Stratigrafik Manyetostratigrafi Birimleri MANYETOSTRATİGRAFİ BİRİMLERİ Doç. Dr. Ziya KIRMACI? Manyetik stratigrafi ya da manyetostratigrafi, 1960'lı yılların ortasından sonra gelişen yeni bir stratigrafi dalıdır. ? Manyetik stratigrafinin prensipleri başlangıçta 5 milyondan daha genç volkanik kayaç ya da tortuların çalışılmasında uygulanıyordu. Giriş GirişSon 4.5 milyon yıl için jeomanyetik zaman ölçeği. Her bir kısa yatay çizgi, manyetik polariteyi ve bir volkanik soğuma biriminin K-Ar yaşını temsil eder. Olayların süreleri, kısmen derin deniz tortularına ait paleomanyetik verilere dayanır. ? Günümüzde manyetostratigrafi yöntemleri, çok daha yaşlı kayaçlara uygulanmış ve ayrıntılı manyetik polarite zaman ölçeği, Jura ve daha yaşlı kayaçlara kadar uzatılmıştır. ? Manyetostratigrafi, kor ve tortul kayaçlar içindeki manyetik demiroksit minerallerinin, kayaçların oluşturulduğu zamandaki Yerin manyetik alanının oryantasyonunu ve alan yönünü koruyabilecekleri bulgusu sayesinde doğdu. Giriş GirişJeolojik zamanın yaklaşık son 150 milyon yılı için manyetik polarite zaman ölçeği. ? Magmanın soğuması sırasında, demir içeren mineraller, Curie noktası denen, manyetit için yaklaşık 500-600 o C olan bir kritik sıcaklık içinden geçerek soğurlarken, yerin manyetik alanı ile aynı doğrultuda manyetize olurlar (mıknatıslanırlar). ? Tortuların birikmesi sırasında, küçük (<17 m) manyetik mineral tanecikleri depolanma yüzeyindeki gevşek, pekişmemiş tortu içinde döndürülebilirler ve böylece kendilerini mekanik olarak yerin manyetik alanı ile aynı hizaya getirirler. Giriş? Kor ve tortul kayaçlardaki manyetik minerallerin bu istatistiksel olarak tercihli oryantasyonu, kayaçlara kütle manyetik özellikler verir. ? Eğer kayaç kritik sıcaklığın üzerinde ısınacak olursa manyetik özellik kaybolur. ? Bu kritik sıcaklığa, Curie sıcaklığı denir. Giriş Giriş? Kayaçlar yeniden Curie noktasına kadar ısıtılmadıkça, bu özellikler jeolojik olarak uzun zaman süreleri boyunca muhafaza edilirler. ? Bu yüzden de kalıntı (artık) manyetizma, kalıcı manyetizma olarak adlandırılır. Giriş Giriş? Tortu taneleri, gömülme ve diyajenez sırasında tortu karıştırıcı (biyotürbasyon yapan) organizmalar tarafından ve fiziksel ve kimyasal işlemlerle karıştırılabilecekleri için, tortul kayaçların manyetizasyonun, volkanik lavlarınkinden hem daha az duraylı hem de daha zayıftır. Giriş Giriş? Jeolojik geçmişteki yerin manyetik alanının şiddetini ve yönünü tayin etmek için çeşitli yaştaki kayaçlardaki kalıcı manyetizmanın incelenmesine, paleomanyetizma denir. ? Kalıcı manyetizma, manyetometre denen aletlerle ölçülür. Giriş Giriş? İlk manyetometrelerle paleomanyetik ölçümler yalnızca kor kayaçlarda ve çok iyi manyetize olmuş demir içeren kırmızı renkli tortularda yapmaya elverişliydi. ? Güncel süper iletken manyetometreler, karbonat kayaçlarını da içeren çok daha zayıf manyetik özelliğe sahip tortulardaki manyetizmayı ölçebilmektedir. Giriş Giriş? Kalıcı manyetizma karmaşık bir işlemdir ve Yerin mevcut manyetik alanının sürdürülmüş etkileriyle veya bir manyetik mineralin