1 - Tıbbi Farmakoloji Kişisel Tedavi ve Kişisel İlaç K (Kişisel) K (Kişisel)- -Tedavi Tedavi ve ve K K- -İlaç İlaç K K- -Tedavi Tedavi Bir Bir endikasyon endikasyon ya da durumda ya da durumda bilimsel verilere (kanıta) bilimsel verilere (kanıta) dayanarak seçtiğiniz tedavi şekli dayanarak seçtiğiniz tedavi şekli Her zaman ilaç içermez Her zaman ilaç içermez İlaç içerirse, seçilen ilaçlar İlaç içerirse, seçilen ilaçlar K K- -İlaçlar olarak adlandırılır İlaçlar olarak adlandırılır Konstipasyon Konstipasyon En az bir haftadır süren defekasyon En az bir haftadır süren defekasyon zorluğu zorluğu Hastanın normal düzeninden daha seyrek ve Hastanın normal düzeninden daha seyrek ve sert dışkı çıkarması sert dışkı çıkarması Konstipasyon Konstipasyon • • Laksatifler Laksatifler Konstipasyon Konstipasyon • • Laksatifler Laksatifler – – Tolerans nedeniyle kısa bir süre için etkilidirler Tolerans nedeniyle kısa bir süre için etkilidirler – – Elektrolit bozukluklarına yol açabilirler Elektrolit bozukluklarına yol açabilirler – – Kolonda işlev kaybı olabilir. Kolonda işlev kaybı olabilir. Konstipasyon Konstipasyon • • Öğüt ve Bilgi Verilmesi: Öğüt ve Bilgi Verilmesi: - - Hastanın ciddi bir rahatsızlığı olmadığı Hastanın ciddi bir rahatsızlığı olmadığı konusunda ikna edilmesi konusunda ikna edilmesi – – Bol su içilmesi,meyve ve bol lifli gıdaların Bol su içilmesi,meyve ve bol lifli gıdaların yenmesi yenmesi – – Her gün belli bir saatte tuvalete gidilmesi Her gün belli bir saatte tuvalete gidilmesi – – Tuvalette 10 Tuvalette 10- -15 dakika oturulması 15 dakika oturulması Konstipasyon Konstipasyon • • Laksatifler Laksatifler – – Ikınma sorun oluşturuyorsa (hastanın anjinası Ikınma sorun oluşturuyorsa (hastanın anjinası olabilir) olabilir) – – Hemoroidde olduğu gibi rektal kanama riski Hemoroidde olduğu gibi rektal kanama riski varsa varsa Konstipasyon Konstipasyon • • Laksatif kullanımına rağmen devam Laksatif kullanımına rağmen devam ederse ileri inceleme gerekir ederse ileri inceleme gerekir – – Kolon kanseri vb Kolon kanseri vb Kuru Öksürük Kuru Öksürük Sigarayı bırakmak Sigarayı bırakmak Akciğerleri tahriş eden nedenlerden Akciğerleri tahriş eden nedenlerden kaçınmak kaçınmak Tip II Diyabet Tip II Diyabet Hastaların %30 u “Diyet+Egzersiz+Eğitim” Hastaların %30 u “Diyet+Egzersiz+Eğitim” ile yıllarca kontrol altında tutulabilir ile yıllarca kontrol altında tutulabilir Hiperlipidemi Hiperlipidemi • • Yaşam Biçimi Değişiklikleri Yaşam Biçimi Değişiklikleri – – Diyet Diyet – – Sigara ve alkolün bırakılması Sigara ve alkolün bırakılması – – İdeal vucut ağırlığına ulaşma İdeal vucut ağırlığına ulaşma – – Düzenli egzersiz Düzenli egzersiz İlaç İlaç D Dışı ışı Tedaviler Tedaviler • • Gereksiz ilac kullan Gereksiz ilac kullanı ım mı ın nı ı azalt azaltı ır r • • Kullan Kullanı ılan ilac lan ilacı ın dozunu azalt n dozunu azaltı ır r K (Kişisel) K (Kişisel)- -İlaç İlaç Bir endikasyonda sürekli reçete Bir endikasyonda sürekli reçete etmek için seçtiğiniz ve iyi etmek için seçtiğiniz ve iyi tanıdığınız ilaçlardır tanıdığınız ilaçlardır K K- -İlaç İlaç • • Hipertansiyon için: Hipertansiyon için: – – K1: İndapamid K1: İndapamid – – K2: Enalapril K2: Enalapril – – K3: Amlodipin K3: Amlodipin – – K4: K4: Metoprolol Metoprolol K K- -İlaç İlaç • • Düzenli kullanıldıkça ilaçların Düzenli kullanıldıkça ilaçların etkileri, yan etkileri, hastalardaki etkileri, yan