Mineraloji Oksitler OKSİTLER Göreceli olarak sert , yoğun,refrakter olan bir grup mineraldir. Bu mineraller magmatik ve metamorfik kayaçlarda genellikle aksesuar olarak sedimanter kayaçlarda ise kırıntılar halinde bulunurlar.1.X 2 O ve XO tipleri. 2.X 2 O 3 tipi (hematit grubu) 3.XY 2 O 4 tipi (spinal grubu) 4.XO 2 tipi (rutil grubu) Oksitler dört tipte incelenir1. X 2 O ve XO tipleri Bu tipteki oksitler sülfür yapılarındaki iyonik kova- lent ve metalik bağların aksineoksit yapılarındaki bağlar kuvvetli iyonik türdedir . Örnek : Kuprit Cu 2 O Zinkit ZnOKimyasal Bileşimi, Cu 2 O Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Kübik ve oktahedral kristalli; masif, tanesel, iğnemsi Sertlik, 3.5 - 4 Özgül Ağırlık, 6.14 - 6.15 Dilinim, (001) yüzeyinde nadir Renk ve Şeffaflık Kahverengimsi kırmızı , kırmızı ve morumsu kırmızının değişik tonları; şeffaf-yarı şeffaf Çizgi Rengi, Kahverengimsi kırmızı Parlaklık, Yarı metalik, elmas parlaklığında Ayırıcı Özellikleri, Hematit ve sinobar'a benzerlik gösteren kuprit, hematit'den yumuşak, sinobar'dan sert olması ve çizgi rengiyle ayrılır. Bulunuşu, Bakır yataklarının oksidasyon zonlarında ikincil mineral olarak oluşur. Genellikle azurit, malahit ve kalkozin ile birlikte bulunur. KUPRİTZİNKİT Formülü: ZnO Sertliği: 4 Yoğunluğu: 5,7 Kristal sistemi: Hekzagonal sistemde kristallenir. Bulunuş şekli: Nadiren piramitli kristaller halinde, genellikle kompakt kitleli ve levha taneli olarak görülür, saf olduğu zaman beyaz renkte bulunur. Rengi ve çizgi rengi: Kırmızı renkli olup çizgi rengi portakal kırmızısıdır. Tanıma özellikleri: 0001 dilinimli kırmızı renkli bir mineraldir. Kırmızı rengi bünyesinde bulunana Mn den dolayı alır. Pembe bir kabuk içerisindedir. Bulunduğu yer: Zn madenlerinin oksidasyon zonunda ve burada franklinit ve vilemit ile beraber bulunur.2. X 2 O 3 tipi(Hematit grubu) Yapısı hekzagonal en yakın paketlenme gösteren oksijenler ve bunların arasında yer alan ve oksijenler ile oktaedral koordinasyon yapan katyonlardan meydana gelir Örnek: Korund Al 2 O 3 Hematit Fe 2 O 3 İlmenit Fe +2 TiO 3KORUND Kimyasal Bilesimi: Al 2 O 3 Kristal Sistemi: Hegzagonal Kristal Biçimi: Çok iyi gelişmiş kristallerine rastlanır. Piramidal, prizmatik, levhamsı, rombohedral kristalli, masif İkizlenme: (1011) yüzeyinde yaygın penetrasyon ikizi Sertlik: 9 Özgül Ağırlık, 4.0 - 4.1 Renk ve Şeffaflık: Çoğunlukla gri, kahverengi ve mavimsi; nadiren kırmızı (yakut), yeşil, mavi (safir), turuncu, mor renklerde, bazen renksiz. Şeffaf-yarı şeffaf Çizgi Rengi: Beyaz Parlaklık, Reçine, elmas parlaklığı Ayırıcı Özellikleri: Sertlik, yoğunluk ve kristal şekli Bulunuşu: Nefelin siyenitlerde, nefelin siyenitpegmatitlerde; mermer, gnays ve şist gibi bölgesel metamorfik kayalarda bulunabilir.Kimyasal Bileşimi: Fe 2 O 3 Kristal Sistemi: Trigonal Kristal Biçimi: Genellikle ince yada kalın levhamsı kristaller, rombohedral, piramidal