diğerine değişimi yüzünden meydana gelen kimyasal değişikliklerle sebep olunmuş, ikincil manyetizma içerebilir. ? Birincil manyetizmanın ölçülebilmesi için laboratuarda bu ikincil manyetik etkiyi yok eden demagnetizasyon teknikleri mevcuttur. Giriş Giriş? Stratigrafik çalışmalarda kullanılan, volkanik veya tortul kayaçların oluştuğu zamandaki Yerin jeomanyetik alanını ifade eden bu birincil manyetik bileşendir. ? Stratigrafik çalışmalarda birincil kalıcı manyetizmanın önemi, Yerin manyetik alanının jeolojik geçmiş boyunca sabit kalmadığı, fakat devamlı olarak terslenmelere uğradığı gerçeğinden kaynaklanır. Giriş Giriş? Jeomanyetik alan, yeryuvarının dış çekirdeğindeki oldukça iletken Fe-Ni sıvısının hareketi sonucunda gelişir. ? Kor ve tortul kayaçlardaki kalıcı manyetizma incelemeleri, yer manyetik alanının dipol bileşeninin polaritesinin, Prekambriyen’den beri düzensiz aralıklarla terslenmiş olduğunu gösterir. ? Yani, jeolojik geçmiş boyunca manyetik kuzey, aralıklarla terslenmiştir. Jeomanyetik Alan Jeomanyetik Alan? Yeryuvarı, ? Coğrafik Kuzey (Yeryuvarının dönme ekseninin olduğu yöndür) ve ? Manyetik Kuzey (manyetik alanın doğrultusunun verdiği yöndür) olarak adlandırılan farklı iki kuzey yönüne sahiptir. Jeomanyetik Alan Jeomanyetik AlanGiriş? Manyetik stratigrafi ya da manyetostratigrafi, yeryuvarının manyetik kuzey-güney kutuplarının aralıklı olarak terslenmesine dayandırılmıştır. ? Yerin manyetik alanının günümüzdeki polaritesine, normal polarite denir ve bu, yaklaşık 700 bin sene önce oluşmuştur. Jeomanyetik Alan Jeomanyetik Alan? Bu tarihten önce manyetik kutuplar günümüzdekine göre 180 ? terslenmiş durumdaydı. ? Bu duruma, ters ya da terslenmiş polarite denir. ? Kısaca, coğrafik kuzey ile manyetik kuzeyin aynı yönü göstermesine normal polarite, ters yönleri göstermesine de terslenmiş polarite denir. Jeomanyetik Alan Jeomanyetik Alan? Jeolojik süreçte gelişmiş olan bu jeomanyetik terslenmeler, yeryuvarının her tarafında aynı zamanda oluşmuştur. ? Bundan dolayı bu terslenmeler, mağmatik ve tortul kayaçlar içerisinde önemli stratigrafik özellikler oluştururlar. Jeomanyetik Alan Jeomanyetik AlanNormal (a) ve ters (b) polariteli dönemler sırasında yer manyetik alanının şematik sunumu. Diyagram bu dönemler sırasında, Yer üzerindeki iki farklı noktada, yatay bir pusula iğnesinin (c-f) ve dikey bir pusula iğnesinin (g-j) davranışlarını gösterir. ? Daha önce ifade edildiği gibi, Manyetostratigrafi tortul ve magmatik kayaçlar içerisindeki kalıntı manyetizmanın çalışılmasıdır. ? Bunlar manyetik duyarlılık, kutupların pozisyonu, manyetik alan şiddeti, manyetik dalım vs. gibi özelliklerdir. Manyetostratigrafik Birimlerin Manyetostratigrafik Birimlerin Adlandırılması ve sınıflandırılması Adlandırılması ve sınıflandırılması? Bunlar arasında, manyetik polaritedeki terslenmeler önemlidir. ? Çünkü manyetik polaritedeki terslenmeler, katmanların sistematik olarak bölümlendirilmesinde yararlıdır. Manyetostratigrafik Birimlerin Manyetostratigrafik Birimlerin Adlandırılması ve sınıflandırılması Adlandırılması ve