Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri - 3 Meslek Etiği 1 KONU ANALİZİ A. ETİK VE AHLAK KAVRAMLARI 1. Etik kavramı 2. Ahlak kavramı 3. Etik ve ahlak ilişkisi 4. Ahlaki değerler 5. Ahlaki gelişim süreci 6. Etik kuralları 7. Etik toplum ilişkisi 8. Etik değerlere uygun davranışların sonuçları 9. Bireyde etik davranışı etkileyen faktörler B. ETİK SİSTEMLERİ 1. Amaçlanan sonuç etiği 2. Kural etiği 3. Toplumsal sözleşme etiği 4. Kişisel etik 5. Sosyal yaşam etiği C.AHLAKIN OLUŞUMUNDA ROL OYNAYAN FAKTÖRLER 1. Kültür 2. Normlar 3. Değerler a. Hukuki normlar b. Ahlak normları c. Dini normlar d. Örf ve adetler 2Turizm, Türkiye`nin en hızlı gelişen sektörüdür. Bugün, 500 milyar dolarlık küresel turizm pastasından azami ölçüde yararlanmak, müşteri memnuniyeti ve hizmet kalitesini artırmak için öncelikle bu sektördeki aktörlerin ahlaklı olmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Bu sayede, turizm sektörünün getirisi küresel çıtanın üzerine çıkartılabilir. 3 Küreselleşme akımının hız kazanması dolayısıyla, uluslar arası nitelikte gerçekleşen şirket evliliklerinin sayısının artması, çokuluslu işletmelerin farklı kültür ve ülkelerden yönetici ve personeli bir arada istihdam etmesi, üretim ve hizmet üzerinde standartların yakalanmaya çalışılması ve müşteri tatmin ve beklentilerinin olabildiğince karşılanmasına çalışılması gibi etmenler var olan birtakım yasal düzenlemelerle birlikte, ahlaki değer ve standartların oluşturulması, güncellenmesi ve sürdürülmesinin önemini de beraberinde getirmektedir. 4Ahlak anlayışı ilk çağlardan beri var olmuş, ahlak kavramının tanımlanması ve ahlaklı yaşam ilkelerinin saptanması, insanlığın temel ilgi alanlarından biri olagelmiştir. Ahlaklı bir yaşam arayışındaki neden, tüm insanların mutlu bir yaşam sürmesi için gerekli olan davranış kurallarının oluşturulması isteği ve çabasıdır. 5 Ahlakla ilgili kuralların oluşturulması temelde, doğru ile yanlış ya da iyi ve kötü olanı birbirinden ayrıştırmak, doğru seçimi yapabilmek ve doğru davranış biçimini saptamak için gerekli standartların belirlenmesi görüşüne dayanır. Bu nedenle ahlak, doğru işi doğru yapmak olarak da tanımlanabilir. Bu standartlar zaman içinde oluşur ve toplumun töre ve davranış biçimlerinden de etkilenerek değişikliğe uğrarlar. 6Son yıllarda etik ve ahlak kavramları ile ilgili anlam karmaşasına neden olabilecek tanımlamaların yapılması dikkat çekmektedir. İki kavramın farklı anlamlar taşıdığını ve destekleyen çok sayıda çalışma bulunmakla beraber, iş dünyasında ahlak yerine etik kavramının kullanımı daha fazla kabul görmektedir. Bu bağlamda, etik kavramının ancak ahlak bilim ya da ahlak felsefesi kavramları karşılığında kullanılması en doğru uygulama olarak önerilmektedir. 7 Genellikle, sosyal konumlarda davranışları değiştiren bir kurallar sistemi olarak bilinen etik; bireylerin doğru olarak nasıl davranacağını açıklayan ve tanımlayan ilkeler, değerler ve standartlar sistemidir. Dolayısıyla bu sistem kendi içinde, bireylerin özel veya iş yaşamlarında karşılaşabilecekleri sorunların çözümünde rehber olabilecek, içerisinde sevgi, saygı, dürüstlük, çalışkanlık gibi değerleri barındıran evrensel bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle etik, turizm sektörünün ihtiyaç duyduğu insancıl ve kaliteli hizmet sunumunun önemli bir aktörüdür. 