Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 2 Kan Ürünlerinin uygun kullanım İlkeleri KAN ÜRÜNLERİNİN KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIM İLKELERİ KULLANIM İLKELERİ Dr. Öznur Düzovalı Dr. Öznur Düzovalı Mersin Üniversitesi Çocuk Sağlığı Mersin Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı ve Hastalıkları Anabilim Dalı KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI ? ? MS 160 MS 160 Kanın epilepsi tedavisinde kullanılması Kanın epilepsi tedavisinde kullanılması ? ? 1930 1930 ABO sisteminin Landsteiner tarafından ABO sisteminin Landsteiner tarafından tanımlanması tanımlanması- - Nobel Ödülü Nobel Ödülü KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Tam kanın komponentlerine ayrılması Tam kanın komponentlerine ayrılması Tam Kan Trombositten zengin plazma Plazma Trombosit süspansiyonu Kriyopresipitat Sıvı Plazma Eritrosit süsp. Koruyucu Sıvılar Koruyucu Sıvılar Saklama süresi Saklama süresi ______________________________________ ______________________________________ ? ? Sitrat Sitrat- -Fosfat Fosfat- -Dekstroz Dekstroz- -Adenin Adenin 35 gün 35 gün ? ? Asit Asit- -Sitrat Sitrat- -Dekstroz Dekstroz 21 gün 21 gün ? ? Sitrat Sitrat- -Fosfat Fosfat- -Dekstroz Dekstroz 21 gün 21 gün ? ? Saline Saline- -Adenin Adenin- -Glikoz Glikoz- -Mannitol Mannitol 42 gün 42 gün ______________________________________ ______________________________________ KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Antikoagülan ve Koruyucu Sıvılar Antikoagülan ve Koruyucu Sıvılar ? ? Onkoloji hastalarında altta yatan hastalık ve Onkoloji hastalarında altta yatan hastalık ve tedavi komplikasyonu olarak yaşanan tedavi komplikasyonu olarak yaşanan hematolojik sorunlar: hematolojik sorunlar: ? ? Sitopeniler Sitopeniler ? ? Pıhtılaşma bozuklukları Pıhtılaşma bozuklukları KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Anemi nedenleri Anemi nedenleri ? ? Eritrosit yapımında azalma Eritrosit yapımında azalma ? ? Kemik iliğinde maliyn hücre infiltrasyonu Kemik iliğinde maliyn hücre infiltrasyonu ? ? Kemoterapiye ikincil kemik iliği baskılanması Kemoterapiye ikincil kemik iliği baskılanması ? ? Kİ mikroçevresine toksik etki Kİ mikroçevresine toksik etki ? ? Eritropoezin spesifik inhibitörleri Eritropoezin spesifik inhibitörleri ? ? Defektif demir kullanımı ve serum eritropoietin Defektif demir kullanımı ve serum eritropoietin düzeyinde azalma düzeyinde azalma ? ? Trombositopenik kanamalar Trombositopenik kanamalar ? ? Hemoliz (mekanik ya da immün) Hemoliz (mekanik ya da immün) KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Anemi Anemi ? ? Eritrosit süspansiyonu transfüzyon Eritrosit süspansiyonu transfüzyon endikasyonları endikasyonları ? ? Hb <8 g/dl olması Hb <8 g/dl olması ? ? Hb >8 g/dl, ancak kardiyovasküler bulguları ya da Hb >8 g/dl, ancak kardiyovasküler bulguları ya da kanaması olması kanaması olması KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Anemi Anemi ? ? Özellikle radyoterapi etkinliğini artırmak Özellikle radyoterapi etkinliğini artırmak (serbest O2 radikallerinin artması) için Hb (serbest O2 radikallerinin artması) için Hb düzeyinin >10g/dl tutulması gerekir. düzeyinin >10g/dl tutulması gerekir. ? ? Anemi Tedavisi Anemi Tedavisi ? ? Transfüzyon, aşırı kanama ve hiperlökositoz Transfüzyon, aşırı kanama ve hiperlökositoz vakalarında aferez sonrasında tam kan ya da vakalarında aferez sonrasında tam kan ya da eritrosit süspansiyonu şeklinde yapılabilir. eritrosit süspansiyonu şeklinde yapılabilir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Eritrosit süspansiyonu Eritrosit süspansiyonu ? ? Bir vericiden alınan tam kanın santrifüjü ile Bir vericiden alınan tam kanın santrifüjü ile elde edilir. elde edilir. ? ? Hematokriti %80 dolayındadır. Hematokriti %80 dolayındadır. ? ? CPD CPD- -Adenin ile hazırlanır. Adenin ile hazırlanır. ? ? Saklama süresi 30 Saklama süresi 30- -35 gündür. 