sınıflandırılması? Herhangi bir manyetik özellik ile simgelenen kayaç birimleri, manyetostratigrafi birimleri adı altında sınıflandırılırlar. ? Bu birimler, onları komşu birimlerden ayırmayı sağlayan benzer manyetik özelliklere sahip kayaç kütleleridir. Manyetostratigrafik Birimlerin Manyetostratigrafik Birimlerin Adlandırılması ve sınıflandırılması Adlandırılması ve sınıflandırılması? Kayaçların manyetik polaritelerine dayanarak tanımlanmış kayaç birimleri, manyetostratigrafik polarite birimleri olarak adlandırılır. ? Bu birimlerin komşu birimlerden ayırtlanmasını sağlayan, manyetik polariteleriyle birliktelik sağlayan, orijinal istiflerdeki kayaç kütleleridir. Manyetostratigrafik Birimlerin Manyetostratigrafik Birimlerin adlandırılması adlandırılması- - sınıflandırılması sınıflandırılması? Manyetostratigrafik polarite birimleri, stratigrafik öncelikli özelliğe sahip olduklarından dolayı, bu birimler resmi olarak; ? "polarite zonu" ve ? "polarite aszonu" olarak bölümlenmiştir. ? Polarite zonu, temel manyetostratigrafik polarite birimidir. Manyetostratigrafik Birimlerin Manyetostratigrafik Birimlerin adlandırılması adlandırılması- -sınıflandırılması sınıflandırılması? Bir polarite zonu, tek yönlü bir polarizasyona sahip katmanlardan oluşabileceği gibi normal ve terslenmiş birimlerin girift bir ardalanmasından da oluşabilir. ? Esas olarak normal veya terslenmiş polarite birimlerinden oluşur. ? Bununla birlikte, çok az miktarda egemen olan polaritenin tersi polaritelerden de oluşabilir. Manyetostratigrafik Birimlerin Manyetostratigrafik Birimlerin adlandırılması adlandırılması- -sınıflandırılması sınıflandırılması? Bir polarite süperzonu, iki ya da daha fazla polarite zonundan oluşur. ? Polarite aszonu ise, polarite zonunun alt bölümlerinden oluşur. Manyetostratigrafik Birimlerin Manyetostratigrafik Birimlerin adlandırılması adlandırılması- -sınıflandırılması sınıflandırılması? Önemli polarite zonları, belirli isimlerle kullanılır. ? Son 5 milyon yıl için kullanılan polarite zonları şunlardır: ?Brunhes Polarite Zonu ?Matuyan Polarite Zonu ?Gauss Polarite Zonu ?Gilbert Polarite Zonu Manyetostratigrafik Birimlerin Manyetostratigrafik Birimlerin adlandırılması adlandırılması- -sınıflandırılması sınıflandırılmasıManyetostratigrafik polarite birimleri Tanım Jeokronoloji (zaman) eşdeğeri Kronostratigraf ik eşdeğeri Örnek Yeni Eski Polarite süperzonu (106-107 yıl) İki veya daha çok polarite zonundan oluşmuş manyetostratigrafi birimi Kron (veya süperkron) Kronozon (veya süperkronozon) Polarite zonu (105-106 yıl) Tek bir manyetik polarizasyon yönüyle veya belirgin bir normal ve terslenmiş polarite ardışımıyla ayırt edilen manyetostratigrafi birimi Kron Kronozon Brunhes Normal Polarite Zonu veya Brunhes Normal Polarite Kronu Brunhes Normal Devri Polarite aszonu (104-105 yıl) Bir polarite zonunun alt bölümü Kron (veya askron) Kronozon (veya askronozon) Jaramillo Polarite aszonu veya Jaramillo Polarite askronu Jaramillo Olayı Manyetostratigrafik polarite birimleri terminolojisi.? Deneştirme, manyetostratigrafinin önemli kullanım