Ortopedi Nöroloji - 2 BOS EDTA’l tüpe Renk • Berrakl k • P ht Varl ğ • Total Ve Formül Lökosit • Eritrosit Say s • Total Protein ve Albümin • IGg Düzeyleri • CK • AST • LDH • Glikoz • Elektrolitler • Bakteriyolojik Ve Sitolojik • Bas nç •Diger Laboratuar Hematoloji • Biyokimya • E vit ve selenyum seviyeleri • Serolojik • Toksikolojik (kurşun) • Elektrodiyagnostik •Menenjit beyin ve spinal kordun etraf ndaki zar n Her yaşta ve rkta • çoğunlukla neonatal taylarda septisemiyi takiben – Yetişkinlerde – primer bir enfeksiyonun saptanmas • travma (İntrakranial hastal k bulgular ,ekzoftalmus) – At n kuyruğuna anestezi / operasyon – sekonder menenjit • Streptococcus equi’nin (gurm) beyne ulaşmas , – Metritisten köken alan Klebsiella septisemisi, – Actinomyces pnömonisi, – Hava kesesi ve basiller empiyemden kaynaklanan – Bacteroides enfeksiyonunun yay lmas ileMenenjit Bulgular Diffuz nörolojik belirtiler İlk nörolojik bulgular belirsiz • güçsüzlük – depresyon – emme refleksinin kayb – Kranial sinirlerin etkilenmesi • kafan n yan tutulmas – kafa ve boyun tutukluğu – nistagmus – körlük – y ld zlara bakma (gözlerin yukar ya dikilmesi) – göz kapaklar n n, dudaklar n ve kulaklar n düşmesi – Hiperestezi • Ataksi • Yatma • Nöbet • semptomlar gittikçe kötüleşir ve sonunda koma. –Menenjit Ateş ??? ateş yükselmesi • her zaman gözlenmez Menenjit Laboratuar Hematolojik • Bant ve toksik nötrofillerin hakim olduğu lökopeni – Hiperfibrinojenemi – ( Tay ) Serum IgG düzeyinde düşme <4g/L – ( Tay ) Kan ve BOS kültürü – Hipoglisemi (kan ve BOS) • Karaciğer hastal ğ testleri • Antikor titreleri • BOS •Menenjit Ay r c Tan Travma • Septisemi • Neonatal uyumsuzluk sendromu • Hipoglisemi veya hipokalsemi • Konjenital malformasyonlar (ör. hidrosefal) • Beyin apsesi • Tümör • Hepatoensefalopati • Viral, protozoal veya paraziter ensefalitler • Kuduz • İdiyopatik nöbet sendromu • Diğer zehirlenmeler •Menenjit Tedavi Bakteriyel Enfeksiyonu, Yang y ve varsa Krizleri Kontrol Antibiyotik tedavisi • Na veya K penicillin G – 15.000-20.000 IU/kg, IV/IM, BID-QID • Gentamicin – 2-3 mg/kg IV BID-TID • 6 mg/kg IV SID • Amikacin – 4-8 mg/kg IV / IM, BID-TID • Cefotaxime sodium – 40 mg/kg, IV QID-TID etkili- pahal • Ceftiofur sodium – 2-4 mg/kg, IV [IM değil] BID • Trimethoprim-sulfadiazine Yetişkinlerde, – 30mg/kg IV / PO, BID • Gram (-) 14gün Gram (+) 24 günMenenjit Tedavi Yang , Ödem ve İntrakranial Bas nç Azalt lmas Mannitol %20’lik sol. • 0.25 mg/kg, yavaş IV, QID 1kg /1.25 cc – Dimethyl sulfoxide (DMSO) %10-20’lik sol. • 1g/kg, yavaş IV, BID-SID 1 – 0.5 cc /kg – Kortikosteroitler kontraendikedir. FAKAT Prednisolone sodium succinate – 1-2 mg/kg IV TEK DOZ • Dexamethasone – 0.1 mg/kg IV, SID •Menenjit Tedavi Kriz varsa Diazepam • 0.2-0.5 mg/kg IV gerektikçe; etkili – Phenobarbital • 20 mg/kg IV, 30 dakika da – gerektikçe • 5-10 mg/kg yavaş yavaş IV devaml • taylar için 0.5-1.0 mg/kg PO, BID • Diğer türler için 0.5-2.0 mg/kg PO, BID •VESTİBULAR SENDROM Nervus Vestibulocochlearis (VIII. • Kranial Sinir) İç kulak-beyin sap -serebral korteks • Kafa • Göz • Bacaklar • Gövde koordinasyonu •Etyoloji İdopatik • Kafa Travmas • Otitis Media/İnterna • Kemik Proliferasyonu / K r k • Vestibular Çekirdeğe Bask Yapan • Kitleler Çoğunlukla Yang sal Hastal k •Bulgular Kafan n Eğri Tutulmas • Lezyonlu Tarafa Doğru Dönme • Sendeleme • Asimetri • Ataksi • Nistagmus • Göz bağ uygulamas yla artar •Nistagmus Periferal vestibular • Horizontal • Nistagmusun h zl faz • lezyonlu taraftan diğer tarafa doğru Kafan n pozisyonu • değişse de nistagmusun yönü değişmez strabismus • Sentral vestibular • Horizontal, vertikal / • rotatorik Kafan n pozisyonu • değiştikçe yön değişir Yayg n propriyoseptif • hasar Orta şiddetli parezi • Depresyon • strabismus •Tedavi Anti-inflamatuarlar • Dexamethasone • flunixin meglumine 1.1mg/kg IV SID • Ozmotikler – DMSO ve mannitol • Renal diüretikler – Furosemide 1mg/kg IV + (4 saat arayala 0.5 mg/kg) • Hipertonik tuzlu su çözeltileri (% 5-7 NaCL) – 4-6 ml/kg İV, 15 dakika da • Eğer enfeksiyon ya da kan beyin bariyerinin bozulduğundan • şüpheleniliyorsa glükokortikoitler dikkatle kullan lmalNöbet- Konvülziyon Bilinç, otonom fonksiyon ve motor • aktivitedeki istemsiz değişimler Yetişkin konvülziyonlar olmas için, ön • beyinde şiddetli hasar n olmas gereklidir. Taylarda konvülziyon eşiği düşüktür ve • konvülziyon yapan etkenlerden kolay etkilenirler. K smi konvülziyon Servikal miyelografi • Anestezi • kranial travma • metabolik (ör. üremi) • Toksik (ör. metaldehit) • Serebral korteksin belli bir alan n kapsar • Yüzde veya bacakta simetrik olmayan seğirmeler – Aş r çiğneme – Zorunlu koşma / kendine zarar verme –Generalize konvülziyonlar Tüm serebral korteksi kapsar, • dakikalar hatta saatler süren anksiyete ve huzursuzluk • Yatma • Bilinç Kayb • Generalize • Simetrik • Klonik ve Tonik Kas Kas lmalar • Strabismus • Midriyazis • Pityalizm • Çenenin Kilitlenmesi • Amaçs z Bacak Hareketleri • Opistotonus • Üriner Ve Fekal İnkontinens • Konvülziyonlar 5 ila 60 saniye içinde geçer • konvülziyon sonras nda depresyon ve geçici körlük • ard arda seyreder (status epilepticus). •Atlarda nöbet nedenleri Arap Taylar n n Benign Epilepsisi • 12 ayl ktan küçük taylar – Aral kl , şiddetli konvülziyonlar – Aç klanamayan kafa yaralanmalar – İntrakarotid Enjeksiyon Hatas • Körlük, yatma ve konvülziyonlar, k sa süreli belirgin ataksi – ve yüz ve baz kaslarda titremeler, davran ş değişimleri Organofosfat Toksisitesi • Her yaşta olabilir – Lokal veya oral ilaç veya tar msal ürünlerle al nmas – Güçsüzlük, tremorlar, kolik, salivasyon art ş ,nistagmus, – bölgesel terlemeler, dispne, ishal, ataksi ve arada s rada ç rp nmalar antikonvülzan tedavi diazepam ve/veya • 0.05-0.5 mg/kg IV – phenobarbital sodyum • 20 mg/kg IV, – idame doz 4-10 mg/kg PO, BID – Köpek kedi 2 mg/kg PO SID, BID – Glukokortikosteroitlerin DMSO ile kombine • Acepromazine • Ketamin kontraendike • xylazine •Tetanoz Clostridium tetani eksotoksinleri • En hassas olan evcil hayvan Atlar • inkübasyon 3 gün-3 hafta / (1-2 hafta) •Bulgular Kaslarda sertlik-spazm • Boyun, gövde ve • bacak, çene Kulaklar • Burun delikleri • Kafa • Ayaklar • Kuyruk • Yem, salya, Disfaji • D ş uyar ile • Kolik, konstipasyon ve idrar • retensiyonu atlama sehpas • yürümede zorluk • Yatma-düşme • Terminal dönemde • Opisthotonus – konvülziyonlar – Solunum kaslar n n tetanisi – Asfeksi – ölüm –tedavi Eliminasyon • Toksinin nötralizasyonu • Kas spazmlar kontrol alt na • al nmas Beslenme • Solunum desteğinin •tedavi Lokal yara tedavisi • drenaj, hava ile temas , • antitoksin infiltrasyonu Penisillin • potasyum / sodyum – 20,000 IU IV QID en az • yedi gün prokain – 20,000 IU IV BID en az • yedi gün Penisiline duyarl l ğ • olan atlara tetrasiklin Tetanoz antitoksin • (TAT) 100-5000 U/kg IV, IM, – SC bir kez sonra 5 U/kg SID, beş – gün intratekal uygulanmas – (AO Boşluğuna), 50 ml BOS al nd ktan sonraTedavi Kas spazmlar kontrol alt na al nmas Trankilizanlar(hafif kas spazmlar) • Acepromazine 0.05 mg/kg IV veya IM, BID • Sedatifler / kombinasyonlar (Şiddetli • konvülziyon ve kas sertliklerinde) diazepam 0.05-0.5 mg/kg IV • diazepam ile kombine xylazine (0.5-1.0 mg/kg IV/ • IM) Destek tedavisi Karanl k boksta ve mümkün olduğunca d ş • uyar lar n olmad ğ bir yerde tutulmas S v -elektrolit durumu • Nazogastrik tüp ile s v verilmesi • D şk n n elle boşalt lmas • idrar kesesi kateterizasyonu • Solunum kaslar n n felcinde, sürekli • ventilasyon desteği ve monitörizasyonkorunma Tetanoz toksoid uygulanmas • İlk doz – bir ay sonra ikinci doz – daha sonra y ll k tekrar – Gebe k sraklar doğumdan 1-3 ay önce • Taylar • İlk 3. 4. ve 6. aylarda, – sonra da y lda bir kez –Hiperkalemik Periyodik Paraliz Normal sodyum kanal aktivitesinin • bozulmas ile kas hücre membran nda sürekli depolarizasyon Fazla miktarda sodyumun hücre içine • girmesi ve potasyumun d şar ç kmas hiperkalemi Geçici kas fonksiyon kayb •Hiperkalemik Periyodik Paraliz genç (<4 yaş) iyi kas yap l • Dişi = erkekler • Potasyumdan zengin yem • kaba yonca saman na dayal besleme – Ataklar çoğunlukla egzersizden sonra • ataklar aras dönemde tamamen normaldir – Birkaç dakika veya saat içinde biten – yüz ve omuz vücutta kas titreme ve seğirmeler • Güçsüzlük • Terleme • yatma • Baz olgularda tek bulgu ani ölümdür •Bulgular Stres yapan durumlar • ağ r egzersizler, nakil, anestezi, diyette ani değişiklikler veya soğuk havaya » maruz kalma Pek çok olgu 15-60 dakika • Belirtiler çoğu kez gözden kaçar • Kas spazm ve titremeleri • Esneme • Taşipne • 3. göz kapağ n n aral kl prolapsusu • Köpek oturuşu ve yatmaya • bilinçli ve dikkatli • sese ve ağr l uyar ya tepki normal •bulgular farinksin spazm ya da paralizi • h r lt l bir solunum ve salya ak ş – Nadiren diğer bulgular • serum/plazma potasyum art ş na bağl • kolik – Aritmi – Bradikardi – ataklar s ras nda ölüm –Tan serum ve plazma potasyum düzeyleri Ataklar aras dönemde normal • 3-5mmol/L veya mEq/L) – Ataklar s ras nda • 7-12 mmol/L (mEq/L) – Ancak baz atlarda, atak esnas nda da normal – Na ve Ca düzeyleri azalma – Total plazma protein düzeyi ve trombosit yükselme – CK aktivitesi ve asit-baz dengesi değişmez. • Genetik testler ve EMG –Tedavi Hafif ataklar kontrollü yürütülerek ya da kafes istirahat • Şiddetli akut nöbetlerde • %23’lük kalsiyum glükonat – 100-200 ml (1-2 L %5’lik dekstroz içinde) IV intravenöz • yada Potasyumsuz, bikarbonat, zengin glikoz kombinasyonu – %0.09’luk izotonik tuzlu sudan 0.5-1 ml/kg • %1.3’lük sodyum bikarbonattan 0.5-1 ml/kg • %50’lik dekstrozdan 0.25-0.5 ml/kg IV. • yada Bikarbonat sol. – %5’lik sodium bikarbonat (1 mmol/kg veya mEq/kg IV) • Yada epinefrin ve insulin –İdame tedavi Potasyumdan zengin yemleri kald rmak • kaba yonca ve baz kuru otlar, kanola yağ , soya yağ , melas, baz – protein ve vitamin destekleri Yerine • yulaf, timoti cinsi çay r otu veya bermuda kuru otu, tah l ve şeker – pancar yeterli kalsiyum ve fosfor al n m n sağlamak – Düşük potasyumlu ticari yemler – 2-3 kez düzenli beslemek ve serbest tuz al m n – Mümkünse otlakta tutulmal ve egzersiz • Ani yem değişimlerinden sak n lmal • Diyet tedavisine yan t vermeyen atlarda • diüretikler –