ve nadiren de prizmatikdir. İkizlenme: Penetrasyon ikizi tipiktir. Sertlik: 5 - 6 Özgül Ağırlık: 5.26 Renk ve şeffaflık: Çelik grisi-siyah, opak Çizgi Rengi: Kırmızı-kırmızımsı kahverengi Parlaklık: Metalik Ayırıcı Özellikleri: Kırmızı çizgi rengi ve sertliği, kristal şekli ayırıcı özellikleridir. HEMATİT Bulunuşu: Yaygın olarak bulunan hema- tit,önemli bir demir mineralidir. Hidroter - mal damarlarda ve magmatik kayalarda aksesuar minerali olarak bulunabilir. Vol- kanik kayalarda, birçok metamorfik kaya- da, kontakt metamorfik yataklarda, birin- cil veya ikincil olarak sedimanter kayalar- da yaygın olarak oluşabilir.İLMENİT Bulunuşu: Birçok magmatik ve metamorfik kayada bulunan aksesuar mineralidir. Kuvars damarlarında, pegmatitlerde ve bazı gnayslarda hematit ve kalkopirit ile birlikte bulunur. Kimyasal Bileşimi:Fe +2 TiO 3 Kristal Sistemi: Hegzagonal Kristal Biçimi: Levhamsı kristalli, masif, kompakt, tanesel İkizlenme:(0001) yüzeyinde olağan Sertlik: 5 - 6 Özgül Ağırlık: 4.72 Renk ve Şeffaflık:Siyah, opak Çizgi Rengi: Siyah-kahverengimsi kırmızı Parlaklık: Metalik Ayırıcı Özellikleri: Hematitten çizgi rengiyle, manyetitten manyetik özelliği ile kolayca ayrılabilir.3.XO 2 tipi (rutil grubu) Bu tipteki oksitlerin yapısı iki yapısal tipe ayrılır. Bunlardan rutil yapısında, katyonlar oksijenle altılı koordinasyon halindedir. Florit yapısında her oksijenin, az veya çok düzenli bir tetraederin köşelerinde yer alan dört komşu katyonu vardır. Diğer bir yandan her bir katyon bir küpün köşelerinde yer alan sekiz oksijen ile çevrilidir.Örnek: Rutil TiO 2 Pirolusit MnO 2 Kassiterit SnO 2 Uraninit UO 2RUTİL Kimyasal Bileşimi: TiO 2 Kristal Sistemi: Tetragonal Kristal Biçimi: Kısa prizmatik kristalli, c-eksenine paralel çiziklere sahip, masif İkizlenme: Bipiramid üzerinde gelişen dirsek ikizlerine sık rastlanır. Altı veya sekiz ayrı kristalin birleşerek oluşturduğu kompleks ikizleri de vardır. Sertlik: 6 - 6.5 Özgül Ağırlık: 4.23 - 4.25 Dilinim: (100) yüzeyinde belirgin Renk ve Şeffaflık: Kırmızımsı kahverengi, sarımsı kırmızı, siyah; şeffaf-yarı şeffaf-opak Çizgi Rengi: Soluk kahverengi Parlaklık: Yarı metalik parlaklıkta, bazen elmas parıltılı Ayırıcı Özellikleri: Rengi, parlaklığı, ikizlenmesi ve kristal formu. Bulunuşu: Rutil, aksesuar minerali olarak çok değişik magmatik kaya türlerinde, şist, gnays, mermer gibi metamorfik kayalarda oluşabilir. Alüvyonlarda da zenginleşebilirKimyasal Bileşimi: MnO 2 Kristal Sistemi: Tetragonal Kristal Biçimi: Prizmatik kristalli, masif, kompakt, lifsi ve dendritik doku gösterir. İkizlenme: {031} ve {032} yüzeylerinde nadir Sertlik: 2-6 (masif), 6-6.5 (kristal) Özgül Ağırlık: 4.5 - 7.9 Dilinim: (110) mükemmel Renk ve Şeffaflık: Koyu çelik grisi- siyah; opak Çizgi Rengi: Siyah Parlaklık: Metalik Ayırıcı Özellikleri: Rengi, masif olduğunda yumuşaklığı, dendritik dokusu. PİROLUSİT Bulunuşu: Oksidasyon koşulları altında oluşan, ikincil kökenli yaygın bir mangan mineralidir. Çok sığ derinlikteki denizel kökenli sedimanlar içerisinde veya deniz tabanındaki kuvars damarlarında nodüler şekilli oluşabilir.KASSİTERİT Kimyasal Bileşimi: SnO 2 Kristal Sistemi: Tetragonal Kristal Biçimi: Kısa prizmatik kristalli, masif, tanesel İkizlenme: {011} yüzeyinde kontakt yada penetrasyon ikizlenmesi olağan Sertlik: 6 - 7 Özgül Ağırlık: 6.99 Dilinim: (100) zayıf Renk ve Şeffaflık:Kırmızımsı kahverengi-siyah; şeffaf-opak Çizgi Rengi: Siyah Parlaklık: Metalik Ayırıcı Özellikleri: Masif olduğunda yumuşaklığı, rengi ayırıcı özellikleridir. Bulunuşu: Kassiterit, başlıca kalay mineralidir. Orta-yüksek sıcaklıklı hidrotermal damarlarda yada metasomatik yataklarda oluşur. Granitik pegmatitlerde, kontakt metamorfik yataklarda, riyolitlerde ve alüvyonlarda yer alabilir. Volframit, arsenopirit, bizmutinit, topaz, kuvars, turmalin ve mika mineralleri ile birlikte bulunabilir.URANİNİT (PITCHBLENDE) Kimyasal Bileşimi: UO 2 Kristal Sistemi: Kübik Kristal Biçimi: Genellikle kübik kristalli; dendritik agregatlar halinde, masif tanesel İkizlenme: {111} yüzeyinde nadir Sertlik: 5 - 6 Özgül Ağırlık: 7.5 - 10 Dilinim: Parlatma kesitlerinde oktahedral Renk ve Şeffaflık: Siyah-kahverengimsi ya da grimsi siyah; opak Çizgi Rengi: Kahverengimsi siyah veya gri Parlaklık: Yarımetalik Ayırıcı Özellikleri: Yüksek özgül ağırlığı, rengi ve radyoaktivitesi. Bulunuşu: Kristalize uraninit, pegmatitler- de, granitik yada siyenitik kayalarda, mona- zit, zirkon ve turmalin ile birlikte bulunur. Hidrotermal damarlarda ve sedimanter kayalarda da görülebilir.4. XY 2 O 4 tipi(spinel grubu) Bu grupta oksijenler yapıda (111) yüzeyine paralel ve en yakın kübik paketlenmeye yakın bir düzenleme gösterirler.Normal spinel ve ters spinel olmak üzere iki tip spinel yapısı vardır. Örnek: Spinel MgO Al 2 O 3 Gahnit ZnAl 2 O 4 Magnetit Fe 3 O 4 Franklinit (Fe,Mn,Zn) (Fe,Mn) 2 O 4 Kromit FeCr 2 O 4 Krizoberil BeAl 2 O 4SPİNEL Formülü: MgO Al 2 O 3 Sertliği: 8 Yoğunluğu: 3.5 Kristal sistemi: Kübik sistemde kristallenir. Bulunuş şekli: Genellikle oktaedr kristaller halinde bulunur. İkizlenme gösterir. Rengi ve çizgi rengi: Kırmızımsı siyahımsı veya sarı, yeşil, mor, mavi renklerde olur. Saf halde renksizdir: Çizgi rengi ise beyazdır. Tanıma özellikleri: Yüksek sertliği ile tanınır. Dilinimleri çok az belirgindir. Konkoidal kırıklıdır. Cam parıltılı ve yarısaydam veya saydam olabilir. Bulunduğu yer: Bazı asit kayaçlarda tali eleman olarak bulunurGAHNİT Formülü:(ZnAl 2 O 4 ) Kristalografi: Küp genellikle oktaeder kristali ve yüzeyleri oktaeder ve dodekaeder arasındaki kenara paralel çizikli. Fiziksel özellikleri bulanık cam cilalı Tanınması : Kristal formu ve sertliği karakteristik özellikleridir. Bulunması : Seyrek bir mineraldir.granitik pegmatitlerde çinko yataklarında ayrıca metamorfik bir