alanlarından biridir. ? Manyetostratigrafi, denizel katmanların dünya ölçeğinde deneştirilmesinde kullanılır ve özellikle paleontolojik ve litolojik deneştirmenin zor olduğu yerlerde önemlidir. Deneştirme ve Yaşlar Deneştirme ve Yaşlar? Jeomanyetik terslenmeler yeryuvarının her tarafında eşzamanlı olduğu için, manyetostratigrafik deneştirme, uluslararası deneştirmelerde özel öneme sahiptir. ? Yani, yeryuvarının manyetik alanındaki terslenmeler, yeryuvarı üzerinde aynı zaman aralığında, her yerdeki manyetik alanı etkiler. Deneştirme ve Yaşlar Deneştirme ve Yaşlar? Bir katmanın polaritesi sadece Normal veya Terslenmiş olabileceği için, tortu yığışım oranındaki değişimler, bilinen bir polarite zonunun kalınlığının bir yerden diğerine değişmesine sebep olabilir. ? Bu da, farklı stratigrafik kesitler arasındaki benzer polariteli farklı zonların nasıl ayırt edileceğinin problemlerini sunar. Deneştirme ve Yaşlar Deneştirme ve Yaşlar? Karışıklık olasılığının üstesinden gelmek için, her bir kesitten en azından bir izotop yaşının (veya hiç olmazsa paleontolojik verilere dayanan bir yaşın) derlenmesi gerekir. ? Bunlar genellikle dizi içindeki piroklastik volkanik malzemeden elde edilir. ? Bağımsız izotopik yaş veya yaşların yardımıyla, yerel manyetostratigrafi kolonu, Global Manyetik Polarite Zaman Ölçeği (GMPTS) ile deneştirilebilir. Deneştirme ve Yaşlar Deneştirme ve YaşlarYerel paleomanyetik kolonun, Global Manyetik Polarite Zaman Ölçeği (GMPTS) ile deneştirmesi. Korelasyon, kolondaki kayaçların 8.2 ve 1.7 milyon yıl önceleri arasında depolandıklarını düşündürür.? GMPTS üzerinde gösterilmiş her bir terslenmenin yaşı nispeten iyi bilindiği için deneştirme, stratigrafik kesit boyunca çok sayıda zaman çizgisi belirler. ? Bu yaşlar fosiller, tortul kayaç bileşimindeki değişiklikler, çökelme ortamındaki değişiklikler vs. gibi, kayaçlar içindeki özellikler için nispeten kesin tarih verileri sağlar. ? Ayrıca faylar, dayklar ve uyumsuzluklar gibi kesme özelliklerinin yaşlarını sınırlandırır. Deneştirme ve Yaşlar Deneştirme ve Yaşlar? Verilerin en etkili uygulaması, tortu birikim oranını tayin etmektir. ? Bu, her bir terslenmenin yaşını (milyonlarca yıl önce şeklinde), terslenmenin bulunduğu (metre olarak) stratigrafik düzeye karşı işaretlemek suretiyle yapılır. ? Bu işlem, tortu birikim oranını milyon yılda metre olarak sağlar ve bu değer daha sonra genellikle yılda milimetre olarak yeniden yazılır. Tortu Birikim Oranları Tortu Birikim Oranları? Bu veriler, havza subsidans oranlarını biçimlendirmek için de kullanılır. ? Havzayı dolduran katmanların altındaki bir hidrokarbon kaynak kayasının derinliğini belirlemek, kaynak kayanın üretim penceresi içinden geçtiği ve hidrokarbon göçünün başladığı yaşın hesaplanmasına izin verir. Tortu Birikim Oranları Tortu Birikim Oranları? Faylı kapan yapıların yaşları genellikle manyetostratigrafik verilerden tayin edilebileceği için, bu yaşların bir karşılaştırması, bilinen bir kapanda bir hareketin mümkün olup olmadığını tayin etmede rezervuar jeologlarına yardımcı olacaktır. ? Veriler, kapan