ü stlenirler. Eozinofil : Ç ekirdekleri genellikle 2 lobludur. Antikor-antijen birliklerini tan r. Parazitik ve alerjik durumlarda say s artar. Bazofil : Ç ok nadir bulunurlar. Ç ekirdek d ü zensizdir ve iyi ay rd edilemeyen 2 lobdan olu şur. Heparin (p ht la şmay ö nleyici) ve histamin (damar geni şletici) salg lar.Trombositler (Platellet) Membrana sahip, ç ok az sitoplazma i ç eren ve ç ekirdeksiz • yap lard r. Belirgin bir şekilleri yoktur. Megakaryositlerin (dev kemik h ü creleri) sitoplazma par ç alar ndan olu şur. G ö revi p ht la şma s ras nda dolgu maddesi olmakt r. •1mm 3 kanda, 5-5,5 milyon eritrosit • 4000-7000 l ö kosit • 200.000-300.000 trombosit bulunur • L ö kosit form ü l ü N ö trofil: % 60-75 • Eozinofil: % 1-4 • Bazofil: % 0-5 • Monosit: % 2-8 • Lenfosit: % 20-30 •YAYMA KAN PREPARATI HAZIRLANMASI Materyaller: Mikroskop • lam ve lamel • % 95 etil yada metil alkol • -Distile su • -Giemsa boyas •Y ö ntem Lam ü zerine lam n u ç k sm na yak n olarak antikoag ü lanl /antikoag ü lans z bir • damla kan damlat l r. İ kinci bir lam birinci lamla 30° to 35°  a ç olu şturacak şekilde ikinci lam n k sa kenar n kan damlas n n ortas na gelecek şekilde yerle ştirilir. H zl , d ü zg ü n ve tek bir hareketle ü stteki lam yayman n uzunlu ğ u 2-3 cm olacak tarzda ileriye do ğ ru s ü r ü klenir. Bir damla kan lam ortas na damlat l r. İ kinci lam birinci lam n ü zerine • kapat lr. 2 lam n ortas nda bulunan kan n, lam n iki taraf na do ğ ru yay lmas i ç in ü zerine bast r l r. Kan tamamen yay ld ktan sonra, lamlar kald r lmadan her iki lam z t y ö nlere do ğ ru h zl ca ç ekilir.Kan dokusunu incelemek i ç in izlenecek yol Kullan lacak lamlar temizlenecek 1. Lam ü zerine bir damla kan damlat larak yayma yap lacak 2. Lam n kan bulunan y ü zeyi ü ste gelecek şekilde haz rlanan preparatlar havada kurutulacak 3. Metanolle 5 dakika fikse edilecek 4. Sonra havada kurutulacak 5. Kuruyan preparatlar 10-12 dakika %40’l k giemsa’ da boyanacak 6. Boyadan ç kart lan preparatlar musl k suyunda y kan p, biraz kurumas sa ğ land ktan sonra 7. mikroskopta incelemeye ge ç ilecek. İ lk a şama da 10 x, daha sonra 40 x da incelenecektir. 8.LENFOS İ T ve MONOS İ T N Ö TROF İ LEOZ İ NOF İ LBAZOF İ L