Genel Mimarlıkta Biçim Mekan Düzen - 2 M 458 MİMARLIKTA BİÇİM MEKAN DÜZEN (2. DERS) ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZEN YAVUZ 1 ? FARKLI BİLİM ALANLARI BU ÇERÇEVEYİ FARKLI Ş EKİLLERDE YORUMLAMIŞLARDIR, BUNLARA GÖRE; TASARIM; 2 TASARIm • “FİZİKSEL Bİ R YAPININ EN UYGUN BİLEŞENLERİNİ BULMAK” [ALEXANDER - 1963], • “ AMACA YÖNELMİ Ş Bİ R PROBLEM ÇÖZME EYLEMİ” [ARCHER - 1965], • “ TASARLAYICININ BELİRLİ DEĞERLER SİSTEMİNE BAĞLI OLARAK İKİ VEYA ÜÇ BOYUTLU ORTAMLARDA SOMUT Bİ LEŞ ENLERİ N SEÇİMİ VE DÜZENLENMESİ İŞLEMİ” [HÖFLER - 1972], • “ TASARIM BİR KARAR VERME SÜRECİDİ R” [AKSOY, 1979] • “ BİR ŞEYİ N BİÇİMİNİ ZİHİNDE KURMA EYLEMİDİR” [ Ş ENER, 1994]. • GENEL OLARAK YAPILAN TANIMLARIN, HERHANGİ BİR EYLEMİN VEYA ÜRÜNÜN YAPILMASI İÇİN İZLENECEK SÜRECİ VE/ VEYA DÜŞÜNME BİÇİMİ Nİ TARİF ETTİ Ğİ BELİRLENMİŞTİR. • BU YAKLAŞ IMLARA GÖRE TASARIM, • HEM ÜRÜN ELDE ETME SÜRECİNİ , • HEM BU SÜRECİ BETİ MLEYEN ARAÇLARI, • HEM DE ELDE EDİ LEN SONUÇ ÜRÜNÜ TANIMLAMAK İÇİ N KULLANILMIŞ TIR. 3 TASARIm YAKLAŞ IMLARI • ÜRÜN OLARAK TASARIM • SÜREÇ OLARAK TASARIM • ZİHİNSEL BİR ETKİ NLİ K OLARAK TASARIM 3 TASARIm YAKLAŞ IMLARI • ÜRÜN OLARAK TASARIM • SÜREÇ OLARAK TASARIM • ZİHİNSEL BİR ETKİ NLİ K OLARAK TASARIM ÜRÜN OLARAK TASARIm • «AMAÇ İYİ YAPI ÜRETMEKTİR» YAKLAŞIMIYLA Mİ MARİ TASARIM ÇOĞU KEZ ÖZZELLİ KLERİ ÖNCEDEN BELİ RLENMİŞ , BİR ÜRÜNÜN ÜRETİLMESİ OLARAK GÖRÜLÜR . • TASARIM SÜRECİ NE SEZGİ SEL BİR SÜREÇ OLARAK BAKILMIŞ VE ÜRÜNÜN BİÇİMLENMESİNE YÖNELİ K GEOMETRİK REÇETELER OLUŞTURULMAYA ÇALIŞ ILMIŞTIR. • Mİ MARİ, GÜZELLİ K, BENZERLİ K EŞ İTLİK SİMETRİ İLE ANLATILIR. • BUNLARI SAĞ LAYACAK SABİ T ORAN VE ÖLÇÜLER SÖZ KONUSUDUR. • Mİ MARLIK DOĞAL YETENEKTİ R, ÖĞRETİLEMEZ • EĞ İ Tİ MDE SÜREÇTEN ÇOK, ÜRÜN ÖNEMLİ DİR • TASARIM İ SE PROBLEM ÇÖZMEKTEN ÇOK ÇÖZÜM ÜRETMEKTİR. MODERN ÖNCESİ DÖNEMLER – BEAUX - ART EĞİ TİMİ Antik Yunan Roma Gotik Rönesans Barok Rokoko Modern Öncesi Beaux Art 4 TASARIm YAKLAŞ IMLARI • ÜRÜN OLARAK TASARIM • SÜREÇ OLARAK TASARIM • ZİHİNSEL