yapılarının büyümesinin, hidrokarbon olgunlaşması ve göçmesinin başlamasından daha önce geldiğini düşündürür. Tortu Birikim Oranları Tortu Birikim OranlarıKesitin tabanında tortu birikim oranında hafif değişim olduğu halde, 4 km kalınlıktaki kesit kabaca 0.6 mm/yıl veya 600 m/milyon yıl’lık doğrusal bir oran ortaya koydu. Mostra kalınlıklarını kullanarak, kaynak kayaç 4.8-4.1 My aralığı sırasında (turuncu ok), üretim derinliği (burada 4 km olarak tahmin edildi; kırmızı oklar) içinden geçti. Gelişme katman depolaması yaklaşık 5.2 My’da başladı (mor oklar). Veriler, ilk olgunlaşma ve göç sırasında yerel yapısal kapanların mevcut olduğunu düşündürür. ? Bu sonuçların başka bir uygulaması, onların, tortu birikim oranlarının değiştiği zamanı tanımladıkları gerçeğinden ileri gelir. ? Böyle değişiklikler, açıklama gerektirir. ? Yanıt, çoğu kez ya iklimsel faktörlerle ya da yakındaki veya uzaktaki dağ dizilerindeki tektonik gelişmelerle ilişkilidir. Tortu Birikim Oranları Tortu Birikim Oranları? Bu yorumu destekleyecek kanıtlar çoğu kez kesitteki kayaçların bileşimindeki incelikli değişiklikleri aramakla bulunabilir. ? Bu tip yorumlar için çoğu kez kumtaşı bileşimindeki değişiklikleri kullanırız. Tortu Birikim Oranları Tortu Birikim OranlarıManyetostratigrafinin Jeokronolojide Kullanılması Manyetostratigrafinin Jeokronolojide Kullanılması ? Manyetostratigrafik istifin kendisi normal olarak katmanlar içerisinde korunmuş jeolojik olaylar için kesin bir yaş vermesine rağmen, paleontolojik ya da radyometrik yöntemlerle manyetik alanın, yaşı belirlenmiş bölgelerdeki manyetik polarite zonlarının, yaşı bilinmeyen bölgelerdeki manyetostratigrafik polarite zonlarıyla korelasyonu sonucu bu bölgelerdeki kayaçların kesin yaşları belirlenebilir. Manyetostratigrafinin Jeokronolojide Kullanılması Manyetostratigrafinin Jeokronolojide Kullanılması ? Şu anda manyetokronolojik yöntemlerle 7 milyon yıla kadar olan kayaçların yaşları oldukça doğru bir şekilde belirlenebilir. ? Daha yaşlı kayaçlar için ise yaş arttıkça kayaçlara verilen yaşın doğruluk oranı azalmaktadır. Manyetostratigrafinin Jeokronolojide Kullanılması Manyetostratigrafinin Jeokronolojide Kullanılması ? Tortu karotlarının paleomanyetizması, karada ya da okyanuslarda gelişen volkanik patlamaların yaşını belirlemede de kullanılır. ? Bu, okyanusal tortular içerisindeki volkanik kül tabakalarının yaşlarının belirlenmesiyle yapılır.Manyetostratigrafinin Paleoklimatolojik Manyetostratigrafinin Paleoklimatolojik Çalışmalarda Kullanılması Çalışmalarda Kullanılması ? Paleomanyetik metotlarla belirlenen sedimentlerin yaşları, Kuvaterner ve Geç Pliyosen esnasındaki paleoiklimsel değişmelerin çalışılmasında kullanılabilmektedir. ? Örneğin, derin deniz sedimentlerinin manyetostratigrafik çalışılmasında sedimentler içerisindeki buzullarla taşınmış sedimentlerin yaşının belirlenmesi buzul çağının yaşını verebilir.Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Çalışmaları Çalışmaları ? Manyetostratigrafinin kayaçların ana sistemleri arasındaki sınırın belirlenmesinde yardımcı olabileceği düşünülmüştür. ? Mesela, bazı bölgelerdeki Prekambriyen- Kambriyen sınırı çalışmaları, sınırın altında oldukça duraylı bir terslenmiş polarite zonun olduğunu, zonun üzerinde ise karışık bir polarite zonunun olduğu ortaya koymuştur. Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Çalışmaları Çalışmaları ? Dolayısıyla bu duraylı terslenmiş zonun tavanı, dünya çapında Prekambriyen-Kambriyen sınırını belirlemede kullanılabilir. ? Önemli stratigrafik sınıflamaların sınırları belirlenirken, jeologlar tarafından kullanılan önemli faunal değişimlerle ilişkili bir fikir de, bu değişimlerin paleomanyetik terslenmelerle ilişkili olabileceği şeklindedir.Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Çalışmaları Çalışmaları ? Fanerozoik’te organizmalar arasında büyük boyutlu toplu yok oluşlar Kambriyen, Ordovisiyen, Devoniyen, Permiyen, Triyas ve Kretase Devirlerinden sonra meydana gelmiştir. ? Diğer zamanlarda ise daha küçük boyutlu toplu yok oluşlar meydana gelmiştir. Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Çalışmaları Çalışmaları ? Uffen (1963), bu belirgin toplu yok oluşların, ya da yeni türlerin ortaya çıkışının manyetik polarite terslenmeleriyle ilişkili olduğunu savunmuştur. ? Uffen'e göre, terslenme esnasında manyetik alanın şiddeti oldukça kısa bir zaman aralığında çok şiddetli bir şekilde düşer. Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Manyetostratigrafi ile Stratigrafik Sınırların T anımı Çalışmaları Çalışmaları ? Bu da yeryuvarı üzerindeki kozmik radyasyonun artmasına sebep olur. ? Bunun sonucunda bazı canlılar toplu halde yok olurlar ve yeni türler ortaya çıkar. ? Daha sonra yapılan çalışmalar, böyle toplu halde yok oluşların ve yeni türlerin ortaya çıkmasının manyetik terslenme ile bir ilişkisinin olmadığını göstermiştir.Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi ? Paleomanyetizmanın ilk zamanlardaki kullanımı, kutupların yer değiştirmesini araştırmaktı. ? Kayaçlar oluştuklarında mıknatıslanmaya başlarlar. ? Bu mıknatıslanmada, bir kayacın oluştuğu konumdaki manyetik alan yönü korunur. Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi ? Dolayısıyla yaşlı bir kayaçta ölçülen manyetik alanın yönü, kayacın orijinal olarak mıknatıslandığı zamanda ki manyetik alan yönünü ve enlemini verir. ? Oldukça genç kayaçların sahip oldukları manyetik alan yönleri, günümüzdeki manyetik alan yönüyle yaklaşık olarak aynıdır.Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi ? Yaşlı kayaçlardaki manyetik alan yönü, günümüzdekine göre belirgin değişiklikler gösterebilir. ? Bu değişiklik, ya yeryuvarının manyetik kutuplarının zaman içerisinde belli bir yöne kaydığını, ya da kayaçların kendilerinin kutuplara göre kaydığını gösterir. Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi ? Manyetikleşmiş kayaçlar, oluştukları zamandaki manyetik alanın polaritesini gösterdiği gibi, manyetikleşmenin yönünü de gösterir. ? Bu yön, eski manyetik kutuplara işaret eder. ? Eğer biz kayaç örneklerinin toplandığı yeri bir harita üzerine çizer ve bu noktaların kalıntı manyetizmasını ölçtüğümüz yönü çizersek, bu çizgi bize o zamanki kutupların yönünü verir. Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi ? Eski kutbun gerçek pozisyonunu bulmak için, onun, kayacın oluştuğu yere ne kadar uzakta olduğunu bilmemiz gerekir. ? Bu da kayaçtaki paleomanyetik eğimin ölçülmesi ile olur. ? Bu eğim, kayaç içerisindeki kalıntı manyetizasyonun yönünü temsil eden çizgi ile yatay düzlem arasındaki açıdır. Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi ? Ekvatorda bir pusulanın iğnesi yatay konumdadır. Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe mıknatısın iğnesi belirli bir eğim kazanır. ? Kutuplarda düşey konuma gelir. Eğer bu manyetik eğimi belirlersek, hangi enlemde olduğumuzu bulabiliriz.Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kutupların Yer Değiştirmesi ve Eski Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi Kıtaların Yerlerinin Belirlenmesi ? Ayrıca jeolojik zaman boyunca kutup noktaları da yer değiştirmiştir. ? Günümüzdeki kıtaların geçmişteki kutup noktalarına olan pozisyonları, manyetik çalışmalar sonucunda ortaya çıkarılabilir. ?DİĞER STRATİGRAFİ BİRİMLERİ? Yukarıda belirtilen sınıflamaların dışında kayaçlar başka özelliklerine göre de sınıflandırılabilirler. ? Kayalar; ? mineraloji, ? kimyasal özellikler, ? elektrik özellikleri, ? sismik özellikleri, ? ortam özellikleri vb. birçok esaslara dayanarak zonlara ayrılabilirler. Tanım ve Kapsam? Bu çeşit stratigrafi sınıflamalarının özel terimleri yoktur. ? Bu sınıflamalarda genel bir terim olarak uygun bir şekilde nitelendirmek koşuluyla “zon”un kullanılması kabul edilmiştir. ? “Aszon” ve “üszon” gibi bu terimin alt ve üst mertebeleri de kullanılabilir. Tanım ve Kapsam? Kayalar içerdikleri minerallere göre zonlara ayrılabilirler. ? Minerallere göre adlandırılan zonlar, gerektiğinde aszon ve üszon olarak ayırtlanabilir. Mineral Stratigrafisi? Mineral stratigrafisinde; ? mineral topluluğu zonları, ? mineral menzil zonları, ? mineral bolluk zonları veya ? aşma zonları terimleri de kullanılabilir. Mineral Stratigrafisi? Tamamı yüzeyde görülemeyen, ancak bir bölgenin jeolojik tarihçesinin açıklanmasında gerekli olan veya yüzeydeki birimlerden önemli farklılıkları bulunan yeraltı birimleri de onaylı olarak adlandırılabilir. ? Bu gibi birimler yalnızca bir tek sondajdan elde edilen bilgilere dayanmamalıdır! Yeraltı Birimleri? Yeni bir yeraltı birimi önerildiğinde, aşağıdaki bilgilerin verilmesi gerekir: 1. Tip sondaj ve yardımcı sondaj yerleri, 2. Elde edilen örnek, karot ve loglardan herbirinin ayrıntılı tanımlanması, 3. Gerekli paleontolojik bilgiler, Yeraltı Birimleri4. Birimin üstünde ve altında bulunan komşu birimlere göre litoloji, fosil içeriği ve jeofizik özellikleri bakımından tanımlanması, 5. Birimin bölgesinin genel stratigrafik istiflenme durumu ve korelasyonu. Yeraltı Birimleri? Bir bölgenin stratigrafisi incelenirken, oluşum ortamına göre de sınıflama yapılabilir. ? Bu sınıflama, jeolojik tarihçenin yorumu ve çökelme ortamının aydınlatılması için zorunludur. Ekostratigrafı BirimleriSEVGİYLE KALIN.