Mikrobiyoloji mantarlar sunum Mikoloji? ? Do ğ ada kaç çe ş it mantar bulunur? ? 50.000 ? Hepsi hastal ı k yapar m ı ? ? 300 kadar ı ? Hatta sadece bir düzine kadar ı mantar hastal ı klar ı n ı n ? %90 ’ n ı ndan sorumludur.Toprak ? Su ? Organik at ı klar ?Bakterilerle birlikte kompleks bile ş ikleri basit ? bile ş iklere dönü ş türürler Yararlar ı ? Ekmek ? Peynir ? Steroit ? Antibiyotik ? Alkollü içecekler ? Organik asitler ?Zararlar ı ? Hastal ı k yaparlar ? Elektronik aletleri bozar ? Elektrik kablolar ı n ı bozar ? Mobilyalar ı bozar ?1835 Bassi ve Balsami (ipek böceklerinde) ? 1839 Schoenlein kellik etkenini ? Langenbeck pamukçuk etkeni ? Saoraud mantar besiyerini yapt ı ve mantar ı üretti ? 1969 ’ da canl ı s ı n ı flamas ı de ğ i ş ti ? Hayvan-bitki-fungus-prokaryotlar-protistalar Nonfotosentetik protistalard ı r ? Ökaryot bakterilerden ayr ı l ı rlar ? Klorofilleri yoktur ? Fotosentez yapmazlar bitkilerden ayr ı l ı rlar ? Emici tipte beslenirler ? Hayvanlardan ayr ı l ı rlar ?Zorunlu veya fakültatif aeroblard ı r ? En az bir çekirdekleri bulunur ? Nükleer membranlar ı ? Mitokondrileri ? Endoplazmik retikulumlar ı ? Nükleoluslar ı ? Hücre duvarlar ı vard ı r. ?H ü cre yap s Ö karyotik H ü cre duvar Ç ok katl (kitin, mannan, glukan), bazen kaps ü l Sitoplazma zar Sterol Sitoplazma i ç i yap lar Mitokondri,ER, Golgi Ç ekirdek Zar ile ç evrili (ger ç ek) Boyut 5-10 µ m Morfoloji Maya(yuvarlak), k ü f (fiament ö z) Spor E şeyli/e şeysiz Ü reme E şeyli/e şeysiz Boyanma Gr (+), ARB (-), PAS, g ü m üş leme0-60ºC ı s ı da ? 2-11 pH ’ da ? Nemli ? Karanl ı k veya lo ş ortamlarda ürerler ?Ultraviyole üremelerini inhibe eder. ?Makroform mantarlar ? Yenebilen çok hücreli mantarlar ? Mikroform mantarlar (tek hücreli) ? Maya ? Küf ? D İ MORF İ K ??? ?4-5µm boyutunda (en büyük 24 µm ) ? Sferik veya yuvarlak ? Besiyerinde opak,yumu ş ak,beyaz renkli koloniler ? yapar Tomurcuklanmayla ürer ? Tomurcuk hücreden ayr ı lmaz ve zincirleme sürerse Psödohif olu ş ur Germ tüp (ana hücreden apikal uzant ı d ı r)Hif: ? Küf mantarlar ı n ı n en ilkel ş eklidir çok hücrelidir 2-10µm çap ı nda silindirik tüplerdir Septal ı ve septas ı z olmak üzere iki çe ş ittir Vegetatif hifler Aerial hifler Ço ğ alma hifleriMiçel: ? hiflerin birle ş mesi ile meydana gelen yap ı lard ı r Baz ı maya ve küfler hücre duvarlar ı nda pigment ? ta ş ı yabilirler (melanin vb.)Farkl ı ortam ko ş ullar ı nda ? Farkl ı üreme ş ekilleri gösteren mantar Is ı ya ba ğ l ı 37ºC-25ºC (en s ı k) ? Dokuya ? Besiyerine ? pH ’ ya bağ l ı ?Hücre duvar ı , sitoplazmik membran, mitokondri, ? vakuol, ER, nükleus, nükleolus ve bazen de kapsül bulunur. Kapsül: Antijenik- Antifagositik ? Polisakkarit yap ı da (Crytococcus neoformans (glukuranoksilo-mannan polimeri))Hücre Duvar ı : ? %10 ’ u protein ve glikoproteinlerden mg Güçlü antijenik yap ı dad ı r İ nsan dokusunda mantar hücre duvar ı polisakkaritlerini parçalayacak enzim yoktur Grama olumlu boyan ı rlar ?Mantarlar sporlar ı arac ı l ığı yla ürerler. ? 1. E ş eyli (seksüel) üreme --E ş eyli sporlar ? 2. E ş eysiz (aseksüel) üreme--E ş eysiz sporlar ? 