etkileri, hastalardaki gözle görülür yararlar farkedilir. gözle görülür yararlar farkedilir. Bilgiye Ulaşma Bilgiye Ulaşma • • T Tı ıp Kitaplar p Kitapları ı • • İlaç Rehberleri/Formülerleri İlaç Rehberleri/Formülerleri • • Tedavi Rehberleri Tedavi Rehberleri • • Güvenilir Tıbbi Dergiler Güvenilir Tıbbi Dergiler • • Güvenilir Klinik Çalışmalar Güvenilir Klinik Çalışmalar İlaç Bilgi Merkezleri İlaç Bilgi Merkezleri İnternet Aracılığıyla Ulaşılabilen Yurtiçi İnternet Aracılığıyla Ulaşılabilen Yurtiçi Bilgi Kaynakları Bilgi Kaynakları • • http://www.hm.saglik.gov.tr/pdf/kitaplar http://www.hm.saglik.gov.tr/pdf/kitaplar /rehber.pdf /rehber.pdf – – (Tanı ve Tedavi Rehberi) (Tanı ve Tedavi Rehberi) • • http://www.turkmedikal.net/ilac_klavuzu/ http://www.turkmedikal.net/ilac_klavuzu/ – – (Türkiye İlaç Klavuzu 1999) (Türkiye İlaç Klavuzu 1999) • • http://www.vademecum.com.tr/kullanici_ http://www.vademecum.com.tr/kullanici_ giris.php giris.php • • http://www.turkmedikal.net/vademecum/ http://www.turkmedikal.net/vademecum/ Guncel Guncel İlaç İlaç Fiyatlar Fiyatları ı • • İlaç İlaç ve Eczac ve Eczacı ıl lı ık Genel Mudurlugu k Genel Mudurlugu (http://www.iegm.gov.tr) (http://www.iegm.gov.tr) İnternet Aracılığıyla Ulaşılabilen Yurtdışı İnternet Aracılığıyla Ulaşılabilen Yurtdışı Bilgi Kaynakları Bilgi Kaynakları • • http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginforma http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginforma tion.html tion.html (amerikan milli tıp kütüphanesi) (amerikan milli tıp kütüphanesi) • • http://www.fda.gov/cder/Offices/DDI/pathfind http://www.fda.gov/cder/Offices/DDI/pathfind er.htm er.htm (FDA nın sitesi) (FDA nın sitesi) • • http://www.medicines.org.uk/ http://www.medicines.org.uk/ • • www.rxlist.com www.rxlist.com • • http://www.otispregnancy.org/ http://www.otispregnancy.org/ (teratojenite) (teratojenite) Sözlü Bilgiler Sözlü Bilgiler • • Uzman görüşü, eğitim kursu vb Uzman görüşü, eğitim kursu vb – – Güvenilirlikleri ve Güvenilirlikleri ve kullanılabilirlikleri sınırlıdır kullanılabilirlikleri sınırlıdır Tıbbi Dergiler Tıbbi Dergiler • • Bazı dergiler bağımsız değildir Bazı dergiler bağımsız değildir – – Genellikle bol resimlidir Genellikle bol resimlidir – – Genellikle ücretsizdir Genellikle ücretsizdir – – Metinden çok reklam içerir Metinden çok reklam içerir Atılacak materyal olarak anılırlar Atılacak materyal olarak anılırlar Farmasötik Endüstrinin Bilgi Farmasötik Endüstrinin Bilgi Kaynakları Kaynakları • • Promosyon bütçeleri büyüktür Promosyon bütçeleri büyüktür • • Ürünlerin yalnızca olumlu yanları Ürünlerin yalnızca olumlu yanları vurgulanır vurgulanır • • Olumsuz yanlar üstünkörü geçiştirilir Olumsuz yanlar üstünkörü geçiştirilir Farmasötik Endüstrinin Bilgi Farmasötik Endüstrinin Bilgi Kaynakları Kaynakları • • Hekimlerin önemli bir kısmı ilaçlarla ilgili Hekimlerin önemli bir kısmı ilaçlarla ilgili kaynak olarak mümessillere çok kaynak olarak mümessillere çok güvenmektedir güvenmektedir • • Böyle hekimler çok daha fazla uygunsuz Böyle hekimler çok daha fazla uygunsuz reçete yazmaktadır reçete yazmaktadır Tıbbi Mümessiller ile Görüşme Tıbbi Mümessiller ile Görüşme • • Yeni şeyleri öğrenmede yararlı olabilir Yeni şeyleri öğrenmede yararlı olabilir • • Edinilen bilgiler doğrulanmalıdır Edinilen bilgiler doğrulanmalıdır – – Tarafsız, karşılaştırmalı kaynaklarla Tarafsız, karşılaştırmalı kaynaklarla