Kimya Mühendislik Kimyası 1 MÜHEND İSL İK K İMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVC İN Ders Müfredatı Madde Atomun Yapısı ve Periyodik Sistem Kimyasal Ba ğlar Sembol, Formül ve Denklemler Stokiyometri Gazlar Katılar Sıvılar Çözeltiler Kimyasal Kinetik ve Denge Asitler, Bazlar ve pH Elektrokimya Kimyasal Termodinamik Gerekli Kaynaklar Modern Üniversite Kimyası C.E.Mortimer Çeviri : Prof. Dr. T. Altınata Prof. Dr. H. Akçay Prof. Dr. H. Anıl Prof. Dr. H. Avcıbaşı Prof. Dr. D. Balköse Cilt I-II Ça ğlayan Kitabevi, İstanbul Gerekli Kaynaklar Temel Kimya, Peter Atkins, Loretta Jones Çeviri : Prof. Dr. Esma Kılıç Prof. Dr. Fitnat Köseo ğlu Doç. Dr. Hamza Yılmaz Cilt I-II Bilim Yayıncılık, Ankara Gerekli Kaynaklar Genel Kimya, İlkeler ve Modern Uygulamalar Petrucci, Harwood, Herring Çeviri : Tahsin Uyar Serpil Aksoy Cilt I-II Palme Yayıncılık, Ankara Atomun Yapısı Atom nedir? "Maddenin en küçük yapıta şı! Peki, "madde" nedir? Elle tutup gözle gördü ğümüz her şey! Aslında, do ğru olmasına do ğru bu yanıtların hepsi ama biraz eksik... Yedi ğimiz elma, oturdu ğumuz sandalye, yazı yazdı ğımız kalem ve hatta onun mürekkebi, içti ğimiz su, soludu ğumuz hava... Bunların hepsi madde ve hepsi de atomlardan olu şmu ş. Peki nedir bu atom? Etrafımızda gördü ğümüz tüm maddelerden sorumlu bu "minik" nesneler neye benzer? Her şeyden önemlisi, acaba onların da yapıta şları var mı? Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com2 Atom ? Aslına bakarsanız, bu sorular yüzyıllar öncesinden de sorulmu ş. Hatta "atom" sözcü ğünün ilk ortaya çıkı şı İ.Ö. 460 yılına kadar uzanıyor. O dönemde Demokritus adlı bir filozof, bir elmayı örnek vererek atomu ve anlamını açıklamı ş: Bir elma alın ve onu ikiye bölün. Sonra bu yarım elmalardan birini tekrar ikiye bölün ve böylece sürdürün... Demokritus'a göre, bu şekilde yarım parçaları bölmeye devam ederseniz, sonunda öyle bir an gelecek ki, artık bölemeyece ğiniz kadar küçük bir parça elde edeceksiniz. İşte, bölünmesi olanaksız bu parçaya Demokritus Yunanca'da 'bölünemez" anlamına gelen "atomos" adını vermi ş. Demokritus, bu kavramı ortaya atmı ş atmasına ama bunu o dönemin di ğer bilim adamlarına inandıramamı ş. Özellikle de dönemin en büyük filozofu Aristo'ya. Zaten Aristo reddedince, bir bildi ği vardır diye diğerleri de inanmamı ş. Hatta Demokritus öldükten yüzyıllar sonra bile kimse atomdan bahsetmemi ş. Ta ki, 2000 yıl kadar sonraya, yani 1800'li yılların ba şına kadar. Bilim adamları maddenin do ğasını anlamaya yönelik çalı şmaları sırasında ister istemez bu minik parçacıklarla kar şıla şmı şlar. İngiliz bilim adamı Dalton, deneyleri sırasında, maddeyi olu şturan ama yapısını tanımlayamadı ğı bu temel ögelere ili şkin ilk kanıtları elde etmi ş. Ondan sonra da ke şifler ardı sıra devam etmi ş. Dalton Atom Modeli 1803 yılında J.Dalton maddenin anla şılmasına, kimyasal reaksiyonların açıklanmasına ve atomun temel özelliklerinin ortaya çıkarılmasına büyük katkılar sa ğlayan atom teorisine göre ; 1. Elementler atom denilen bölünemeyen parçacıklardan olu şmu ştur. 2. Belirli bir elementin bütün atomları tıpatıp aynı özelliklere sahiptir. 