mineral olarak kristalen kireçtaşlarında da bulunur.MAGNETİT Kimyasal Formülü: Fe 3 O 4 Kristalografi: Kübik sistemde kristalleşir. sıkça oktaedral daha seyrek olarak dode- kaedral kristal biçimlerinde bulunur.diğer formlar seyrektir.genellikle masif iri veya ince taneli olarak bulunur. Fiziksel özellikleri: Metal cilalı rengi demir siyahı çizgi rengi siyah ve opaktır. Tanınması: Başlıca karakteristik özellikleri kuvvetli mıknatıs özelliği,siyah rengi ve sert- liğidir. Kullanımı: Önemli bir demir cevheridir. Bulunmasi: Magnetit magmatik kayaç- ların çoğunda saçılmış ve aksesuar mi- neral olarak bulunur.dünyadaki en bü- yük magnetit yatağı isveç Kiruna’da ve gellivare’de bulunur.FRANKLİNİT Formülü: (Fe,Mn,Zn)(Fe,Mn) 2 O 4 Kristalografi: Küp,yuvarlaklaşmış oktaedral kristalli.ayrıca iri veya ince granüler yada yuvar- laklasmış taneler halinde bulunur. Fiziksel Özellikleri: Hafifçe magnetik özellikte, Metal cilalı .rengi demir siyahı.çizgi rengi kırmızım- sı kahve ve koyukahve arasında değişir. Tanınması: Magnetiti andırır.Fakat daha hafif magnetikdir ve çizgi rengi koyu kahve.karakteristik olarak villemit ve zinkit mineralleri ile birlikte bulun- ması ile tanınır. Kullanımı: Bir çinko ve manganez cevheridir. Çin- ko, çinko beyazına dönüştürülür.Tortusu demir ve manganez ile ergitilerek çelik yapımında kullanılan alaşım elde edilir. Bulunması: Kireç taşları içerisinde bulunan çinko yataklarında zinkit ve villemit ile birlikte bulunur.Kimyasal Bileşimi: FeCr 2 O 4 Kristal Sistemi: Kübik Kristal Biçimi: Çok nadir bulunan kristalleri oktahedral; masif, tanesel Sertlik: 5.5 Özgül Ağırlık, 4.5 - 4.8 Renk ve Şeffaflık: Siyah; Opak Çizgi Rengi: Kahverengi Parlaklık: Metalik Ayırıcı Özellikleri: Çizgi rengi ve zayıf manyetiklik özelliği Bulunuşu: Kromit, peridotit ve diğer ultrabazik kayalar ile serpantinitlerde yaygın olarak bulunur. Magmatik fiferansiyasyon sonucu, magmadan itibaren soğuma sırasında, kromit'in ilk olarak ayrılması ile zengin kromit yatakları oluşur KROMİTKRİZOBERİL Kimyasal Bileşim: BeAl 2 O 4 Kristal Sistemi: Ortorombik Kristal Biçimi: Genellikle levhası kristalli İkizlenme: (130) yüzeyinde yaygın kontakt ve interpenetrasyon ikizleri Sertlik: 8.5 - 9 Özgül Ağırlık: 3.65 - 3.80 Dilinim: (110) zayıf Renk ve Şeffaflık: Sarımsı yeşilin değişik tonları, sarı, gri, kahverengi, mavi-yeşil, zümrüt yeşili; şeffaf-yarı şeffaf Çizgi Rengi: Beyaz Parlaklık: Camsı parlaklıkta Ayırıcı Özellikleri: Rengi, sertliği ve kristal şekli Bulunuşu: Granitik kayalarda, pegmatitlerde ve mikaşistlerde oluşur. Ayrıca, dolomitik mermerlerde ve alüvyonlarda da rastlanılabilir.HİDROKSİTLER Sertlikleri ve özgül ağırlıkları daha düşük olup başlıca değişme veya bozuşma ürünleri olarak meydana gelirler.2 Grupta incelenirler.1- Hidroksitler grubu Bu gruptaki tüm minerallerin yapısında hidroksil grubu veya su molekülleri yer alır. Hidroksil gruplarının