35 gündür. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Eritrosit süspansiyonu avantajları Eritrosit süspansiyonu avantajları ? ? Hızlı ve kolay transfüzyon Hızlı ve kolay transfüzyon ? ? Yüklenmeye neden olmaması Yüklenmeye neden olmaması ? ? Reaksiyon riskinin azalması Reaksiyon riskinin azalması KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Eritrosit süspansiyonu transfüzyonu Eritrosit süspansiyonu transfüzyonu ? ? 10 10- -15ml/kg (3 saatte) 15ml/kg (3 saatte) ? ? Hb <5 g/dl Hb <5 g/dl ? ? 3 3- -5ml/kg (3 5ml/kg (3- -4 saatte) monitörize edilerek 4 saatte) monitörize edilerek ? ? 1ml/kg erit. süsp. Ht’i %1 artırır. 1ml/kg erit. süsp. Ht’i %1 artırır. ? ? Erit. S. Hacmi = Ağırlık x İstenen Hb artışı x 3 Erit. S. Hacmi = Ağırlık x İstenen Hb artışı x 3 KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Eritrosit süspansiyonu transfüzyonu Eritrosit süspansiyonu transfüzyonu ? ? Transfüzyonlar 8 saat aralarla yinelenebilir. Transfüzyonlar 8 saat aralarla yinelenebilir. ? ? Hızlı transfüzyon ile akciğer ödemi Hızlı transfüzyon ile akciğer ödemi (lökositler!) gelişebilir. (lökositler!) gelişebilir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Anemi tedavisi Anemi tedavisi ? ? Eritropoietin Eritropoietin KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Nötropeni Nötropeni ? ? Tedavi Tedavi ? ? G G- -CSF, GM CSF, GM- -CSF CSF ? ? Lökosit transfüzyonları (?) Lökosit transfüzyonları (?) KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombositopeni Trombositopeni ? ? Tanım Tanım ? ? <100.000/mm3 <100.000/mm3 ? ? Trombosit sayısı <50.000/mm Trombosit sayısı <50.000/mm 3 3 ise kanama riski ise kanama riski vardır. vardır. ? ? Trombosit sayısı <15.000 Trombosit sayısı <15.000- -20.000 /mm 20.000 /mm 3 3 ise ise kendiliğinden kanama riski vardır. kendiliğinden kanama riski vardır. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombositopeni nedenleri Trombositopeni nedenleri ? ? Tedaviye bağlı kemik iliği baskılanması Tedaviye bağlı kemik iliği baskılanması ? ? Artmış yıkım (mekanik ya da immün) Artmış yıkım (mekanik ya da immün) ? ? Hipersplenizm Hipersplenizm ? ? Yoğun transfüzyon ya da afereze bağlı kayıplar Yoğun transfüzyon ya da afereze bağlı kayıplar KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombositopeni Trombositopeni ? ? Tedavi Tedavi ? ? Trombosit süspansiyonu plazmanın 3000 devirde 10 Trombosit süspansiyonu plazmanın 3000 devirde 10 dakika santrifüjü ile plastik torbalarda toplanarak dakika santrifüjü ile plastik torbalarda toplanarak elde edilmektedir. Bu ürün bir gün içinde elde edilmektedir. Bu ürün bir gün içinde tüketilmelidir. tüketilmelidir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombositopeni Trombositopeni ? ? Tedavi Tedavi ? ? Aferez yöntemiyle elde edilen trombosit Aferez yöntemiyle elde edilen trombosit süspansiyonu santrifüj yöntemine göre 8 süspansiyonu santrifüj yöntemine göre 8- -10 kat fazla 10 kat fazla trombosit içerir. trombosit içerir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombositopeni Trombositopeni ? ? Proflaksi Proflaksi ? ? Trombosit sayısı < 15.000 