3. Atomlar kimyasal de ğişmelerin birimleridir. Kimyasal de ğişme birle şme, ayrılma ve atomların yeniden düzenlenmesini içine alır. 4. Atomlar birle ştiklerinde molekülleri olu ştururlar. Bile şikler de ğişik atomların birle şmelerinden olu şur. 5. Atomlar parçalanamaz, yaratılamaz veya de ğiştirilemezler. Thomson Atom Modeli J.J. Thomson adlı bir İngiliz fizikçi, 1897 yılında atomun bir parçası olan eksi yüklü elektronları ke şfetmi ş. Thomson'a göre atomun içinde eksi yüklü elektronları dengeleyecek artı yüklü parçacıklar olması gerekiyordu. Thomson, atomu bir "üzümlü kek"e benzetmi şti: Üzümler eksi yüklü elektronlar, kekin di ğer kısımları ise artı yüklü madde. Katot I şınları Deneyi Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com3 Deneyleri sonucunda katot ı şınlarının hızla hareket eden eksi yüklü parçacıklar oldu ğu ortaya çıktı ve bu parçacıklara daha sonra Stoney’in önerdi ği gibi elektron adı verildi. Yine, elektronun yükünün belirlenmesi için Milikan’ıny a ğ damlası deneyi, bilim tarihindeki önemli deneylerden birisidir e - yükü = -1.60 x 10 -19 Coul Thomson’un e - yükü/ e - kütlesi= -1.76 x 10 8 Coul/g e - kütlesi = 9.10 x 10 -28 g Milikan Ya ğ Deneyi Elektron yükünün duyar olarak ölçümü ilk defa Robert A. Milikan tarafından 1909 da yapıldı. Milikan’ın deneyinde x-ı şınları etkisi ile havayı olu şturan moleküllerden elektronlar koparılır. Çok küçük ya ğ damlacıkları da bu elektronları alıp elektrik yükleri ile yüklenirler. Bu ya ğ damlacıkları iki yatay levha arasından geçirilirler. Ya ğ damlacıklarınınd ü şü ş hızları ölçülerek kütleleri hesaplanır. İnce yağ damlaları delik Yağ damlasına yük vermek için X ışını Elektrik yüklü pirinç levha İzlenen yüklü damlacıklar Teleskopik göz merceği Taneci ğin Yükünün Hesaplanması Yüklü yag damlaciklari elektrik alan uygulanmadigi zaman iki kuvvetin etkisi altindadir * Yerçekimi kuvveti m.g * Havanin sürtünmesinden kaynaklanan viskozite direnci 6?.?.r Bu İki kuvvet ters vektörlerdir. Serbest dü şme hareketi yapan damlacığın bir süre sonra, ile gösterilen sabit bir hızla hareket edecektir. m, damlacığın kütlesi ; r, yarıçapı; ?, havanın viskozitesidir. Küresel oldu ğu varsayılan ya ğ damlasının yo ğunlu ğu, Eğer q yükünü ta şıyan aynı damla E alanının etkisinde bırakılırsa,onu yukarıya do ğru hareket ettiren kuvvet q.E olur. Yerçekimi etkisi yüzünden damlayı etkileyen net kuvvet qE - mg’dir. Sonuç olarak yukarıya hızı veren do ğru e şitlik; halini alır. E ve v hızı ölçülebildi ğine, m, g, ? ve r de ğerleri bilindi ğine göre hesaplanabilir. m, damlacığın kütlesi ; r, yarıçapı; d, ya ğ damlacığının yo ğunlu ğu; ?, havanın viskozitesidir. Rutherford Atom Modeli 1911 yılında atomun içinde artı yüklü bir çekirde ğin olması gerekti ğini ke şfeden Ernest Rutherford geli ştirmi ş. Rutherford ünlü alfa saçılması deneyi ile kimya tarihine nükleer atom kavramını sokarak yeni çı ğır açmı ştır. İnce altın levhayı radyoaktif atomların yayınladıkları alfa ı şınlarıyla bombardımana tabii tutmu ştur. Lord Ernest Rutherford gözlemlerine ve deneylerinin sonuçlarına dayanarak, atomun Thomson tarafından hayâl edilmi ş statik topluluk olamayaca ğına hükmetti. Ve atomun yapısını, tıpkı gezegenlerin Güne ş'in etrafında yerçekimi kuvvetinin etkisiyle dolandıkları gibi gibi elektronların da pozitif yüklü bir çekirde ğin etrafında elektriksel çekim kuvvetinin etkisi alanda dolanmakta oldu ğu dinamik bir model olarak açıkladı. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com4 Y Yü üklerin Davran klerin Davranı ş ı şlar ları ı Her ikisi negatif veya pozitif yüklü iki cisim birbirlerini iterler. Pozitif yüklü bir cisimle negatif yüklü di ğer bir cisim birbirlerini çekerler. Yüklü parçacıklar bir manyetik alana dik olarak gönderilirlerse alan tarafından saptırılırlar. Negatif yüklü parçacıklar bir yöne, pozitif yüklü parçacıklar aksi yöne saparlar. Deneyleri sonucunda ; • Atomun yapısındaki büyük hacmin elektronlar tarafından işgal edildi ğini, pozitif kütlenin atom merkezinde çok küçük bir noktada yo ğunla şmı ş oldu ğunu, • Dümdüz geçen ? parçacıklarının elektronların bulundu ğu bölgeye isabet edenler, yansıyanların ise pozitif yüklü çekirde ğin yakınına isabet edenler, geri dönen veya büyük açılarla yansıyanların ise pozitif yüklü çekirde ğe çarpan parçacıklar oldu ğunu söyledi. • Çekirdekteki pozitif yük sayısını yakla şık olarak atom ağırlı ğının yarısına e şit oldu ğu bulunmu ştur. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com5 Çekirdekteki pozitif yük sayısına Atom Numarası adı verildi Atomda atom numarası kadar (+) yüklü proton varsa atomun elektrik yükünü dengelemek için proton sayısı kadar (-) yüklü elektron bulunmalıdır. Buna göre ; Atom No = Proton Sayısı = Elektron Sayısı Chadwick’s Deneyi (1932) H atomu - 1 p; He atomu - 2 p He kütlesi/ H kütlesi = 2 olmalı Ölçülen He kütlesi/ H kütlesi = 4 ? + 9 Be 1 n + 12 C + energy nötron (n), nötr (yük = 0) n kütlesi ~ p kütlesi = 1.67 x 10 -24 g Proton sayısına bakarak atom a ğırlı ğındaki eksiklik 1932 yılında James Chadwick’in nötronu ke şfetmesiyle giderilmi ş oldu. Atomaltı tanecikler Tanecik Kütle (g) Yük (Coulombs) Yük (birim) Elektron (e - ) 9.1 x 10 -28 -1.6 x 10 -19 -1 Proton (p) 1.67 x 10 -24 +1.6 x 10 -19 +1 Nötron (n) 1.67 x 10 -24 0 0 P kütle = n kütle = 1840 x e - kütle Atom numarası (Z) = Çekirdekteki proton sayısı Atom a ğırlı ğı (A) = proton sayısı + nötron sayısı = atom numarası (Z) + nötron sayısı İzotoplar çekirdekteki nötron sayıları farklı aynı elementin atomlarıdır… X A Z H 1 1 H (D) 2 1 H (T) 3 1 U 235 92 U 238 92 Atom a ğırlı ğı Atom numarası Element Sembol Atomik Kütle: Elementin Atom Kütlesi = İzotop (1) in do ğada bulunma oranı x İzotop (1) in kütlesi + İzotop (2) in do ğada bulunma oranı x İzotop (2) in kütlesi + ........... • C’un ortalama kütlesi: • (0.98892)(12 akb) + (0.0108)(13.00335) = 12.011 akb. Atom Kütlesi Problem: Karbonun atom kütlesini hesaplayınız! Karbonun 2 karalı izotopu mevcuttur, C: 98.892 % 12C + 1.108 % 13C Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com6 Örnek 24 Mg (%78.7) 23.98504 akb x 0.787 = 18.876226 akb 25 Mg (%10.2) 24.98584 akb x 0.102 = 2.548556 akb 26 Mg (%11.1) 25.98636 akb x 0.111 = 2.884486 akb 24.309268 akb Problem: Magnezyum atom kütlesini hesaplayınız! Magnezyumun 3 karalı izotopu mevcuttur, 24 Mg (%78.7); 25 Mg (%10.2); 26 Mg (%11.1). İzotop (db%) Kütle (akb ) (dbo) Kütleye Katkısı Örnek Zirkonyumun 5 kararlı izotopu bulunur: 90 Zr, 91 Zr, 92 Zr, 94 Zr, 96 Zr. İzotop (db%) Kütle (akb ) (dbo) Kütleye Katkısı 90 Zr (%51.45) 89.904703 akb X 0.5145 = 46.2560 akb 91 Zr (%11.27) 90.905642 akb X 0.1127 = 10.2451 akb 92 Zr (%17.17) 91.905037 akb X 0.1717 = 15.7801 akb 94 Zr (%17.33) 93.906314 akb X 0.1733 = 16.2740 akb 96 Zr (%2.78) 95.908274 akb X 0.0278 = 2.6663 akb 91.2215 akb Kaç tane proton, nötron ve elektron vardır ? C 14 6 ? 6 proton, 8 (14 - 6) nötron, 6 elektron 6 proton, 5 (11 - 6) nötron, 6 elektron İzotopları anladınız mı? Kaç tane proton, nötron ve elektron vardır ? C 11 6 ? Molekül, kimyasal ba ğla tutulan belirli bir düzen içinde iki veya daha fazla atomun bir araya gelmesidir. H 2 H 2 ON H 3 CH 4 Diatomik molekül, sadece iki atom içerir. H 2 , N 2 , O 2 , Br 2 , HCl, CO Poliatomik molekül, ikiden daha fazla atom içerir. O 3 , H 2 O, NH 3 , CH 4 Molekül İyon, pozitif veya negatif yüke sahip atom grupları veya atomdur Katyon – pozitif yüklü bir iyondur. Eğer nötr bir atom bir veya daha fazla elektron kaybederse katyon haline gelir. Anyon – negatif yüklü bir iyondur. Eğer nötr bir atom bir veya daha fazla elektron kazanırsa anyon haline gelir. Na 11 proton 11 elektron Na + 11 proton 10 elektron Cl 17 proton 17 elektron Cl - 17 proton 18 elektron İyon Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com7 Bir monoatomik iyon, sadece tek bir atom içerir. Bir poliatomik iyon ise birden daha fazla atom içerir. Na + , Cl - , Ca 2+ , O 2- , Al 3+ , N 3- OH - , CN - , NH 4 + , NO 3 - 13 proton, 10 (13 – 3) elektron 34 proton, 36 (34 + 2) elektron İyonları anladınız mı ? Kaç elektron ve proton vardır Al 27 13 ? 3 + Kaç elektron ve proton vardır Se 78 34 2- ? • Çekirdek (+) pozitif, elektronlar (-) negatif oldu ğuna göre fizikteki Coulomb Kanunu’na göre (+) ve (-) yük birbirini çekerler. E ğer bu çekme kuvvetini denkle ştiren bir kuvvet olmasaydı, elektronların çekirdek üzerine dü şmesi beklenirdi. • Bu olmadı ğına göre Coulomb Kuvvetine e şit ve zıt yönde bir kuvvetin olması gerekir. Bu da elektronların çekirdek etrafında dönmesinden ileri gelen merkezkaç kuvveti olmalıdır. Bohr Atom Modeli 1912 yılında Danimarkalı fizikçi Niels Bohr, bu kuramsal sorunları çözecek bir model olu şturmu ş. Bohr'un atom modelinde, yine ortada artı yüklü bir çekirdek, fakat sadece belli yörüngelerde dolanabilen eksi yüklü elektronlar var. Bohr’a göre elektriksel, manyetik ve yerçekimi kuvvetlerinin bulundu ğu her yerde bir potansiyel enerji vardır. Atom çekirde ği Etrafında bulunan (-) yüklü elektronlarla (+) yüklü çekirdek arasında da çekme kuvveti oldu ğu için atomunda bir potansiyel enerjisi vardır. Niels Bohr ‘a göre ; • Bir atomda bulunan her elektron çekirdekten