BİR ETKİ NLİ K OLARAK TASARIM 4 TASARIm YAKLAŞ IMLARI • ÜRÜN OLARAK TASARIM • SÜREÇ OLARAK TASARIM • ZİHİNSEL BİR ETKİ NLİ K OLARAK TASARIM SÜREÇ OLARAK TASARIm • 1960 LI YILLARDA BİLİMSEL YAKLAŞIMLARIN ETKİSİ YLE, TASARIMI SEZGİSEL BİR SÜREÇ OLARAK GÖREN YAKLAŞIMLARIN YERİNE BU SÜRECİ İZLENEBİ Lİ R ,NESNEL VE Sİ STEMATİ K BİR SÜREÇ OLARAK GÖREN YAKLAŞ IMLAR GELİŞTİRİLMİ ŞTİR. • BU YAKLAŞIMLAR GENELLİKLE, İLİŞKİLERİ İÇEREN SÜRECİN İNCELENMESİNDE BİLİ MSEL ARAŞTIRMA MODELİNİ KENDİNE YÖNTEM OLARAK BELİRLEMİ ŞTİR. BİLİMSEL ARAŞTIRMA MODELİ; Bİ LGİ TOPLAMA , ANALİ Z , SENTEZ , DEĞERLENDİRME VE KARAR VERME AŞ AMALARINI KAPSAMAKTADIR. SÜREÇ OLARAK TASARIm Asimov modeli Archer modeli 5 TASARIm YAKLAŞ IMLARI • ÜRÜN OLARAK TASARIM • SÜREÇ OLARAK TASARIM • ZİHİNSEL BİR ETKİ NLİ K OLARAK TASARIM 5 TASARIm YAKLAŞ IMLARI • ÜRÜN OLARAK TASARIM • SÜREÇ OLARAK TASARIM • ZİHİNSEL BİR ETKİ NLİ K OLARAK TASARIM ZİHİNSEL Bİ R ETKİNLİ K OLARAK TASARIm • MİMARİ TASARIM SÜRECİ DİĞ ER Bİ LİM DALLARI GİBİ RUTİN BİR YAPIYA SAHİP OLMADIĞ INDAN TASARIM SÜRECİ Nİ BELİRLİ ADIMLA BÖLEREK, ŞEMALAR BİÇİ Mİ NDE İ ZLENEBİ LİR KILAMAYA ÇALIŞ AN YAKLAŞIMLAR ETKİN OLMAMIŞTIR. ÇÜNKÜ MİMARİ TASARIM SÜRECİ SEZGİ SEL VE ZİHİNSEL ETKİNLİKLERİ DE İ ÇEREN KARMAŞIK BİR YAPIDADIR. • ZİHİNSEL ETKİNLİK OLARAK TASARIM YAKLAŞIMINDA, TASARIM BİR PROBLEM ÇÖZMEKTEN ÇOK PROBLEMİN TANIMLANMASINI İÇERİR. • BU NEDENLE TASARIM • ZİHİNDE CANLANDIRMA (Imagnaton) • Ortaya koyma (presentation) • Deneme (testing) Gibi ana aktiviteleri içeren bir düş ünme faaliyetidir. TASARIMCI DÜŞ ÜNCE • TASARIMDA İKİ TÜR DÜŞÜNME BİÇİ Mİ VARDIR. HIZLI DETAYCI 6 • HIZLI • HAM - AYRINTIYA ÖNEM VERMEYEN • BÜTÜNCÜ • BOL SEÇENEKLİ GELİŞEN • ARAŞ TIRICI ESKİZLER - SOYUT BİÇİ M • DİKKATLİ • KESİN - AYRINTIYA ÖNEM VEREN • PARÇALARA ÖNEM VEREN • AŞAMALI GELİŞEN • KESİN ESKİZLER - SOMUT BİÇİM TASARIMCI DÜŞ ÜNCE VE DÜŞÜNME YOLLARI • AKIL YÜRÜTME - DOĞ RUSAL DÜŞ ÜNME • BULUŞ YAPAN DÜŞÜNCE - YANAL DÜŞÜNME • ADIM ADIM YAKLAŞIM • BÜTÜNSEL