Trombosit sayısı < 15.000- -20.000/mm 20.000/mm 3 3 olan hastalara olan hastalara trombosit süspansiyonu verilir. trombosit süspansiyonu verilir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombositopeni Tedavisi Trombositopeni Tedavisi ? ? Trombosit sayısı > 20.000/mm Trombosit sayısı > 20.000/mm 3 3 olan ancak uzamış olan ancak uzamış burun kanaması, GİS kanaması, SSS kanaması olan burun kanaması, GİS kanaması, SSS kanaması olan hastalara trombosit süspansiyonu verilir. hastalara trombosit süspansiyonu verilir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombositopeni Tedavisi Trombositopeni Tedavisi ? ? Trombosit süspansiyonu Trombosit süspansiyonu ? ? Bir ünite random Bir ünite random- -donör tr. s. 5x10 donör tr. s. 5x10 10 10 - -1x10 1x10 11 11 trombosit trombosit içerir. içerir. ? ? Bir ünite tek Bir ünite tek- -donör tr. s. 4 donör tr. s. 4- -6x10 6x10 11 11 (random (random- -donör’e donör’e göre 6 kat fazla) trombosit içerir. göre 6 kat fazla) trombosit içerir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombositopeni Tedavisi Trombositopeni Tedavisi ? ? Trombosit süspansiyonu Trombosit süspansiyonu ? ? Bir ünite random Bir ünite random- -donör tr. s./10 kg donör tr. s./10 kg ? ? Bir ünite tek Bir ünite tek- -donör tr. s./50 kg donör tr. s./50 kg ? ? ABO uygun trombositler verilmeli. ABO uygun trombositler verilmeli. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombosit süspansiyonu Trombosit süspansiyonu Trombosit artışı = Trombosit artışı = 5.5 x 10 5.5 x 10 10 10 x (verilen ünite sayısı) x 0.5 x (verilen ünite sayısı) x 0.5 (/mm3) (/mm3) Toplam kan hacmi (ml) x 10 Toplam kan hacmi (ml) x 10 KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombosit süspansiyonu Trombosit süspansiyonu ? ? Bir ünite random Bir ünite random- -donör trombositi ile trombosit donör trombositi ile trombosit sayısı 10.000 sayısı 10.000- -12.000/mm 12.000/mm 3 3 /m /m 2 2 artması beklenir. artması beklenir. ? ? Beklenen artış sağlanamıyorsa dirençlilik geliştiği Beklenen artış sağlanamıyorsa dirençlilik geliştiği düşünülmelidir. düşünülmelidir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? Trombosit transfüzyonu ? 1 Ünite/ 6-8 kg verilir. ? Transfüzyon etkinliği 1. ve 24. saatteki trombosit sayımı ile değerlendirilir. Birinci saatte 10.000- 20.000/mm 3 /m 2 artmalıdır. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? Trombosit transfüzyonu dirençliliği ? Tanım ?İki kez trombosit süspansiyonu verilmesinden sonra trombosit sayısında beklenen artışın saptanmamasıdır. ?1. saatte trombosit s. artışı < 7.5 x 10 9 /L ya da 24 saatte < 4.5 x 10 9 /L ? ? Trombosit dirençliliği nedenleri Trombosit dirençliliği nedenleri ? ? HLA loküsüne ya da trombosit antijenlerine karşı HLA loküsüne ya da trombosit antijenlerine karşı alloantikorların varlığı alloantikorların varlığı ? ? Kanama Kanama ? ? Dolaşan immün komplekslerin varlığı Dolaşan immün komplekslerin varlığı KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Trombosit dirençliliği nedenleri Trombosit dirençliliği nedenleri ? ? Ateş Ateş ? ? İnfeksiyon İnfeksiyon ? ? Yaygın Damariçi Pıhtılaşma Yaygın Damariçi Pıhtılaşma ? ? Hipersplenizm Hipersplenizm ? ? Otoantikorların varlığı Otoantikorların varlığı KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Pıhtılaşma bozuklukları Pıhtılaşma bozuklukları ? ? Nedenleri Nedenleri ? ? Yaygın damar içi pıhtılaşma Yaygın damar içi pıhtılaşma ? ? Karaciğer hastalığı Karaciğer hastalığı ? ? K vitamini eksikliği K vitamini eksikliği ? ? İlaç (L İlaç (L- -asparaginaz) etkisi asparaginaz) etkisi ? ? Tedavi Tedavi ? ? Pıhtılaşma testleri bozuk, kanama varsa TDP verilir. Pıhtılaşma testleri bozuk, kanama varsa TDP verilir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Kan ürünlerinin komplikasyonları Kan ürünlerinin komplikasyonları ? ? Febril ve hemolitik reaksiyon Febril ve hemolitik reaksiyon ? ? Alloimmünizasyon gelişmesi Alloimmünizasyon gelişmesi ? ? İnfeksiyonlar (HBV, CMV, HIV) İnfeksiyonlar (HBV, CMV, HIV) ? ? GVHH gelişmesi GVHH gelişmesi ? ? Diğer (Demir yükünün artması vb.) Diğer (Demir yükünün artması vb.) KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Kanamadan korunma Kanamadan korunma ? ? Antikoagülan ya da antitrombosit etkili Antikoagülan ya da antitrombosit etkili ilaç (asetil salisilik asit vb) kullanılmaması ilaç (asetil salisilik asit vb) kullanılmaması ? ? İM enjeksiyon yapılmaması İM enjeksiyon yapılmaması ? ? Aşı ve desensitizasyondan kaçınma Aşı ve desensitizasyondan kaçınma KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Sitopeniler Sitopeniler ? ? Nedenleri Nedenleri ? ? Yaygın damar içi pıhtılaşma Yaygın damar içi pıhtılaşma ? ? Gram negatif etkenlerle sepsis Gram negatif etkenlerle sepsis ? ? Yeni tanı ya da rölaps AML (M3 Yeni tanı ya da rölaps AML (M3- -M4) M4) ? ? Hiperlökositoz (ALL) Hiperlökositoz (ALL) ? ? İleri evre nöroblastom İleri evre nöroblastom ? ? Metastatik solid tm Metastatik solid tm KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Pıhtılaşma bozuklukları Pıhtılaşma bozuklukları ? ? Nedenleri Nedenleri ? ? Karaciğer hastalığı Karaciğer hastalığı ? ? Transfüzyona ikincil infeksiyon Transfüzyona ikincil infeksiyon ? ? Biliyer tıkanma Biliyer tıkanma ? ? Kemoterapiye ikincil Kemoterapiye ikincil KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Pıhtılaşma bozuklukları Pıhtılaşma bozuklukları ? ? Nedenleri Nedenleri ? ? K vitamini eksikliği K vitamini eksikliği ? ? Alım eksikliği Alım eksikliği ? ? Emilim bozukluğu Emilim bozukluğu ? ? Moksalaktam ve sefamendol gibi K vitamini Moksalaktam ve sefamendol gibi K vitamini antagonistlerinin kullanılması antagonistlerinin kullanılması ? ? İlaç (L İlaç (L- -asparaginaz) etkisi asparaginaz) etkisi KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Pıhtılaşma bozuklukları Pıhtılaşma bozuklukları ? ? Tedavi Tedavi ? ? Kanama testlerinde hafif bozukluk varsa ve Kanama testlerinde hafif bozukluk varsa ve kanama bulguları yoksa yakın izleme alınır. kanama bulguları yoksa yakın izleme alınır. ? ? Pıhtılaşma testleri bozuk, kanama varsa TDP Pıhtılaşma testleri bozuk, kanama varsa TDP (10 (10- -15ml/kg, 1 15ml/kg, 1- -2 saatlik i.v.infüzyon) verilir. 12 2 saatlik i.v.infüzyon) verilir. 12- - 24 saat arayla yinelenebilir. 24 saat arayla yinelenebilir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI ? ? İmmünolojik komplikasyonlar İmmünolojik komplikasyonlar ? ? Febril reaksiyon Febril reaksiyon ? ? Lökosit antijenlerine bağlı gelişir. Lökosit antijenlerine bağlı gelişir. ? ? Kan ürünlerinin lökosit sayısı lökosit filtreleri Kan ürünlerinin lökosit sayısı lökosit filtreleri kullanılarak azaltılmalıdır. kullanılarak azaltılmalıdır. ? ? Bu durumda transfüzyon kesilir. Difenhidramin Bu durumda transfüzyon kesilir. Difenhidramin 1mg/kg ve asetaminofen ile premedikasyon 1mg/kg ve asetaminofen ile premedikasyon yapılabilir. yapılabilir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Komplikasyonlar Komplikasyonlar ? ? İmmünolojik komplikasyonlar İmmünolojik komplikasyonlar ? ? Hemolitik reaksiyon Hemolitik reaksiyon ? ? ABO ve Rh uygunsuzluğuna bağlıdır. ABO ve Rh uygunsuzluğuna bağlıdır. ? ? Sık transfüze edilen hastalarda görülürler. Sık transfüze edilen hastalarda görülürler. Transfüzyondan kısa süre sonra ortaya çıkarlar. Transfüzyondan kısa süre sonra ortaya çıkarlar. ? ? Uygun kan grubu tiplemesi ve cross Uygun kan grubu tiplemesi ve cross- -matching matching yapılmalıdır. yapılmalıdır. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Komplikasyonlar Komplikasyonlar ? ? İmmünolojik komplikasyonlar İmmünolojik komplikasyonlar ? ? Alloimmünizasyon gelişmesi Alloimmünizasyon gelişmesi ? ? Alıcıda vericinin HLA, BK ve trombosit antijenlerine Alıcıda vericinin HLA, BK ve trombosit antijenlerine karşı antikor gelişmesidir. karşı antikor gelişmesidir. ? ? Aferez ürünleriyle geç dönemde görülebilir. Aferez ürünleriyle geç dönemde görülebilir. ? ? HLA uygun trombosit kullanımı idealdir. HLA uygun trombosit kullanımı idealdir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Komplikasyonlar Komplikasyonlar ? ? İmmünolojik komplikasyonlar İmmünolojik komplikasyonlar ? ? Alloimmünizasyon gelişmesi Alloimmünizasyon gelişmesi ? ? HLA uygun trombosit kullanımı idealdir. HLA uygun trombosit kullanımı idealdir. ? ? Trombosit alloimmünizasyonundan korunmak için Trombosit alloimmünizasyonundan korunmak için tüm kan ürünlerinin lökosit sayısı lökosit filtreleri tüm kan ürünlerinin lökosit sayısı lökosit filtreleri kullanılarak azaltılmalı (<10 kullanılarak azaltılmalı (<10 6 6 /Ünite), ve UV /Ünite), ve UV- -B ile B ile ışınlanmalıdır. ışınlanmalıdır. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Komplikasyonlar Komplikasyonlar ? ? Alloimmünizasyonu olan hastalarda Alloimmünizasyonu olan hastalarda tedavi tedavi ? ? Plazmaferez Plazmaferez ? ? HLA uygun kişiden aferez ile elde edilmiş HLA uygun kişiden aferez ile elde edilmiş trombositlerin kullanılması trombositlerin kullanılması ? ? Otolog trombositlerin kullanılması Otolog trombositlerin kullanılması ? ? Transfüzyon öncesi (1g/kg) İVİG kullanılması Transfüzyon öncesi (1g/kg) İVİG kullanılması ? ? İmmünosüpressif tedavi (steroid vb) İmmünosüpressif tedavi (steroid vb) KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Komplikasyonlar Komplikasyonlar ? ? İmmünolojik komplikasyonlar İmmünolojik komplikasyonlar ? ? GVHH gelişmesi GVHH gelişmesi ? ? İmmün sistemi baskılanmış kişide deri, GİS, K. İmmün sistemi baskılanmış kişide deri, GİS, K. iliği gibi bazı organlarda verici lenfositlerinin iliği gibi bazı organlarda verici lenfositlerinin toksik etkisiyle oluşan reaksiyondur. toksik etkisiyle oluşan reaksiyondur. ? ? Görülme sıklığı erişkinlerde %0.1 Görülme sıklığı erişkinlerde %0.1- -1’dir. 1’dir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Komplikasyonlar Komplikasyonlar ? ? İmmünolojik komplikasyonlar İmmünolojik komplikasyonlar ? ? GVHH gelişmesi GVHH gelişmesi ? ? Transfüzyonla verilen verici lenfositlerinin sayısı Transfüzyonla verilen verici lenfositlerinin sayısı (minimum lenfosit eşiği 10 (minimum lenfosit eşiği 10 7 7 /kg) transfüzyona /kg) transfüzyona bağlı GVHH gelişmesinde önem taşır. Verici bağlı GVHH gelişmesinde önem taşır. Verici öncül hücrelerinin alıcının Kİ’ne yerleşmesiyle öncül hücrelerinin alıcının Kİ’ne yerleşmesiyle sonuçlanır. sonuçlanır. ? ? Işınlanmamış kan ürünü transfüzyonundan sonra Işınlanmamış kan ürünü transfüzyonundan sonra 4 4- -30 gün içinde gelişebilir. Mortalitesi %90’dan 30 gün içinde gelişebilir. Mortalitesi %90’dan fazladır. fazladır. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Komplikasyonlar Komplikasyonlar ? ? İmmünolojik komplikasyonlar İmmünolojik komplikasyonlar ? ? GVHH önlenmesi GVHH önlenmesi ? ? Işınlanmış (20 Gy) kan ürünleri kullanılmalıdır. Işınlanmış (20 Gy) kan ürünleri kullanılmalıdır. ? ? Tüm kan ürünleri lökosit filtreleri kullanılarak Tüm kan ürünleri lökosit filtreleri kullanılarak verilmelidir. verilmelidir. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Kan ürünlerinin komplikasyonları Kan ürünlerinin komplikasyonları ? ? İnfeksiyonlar İnfeksiyonlar ? ? Bakteriyel ( Bakteriyel (Pseudomonas spp Pseudomonas spp.) .) ? ? Hepatit (HBV %10, HCV %50 Hepatit (HBV %10, HCV %50- -60), CMV, HIV 60), CMV, HIV ? ? Protozoa Protozoa ? ? Diğer (Demir yükünün artması, iv girişime Diğer (Demir yükünün artması, iv girişime bağlı komplikasyonlar) bağlı komplikasyonlar) KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Kan ürünlerinin komplikasyonları Kan ürünlerinin komplikasyonları ? ? Tüm onkoloji hastalarında Tüm onkoloji hastalarında ? ? Lökosit filtreleri Lökosit filtreleri ? ? Işınlanmış kan ürünleri Işınlanmış kan ürünleri ? ? Hasta CMV Hasta CMV- -negatif (%15 vaka) ise CMV negatif (%15 vaka) ise CMV- -negatif negatif ürünler kullanılmalıdır. ürünler kullanılmalıdır. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Kan ürünlerinin komplikasyonları Kan ürünlerinin komplikasyonları ? ? Sonuç Sonuç ? ? Kan ürünleri transfüzyonunun Kan ürünleri transfüzyonunun bir doku nakli olduğu unutulmamalıdır. bir doku nakli olduğu unutulmamalıdır. KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI KAN ÜRÜNLERİNİN KULLANIMI Platelet Refractoriness Non Immune Sepsis, drugs, DIC, poor quality non- viable platelets, splenomegaly Immune Alloimmunisation to HLA Class I antigen HLA Bw4/ Bw6 ABO incompatibility Platelet specific antibody ABO incompatibility ~ 20% decreased response Platelet do not carry Rh antigens Major - A ? O Minor - O ? A A 1 ? O 40% fall in platelet count B ? O 6 % fall ABO incompatible platelet recovery is inversely related to the isohemagglutinin titers of the transfused recipient Factors affecting Factors affecting refractoriness • The time required for antibody formation • The number of transfusion • White cell load in blood components • Immune status of recipient • Underlying disease • SDP Vs RDP Diagnosis Clinical Laboratory Screening for HLA antibody Lymphocytotoxicity Solid-phase red cell adherence assay (SPRCA) Platelet transfusion CCI at 1hr < 7.5 /10 9 /l Antibody screen Identify HLA antibody specificity Identification possible Identification not possible Give antigen negative unit Give HLA matched SDP Positive Platelet cross matching - no HLA matched donors - refractory to HLA matched platelets • Patient serum against donor platelets Other methods - Massive ABO- identical platelets - IvIgG, plasma exchange Follow up - immunological refractoriness tends to disappear Prevention of Alloimmunisation Leucodepletion Alloantigen recognition requires the expression of both class I & II HLA antigens • Platelets express only Class I antigens • Leukocytes express Class I & II antigens • Leukocyte reduction < 1 x 10 9 /L UV irradiation of platelets • Interferes with the function of APC’s Future Novel platelet products Frozen platelets, cold stored liquid platelets lyophilised platelets Platelet substitutes Synthetic phospholipids, fibrinogen coated platelets Thrombopoietic growth factors IL-11, thrombopoietin