3. Paraseksüel üreme--Genetik al ı ş veri ş ?Seksüel üreme Mayoz bölünme ile olur(4-8) ? Zygomycotina ? Zigospor ? Ascomycotina ? Askospor ? Basidiomycotina ? Basidiospor ? Deuteromycotina ?E şeyli ü reme Zigospor Askospor Basidiospor Zygomycetes B.Dermatidis H.Capsulatum Aspergillus C.neoformansScanning electron micrograph of a zygospore of Rhizopus homothallicus showing two suspensor cells either side of a rough-walled zygospore.Zygospores of Rhizopus sexualis . Sexual reproduction in the Zygomycetes is isogamous, i.e. reproduction usually involves two gametes of similar size (see the two suspensor cells either side of the black, rough-walled zygospores).Scanning electron micrograph showing ascospore discharge through the apical ostiole of a perithecium of Gelasinospora .A linear, cylindrical, eight-spored ascus of Sordaria fimicola . Note ascosporogenesis (sexual reproduction in the Ascomycotina) involves the formation of ascospores, typically eight, by "free cell formation" within an ascus.Transmission electron micrographs of sections through "simple" septal pores of an Ascomycete showing characteristic Woronin bodies which can plug the pore in the event of injury to the hyphal segment.Aseksüel üreme mitoz bölünme ile olur çok say ı da ? spor olu ş ur Sporanjiosporlar ? Konidyalar ? Mikrokonidya ? Makrokonidya ? Artrokonidya ? Klamidokonidya ? Blastokonidya ?1. Artrospor ? 2. Blastospor ? 3. Klamidospor ? 4. Makrokonidyum ? 5. Mikrokonidyum ? 6. Sporanjiyospor ?Mature sporangium of Rhizopus microsporus showing a globose columella supporting a mass of sporangiospores. Asexual reproduction in the Zygomycetes is by the production of non-motile sporangiospores in a sporangium.Collapsed "umbrella shaped" columella of Rhizopus stolonifer following sporangiospore dispersal.Aç ı k havada ? 10 5 /m3 ? Kapal ı ortamda ? 109/m3 fungal spor ?Alerjik hastal ı klar ? Çiftçi akci ğ eri ? Kona ğı n immun yan ı t ı ? Partikül büyüklü ğ ü ? Antijenitesi ? İ nokulum miktar ı ? En s ı k rastlanan allerjenler ? Penicillium ? Aspergillus ? Alternaria ? Micropolyspora ?Metabolitleri ve Toksinleri ile ? Miçetizm: Mantarlar ı n vücuda yerle ş meden ? olu ş turduklar ı hastal ı k tablosudur. Besin zehirlenmesi ? Tah ı l ürünlerini enfekte etmesi ? Alfa adrenerjik blokaja ba ğ l ı semptomlar olu ş ur ? Mikotoksikoz ? Toksinli g ı dan ı n yenmesiyle ortaya ç ı kar ? Aflatoksin ve benzeri karsinojenler ?Toksin olu ş umunu etkileyen faktörler ? Besin maddeleri ? B Vit fazlal ığı , protein azl ığı ? Nem ? Is ı (13-40ºC) ? I ş ı k ? pH (3-4.5) ? Depolama süresi (ilk 4 ay ı nda mikotoksin yap ı m ı artar) ?Vücuda direkt yerle ş erek(yerle ş ti ğ i yere göre ? isimlendirilir) Yüzeyel mikozlar ? Subkütan mikozlar ? Derin mikozlar ? Sistemik mikozlar ? F ı rsatç ı mikozlar ?Do ğ rudan mikroskopi ? KOH(potasyum hidroksit)%10-30 ? Dermatofitler ? Gram boyama ? Tüm mayalar ? Çini mürekkebi ? C.neoformans ? PAS(periyodik asit-Schiff) ? B.dermatidis ? Wright ? H.capsulatum ?Kültür yöntemleri ? SDA(3 haftaya kadar) ? Sikloheksimitli ? 25ºC-37ºC ? Kanl ı ? BOS kültürleri mutlaka anbiyotiksiz ve ? sikloheksimitsiz besiyerlerine ekilir Otomatik cihazlarla tan ı (4 günde) ?Serolojik yöntemler ? İ mmun floresan antikor ? Kompleman birle ş me reaksiyonu ? Aglütinasyon ? Presipitasyon ? Latex aglütinasyon ? EL İ SA ? Polimeraz zincir reaksiyonu ?A ş ı r ı duyarl ı l ı k reaksiyonlar ı ? Trikofitin ? Histoplazmin ?Transmission electron micrograph of a section through hyphae showing typical septa and septal pores of an ascomycetous fungus ( Chaetomium globosum ).The Chrysosporium anamorph of Aphanoascus flavescens . Note the typical pyriform to clavate shaped conidia with truncated bases which are formed either intercalary, laterally or terminally.