varlığı nedeniyle bağ güçleri genellikle oksitlerden çok daha zayıftır. Örnek: Brusit Mg (OH) 2 Manganit MnO(OH) Romaneçit BaMn 2 +Mn 84 +O 16 (OH) 4BRUSİT Kimyasal Bileşimi:Mg(OH) 2 Kristal Sistemi: Hegzagonal Kristal Biçimi: Genellikle levhamsı, nadiren iğnemsi kristalli; masif, lifsi, tanesel Sertlik: 2.5 Özgül Ağırlık: 2.39-2.40 Dilinim: (0001) mükemmel Renk ve Şeffaflık: Beyaz, soluk yeşil, gri, gri-mavi, mavi; şeffaf Çizgi Rengi: Beyaz Parlaklık: Camsı parlaklıkta Ayırıcı Özellikleri: Dilinimi, kristal formu, HCl ile kolay çözünebilirlik Bulunuşu: Metamorfize olmuş dolomitik kireçtaslarında, hidrotermal kökenli damarlarda, kalsit ve talk ile topluluk oluşturur. Serpantinitlerde de bulunabilir.MANGANİT Kimyasal Bileşimi:MnO(OH) 2 Kristal Sistemi: Monoklinik Kristal Biçimi: Prizmatik kristalli; düşey yönde çizikli, paketler halinde, masif, lifsi, sütunsal ve tanesel İkizlenme: (011) yüzeyinde kontakt yada penetrasyon ikizleri olağan Sertlik: 4 Özgül Ağırlık: 4.30 - 4.33 Dilinim: (010) mükemmel Renk ve Şeffaflık: Siyah-koyu çelik grisi; opak Çizgi Rengi: Kırmızımsı kahverengi-siyah Parlaklık: Yarımetalik-mat Ayırıcı Özellikleri: Rengi,şekli, çizgi rengi ve konsantre HCl'de çözünebilirlik. Bulunuşu: Manganit, piroluzit, barit ve götit mineralleri gibi, oksidasyon koşulları altında meydana gelen yataklarda oluşur. Ayrıca, düşük sıcaklıklı hidrotermal damarlarda da bulunabilir.ROMANEÇİT Formülü: BaMn 2 +Mn 84 +O 16 (OH) 4 Kristalografi: Rombusal sekilde kristalleşir.masif böbreğimsi amorf görünüşlü olarak bulunur. Fiziksel özellikleri: Yari metal cilalı,opak,rengi siyah, çizgi rengi: Kahvemsi siyah Tanınması: Daha sert oluşu ve böbreğimsi biçimi ile diğer mangan oksitlerden, siyah çizgi rengi ile limonitten ayırt edilir. Kullanımı: Bir mangan cevheridir. Bulunması:İkincil oluşumlu bir mineraldir. genellikle pirolusit ile birlikte bulunur.kökeni ve birlikte bulunduğu mineraller bakımından bu minerale benzer.2- Götit Grubu Örnek : Diaspor HAlO 2 - AlO(OH) Götit HFeO 2 - FeO(OH) Boksit Al 2 O 3 nH 2 OFormulü: .(AlOH) 3 Tanım: Değişik alüminyum-demir oksit ve hidroksitlerden (boehmit, gibbsit, diyaspor gibi minerallerden) oluşan bir karışımdır. Oluşumu: Alüminyumsilikat içeren kayaların, tropikal koşullar altında yağmur suyunun filtrasyonu ve yıkamasıyla ikincil olarak konkresyonlar şeklinde oluşur. Rengi: Yeşil, kahverengi, kırmızı ve gri renklerde gözlenirler. Yapısı: Masif, oolitik, pisolitik olabilirler GİBBSİTKimyasal Bileşimi: HAlO 2 - AlO(OH) Kristal Sistemi: Ortorombik Kristal Biçimi: Çoğunlukla ince uzunlamasına levhalar şeklinde kristalli, bazen iğnemsi, yapraklanmış. İkizlenme: (061) ve (021) yüzeylerinde nadir Sertlik: 6.5 - 7 Özgül Ağırlık: 3.3 - 3.5 Dilinim: (010) mükemmel Renk ve Şeffaflık: Beyaz, yeşil, sarı, leylak, pembe ve kahverengi gibi değişik renk ve renk tonlarında, mangan diyaspor ise gülkırmızısı; şeffaf-yarı