YAKLAŞIM • ATAK DAVRANIŞ • DİKKATLİ DAVRANIŞ • GENİŞLEYEN DÜŞ ÜNME • DARALAN DÜŞÜNME • ALANDAN BAĞ IMSIZ DÜŞÜNME • ALANA BAĞIMLI DÜŞÜNME 7 TASARIMCI DÜŞ ÜNCE VE DÜŞÜNME YOLLARI • DİKKATLİ DAVRANIŞ 8 • PROBLEM ÇÖZME İŞ LEMİ NDEKİ HER BİR ADIMIN AYRINTILI ELE ALINMASI • MANTIKSAL İŞ LEM • AYRINTILI VE OLASI ÇÖZÜMLERİ DÜŞÜNMEDEN VERİLEN İLŞK KARARLA HAREKET • KOŞULLANMA VE MODA AKIMLAR ÖNDE • ATAK DAVRANIŞ TASARIMCI DÜŞ ÜNCE VE DÜŞÜNME YOLLARI • ADIM ADIM YAKLAŞIM 9 • MANTIKSAL ADIMLARLA SONUÇ ARAMA • PROBLEMİ PARÇALARA AYIRARAK ÇÖZME • Bİ R ADIMA GEÇMEDEN ÖNCEKİ ADIMIN TÜM SORUNLARINI ÇÖZME • ALGORİ TMİK YAKLAŞIM • • KONUYU FARKLI GÖRÜŞ AÇILARIYLA ALMA • PROBLEMİ BİR BÜTÜN OLARAK ELE ALMA • PROBLEMİN BÜTÜNLÜĞÜ İÇİNDE ALTERNATİF ÜRETME ÇOKLUĞU • AYRINTILARA YETERİNCE ÖNEM VEREMEME • BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM TASARIMCI DÜŞ ÜNCE VE DÜŞÜNME YOLLARI • ADIM ADIM YAKLAŞIM 9 • MANTIKSAL ADIMLARLA SONUÇ ARAMA • PROBLEMİ PARÇALARA AYIRARAK ÇÖZME • Bİ R ADIMA GEÇMEDEN ÖNCEKİ ADIMIN TÜM SORUNLARINI ÇÖZME • ALGORİ TMİK YAKLAŞIM • • KONUYU FARKLI GÖRÜŞ AÇILARIYLA ALMA • PROBLEMİ BİR BÜTÜN OLARAK ELE ALMA • PROBLEMİN BÜTÜNLÜĞÜ İÇİNDE ALTERNATİF ÜRETME ÇOKLUĞU • AYRINTILARA YETERİNCE ÖNEM VEREMEME • BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM TASARIMCI DÜŞ ÜNCE VE DÜŞÜNME YOLLARI • DARALAN DÜŞÜNME 9 • TEK Bİ R DOĞRUNUN VARLIĞ INI DÜŞ ÜNEREK ÇÖZÜMÜN DARALMASI • ÇÖZÜM SEÇENEKLERİ Nİ ELEYEREK TEK DOĞ RUYU ARAMA ÇABASI • KOŞ ULLANMALAR SÖZ KONUSU • • FARKLI ÇÖZÜMLER ARAMA, DÜŞÜNMENİN YAYGINLAŞMASI • ÇOK SAYIDA ÇÖZÜMÜN AYNI ANDA DEĞERLENDİRİLMESİ • KUŞULLANMALAR SÖZ KONUSU DEĞİL • GENİ Ş LEYEN DÜŞÜNME TASARIMCI DÜŞ ÜNCE VE DÜŞÜNME YOLLARI • ALANA BAĞIMLI DÜŞÜNME 10 • ANCAK KOLAYCA ANLAŞ ILABİ LİR PROBLEMLER ÜZERİ NE DÜŞ ÜNME • HER PROBLEMİ N YENİ ALT PROBLEMİ TANIMLAMASI OLANAĞ ININ OLMAMASI • • KOLAY ALGILANANLARININ YANINDA İLK BAKIŞTA ALGILANAMAYAN PROBLEMLER ÜZERİNE DÜŞÜNME • ALT PROBLEMLERİDE KAVRAYABİLME • ALANDAN BAĞ IMSIZ DÜŞÜNME