2 - Halk Sağlığı Kanser Epidemiyolojisi KANSER EP İ DEM İ YOLOJ İ S İ İ skender G Ü NKanser; H ü crelerin kontrols ü z ç o ğ almas ve • yay lmas yla karakterize K ö ken ald klar dokuya g ö re ve • Histolojik ö zelliklerine g ö re s n fland r l r •DS Ö 4 Ş ubat • 2005 y l nda 7,6 milyon kanser ö l ü m ü • Ö nlem al nmazsa gelecek 10 y lda 84 • milyon ö l ü m olacakt r T ü m kanser ö l ü mlerinin % 70’den fazlas • d üşü k ve orta gelirli ü lkelerde ger ç ekle şmektedir.DS Ö T ü m kanserlerin % 40’dan fazlas ndan • korunulabilir S k g ö r ü len baz kanser t ü rleri (meme, • kolorektal , serviks ) erken saptan rsa tedavi edilebilirDS ÖYayg nl k ABD’de Kalp hastal klar ndan sonra ikinci s rada • gelen ö l ü m nedeni T ü m ö l ü mlerin % 23’ ü nden sorumlu •Yayg nl k ABD’de her y l 100.000 ki şiden 232 kalp hastal klar • 190 kanserler • 52 serebrovaskuler hastal klar • 43 alt solunum yolu hastal klar • 37 kazalardan ö lmektedir. •Yayg nl k ABD’de ya şam boyu kansere yakalanma riski Erkeklerde % 45,3 • Kad nlarda % 37,9 • ABD’de ya şam boyu kanserden ö lme riski Erkeklerde % 23,4 • Kad nlarda % 19,8 •Ü lkemizde erkeklerde (2008) Solunum sistemi hastal klar 15,0 • Dola ş m sistemi hastal klar 13,5 • Sindirim sistemi hastal klar 10,1 • G Ü S hastal klar 9,1 • Neoplaziler 7,1 •Ü lkemizde kad nlarda(2008) Gebelik, do ğ um ve lohusal k 22,8 • G Ü S hastal klar 8,3 • Solunum sistemi hastal klar 8,4 • Dola ş m sistemi hastal klar 7,8 • Neoplaziler 7,1 • Sindirim sistemi hastal klar 6,9 •Ö l ü m nedeni erkeklerde (2008) Dola ş m sistemi hastal klar 32,1 • Neoplaziler 17,7 • Solunum sistemi hastal klar 12,7 •Ö l ü m nedeni kad nlarda(2008) Dola ş m sistemi hastal klar 37,1 • Neoplaziler 12,1 • Solunum sistemi hastal klar 9,7 •Maliyet ABD’de kanserlerin y ll k maliyeti 72 • milyar dolar T ü m sa ğ l k harcamalar n n %5’i •Ya ş Kanserler esas olarak ileri ya şlar n • hastal ğ d r Baz kanserler haricinde (meme ve • serviks gibi) ileri ya şlarda s kl ğ artmaktad r ABD’de ortanca g ö r ü lme ya ş erkeklerde • 68, kad nlarda 67’dir.ABD’de 0-14 ya ş grubunda; Erkekler L ö semi 5,1 • ALL 4,1 – Beyin ve SS 3,3 • Nonhodgkin 1,2 • Yumu şak doku 1,1 • B ö brek 0,7 • K zlar L ö semi 4,4 • ALL 3,5 – Beyin ve SS 3,1 • Nonhodgkin 0,6 • Yumu şak doku 0,9 • B ö brek 0,9 •D ü nyadaCinsiyet Meme, tiroid, safra kesesi ve yollar kanserleri • d ş ndaki kanserler genellikle erkeklerde daha s kt r Sigara ile ba ğ lant l kanserler erkeklerde daha • s kt r. Mesane karsinomu ve mezoteliyoma gibi • mesleki maruziyete ba ğ l kanserler erkeklerde daha s kt r.DS ÖÜ lkemizde erkeklerde (2008)Ü lkemizde kad nlarda(2008)Irk ve co ğ rafi b ö lge Baz kanserler ü lkedeki ç e şitli rklar aras nda • farkl l k g ö sterebilmektedir. Bunun nedeni; • K ü lt ü rel yap , – Sosyal ö zellikler – Ekonomik durum ve – Irklar aras ndaki genetik farkl l ğ a ba ğ l olabilir. –Zaman ö zellikleri Sigara kullan m n n sonucu olarak • akci ğ er kanseriZaman ö zellikleri Beslenme al şkanl klar n n de ğ i şimine • ba ğ l olarak mide kanseri g ö r ü lmesinde art ş g ö r ü lm üş t ü r.Zaman ö zellikleri Erken tan ve tarama y ö ntemlerinin • geli şmesiyle baz kanser t ü rleri ö l ü mlerinde azalma g ö r ü lmektedir. Geli şmi ş tedavi olanaklar yla birlikte 5 • y ll k sa ğ kal m s ü relerinde de art ş vard r.Ü LKEM İ ZDE DURUM Vaka say s ? • “ 2025 y l na kadar kanser vakalar y ü zde • 300 artacak ”Ü lkemizde kanser insidans (y ü zbinde)Ç evre ko şullar n n de ğ i şmesi • Ortalama ya şam s ü resinin uzamas • Baz ki şisel ö zelliklerin de ğ i şmesi •Tan olanaklar n n artmas • Baz hastal klar n azalmas • (enfeksiyonlar) nedeniyle kanserler daha da ö nemli hale gelmi ştir.TE Ş EKK Ü RLER