şeffaf Parlaklık: Camsı parlaklıkta DİASPOR Ayırıcı Özellikleri: Dilinimi, sertliği ve levhamsı şekli ile ayrılabilir. Bulunuşu, Diyaspor, boehmit ve gibbsit ile birlikte önemli bir boksit bileşenidir. Korund ve zümrüt içeren yataklarda, klorit şistlerde, metamorfik kireçtaşlarında ve altere magmatik kayalarda bulunur.Kimyasal Bileşimi: HFeO 2 - FeO(OH) Kristal Sistemi: Ortorombik Kristal Biçimi: Genellikle masif, böbreğimsi, lifsi, ışınsal dokuda ve nadir bulunan bir mineraldir. Sertlik: 5 - 5.5 Özgül Ağırlık: 3.3 - 4.3 Dilinim: (010) mükemmel Renk ve Şeffaflık: Kristal olanlar siyahımsı kahverengi, masif olan türleri kırmızımsı-sarımsı kahverengi; opak Çizgi Rengi: Turuncu-kahverengimsi sarı . GÖTİT Bulunuşu: Yaygın olarak bulunan bir mineraldir. Demir içeren pirit, manyetit, kalkopirit ve sideritin alterasyonu ile oluşurFormülü: Al 2 O 3 nH 2 O Sertliği: 3 Yoğunluğu: 2 - 2,5 Kristal sistemi: Bir karışım minerali olup amorf yapıdadır. Bulunuş şekli: Genellikle oolitik, masif, toprağımsı ve kil gibi bulunur. Diyasporit, alümin, demir ve manganez hidroksitleri ve hidrarjirit gibi minerallerin karışımından oluşmuştur. Rengi ve çizgi rengi: Beyaz, gri ve muhtelif sarı renklerde olabilir. Çizgi rengi de muhtelif renklerdedir. Tanıma özellikleri: Yağımsı parıltılıdır. Kapalı tüpte ısıtılınca su verir. İçinde %40 -55 e kadar Al2O3 bulundurur. Bir miktar silis ve demir de mevcuttur. Pizolitik özelliğinden dolayı belirgindir. Bulunduğu yer: Tropikal iklimlerde lateritleşme sonucu oluşur. (Lateritleşme: İçinde Fe ve Al silikat minerallerinin bulunduğu yerlerde bol yağış ve ısı altında silisin eriyip uzaklaşması sonucunda Fe ve Al un hidroksit halinde kalması) Kullanım yeri: Alüminyum elde edilmesinde kullanılır. BOKSİTHALİTLER Oldukça büyük polarizleme etkisi zayıf olan katyonlar ile bağlandıkları zaman hem katyonlar hemde anyonlar mükemmele yakın küresellik gösterirler. XZ tipindeki halitlerin çoğu NaCl yapısında kristallenirler. XZ 2 tipindeki halitlerin birkaçı florit yapısı gösterir.bu nedenle halitler tümüyle iyonik yapılı minerallerdir.Örnek: Halit NaCl Silvin KCl Klorargirit AgCl Kriyolit Na 3 AlF 6 Florit CaF 2 Atakamit Cu 2 Cl(OH) 3Kimyasal Bileşimi, NaCl Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Çoğunlukla kübik kristalli; masif, tanesel, kompakt Sertlik, 2 Özgül Ağırlık, 2.168 Dilinim, (001) mükemmel Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, sarı, turuncu, kırmızımsı, mor, mavi; şeffaf-yarışeffaf Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Suda kolay çözünmesi, şekli, tadı HALİT (KAYA TUZU) Bulunuşu, Halit, evaporit ortamlarda yaygın olarak oluşan bir mineraldir. Tuzlu suların evaporasyonu ile oluşan evaporit yataklarında bulunur. Güncel olarak playa ortamlarında oluşabilir. Silvin, jips ve anhidrit gibi minerallerle birlikte bulunur.SİLVİN Kimyasal Bileşimi, KCl Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Çoğunlukla