1 - Histoloji - Embriyoloji Kulak Histolojisi KULAK HİSTOLOJİSİ Dr. Mehmet Fatih SÖNMEZ 2 KULAK • İşitme ve denge ile ilgili bir organdır. • Ses dalgalarını alan dış kulak, bu dalgaların küçük kemikçikler aracılığı ile mekanik titreşimlere dönüştürüldüğü orta kulak, titreşimlerin reseptör hücreleri uyardığı iç kulak bölümlerinden meydana gelmektedir. • Reseptör hücrelerden kalkan impulslar 8. kafa çifti ile beyine taşınır. • İç kulakta ayrıca dengeyi sağlayan vestibuler organ bulunmaktadır. 3 KULAK • DIŞ KULAK: – Aurikula – Dış kulak yolu (meatus acusticus externus) • S harfi, 3,5 cm • 1/3 dış kıkırdak • 2/3 iç kemik • Seriminöz bezler • Serümen 4 5 • Timpanik zar – Oval ve oblik yerleşimli yarı saydam bir zar – Kollajen fibriller dışta radier, içte sirküler – Shrapnell membranı 6 7 ORTA KULAK • Timpan boşluğu • Yüksekliği ve genişliği 1.3 cm olan içi hava dolu yassı bir aralıktır. • Dış duvarını timpan zar, iç duvarını iç kulak, östaki borusu ile nazofarinks • İçinde işitme kemikçikleri ve iki küçük kas, n.chorda timpani bulunur • Mukoza ile döşelidir 8 • İşitme kemikçikleri – Malleus – İnkus – Stapes – M.tensor timpani – M.stapes • Östaki borusu – 3,5 cm uzunluğunda yassı – Duvarı; kemik, elastik kıkırdak, hiyalin kıkırdak – Alçak prizmatik silyalı epitel, yalancı çok katlı prizmatik epitel – Gerlach bademciği (tonsilla tubalis) 9 10 İÇ KULAK • Temporal kemiğin pars petroza kısmının içindeki kemik labirentten oluşur. • Kemik labirent içinde de membranöz labirent bulunmaktadır. 11 Kemik labirint bölümleri Vestibule Semi- circular canals Cochlea 12 • Kemik Vestibül – Kemik labirentin merkezinde – İçinde utrikulus ve sakkulusun yerleştiği girintiler vardır. – Ön kısmında kohlea, arka kısmında semisirküler kanallar – Oval pencere • Kemik semisirküler kanallar • Anterior(süperior), posterior ve lateral (horizontal) • 90 derece • Ampulla • 5 adet açıklık 13 • Kemik kohlea – Vestibülün ön yüzünde, salyangoz kabuğu gibi kıvrılan spiral kemiktir – Modiolus adı verilen spongioz kemik etrafında 2,5 tur atar – 8. kafa çiftinin akustik dalı, spiral gangliyon – Yuvarlak pencere ile orta kulağa açılır – Kemik labirentin içi perilenf sıvısı ile doludur. Ekstrasellüler sıvı 14 • MEMBRANÖZ LABİRENT: Kemik labirentin içine yerleşmiş içi yassı epitelle döşeli, fibröz bağ dokusundan meydana gelen, birbiriyle bağlantılı kese ve kanallardır. • Utrikulus, • Sakkulus, • Semisirküler kanallar • Duktus kohlearisden oluşur. 15 16 • Utrikulus ve sakkulus – Kemik vestibül içine yerleşmiş, duktus endolenfatikus ile birleşmiş iki küçük keseciktir – Duvarlarını ince bağ dokusu ve üzerine oturmuş tek katlı yassı / kübik epitel oluşturur – Makula 17 • Makula – Duvar kalınlaşmıştır ve iki tip reseptör hücre ile destek hücrelerinden oluşur – Reseptör hücre (silli, nöroepitel) • 40-80 adet sterosilya • Bir adet kinosilya • Tip I ve tip II hücreler vardır – Destek hücreleri • Silindir biçimli • Çekirdek bazalde • Apikalde mikrovillus • Otolitik membran • Otolit, kulak taşı 18 19 20 21 • Semisirküler kanallar – Genel şekilleri kemik labirente uyar – Ampulla kısımlarında reseptör bölgeler; krista ampullaris – Kristanın yapısı makulaya benzer, glikoprotein tabaka daha kalın koni şeklinde kupula. Otolit içermez – Makula baş pozisyonuna ve lineer harekete duyarlı – Kristalar başın açısal ivmesine duyarlıdır. 22 23 • Crista ampullaris, 200X. (1) Cupula; (2) sensory epithelium (with stereocilia); • (3) transitional epithelium (no "hairs"); (4) dark cells (melanin underneath); (5) lamina propria with blood vessels, myelinated nerve fibers 24 25 26 • Duktus kohlearis – Dar lümenli membranöz bir tüptür – Duvarını bağ doku üzerine oturmuş epitel hücreleri oluşturur – Duktus renuinens – Skala vestibüli, skala media (duktus kohlearis), skala timpani – Skala mediayı, membranöz labirent oluşturur. Endolenf – Skala vestibüli ve skala timpani kemik labirent oluşturur. Perilenf 27 28 • Duktus kohlearis enine kesitte üçgen şeklindedir • Üçgenin alt kenarında lamina spiralis bulunur. Karşı duvara membrana bazilaris ile tutunur. Korti organı • Üçgenin üst kenarını membrana vestibularis (reissners membranı) • Üçgenin yan duvarını spiral ligament ve striya vaskülaris oluşturur. • Striya vaskülaris, yalancı çok katlı epitel, vaskülarize, endolenf üretimi 29 30 31 • Korti organı – Baziller membrana oturmuş değişik frekanslardaki seslere duyarlı hücrelerden oluşur – Tektoriyal membran 32 KULAK • Hücreler içten dışa doğru şu şekilde sıralanırlar: – Kenar hücreleri, – iç silli hücreler, – iç falangeal (deiters) hücreler, – iç ve dış pillar hücreler, – dış falangial hücreler, – dış silli hücreler, – hensen hücreleri. 33