ancak belli uzaklıklarda bulunabilir. Her uzaklık belirli bir potansiyel enerjiye kar şılık gelir. Çekirde ğe en yakın olan yörüngedeki elektron en dü şük enerji seviyesine sahiptir. • Elektronlar çekirdek etrafında dairesel yörüngelerde hareket ederler. Sonraları Heisenberg bir elektronun hız ve yerinin aynı anda belirlenemeyece ğini, bu nedenle elektronun bulunma ihtimalinin en yüksek oldu ğu elektron bulutları orbital’lerden söz edilmesi gerekti ğini ortaya atmı ştır. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com8 Modern Atom Teorisi Bu teori atom çekirde ği etrafındaki elektronların bulunma ihtimalini, kuantum sayıları ve orbitallerle açıklar. Kuantum sayıları, bir ortamdaki elektronların enerji seviyelerini belirten tam sayılardır. 1. Esas (Ba ş) Kuant Sayısı 2. İkincil (Sekonder) Kuant Sayısı 3. Manyetik Kuant Sayısı 4. Spin Kuant Sayısı 1. Esas Kuant Sayısı n ile gösterilir. Bu sayı elektronun ait oldu ğu kabu ğu veya enerji düzeyini belirtir. n = 1, 2, 3, 4 n ‘in de ğeri ne kadar büyükse elektron çekirdekten o kadar uzaktadır. n=1: 1s n=2: 2s 2p n=3: 3s 3p 3d n=4: 4s 4p 4d 4f n=5: 5s 5p 5d 5f 5g 4S 4S 3S 3S 2S 2S 1S 1S 3P 3P 2P 2P 2. İkincil Kuant Sayısı Bir kabuktaki her alt kabuk bir ikincil kuant sayısı (l) ile tanımlanır. Kabukta bulunan alt düzeyler için l’nin aldı ğı de ğerler, kabu ğun n de ğeri ile belirlenir. l = 0, 1, 2, 3,….(n-1) s p d f Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com9 s sharp (keskin) p principal (asıl, ba ş) d diffuse (yayılmı ş) f fundamental (temel) sıfatlarının ba ş harfleridir. bundan sonra harfler alfabetik sırayı takip eder. S orbitalleri P orbitalleri D orbitalleri F orbitalleri 3. Manyetik Kuant Sayısı Her alt kabuk bir veya daha fazla orbital içerir. Bir alt kabuktaki orbital sayısı aşağıdaki denklemle bulunur. Orbital sayısı : 2 l + 1 Belli bir alt kabukta bulunan her orbital bir manyetik kuant sayısı (m) ile tanımlanır. Herhangibir alt kabuk için m ‘nin alabilece ği de ğerler ; m = - l + l Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com10 Kabuk Alt Kabuk Notasyon Orbital Orbital Sayısı Elektron Sayısı 1 0 1s 0 1 1 3 1 3 5 1 3 5 7 2 2 0 1 2s 2p 0 -1 0 +1 2 6 3 0 1 2 3s 3p 3d 0 -1 0 +1 -2 -1 0 +1 +2 2 6 10 4 0 1 2 3 4s 4p 4d 4f 0 -1 0 +1 -2 -1 0 +1 +2 -3 -2 -1 0 +1 +2 +3 2 6 10 14 Orbitaller dı ş manyetik alanla etkile şirler ve enerji seviyelerinin ayrılmasına neden olurlar. Bu etkile şim enerji seviyesini yükseltici veya dü şürücü yönde olabilir. Yükseltici olanlar (+), dü şürücü olanlar (-) i şaretine sahiptir. n = 4 için kuantum sayılarının alabilece ği de ğerleri yazınız. 4. Spin Kuant Sayısı Bir orbital içinde bulunan elektron ancak kendi ekseni etrafında döndü ğüv a r s a y ılarak açıklanabilen bazı özelliklere sahiptir. Bu dönme saat yönünde veya tersi yönde olabilir. Ters dönen iki elektronun manyetik momentleri birbirini yok eder. Bu yüzden her orbital ancak spinleri ters olan iki elektron barındırabilir. s = -½ + ½ Elektronik Konfigürasyon Bir atomda elektronların düzenlenme şekline atomun elektronik yapısı (elektronik konfigürasyon) denir. Örnek Hidrojen 1s orbitalinde 1 elektrona sahiptir. Helyum 2 elektrona sahiptir. Ancak Helyum uyarılmı ş durumda a şa ğıdaki gibi de düzenlenir. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com11 Karbon Z=6 Acaba hangisi ? HUND Kuralına göre elektronlar spinleri paralel dejenere orbitalleri doldurur. Örnek Element Z Elektron Dizili şi Titanyum 22 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 2 Vanadyum 23 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 3 Krom 24 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 1 3d 5 Mangan 25 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 5 Demir 26 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 6 Kobalt 27 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 7 Nikel 28 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 8 Bakır2 91 s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 1 3d 10 Çinko 30 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 10 Krom atomunda 4s orbitalindeki bir elektron 3d orbitaline geçmektedir. Bu durumda 5 adet d orbitalinin her birinde birer elektron bulunur ve atom yarı kararlı hale geçer. Aynı durum Bakır elementinde de görülür. 4s 2 3d 9 olması gerekirken 4s 1 3d 10 şeklinde olur. Yarı kararlı (s 1 , p 3 , d 5 , f 7 ) ve tam kararlı (s 2 , p 6 , d 10 , f 14 ) durumlarında elektron da ğılımı Küresel Simetri özelli ği gösterir. Küresel Simetri : Bir atomun elektron dizili şindeki en son orbital tam dolu yada yarı dolu ise atom küresel simetri özelli ği gösterir. Küresel simetri gösteren atomlarda elektronlar çekirdek tarafından simetrik çekilirler. Simetrik çekilen elektronu koparmak fazla enerji gerektirir. Soru ? 15 X , 13 Y ve 25 Z atomlarından hangisi yada hangileri küresel simetri gösterir ? 15 X: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 3 (P 3 ile bitti ği için küresel simetri) 13 Y : 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 1 (p 1 ile bitti ği için küresel simetri de ğil) 25 Z : 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 5 (d 5 ile bitti ği için küresel simetri) Soru ? S -2 iyonunun elektronik konfigürasyonunu yazınız (Z=16) (16 + 2)electrons 1s 2 , 2s 2 , 2p 6 , 3s 2 , 3p 6 Soru ? Mg +2 iyonunun elektronik konfigürasyonunun yazınız. (Z=12) (12-2)electrons 1s 2 , 2s 2 , 2p 6 Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com12 Aufbau Yöntemi ; Elektronik yapısını elde etmek istedi ğimiz elemente gelinceye kadar bir elementten di ğerine geçilir. Bu elektron bir atomun elektronik yapısının bir önceki atomdan farklı olmasına neden olur ve her defasında bu elektron girebilece ği en dü şük enerjili orbitale konur. Ço ğu element için aufbau yöntemine göre öngörülen elektron dizili şleri spektral ve magnetik çalı şmalarla do ğrulanmı ştır. Fakat birkaç elementin elektronik yapısı bazı küçük de ği şiklikler gösterir. Bazı durumlarda da bu de ği şiklikleri dolu veya yarı dolu alt kabukların kararlılı ğı ile açıklamak mümkündür. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Kimyası Ders Notları 2006 www.notindir.com