81. Etik Kavramı Bir felsefe disiplini olan etik, 2500 yıllık bir geçmişe sahiptir. Sokrates, Plato ve Aristo zamanında başlayan etik teorileri, zaman içerisinde geliştirilerek bir dizi insan yönetimi prensipleri şeklini almıştır. 9 A. ETİK VE AHLAK KAVRAMI Etik, ahlaksal olanın özünü ve temellerini araştırıp insanın kişisel ve toplumsal yaşamındaki ahlaksal davranışları ile ilgili sorunları ele alıp inceleyen bir felsefe dalıdır. Etik kavramı, Felsefe Terimleri Sözlüğü`nde ahlak felsefesi, Türk Dil Kurumu Sözlüğü`nde ise töre bilimi, bir meslek grubunun uymak zorunda olduğu davranışlar bütünü ve etik bilimi olarak ifade edilmektedir.Etik sözcüğü, köken olarak Yunanca karakter anlamına gelen ethos sözcüğünden türetilmiştir. Ethos, İlkçağ Yunan felsefesinde karakter (kişilik) ve adet (alışkanlık) anlamında kullanılmaktadır. Etik tarih boyunca düşünürler tarafından farklı yaklaşımlarla açıklık getirilmeye çalışılan bir kavramdır. Örneğin; Aristo, etik kavramını insanın günlük hayatında yararlı olacak davranışların keşfi olarak tanımlamıştır. Aristoya göre ethos, insanın düşünsel yanından çok ahlaksal yanını temsil etmektedir. Aristo etiği, kuramsal felsefeden ayırarak kendi başına bir felsefe alanı olarak ele alan ilk filozoftur. 12Etik ile ilgili tanımlarda; iyi nedir? ya da ne doğrudur? gibi sorulara cevap aranmaktadır. Dolayısıyla etik, birçok yönüyle ahlaki kavramlar, yargılar ve davranış standartları ile örtüşen bir özellik gösterir. 13 Bu kapsamda; birçok tanımda etik, ahlak felsefesi olarak ifade edilmiş, ödev, yükümlülük, sorumluluk, erdem gibi kavramları analiz ederek, doğruluk ya da yanlışlıkla iyi ya da kötüyle ilgili ahlaki yargıları ele alan, ahlaki eylemin doğasını oluşturan ve iyi bir yaşamın nasıl olması gerektiğini açıklamaya çalışan bir felsefe dalı olarak tanımlanmıştır.Günümüz iş ahlakı çerçevesinde yapılan tanımlarda ise, bir toplumun ahlaki standartlarını inceleyen, bunların insan yaşamına nasıl geçirileceğini ve mantıklı olup olmadığını sorgulayan faaliyet olarak bilinmektedir. 15 Etik, işletme faaliyetlerinde iyi veya kötü kurallarla ilgilidir ve göreceli bir kavram olduğu için, ifade ettiği anlam kişiden kişiye değişir (Musselman ve Hughes,1977) 16Etik, doğruluk ve dürüstlük üzerine kuruludur ve toplumun beklentilerinden adil rekabete, reklamdan halkla ilişkilere, sosyal sorumluluktan tüketicinin bağımsızlığına kadar, çok farklı boyutları bulunmaktadır (Koontz,1986). 17 Etik, bir kişinin ya da grubun davranışlarına rehberlik eden doğrunun veya yanlışın, iyi veya kötünün standartlarını oluşturan moral ilkelerin kodudur ve çeşitli eylem alternatifleri arasında bir seçim yapmada insanlara yardımcı olan davranış ilkelerini oluşturmayı amaçlamaktadır (Negahandy, 1987). 18Etik, bütün ilişkilerde dürüstlük, güven, saygıyı ön plana alarak adil davranmaktır (Mc Hugh,1992). 19 Etik , insanlar için neyin doğru ve iyi olduğunu ortaya koyan davranışsal kurallar topluluğudur (Karalar,2005). 20Buraya kadar yapılan tanımlara dayalı olarak etik kavramı, davranışları ve ahlaki yargıları yönlendiren kurallar, bireysel davranışlara yerleşen ahlaki prensipler ve standartlar sistemi olarak tanımlanabilir.