kıyaslanmalıdır kıyaslanmalıdır – – Meslekdaşlarınıza danışın Meslekdaşlarınıza danışın Tıbbi Mümessiller ile Görüşme Tıbbi Mümessiller ile Görüşme -Başından itibaren kontrol sizde olmalı -İlaç hakkında,fiyat dahil gerekli bilgiyi alın İlacın geri ödemesi sağlık sigortası sisteminde yer alıyor mu? Tıbbi Mümessiller ile Görüşme Tıbbi Mümessiller ile Görüşme -Anlatılanlarla yazılanları karşılaştırın -Yan etki ve kontrendikasyonlara dikkat edin -Referanslara dikkat: araştırma metodu ?, yayının kalitesi ? -Gerektiğinde belge isteyin K K- -İlaç Seçimi İlaç Seçimi • • Tedavi Amacınızı Belirleyin Tedavi Amacınızı Belirleyin Tedavi Amacı Tedavi Amacı • • Akut sinuzit: Akut sinuzit: – – Enfeksiyonu ortadan kaldırmak Enfeksiyonu ortadan kaldırmak • • Viral enfeksiyona bağlı ishal Viral enfeksiyona bağlı ishal – – Dehidratasyonu düzeltmek Dehidratasyonu düzeltmek • • Çocuklarda Akut Tonsillit Çocuklarda Akut Tonsillit – – Enfeksiyonun tedavisi, ARA in önlenmesi Enfeksiyonun tedavisi, ARA in önlenmesi Tedavi Amacı Tedavi Amacı • • Hipertansiyon Hipertansiyon – – Kan basıncının düşürülerek mortalite ve Kan basıncının düşürülerek mortalite ve morbiditenin azaltılması morbiditenin azaltılması • • Diyabetes Mellitus Diyabetes Mellitus – – Kan şekerinin normal değerlerde tutularak Kan şekerinin normal değerlerde tutularak mortalite ve morbiditenin azaltılması mortalite ve morbiditenin azaltılması K K- -İlaç Seçimi İlaç Seçimi • • İlacımız etkili olmalı İlacımız etkili olmalı (Etkinlik) (Etkinlik) (Tedavi amacımızı gerçekleştirmeli) (Tedavi amacımızı gerçekleştirmeli) Etkinlik Etkinlik • • Kalsiyum kanal blokörleri kan basıncını Kalsiyum kanal blokörleri kan basıncını düşürür düşürür • • Kalsiyum kanal blokörleri anjinayı azaltır Kalsiyum kanal blokörleri anjinayı azaltır • • ADE İnhibitörleri kan basıncını düşürür ADE İnhibitörleri kan basıncını düşürür • • ADE İnhibitörleri anjinada etkili değildir ADE İnhibitörleri anjinada etkili değildir Etkinlik Etkinlik • • TMP/SMX Akut Tonsillitte etkilidir TMP/SMX Akut Tonsillitte etkilidir ancak ARA proflaksisini sağlayamaz ancak ARA proflaksisini sağlayamaz Etkinlik Etkinlik • • En etkili ilaç her zaman En etkili ilaç her zaman K K- -İlacımız mı olmalıdır? İlacımız mı olmalıdır? Güvenlilik Güvenlilik • • İlacın yan etkileri de göz önüne İlacın yan etkileri de göz önüne alınmalı alınmalı Güvenlilik Güvenlilik • • NSAİ ilaçlar parasetamolden biraz daha NSAİ ilaçlar parasetamolden biraz daha etkili analjeziklerdir etkili analjeziklerdir – – NSAİİ ler gastrointestinal mukozayı tahriş NSAİİ ler gastrointestinal mukozayı tahriş edebilirler edebilirler – – NSAİİ ler duyarlı hastalarda böbrek NSAİİ ler duyarlı hastalarda böbrek fonksiyonlarını bozabilirler. fonksiyonlarını bozabilirler. Güvenlilik Güvenlilik • • Kontrendikasyonlar Kontrendikasyonlar • • Dozaj şekilleri Dozaj şekilleri • • Başka ilaçlarla ve yiyeceklerle Başka ilaçlarla ve yiyeceklerle etkileşimler etkileşimler Kontrendikasyonlar Kontrendikasyonlar • • Gebelik Gebelik • • Emzirme Emzirme • • Yaşlılık Yaşlılık • • Çeşitli hastalıklar Çeşitli hastalıklar Maliyet Maliyet • • İster devlet tarafından isterse İster devlet tarafından isterse hasta tarafından karşılansın dikkate hasta tarafından karşılansın dikkate alınması gereken bir kriterdir alınması gereken bir kriterdir • • Tedavinin toplam maliyeti hesaplan Tedavinin toplam maliyeti hesaplanı ır r