kübik, bazen oktahedron kristalli; masif, kompakt, tanesel, sütunsal Sertlik, 2 Özgül Ağırlık, 1.993 Dilinim, (001) mükemmel Renk ve Şeffaflık, Beyaz, gri, mavimsi; şeffaf Parlaklık, Camsı parlaklıkta Ayırıcı Özellikleri, Halite çok benzer, tadı daha keskin ve acıdır. Bulunuşu, Halit mineraliyle aynı ortamda, evaporasyon ile oluşur. Sudaki çözünülürlüğü halite göre daha fazla olduğu için, daha az bulunur.Formülü:AgCl Kristalografi:kübik sistemde kristalleşir.Kristalleri seyrektir ve küp habitusludur.masif haldedir.levha ve kabuklaşmalar halinde bulunur.Mumu andırır. Fiziksel özellikleri:kesilebilir.Saydam ile yarı saydam. Rengi inci grisi ile renksiz arası değişir. Tanınması:Muma benzeyen görünüşü ile kesilebilmesi ile tanınır. KLORARGİRİT Bulunması:Gümüş yataklarının üst kısmındaki zonunda bulunan önemli bir gümüş cevheridir.Formülü: Na 3 AlF 6 Kristalografi: Monoklinal sistemde kristalleşir. Kristalleri seyrek ve küp biçimlidir.Ayrıca paralel gruplar halindedir.Genellikle masif olarak bulunur. Fiziksel özellikleri: (110) ve (001)’e paralel yönlerde yarılma ile kübik formlar meydana gelir.Saydam ile yarı saydamdır .Rengi renksiz ve kar beyazı arasında değişir. Tanınması: Beyaz rengi ve cilasıyla ayırt edilir. Kullanım: Bazı cam türleri ve porselende sodyum tuzlarının elde edilmesinde kullanılır. KRİYOLİTFLORİT Kimyasal Bileşimi, CaF 2 Kristal Sistemi, Kübik Kristal Biçimi, Çoğunlukla kübik, bazen de oktahedronlar, dodekahedronlar şeklinde kristallere sahip İkizlenme, (111) yüzeyinde sıkça interpen- etrasyon ikizlerine rastlanır. Sertlik, 4 Özgül Ağırlık, 3.180 Dilinim, (111) mükemmel Renk ve Şeffaflık, Morun değişik tonları, mavi, yeşil, sarı, beyaz, pembe,kahverengi , mavimsi siyah, şeffaf-yarı şeffaf Parlaklık, Camsı Ayırıcı Özellikleri, Ultraviyole ışık altında mavi, sarı, beyaz ve kırmızımsı renkler gösterir. Kalsitten daha serttir. Sülfirik asitte özünür. Bulunuşu, Hidrotermal maden yataklarında yaygın olarak oluşan bir mineraldir. Sediman ter kayaların boşluklarında, pnömatolitik yat- aklarda, sıcak su kaynaklarının oluşturduğu çökellerde, Alpin tipi damarlarda, bazı granitlerde ve çok nadir olarak pegmatitlerde oluşabilir. Birçok metalik maden yatağının gang minerali olarak da gözlenebilir.Formülü: Cu 2 Cl(OH) 3 Kristalografi: Rombusal sistemde kristalle- nir.genellikle karmaşık kristal agregatları lifli ve taneli olarak bulunur. Fiziksel özellikleri: Mükemmel dilinimli elmas ile cam cilalı rengi yeşilin çeşitli tonla- rında saydam veya bulanık Tanınması: Yeşil rengi ve granüler kristalen agragatları ile tanınır.asitle köpürmemesi ile malakitten ayırt edilir. Kullanımı: Önemsiz bir bakır cevheridir. ATAKAMİT Bulunması: Oldukça seyrektir. Kurak bölgelerde süperjen mineral olarak bakır yataklarının oksidasyon zonunda ,ayrıca ikincil mineraller ile birlikte çeşit- li bakır yataklarında yer alır.